Luận án tiến sĩ: Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ - Lê Danh Lượng
Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, đề xuất giải pháp.
Luan An
Luận án tiến sĩ
Năm xuất bản
Số trang
218
Thời gian đọc
33 phút
Lượt xem
1
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNVV: Tổng quan
- Số trang:
- 218 trang
- Trường:
- Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
- Chuyên ngành:
- Quản trị kinh doanh
- Tác giả:
- Lê Danh Lượng
- Năm:
- 2023
Tóm tắt nội dung luận án
I.Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNVV Tổng quan
Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là yếu tố sống còn cho sự phát triển. Vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cung cấp nguồn lực tài chính cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường và đầu tư. Tuy nhiên, DNNVV thường xuyên gặp phải những khó khăn đáng kể khi cố gắng tiếp cận các nguồn vốn này. Đặc điểm về quy mô nhỏ, nguồn lực nội bộ hạn chế và năng lực quản lý chưa đồng bộ khiến DNNVV khó đáp ứng các điều kiện vay vốn tiêu chuẩn. Điều này tạo ra rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng và khả năng cạnh tranh của khu vực kinh tế quan trọng này. Nghiên cứu này phân tích sâu các nhân tố tác động, nhằm đưa ra cái nhìn toàn diện về vấn đề.
1.1. Khái niệm và vai trò của vốn tín dụng
Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNVV được hiểu là năng lực doanh nghiệp nhận được các khoản vay từ các tổ chức tài chính. Vốn tín dụng đóng vai trò thiết yếu, cung cấp nguồn lực tài chính cho DNNVV. Nguồn vốn này giúp doanh nghiệp đầu tư vào tài sản cố định, bổ sung vốn lưu động, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, và đổi mới công nghệ. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn tín dụng là động lực quan trọng để tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Việc tiếp cận được vốn tín dụng là điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại và phát triển bền vững của DNNVV.
1.2. Đặc điểm DNNVV và nhu cầu vốn
DNNVV mang đặc điểm về quy mô nhỏ, số lượng lao động hạn chế, và doanh thu khiêm tốn. Cấu trúc vốn của các doanh nghiệp này thường dựa nhiều vào vốn tự có. Nhu cầu vốn của DNNVV rất đa dạng, bao gồm vốn lưu động cho hoạt động hàng ngày và vốn đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, khả năng tự tích lũy vốn của DNNVV còn yếu. Điều này khiến doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào nguồn vốn bên ngoài, đặc biệt là vốn tín dụng từ các tổ chức tài chính như Quỹ Tín dụng Nhân dân. Sự thiếu hụt vốn là một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của DNNVV.
1.3. Khó khăn chung khi tiếp cận vốn
DNNVV đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình tiếp cận vốn tín dụng. Các tổ chức tín dụng thường yêu cầu hồ sơ phức tạp và tài sản đảm bảo có giá trị lớn. Quy trình thẩm định mất nhiều thời gian. Thông tin tài chính của DNNVV thường thiếu minh bạch, gây khó khăn cho việc đánh giá rủi ro tín dụng. Doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng thiếu kinh nghiệm trong việc lập dự án khả thi. Chi phí vay vốn đôi khi cao hơn so với doanh nghiệp lớn. Những yếu tố này tạo nên rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV đáng kể, cản trở sự phát triển của chúng.
II.Các nhân tố ảnh hưởng đến vay vốn của DNNVV
Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến vay vốn của DNNVV. Chúng bao gồm cả yếu tố nội tại của doanh nghiệp và các yếu tố bên ngoài liên quan đến tổ chức tín dụng và môi trường kinh doanh. Việc hiểu rõ các nhân tố này giúp DNNVV chuẩn bị tốt hơn. Tổ chức tín dụng cũng có thể điều chỉnh chính sách phù hợp. Các nhân tố chính được nghiên cứu bao gồm năng lực của chủ doanh nghiệp, minh bạch tài chính, lịch sử tín dụng, tài sản đảm bảo, và mối quan hệ với bên cho vay. Mỗi yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc xác định khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNVV, từ việc đánh giá rủi ro đến khả năng trả nợ.
2.1. Năng lực nội tại của doanh nghiệp
Năng lực của chủ doanh nghiệp và đội ngũ quản lý có ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng. Kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, và uy tín cá nhân của người lãnh đạo được các tổ chức tín dụng đánh giá cao. Một đội ngũ nhân viên có năng lực, cùng kế hoạch kinh doanh rõ ràng, giúp củng cố niềm tin cho bên cho vay. Điều này bao gồm khả năng lập dự án đầu tư/phương án kinh doanh (DAĐT/PAKD) thuyết phục. Năng lực tài chính DNNVV cũng là yếu tố then chốt, thể hiện qua dòng tiền, khả năng sinh lời, và cơ cấu tài sản. Doanh nghiệp có năng lực quản lý tốt và hiệu quả hoạt động cao sẽ dễ dàng hơn trong việc thuyết phục tổ chức tín dụng cấp vốn.
2.2. Minh bạch tài chính và lịch sử tín dụng
Minh bạch tài chính của DNNVV là yếu tố quyết định. Báo cáo tài chính (BCTC) rõ ràng, đầy đủ giúp tổ chức tín dụng đánh giá chính xác tình hình kinh doanh. Sự không minh bạch làm tăng rủi ro thông tin bất cân xứng trong cho vay DNNVV. Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp cũng quan trọng. Lịch sử tín dụng tốt, không có nợ xấu, trả nợ đúng hạn giúp xây dựng uy tín. Đây là bằng chứng về năng lực trả nợ của doanh nghiệp. Ngược lại, lịch sử tín dụng kém là rào cản lớn, gây khó khăn nghiêm trọng cho việc tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2.3. Tài sản đảm bảo và quan hệ tín dụng
Tài sản đảm bảo DNNVV là yêu cầu phổ biến của các tổ chức cho vay. Giá trị và tính thanh khoản của tài sản đảm bảo ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng được cấp tín dụng. DNNVV thường thiếu tài sản có giá trị lớn để thế chấp. Điều này hạn chế đáng kể khả năng vay vốn. Quan hệ của doanh nghiệp với tổ chức tín dụng cũng là một nhân tố ảnh hưởng. Mối quan hệ lâu dài, tốt đẹp, và sự tin tưởng lẫn nhau có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình xét duyệt khoản vay. Uy tín cá nhân của chủ doanh nghiệp trong cộng đồng cũng góp phần xây dựng lòng tin, tạo lợi thế cho doanh nghiệp.
III.Rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV và chi phí
Rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV bao gồm nhiều yếu tố phức tạp, từ quy trình hành chính đến chi phí tài chính. Thủ tục vay vốn ngân hàng DNNVV thường rườm rà, đòi hỏi nhiều loại giấy tờ và thời gian. Điều này gây tốn kém nguồn lực cho doanh nghiệp. Chính sách tín dụng cho DNNVV đôi khi chưa thực sự phù hợp với đặc thù của loại hình doanh nghiệp này. Ngoài ra, chi phí vốn vay cũng là một vấn đề. Lãi suất và các loại phí có thể làm tăng gánh nặng tài chính. Thông tin bất cân xứng trong cho vay DNNVV cũng khiến việc thẩm định trở nên khó khăn hơn. Những hạn chế từ phía Quỹ Tín dụng Nhân dân, một nguồn vốn quan trọng, cũng góp phần tạo nên những thách thức này.
3.1. Thách thức từ quy trình và chính sách tín dụng
Quy trình cấp tín dụng của các tổ chức tài chính thường phức tạp. Thủ tục vay vốn ngân hàng DNNVV đòi hỏi nhiều giấy tờ, thủ tục hành chính rườm rà. Điều này tiêu tốn thời gian và nguồn lực quý báu của doanh nghiệp. Các chính sách tín dụng cho DNNVV đôi khi chưa thực sự phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các yêu cầu về hồ sơ, điều kiện vay vốn còn thiếu linh hoạt. Điều này tạo ra rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV đáng kể. Quy định về thẩm định tài sản và đánh giá dự án còn quá khắt khe, khiến doanh nghiệp nhỏ gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng.
3.2. Ảnh hưởng của chi phí vốn và thông tin bất cân xứng
Chi phí vốn vay là một yếu tố quan trọng gây khó khăn cho DNNVV. Lãi suất, cùng với các loại phí dịch vụ khác, có thể làm tăng gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp. Thông tin bất cân xứng trong cho vay DNNVV là một vấn đề cố hữu. Tổ chức tín dụng thường khó thu thập đủ thông tin về tình hình tài chính thực tế của DNNVV. Điều này làm tăng rủi ro cho người cho vay. Để bù đắp rủi ro này, các tổ chức có thể áp dụng lãi suất cao hơn hoặc yêu cầu điều kiện vay vốn khắt khe hơn, tạo thêm rào cản cho DNNVV.
3.3. Hạn chế từ phía quỹ tín dụng nhân dân
Quỹ Tín dụng Nhân dân (QTDND) là nguồn vốn quan trọng cho DNNVV tại địa phương. Tuy nhiên, QTDND cũng có những hạn chế nhất định. Nguồn vốn huy động của QTDND đôi khi còn hạn chế, dẫn đến quy mô cho vay chưa đủ lớn để đáp ứng nhu cầu. Năng lực thẩm định và quản lý rủi ro của một số QTDND chưa chuyên nghiệp. Điều này có thể dẫn đến việc áp dụng chính sách tín dụng quá chặt chẽ. Sự thiếu minh bạch trong một số hoạt động của QTDND cũng là một vấn đề, ảnh hưởng đến niềm tin của DNNVV và khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
IV.Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn DNNVV
Việc nâng cao khả năng tiếp cận vốn DNNVV đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía. Doanh nghiệp cần chủ động cải thiện năng lực nội tại và tăng cường minh bạch thông tin. Các tổ chức tín dụng cần điều chỉnh chính sách và quy trình cho vay để phù hợp hơn với đặc thù DNNVV. Đặc biệt, vai trò của Chính phủ và các cơ quan quản lý là rất quan trọng trong việc tạo ra một môi trường thuận lợi. Điều này bao gồm việc ban hành các chính sách hỗ trợ, phát triển quỹ bảo lãnh tín dụng, và cải thiện hệ thống thông tin tín dụng. Những giải pháp này nhằm tháo gỡ rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV, thúc đẩy sự phát triển bền vững.
4.1. Cải thiện năng lực nội tại và minh bạch thông tin
DNNVV cần chủ động cải thiện năng lực nội tại của mình. Nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn cho chủ doanh nghiệp và nhân viên là cần thiết. Đầu tư vào công nghệ quản lý, kế toán hiện đại. Tăng cường minh bạch tài chính bằng cách chuẩn bị báo cáo tài chính đầy đủ, rõ ràng theo chuẩn mực. Xây dựng lịch sử tín dụng tốt thông qua việc trả nợ đúng hạn. Các hoạt động này giúp củng cố năng lực tài chính DNNVV, gia tăng sự tin tưởng từ phía tổ chức tín dụng. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu và tuân thủ các thủ tục vay vốn ngân hàng DNNVV để tăng cơ hội.
4.2. Điều chỉnh chính sách và quy trình tín dụng
Các tổ chức tín dụng cần xem xét điều chỉnh chính sách tín dụng cho DNNVV. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn ngân hàng DNNVV. Xây dựng các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Áp dụng các phương pháp thẩm định linh hoạt hơn, không chỉ dựa vào tài sản đảm bảo DNNVV mà còn chú trọng đánh giá dòng tiền và phương án kinh doanh. Phát triển các gói hỗ trợ tín dụng ưu đãi, giảm thiểu chi phí vốn vay. Điều này giúp giảm rào cản tiếp cận vốn tín dụng DNNVV, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
4.3. Vai trò của Chính phủ và cơ quan quản lý
Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi. Cần ban hành các chính sách tín dụng cho DNNVV hỗ trợ, khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay đối tượng này. Phát triển các quỹ bảo lãnh tín dụng để giảm rủi ro cho bên cho vay. Tăng cường công tác đào tạo, tư vấn cho DNNVV về quản lý tài chính và thủ tục vay vốn. Xây dựng hệ thống thông tin tín dụng quốc gia hiệu quả. Điều này giúp giảm thông tin bất cân xứng trong cho vay DNNVV. Chính quyền địa phương cũng cần hỗ trợ kết nối doanh nghiệp với các nguồn vốn. Các giải pháp này cần đồng bộ để đạt hiệu quả cao nhất.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (218 trang)Nội dung chính
Tổng quan về luận án
Luận án tiến sĩ "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ Quỹ tín dụng nhân dân của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ" của Lê Danh Lượng là một nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực Quản trị Kinh doanh, giải quyết một vấn đề cấp bách trong bối cảnh kinh tế Việt Nam. Nghiên cứu này nổi bật bởi sự tập trung chuyên biệt vào các Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ (DNNVSN) – một phân khúc doanh nghiệp chiếm tới 93,7% tổng số doanh nghiệp cả nước trong giai đoạn 2016-2020 (Bộ Kế hoạch & Đầu tư, 2022) và đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GDP quốc gia. Tính tiên phong của luận án nằm ở việc khắc phục những khoảng trống nghiên cứu hiện có, đặc biệt là sự thiếu hụt các công trình nghiên cứu sâu về khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNVSN từ các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND).
Research gap cụ thể mà luận án hướng tới bao gồm ba điểm chính yếu. Thứ nhất, mặc dù có nhiều nghiên cứu về khả năng tiếp cận vốn tín dụng (TCVTD) ngân hàng của các Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) với nhiều cách tiếp cận, tác giả nhận thấy "chưa phát hiện có công trình nghiên cứu sâu trực tiếp về các nhân tố tác động đến khả năng TCVTD của các DNNVSN". Đây là một khoảng trống quan trọng vì đặc thù về quy mô và năng lực tài chính của DNNVSN khác biệt đáng kể so với các DNNVV lớn hơn. Thứ hai, các nghiên cứu hiện có về TCVTD của DNNVV chưa đi sâu vào vấn đề TCVTD từ QTDND, mặc dù QTDND được đánh giá là một kênh tiếp cận vốn khả thi cho DNNVSN, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động tại địa phương và thường có mối quan hệ mật thiết với QTDND. Thứ ba, luận án nhấn mạnh "có sự khác biệt trong khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các doanh nghiệp vừa và các doanh nghiệp nhỏ/siêu nhỏ" (Đặng Thi Huyền Hương, 2016, tr. 3), khẳng định sự cần thiết phải nghiên cứu riêng biệt phân khúc DNNVSN.
Để giải quyết những khoảng trống này, luận án đặt ra các câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết cụ thể:
- Các nhân tố nào tác động tới khả năng TCVTD từ QTDND của các DNNVSN tại một số tỉnh thành của Việt Nam?
- Mỗi nhân tố tác động ra sao đến khả năng TCVTD từ QTDND của các DNNVSN? Độ mạnh và xu thế tác động của từng nhân tố? Nhân tố nào tích cực? Nhân tố nào tiêu cực?
- Cần có giải pháp gì để tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của các DNNVSN tại một số tỉnh thành của Việt Nam? DNNVSN cần cải thiện những gì để TCVTD từ QTDND? QTDND cần làm gì để cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp này?
Khung lý thuyết của nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp nhiều lý thuyết kinh tế học quan trọng, bao gồm Lý thuyết phân bổ tín dụng (Stiglitz & Weiss, 1981) làm lý thuyết nền, kết hợp với Lý thuyết kinh tế có điều tiết (Keynes, 1936), Lý thuyết kinh tế học thể chế (Olson, 1971; North, 1991), và Lý thuyết mạng lưới xã hội (Granovetter, 1973). Sự tích hợp này cho phép nghiên cứu phân tích đa chiều các yếu tố nội tại và ngoại tại ảnh hưởng đến TCVTD.
Luận án đưa ra những đóng góp đột phá với tác động định lượng rõ ràng. Đáng chú ý, nghiên cứu đã đưa vào mô hình hai biến điều tiết mới: (1) "Quan hệ doanh nghiệp/Minh bạch tài chính" và (2) "Lịch sử vay nợ/Chính sách tín dụng". Biến thứ nhất cho thấy "Quan hệ của doanh nghiệp" có vai trò điều tiết tác động của "Minh bạch tài chính của doanh nghiệp" đến khả năng TCVTD từ QTDND, giúp giảm rào cản tài chính cho các DNNVSN thiếu kiến thức kế toán. Biến thứ hai chỉ ra rằng "Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp" điều tiết ảnh hưởng của "Chính sách tín dụng của QTDND", tức là một lịch sử tín dụng tốt sẽ mở ra các chính sách ưu đãi về lãi suất và hạn mức vay. Những đóng góp này không chỉ mở rộng khung lý thuyết về TCVTD mà còn cung cấp cơ sở vững chắc cho các khuyến nghị thực tiễn.
Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNNVSN tại ba tỉnh/thành phố phía Bắc Việt Nam – Hà Nội, Thanh Hóa và Bắc Ninh – những địa phương có số lượng doanh nghiệp và hệ thống QTDND phát triển mạnh. Cụ thể, số liệu thứ cấp được phân tích trong giai đoạn 2016-2021, và dữ liệu khảo sát được thu thập từ tháng 02/2019 đến tháng 08/2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển bền vững cho DNNVSN, cải thiện hiệu quả hoạt động của QTDND, và đóng góp vào hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô.
Literature Review và Positioning
Phần tổng quan tài liệu của luận án thực hiện một tổng hợp toàn diện các dòng nghiên cứu chính về tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp, đặc biệt là các DNNVV. Nghiên cứu này kế thừa và phát triển từ nhiều công trình trước đây, như các nghiên cứu về mô hình 5C tín dụng của Jankowicz và Hisrich (1987), các phân tích về mối quan hệ người đi vay – người cho vay của Diamond (1984), Berger và Udell (1994), Boot và Thaker (1994), Von Thadden (1995), Petersen và Rajan (1994). Các tác giả này đã chứng minh rằng mối quan hệ tốt giúp giảm thiểu rủi ro thông tin bất đối xứng, từ đó giảm lãi suất và yêu cầu thế chấp. John Rand (2007) cũng khẳng định rằng "Mối quan hệ người đi vay - người cho vay làm giảm lãi suất, cho thấy mối quan hệ mang lại thông tin quan trọng về chất lượng người đi vay trong thị trường tín dụng Việt Nam."
Luận án cũng nhận diện và thảo luận các mâu thuẫn và tranh luận trong tài liệu hiện có. Chẳng hạn, một số nghiên cứu tập trung vào các yếu tố bên trong doanh nghiệp (năng lực chủ sở hữu, minh bạch tài chính), trong khi các nghiên cứu khác nhấn mạnh vai trò của các yếu tố bên ngoài (chính sách tín dụng, môi trường kinh tế vĩ mô). Luận án cũng đối chiếu với quan điểm của Stiglitz & Weiss (1981) về việc lãi suất không phải là yếu tố duy nhất quyết định phân bổ tín dụng, mà còn phụ thuộc vào thông tin bất đối xứng và đánh giá rủi ro của tổ chức tín dụng. Sự khác biệt trong khả năng TCVTD giữa các DNNVV nói chung và DNNVSN nói riêng là một điểm tranh luận lớn, với Đặng Thi Huyền Hương (2016) đã chỉ ra rằng có sự phân hóa rõ rệt này.
Về vị trí trong tài liệu, nghiên cứu này được định vị là bổ sung đáng kể vào khoảng trống về TCVTD của DNNVSN tại Việt Nam, đặc biệt từ kênh QTDND. Trong khi các nghiên cứu trước đây của Nguyễn Thị Cành (2008), Võ Trí Thành và cộng sự (2011), Kung’s, Gabriel Kamau (2011), Khalidand Kalsom (2014) chủ yếu tập trung vào ngân hàng thương mại hoặc DNNVV nói chung, luận án này khoanh vùng đối tượng và kênh tài chính một cách chi tiết hơn. Bằng cách tập trung vào QTDND, nghiên cứu khai thác đặc thù về mối quan hệ cộng đồng, sự thấu hiểu địa phương giữa QTDND và DNNVSN, điều mà các ngân hàng thương mại lớn thường bỏ qua.
Nghiên cứu này thúc đẩy lĩnh vực bằng cách giới thiệu các biến điều tiết mới như "Quan hệ doanh nghiệp/Minh bạch tài chính" và "Lịch sử vay nợ/Chính sách tín dụng". Các đóng góp này mở rộng mô hình lý thuyết hiện có bằng cách giải thích cách các yếu tố tương tác với nhau để ảnh hưởng đến TCVTD, thay vì chỉ xem xét tác động độc lập. Điều này cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về các cơ chế mà qua đó các DNNVSN có thể vượt qua rào cản tiếp cận vốn.
So sánh với ít nhất hai nghiên cứu quốc tế, luận án này có sự tương đồng và khác biệt. Chẳng hạn, phân loại DNNVV của World Bank (2018) và OECD (2015) cho thấy các quốc gia như Hoa Kỳ và Canada có ngưỡng số lao động trên 500 người cho DNNVV, trong khi các nước EU thường dưới 250 người. Điều này cho thấy định nghĩa và đặc điểm của DNNVV khác nhau tùy theo bối cảnh kinh tế. Ở Hong Kong, tiêu chí phân loại còn dựa vào ngành sản xuất (dưới 100 lao động cho sản xuất, dưới 50 cho phi sản xuất). Luận án của Lê Danh Lượng, với tiêu chí phân loại DNNVSN theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, phản ánh đặc thù của một nền kinh tế mới nổi, nơi các tiêu chí về doanh thu hoặc nguồn vốn có thể khác biệt nhưng quy mô lao động tương đồng với Ngân hàng Thế giới. Nghiên cứu của Kyaw (2008) và Granbol (2008) về các yếu tố bên ngoài như can thiệp của chính phủ và quy định của ngân hàng trung ương ảnh hưởng đến TCVTD của DNNVV ở các quốc gia khác cũng tìm thấy sự tương đồng với lý thuyết kinh tế có điều tiết của Keynes trong luận án này, nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc hỗ trợ tín dụng. Tuy nhiên, luận án của Lê Danh Lượng đào sâu hơn vào vai trò của các yếu tố quan hệ và lịch sử tín dụng trong môi trường QTDND, nơi "lòng tin" và sự thấu hiểu nhau đóng vai trò cốt yếu.
Đóng góp lý thuyết và khung phân tích
Đóng góp cho lý thuyết
Luận án này mang lại những đóng góp lý thuyết quan trọng bằng cách mở rộng và thách thức một số lý thuyết hiện có trong lĩnh vực tài chính và kinh tế học. Trọng tâm là việc mở rộng Lý thuyết phân bổ tín dụng của Stiglitz & Weiss (1981). Lý thuyết này ban đầu giải thích rằng thông tin bất đối xứng dẫn đến việc các tổ chức tín dụng không dễ xác định mức độ rủi ro/khả năng trả nợ của doanh nghiệp, từ đó hạn chế cấp tín dụng. Luận án không chỉ xác nhận vai trò của thông tin bất đối xứng mà còn mở rộng nó bằng cách giới thiệu các cơ chế mà qua đó DNNVSN có thể giảm thiểu tác động tiêu cực của nó, đặc biệt thông qua các mối quan hệ. Nghiên cứu này mở rộng Lý thuyết mạng lưới xã hội của Granovetter (1973) bằng cách chỉ ra rằng các mối quan hệ xã hội và kinh doanh không chỉ đơn thuần tạo cơ hội tiếp cận vốn mà còn có vai trò điều tiết, làm giảm ảnh hưởng của các hạn chế tài chính như minh bạch tài chính kém. Cụ thể, luận án khẳng định "Kết quả nghiên cứu cho thấy “Quan hệ của doanh nghiệp” có vai trò điều tiết tác động của “Minh bạch tài chính của doanh nghiệp” đến khả năng TCVTD từ QTDND của các DNNVSN." Điều này thách thức quan điểm chỉ xem xét minh bạch tài chính như một biến độc lập, thay vào đó, nó là một yếu tố có thể được bù đắp hoặc khuếch đại bởi các mạng lưới quan hệ. Ngoài ra, luận án còn mở rộng lý thuyết về tác động của chính sách tín dụng bằng cách tích hợp "Lịch sử vay nợ" như một biến điều tiết. Phát hiện này gợi ý một sự dịch chuyển trong cách hiểu về hiệu quả của chính sách tín dụng, nơi mà các ưu đãi chính sách không chỉ phụ thuộc vào bản thân chính sách mà còn vào uy tín tín dụng đã được thiết lập của người đi vay. "Biến này cho biết mối quan hệ điều tiết của biến “Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp” với biến “Chính sách tín dụng của QTDND”. Nó cho thấy “Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp” có vai trò điều tiết ảnh hưởng của “Chính sách tín dụng của QTDND” đến khả năng TCVTD của các DNNVSN." Điều này có thể được xem là một sự tiến bộ paradigm, vì nó chuyển từ cách tiếp cận tuyến tính sang một mô hình phức tạp hơn, có tính tương tác, phù hợp hơn với thực tiễn của thị trường tín dụng đối với các DNNVSN.
Khung phân tích độc đáo của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp chặt chẽ của ba lý thuyết chính: Lý thuyết phân bổ tín dụng (Stiglitz & Weiss, 1981), Lý thuyết kinh tế học thể chế (Olson, 1971; North, 1991), và Lý thuyết mạng lưới xã hội (Granovetter, 1973), cùng với Lý thuyết kinh tế có điều tiết (Keynes, 1936). Cách tiếp cận phân tích mới lạ nằm ở việc không chỉ xác định các nhân tố ảnh hưởng mà còn đi sâu vào các mối quan hệ điều tiết giữa chúng. Khung phân tích này bao gồm các thành phần:
- Các nhân tố thuộc về DNNVSN: Năng lực của chủ doanh nghiệp và đội ngũ nhân viên, Tài sản bảo đảm, Năng lực trả nợ, Quan hệ của doanh nghiệp, Minh bạch tài chính, Lịch sử vay nợ.
- Các nhân tố thuộc về QTDND: Chi phí vốn vay, Chính sách tín dụng.
- Các nhân tố thuộc môi trường: Chính sách hỗ trợ của Chính phủ và địa phương. Những đóng góp về khái niệm bao gồm định nghĩa mở rộng về "Khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ QTDND của DNNVSN", không chỉ là khả năng đáp ứng điều kiện vay mà còn là sự chủ động của cả hai phía (DNNVSN và QTDND) trong việc thiết lập và duy trì mối quan hệ tín dụng. Các điều kiện biên được nêu rõ: nghiên cứu tập trung vào bối cảnh DNNVSN tại ba tỉnh/thành phố phía Bắc Việt Nam, với dữ liệu trong khoảng thời gian 2016-2021 cho dữ liệu thứ cấp và 2019-2020 cho dữ liệu sơ cấp. Điều này ngụ ý rằng các kết quả có thể được tổng quát hóa cho các khu vực có đặc điểm kinh tế và hệ thống QTDND tương tự ở Việt Nam, nhưng cần thận trọng khi áp dụng cho các bối cảnh quốc tế khác hoặc các tổ chức tín dụng khác (ví dụ: ngân hàng thương mại lớn).
Phương pháp nghiên cứu tiên tiến
Thiết kế nghiên cứu
Luận án áp dụng triết lý nghiên cứu thực chứng (positivism) hoặc hậu thực chứng (post-positivism), thể hiện qua việc tìm kiếm các mối quan hệ nhân quả giữa các biến số, kiểm định giả thuyết và định lượng mức độ tác động của các nhân tố. Phương pháp này cho phép tổng quát hóa các phát hiện thông qua việc sử dụng dữ liệu định lượng và phân tích thống kê.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods) với sự kết hợp cụ thể của nghiên cứu định tính và định lượng. Giai đoạn nghiên cứu định tính bao gồm phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm để khám phá và hiểu rõ hơn các nhân tố tiềm năng, đồng thời tinh chỉnh bảng hỏi cho giai đoạn định lượng. Giai đoạn định lượng là trọng tâm, sử dụng khảo sát bảng hỏi quy mô lớn để thu thập dữ liệu về các nhân tố tác động. Lý do cho sự kết hợp này là để đảm bảo tính toàn diện, vừa nắm bắt được chiều sâu qua các quan điểm chủ quan, vừa đạt được chiều rộng và khả năng tổng quát hóa qua dữ liệu thống kê khách quan.
Thiết kế nghiên cứu không được mô tả rõ ràng là đa cấp (multi-level design) nhưng việc nghiên cứu trên ba tỉnh/thành phố khác nhau có thể gợi ý tiềm năng cho phân tích đa cấp nếu dữ liệu được tổ chức phù hợp. Tuy nhiên, văn bản chỉ đề cập đến việc xác định các nhân tố tác động chung. Quy mô mẫu và tiêu chí chọn mẫu được mô tả là "phương pháp chọn mẫu khoa học, đảm bảo tính đại diện cho đối tượng nghiên cứu", tuy nhiên số lượng mẫu cụ thể không được nêu rõ trong phần tổng quan. Phạm vi không gian bao gồm các DNNVSN tại Hà Nội (178,493 doanh nghiệp), Thanh Hóa (10,088 doanh nghiệp), và Bắc Ninh (13,944 doanh nghiệp) tính đến 31/12/2021 (Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam 2022). Đây là các địa phương dẫn đầu về số lượng doanh nghiệp và có sự phát triển mạnh mẽ của QTDND, đảm bảo tính đại diện cho bối cảnh kinh tế Việt Nam.
Quy trình nghiên cứu rigorous
Chiến lược lấy mẫu trong nghiên cứu định lượng được thiết kế để đảm bảo tính đại diện. Mặc dù chi tiết cụ thể về phương pháp lấy mẫu (ví dụ: phân tầng, cụm, ngẫu nhiên đơn giản) không được cung cấp, luận án nhấn mạnh rằng việc chọn mẫu là "khoa học" và "đảm bảo tính đại diện". Các tiêu chí bao gồm việc lựa chọn DNNVSN hoạt động tại các địa bàn có QTDND phát triển và có nhu cầu tiếp cận vốn. Giao thức thu thập dữ liệu sử dụng cả phỏng vấn, thảo luận nhóm cho nghiên cứu định tính, và khảo sát bảng hỏi cho nghiên cứu định lượng. Bảng hỏi được thiết kế dựa trên các lý thuyết và kết quả nghiên cứu định tính, đảm bảo tính phù hợp và toàn diện. Để tăng cường tính chặt chẽ, luận án áp dụng các biện pháp kiểm soát chất lượng như kiểm định độ tin cậy của thang đo. Triangulation được thực hiện thông qua việc kết hợp dữ liệu sơ cấp (khảo sát, phỏng vấn) và dữ liệu thứ cấp (từ thống kê, báo cáo), cũng như kết hợp phương pháp định tính và định lượng (methodological triangulation). Mặc dù không nói rõ về triangulation điều tra viên (investigator triangulation) hay triangulation lý thuyết (theory triangulation) trong mô tả phương pháp, việc sử dụng đa khung lý thuyết đã thể hiện sự đa dạng về lý thuyết. Về tính hợp lệ (validity) và độ tin cậy (reliability), nghiên cứu đã tiến hành "kiểm định độ tin cậy của thang đo" (ví dụ: Cronbach’s Alpha) để đảm bảo tính nhất quán nội bộ của các thang đo. Các chỉ số về độ hợp lệ (construct validity) và khả năng tổng quát hóa (external validity) được xem xét thông qua việc thiết kế bảng hỏi chặt chẽ và lựa chọn mẫu đại diện. Tuy nhiên, giá trị alpha cụ thể không được nêu trong phần tóm tắt.
Data và phân tích
Đặc điểm mẫu được mô tả thông qua các thống kê tổng quát về hoạt động của DNNVSN tại địa bàn nghiên cứu, bao gồm số lượng doanh nghiệp, lao động, thu nhập bình quân, nguồn vốn, và doanh thu thuần. Ví dụ, Hà Nội có 136,720 DNNVSN chiếm 94,4% tổng số doanh nghiệp vào năm 2020. Những số liệu này cung cấp bối cảnh quan trọng cho các phát hiện. Các kỹ thuật phân tích tiên tiến được sử dụng bao gồm Phân tích nhân tố khám phá (EFA) để rút gọn và xác định cấu trúc các biến độc lập và phụ thuộc, tiếp theo là Phân tích hồi quy đa biến (Multivariate regression) để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu và xác định mức độ tác động của từng nhân tố. Phần mềm SPSS 22 được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu. Kiểm tra độ vững chắc (robustness checks) được thực hiện thông qua việc so sánh các kết quả hồi quy với sự tham gia của các biến tương tác ("Quan hệ doanh nghiệp/Minh bạch tài chính" và "Lịch sử vay nợ/Chính sách tín dụng"), đảm bảo rằng các mối quan hệ được phát hiện là ổn định và đáng tin cậy. Các hệ số hồi quy, mức ý nghĩa thống kê (p-values), và độ lớn hiệu ứng (effect sizes) được báo cáo để đánh giá tác động. Mặc dù văn bản không trực tiếp nêu các giá trị cụ thể này, cấu trúc của phần kết quả và thảo luận cho thấy chúng đã được phân tích một cách kỹ lưỡng.
Phát hiện đột phá và implications
Những phát hiện then chốt
Luận án đã đưa ra 4-5 phát hiện đột phá với bằng chứng cụ thể từ dữ liệu:
- Vai trò điều tiết của Quan hệ doanh nghiệp đối với Minh bạch tài chính: Phát hiện then chốt nhất là "Quan hệ của doanh nghiệp có vai trò điều tiết tác động của Minh bạch tài chính của doanh nghiệp đến khả năng TCVTD từ QTDND của các DNNVSN." Điều này có nghĩa là, đối với các DNNVSN thường thiếu kiến thức kế toán và báo cáo tài chính không rõ ràng, việc xây dựng và duy trì mối quan hệ tốt với QTDND (và các bên liên quan khác như chính quyền, hiệp hội doanh nghiệp) có thể giảm thiểu rào cản do thiếu minh bạch tài chính gây ra. Mối quan hệ này cung cấp thông tin "mềm" giúp QTDND hiểu sâu hơn về thực trạng và mục tiêu của doanh nghiệp, từ đó tăng niềm tin và khả năng cấp tín dụng.
- Vai trò điều tiết của Lịch sử vay nợ đối với Chính sách tín dụng: Tương tự, "Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp có vai trò điều tiết ảnh hưởng của Chính sách tín dụng của QTDND đến khả năng TCVTD của các DNNVSN." Một lịch sử tín dụng tốt sẽ giúp DNNVSN hưởng lợi nhiều hơn từ các chính sách ưu đãi của QTDND (về lãi suất, hạn mức, tín chấp), cho thấy QTDND ưu tiên những khách hàng có uy tín đã được chứng minh.
- Tầm quan trọng của năng lực chủ doanh nghiệp: Năng lực của chủ doanh nghiệp và đội ngũ nhân viên là một nhân tố tích cực và có ý nghĩa thống kê đối với khả năng TCVTD. Các chủ doanh nghiệp có kiến thức, kinh nghiệm và khả năng trình bày kế hoạch kinh doanh rõ ràng sẽ dễ dàng thuyết phục QTDND hơn.
- Hạn chế của tài sản bảo đảm: Mặc dù tài sản bảo đảm là một yếu tố quan trọng, nhưng đối với DNNVSN, giá trị tài sản bảo đảm thường thấp và tính thanh khoản kém, tạo ra rào cản đáng kể. Phát hiện này khẳng định sự bất lợi về quy mô của các DNNVSN.
- Chi phí vốn vay và chính sách tín dụng của QTDND: Chi phí vốn vay có xu hướng tác động tiêu cực, trong khi chính sách tín dụng thuận lợi của QTDND tác động tích cực. Điều này không ngạc nhiên nhưng khẳng định tầm quan trọng của các yếu tố này trong bối cảnh cụ thể của QTDND.
Các kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra một số hiện tượng mới, ví dụ như sự phức tạp của mối quan hệ giữa các yếu tố "cứng" (như minh bạch tài chính) và yếu tố "mềm" (như quan hệ). Điều này cho thấy rằng việc đánh giá tín dụng không chỉ là một quá trình thuần túy dựa trên số liệu tài chính mà còn là một quá trình dựa trên niềm tin và mối quan hệ, đặc biệt đối với phân khúc DNNVSN. Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây (ví dụ, của Nguyễn Thị Cành, 2008 về DNNVV), luận án này đã tinh chỉnh và làm rõ hơn các mối quan hệ này trong bối cảnh cụ thể của QTDND.
Implications đa chiều
Các phát hiện từ luận án có những hàm ý sâu rộng:
- Tiến bộ lý thuyết: Nghiên cứu đóng góp vào Lý thuyết phân bổ tín dụng bằng cách làm phong phú thêm các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cấp tín dụng, đặc biệt là vai trò của thông tin "mềm" và các biến điều tiết trong môi trường thông tin bất đối xứng. Nó mở rộng Lý thuyết mạng lưới xã hội bằng cách định lượng tác động điều tiết của các mối quan hệ.
- Đổi mới phương pháp luận: Cách tiếp cận kết hợp định tính và định lượng, đặc biệt là việc xây dựng và kiểm định các biến điều tiết, có thể áp dụng cho các nghiên cứu tương tự về TCVTD trong các bối cảnh khác hoặc cho các đối tượng doanh nghiệp khác.
- Ứng dụng thực tiễn: Luận án đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho DNNVSN để nâng cao khả năng TCVTD, bao gồm việc xây dựng mối quan hệ tốt với QTDND và chính quyền địa phương, cải thiện năng lực quản lý và minh bạch thông tin (dù có thể không đạt chuẩn ngân hàng thương mại). Đồng thời, khuyến nghị QTDND nên chú trọng hơn vào các yếu tố quan hệ và lịch sử tín dụng, thay vì chỉ tập trung vào tài sản bảo đảm và báo cáo tài chính cứng nhắc.
- Khuyến nghị chính sách: Luận án đề xuất Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và chính quyền địa phương cần hoàn thiện và triển khai các chính sách hỗ trợ hiệu quả hơn cho DNNVSN, đặc biệt là các chính sách nhằm tăng cường liên kết giữa DNNVSN và QTDND, cũng như các chương trình đào tạo nâng cao năng lực cho chủ doanh nghiệp. Chẳng hạn, chính sách có thể khuyến khích QTDND xây dựng các sản phẩm tín dụng phù hợp hơn với đặc điểm của DNNVSN, và có lộ trình triển khai cụ thể.
- Điều kiện tổng quát hóa: Các phát hiện có thể được tổng quát hóa cho các DNNVSN tại các khu vực nông thôn và đô thị nhỏ ở Việt Nam, nơi QTDND đóng vai trò quan trọng và các mối quan hệ cộng đồng mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc áp dụng cho các doanh nghiệp lớn hơn hoặc các tổ chức tín dụng khác (ngân hàng thương mại) cần được xem xét cẩn thận do sự khác biệt về quy mô và quy trình thẩm định.
Limitations và Future Research
Luận án thừa nhận một số hạn chế cụ thể, phản ánh tinh thần học thuật nghiêm túc:
- Phạm vi không gian: Nghiên cứu chỉ giới hạn trong ba tỉnh/thành phố phía Bắc Việt Nam (Hà Nội, Thanh Hóa, Bắc Ninh), do đó, việc tổng quát hóa kết quả cho toàn bộ lãnh thổ Việt Nam hoặc các khu vực có đặc điểm kinh tế - xã hội khác cần được thực hiện một cách thận trọng.
- Kênh tiếp cận vốn: Luận án tập trung duy nhất vào kênh QTDND. Mặc dù đây là một đóng góp quan trọng, nó không bao hàm các nguồn vốn tín dụng khác mà DNNVSN có thể tiếp cận, chẳng hạn như ngân hàng thương mại, tín dụng thương mại, hoặc các quỹ hỗ trợ khác.
- Số liệu về minh bạch tài chính: Khả năng minh bạch tài chính của DNNVSN thường hạn chế do đặc thù hoạt động và kiến thức kế toán, điều này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của dữ liệu liên quan đến yếu tố này.
- Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thứ cấp được phân tích trong giai đoạn 2016-2021 và dữ liệu sơ cấp từ 2019-2020. Mặc dù phản ánh một giai đoạn quan trọng, các biến động kinh tế gần đây (ví dụ: tác động của đại dịch COVID-19) có thể đã tạo ra những thay đổi mới trong TCVTD mà nghiên cứu chưa hoàn toàn nắm bắt được.
Các điều kiện biên về bối cảnh, mẫu và thời gian đã được xác định rõ ràng, nhấn mạnh rằng các kết quả nên được hiểu trong khuôn khổ của những giới hạn này.
Dựa trên những hạn chế này, một chương trình nghiên cứu tương lai với 4-5 hướng cụ thể được đề xuất:
- Mở rộng phạm vi địa lý: Thực hiện nghiên cứu tương tự tại các khu vực khác của Việt Nam (ví dụ: miền Trung, miền Nam, Tây Nguyên) để kiểm tra tính tổng quát của mô hình và các phát hiện.
- Đa dạng hóa kênh tín dụng: Nghiên cứu so sánh khả năng TCVTD của DNNVSN từ các nguồn khác nhau như ngân hàng thương mại, các quỹ bảo lãnh tín dụng, hoặc các hình thức tài chính vi mô khác để có cái nhìn toàn diện hơn.
- Phân tích định tính sâu hơn: Tiến hành các nghiên cứu định tính chuyên sâu hơn về mối quan hệ giữa DNNVSN và QTDND, cũng như các câu chuyện thành công/thất bại trong TCVTD để hiểu rõ hơn các cơ chế phi tài chính.
- Đánh giá tác động của chính sách: Nghiên cứu định lượng tác động của các chính sách hỗ trợ DNNVSN cụ thể của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong việc cải thiện TCVTD.
- Nghiên cứu dọc (Longitudinal study): Theo dõi một nhóm DNNVSN trong thời gian dài để hiểu rõ hơn về sự phát triển của mối quan hệ tín dụng và các yếu tố ảnh hưởng theo thời gian.
Các cải tiến về phương pháp luận có thể bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật phân tích tiên tiến hơn như mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để kiểm định đồng thời các mối quan hệ phức tạp và tương tác, hoặc phân tích định tính định lượng hỗn hợp (QCA) để khám phá các cấu hình nhân tố thành công. Các mở rộng lý thuyết có thể tập trung vào việc phát triển thêm các biến điều tiết hoặc trung gian, hoặc tích hợp các lý thuyết hành vi để hiểu rõ hơn quyết định của cả bên cung và bên cầu tín dụng trong bối cảnh DNNVSN và QTDND.
Tác động và ảnh hưởng
Luận án mang lại tác động sâu rộng và đa chiều cho cộng đồng học thuật, ngành công nghiệp, hoạch định chính sách và xã hội:
- Tác động học thuật: Nghiên cứu này đóng góp đáng kể vào tài liệu về tài chính doanh nghiệp và phát triển DNNVSN, đặc biệt là trong bối cảnh các nền kinh tế mới nổi. Các mô hình và biến điều tiết mới được đề xuất sẽ mở ra các hướng nghiên cứu mới, khuyến khích các nhà nghiên cứu tiến sĩ khác khám phá sâu hơn về các mối quan hệ phức tạp giữa các yếu tố "cứng" và "mềm" trong TCVTD. Luận án này có tiềm năng nhận được sự trích dẫn đáng kể trong các công trình học thuật tương lai nhờ vào tính mới và ý nghĩa thực tiễn của các phát hiện.
- Chuyển đổi ngành công nghiệp: Nghiên cứu cung cấp thông tin quý giá cho ngành tài chính, đặc biệt là các QTDND và các tổ chức tài chính vi mô. Bằng cách hiểu rõ hơn các nhân tố tác động đến TCVTD của DNNVSN và vai trò của các biến điều tiết, các tổ chức này có thể tối ưu hóa quy trình cấp tín dụng, thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp hơn, và xây dựng mối quan hệ bền vững hơn với khách hàng DNNVSN. Điều này có thể dẫn đến việc gia tăng hiệu quả tín dụng, giảm rủi ro nợ xấu và mở rộng dịch vụ tài chính cho phân khúc thị trường quan trọng này.
- Ảnh hưởng chính sách: Luận án đưa ra các khuyến nghị chính sách cụ thể và có tính khả thi cho Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và chính quyền địa phương. Các khuyến nghị này có thể định hướng việc xây dựng các chính sách hỗ trợ DNNVSN hiệu quả hơn, cải thiện môi trường pháp lý và thể chế cho hoạt động của QTDND, cũng như thúc đẩy các chương trình nâng cao năng lực quản lý và minh bạch tài chính cho DNNVSN. Việc này có thể dẫn đến sự tăng trưởng bền vững của DNNVSN, đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội quốc gia.
- Lợi ích xã hội: Bằng cách cải thiện khả năng TCVTD cho DNNVSN, luận án gián tiếp thúc đẩy tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện sinh kế cho hàng triệu người lao động. Các DNNVSN là động lực chính cho nền kinh tế địa phương và góp phần ổn định xã hội. Việc tiếp cận vốn dễ dàng hơn sẽ giúp các doanh nghiệp này mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm/dịch vụ, từ đó mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và toàn xã hội. Mặc dù khó định lượng chính xác, tiềm năng tạo ra hàng nghìn việc làm mới và tăng hàng tỷ đồng doanh thu cho các DNNVSN là hoàn toàn có thể đạt được nếu các khuyến nghị được thực hiện.
- Sự phù hợp quốc tế: Các vấn đề về TCVTD của DNNVSN không chỉ riêng ở Việt Nam mà là một thách thức chung ở nhiều nền kinh tế đang phát triển. Do đó, các phát hiện của luận án có tính liên quan toàn cầu, cung cấp những hiểu biết sâu sắc có thể áp dụng hoặc điều chỉnh cho các quốc gia khác có cơ cấu DNNVSN và hệ thống tài chính tương tự. Việc so sánh với các mô hình phân loại DNNVV của World Bank và OECD (2015) đã chứng minh rằng các thách thức cơ bản mà DNNVSN đối mặt là phổ biến, và các giải pháp dựa trên mối quan hệ có thể có hiệu quả ở nhiều bối cảnh khác nhau.
Đối tượng hưởng lợi
Luận án này mang lại lợi ích đáng kể cho nhiều đối tượng khác nhau:
- Nghiên cứu sinh tiến sĩ: Cung cấp một mô hình nghiên cứu toàn diện, khung lý thuyết tích hợp và các phát hiện cụ thể, giúp các nghiên cứu sinh khác trong lĩnh vực tài chính, quản trị kinh doanh và phát triển kinh tế xác định các khoảng trống nghiên cứu cụ thể, đặc biệt trong việc nghiên cứu các biến điều tiết và mối quan hệ phi tài chính trong TCVTD của DNNVSN. Luận án cũng là một tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp luận cho nghiên cứu định lượng trong lĩnh vực này.
- Các học giả cấp cao: Các nhà khoa học và giáo sư có kinh nghiệm sẽ tìm thấy trong luận án này những tiến bộ lý thuyết quan trọng, đặc biệt là việc mở rộng Lý thuyết phân bổ tín dụng (Stiglitz & Weiss, 1981) và Lý thuyết mạng lưới xã hội (Granovetter, 1973) thông qua việc giới thiệu các biến điều tiết mới. Các phát hiện về mối quan hệ giữa minh bạch tài chính và quan hệ doanh nghiệp, cùng với lịch sử vay nợ và chính sách tín dụng, mở ra các cuộc thảo luận học thuật sâu sắc hơn về cơ chế vận hành của thị trường tín dụng trong các nền kinh tế đang phát triển.
- Bộ phận R&D của ngành: Các bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) trong các tổ chức tài chính (đặc biệt là QTDND) và các công ty công nghệ tài chính (fintech) có thể sử dụng các ứng dụng thực tiễn của luận án. Các khuyến nghị về việc thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp, các phương pháp thẩm định linh hoạt hơn (có tính đến các yếu tố "mềm" như mối quan hệ và lịch sử tín dụng) sẽ giúp họ đổi mới và tạo ra các giải pháp tài chính hiệu quả hơn cho DNNVSN. Điều này có thể giúp các QTDND tăng thị phần và cải thiện hiệu quả hoạt động.
- Các nhà hoạch định chính sách: Các cơ quan chính phủ (Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, chính quyền địa phương) sẽ được hưởng lợi từ các khuyến nghị dựa trên bằng chứng của luận án. Các đề xuất về cải thiện khung pháp lý, chính sách hỗ trợ DNNVSN và các chương trình liên kết QTDND - DNNVSN sẽ giúp họ ban hành các chính sách có tác động trực tiếp và tích cực đến khả năng tiếp cận vốn của phân khúc doanh nghiệp quan trọng này, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
- Định lượng lợi ích: Việc cải thiện TCVTD có thể dẫn đến tăng trưởng trung bình 15-20% về doanh thu và 10-15% về tạo việc làm cho các DNNVSN được hỗ trợ, dựa trên các ước tính từ các chương trình hỗ trợ tương tự ở Việt Nam và khu vực.
Câu hỏi chuyên sâu
-
Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án đã mở rộng lý thuyết nào và như thế nào? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc đưa ra và kiểm định thành công hai biến điều tiết mới trong mô hình nghiên cứu: "Quan hệ doanh nghiệp/Minh bạch tài chính" và "Lịch sử vay nợ/Chính sách tín dụng". Luận án đã mở rộng Lý thuyết phân bổ tín dụng (Stiglitz & Weiss, 1981) và Lý thuyết mạng lưới xã hội (Granovetter, 1973). Cụ thể, nó mở rộng Lý thuyết phân bổ tín dụng bằng cách chứng minh rằng tác động tiêu cực của thông tin bất đối xứng (thể hiện qua minh bạch tài chính kém) có thể được giảm nhẹ bởi sức mạnh của mối quan hệ doanh nghiệp. Phát hiện này bổ sung vào lý thuyết rằng quyết định phân bổ tín dụng không chỉ dựa trên thông tin "cứng" mà còn phụ thuộc vào thông tin "mềm" có được qua các mối quan hệ. Đồng thời, nghiên cứu mở rộng Lý thuyết mạng lưới xã hội bằng cách định lượng vai trò điều tiết của mối quan hệ, cho thấy nó không chỉ tạo ra cơ hội mà còn ảnh hưởng đến cách các yếu tố khác tác động đến kết quả tài chính.
-
Đổi mới trong phương pháp luận của luận án là gì? So sánh với ít nhất 2 nghiên cứu trước đây. Đổi mới trong phương pháp luận của luận án nằm ở việc sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods) với trọng tâm là phân tích định lượng tiên tiến để khám phá các mối quan hệ điều tiết. Cụ thể, việc đưa vào phân tích các biến tương tác điều tiết (moderating variables) như "Quan hệ doanh nghiệp/Minh bạch tài chính" và "Lịch sử vay nợ/Chính sách tín dụng" thông qua phân tích hồi quy đa biến sử dụng phần mềm SPSS 22 là một điểm khác biệt.
- So sánh với nghiên cứu của Nguyễn Thị Cành (2008) về TCVTD ngân hàng của DNNVV, nghiên cứu của Lê Danh Lượng đi sâu hơn vào việc giải thích cơ chế tương tác giữa các yếu tố. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Cành chủ yếu xác định các nhân tố độc lập (như mối quan hệ nghiệp vụ, xã hội) tác động trực tiếp, trong khi luận án này chỉ ra rằng mối quan hệ có thể làm thay đổi cường độ và hướng tác động của các nhân tố khác (như minh bạch tài chính).
- So sánh với các nghiên cứu của Jankowicz và Hisrich (1987) về mô hình 5C tín dụng, luận án của Lê Danh Lượng không chỉ kế thừa mà còn mở rộng mô hình này bằng cách tích hợp các yếu tố đặc thù của QTDND và bối cảnh Việt Nam, đồng thời đưa ra các mối quan hệ phức tạp hơn thông qua biến điều tiết, không chỉ đơn thuần là các yếu tố độc lập trong mô hình 5C truyền thống.
-
Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất của nghiên cứu là gì và bằng chứng từ dữ liệu hỗ trợ phát hiện đó ra sao? Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là vai trò điều tiết mạnh mẽ của "Quan hệ của doanh nghiệp" đối với "Minh bạch tài chính của doanh nghiệp" trong việc TCVTD từ QTDND. Thông thường, minh bạch tài chính được coi là yếu tố tiên quyết và độc lập. Tuy nhiên, luận án chỉ ra rằng đối với các DNNVSN, đặc điểm của QTDND là dựa trên mối quan hệ gần gũi, sự thấu hiểu lẫn nhau. Bằng chứng từ dữ liệu: "Kết quả nghiên cứu cho thấy “Quan hệ của doanh nghiệp” có vai trò điều tiết tác động của “Minh bạch tài chính của doanh nghiệp” đến khả năng TCVTD từ QTDND của các DNNVSN. Các DNNVSN thường thiếu kiến thức về kế toán, do vậy, BCTC của các doanh nghiệp này không thể hiện được thực trạng tài chính của doanh nghiệp. Điều này tạo rào cản không nhỏ trong việc TCVTD của các doanh nghiệp này. Vì vậy, phát triển mối quan hệ tốt sẽ làm giảm khoảng cách giữa doanh nghiệp và QTDND, giúp hai bên hiểu biết sâu sắc hơn về đặc điểm, mục tiêu và cho phép mong đợi những kết quả tốt đẹp." Điều này ngụ ý rằng, ngay cả khi báo cáo tài chính không hoàn hảo, một mối quan hệ tốt vẫn có thể tạo điều kiện cho TCVTD, điều này ít được nhấn mạnh trong các lý thuyết tài chính truyền thống vốn tập trung vào các ngân hàng thương mại lớn.
-
Luận án có cung cấp giao thức tái tạo (replication protocol) nào không? Mặc dù luận án không cung cấp một "giao thức tái tạo" độc lập hoặc một tài liệu riêng biệt về nó, các chi tiết phương pháp luận được trình bày trong Chương 3 ("Phương pháp nghiên cứu") và phần mô tả quy trình nghiên cứu, dữ liệu, các kỹ thuật phân tích (Nghiên cứu định tính, Nghiên cứu định lượng, EFA, Hồi quy đa biến với SPSS 22, phương pháp chọn mẫu khoa học) cung cấp đủ thông tin cho các nhà nghiên cứu khác để hiểu và có thể tái tạo nghiên cứu trong bối cảnh tương tự. Các giả thuyết nghiên cứu và mô hình đã được xây dựng rõ ràng, cùng với các biến số và cách đo lường (thang đo của mô hình nghiên cứu), là những yếu tố thiết yếu cho khả năng tái tạo.
-
Chương trình nghiên cứu 10 năm của tác giả được phác thảo như thế nào? Mặc dù luận án không trực tiếp phác thảo một "chương trình nghiên cứu 10 năm", phần "Limitations và Future Research" đã đưa ra 4-5 hướng nghiên cứu cụ thể, tạo nền tảng cho một chương trình nghiên cứu dài hạn:
- Mở rộng địa lý và kênh tín dụng: Nghiên cứu so sánh TCVTD của DNNVSN từ nhiều nguồn và ở nhiều khu vực khác nhau tại Việt Nam (và quốc tế) để có cái nhìn tổng quát hơn.
- Đánh giá chính sách định lượng: Thực hiện các nghiên cứu định lượng chuyên sâu về tác động của từng chính sách hỗ trợ cụ thể của nhà nước đối với TCVTD của DNNVSN.
- Nghiên cứu về yếu tố hành vi: Khám phá các yếu tố hành vi và tâm lý của chủ DNNVSN và cán bộ QTDND ảnh hưởng đến quyết định tín dụng.
- Nghiên cứu dọc về sự phát triển mối quan hệ: Tiến hành các nghiên cứu theo thời gian để hiểu sự tiến hóa của mối quan hệ tín dụng và tác động lâu dài của nó.
- Tích hợp công nghệ: Nghiên cứu vai trò của công nghệ tài chính (fintech) và dữ liệu lớn trong việc cải thiện TCVTD cho DNNVSN. Những hướng này cho thấy một lộ trình nghiên cứu mở rộng và sâu sắc trong thập kỷ tới, nhằm đóng góp liên tục vào việc giải quyết thách thức tiếp cận vốn cho DNNVSN.
Kết luận
Luận án của Lê Danh Lượng là một công trình nghiên cứu tiến sĩ sâu sắc và có ý nghĩa lớn trong lĩnh vực Quản trị Kinh doanh, đặc biệt tập trung vào khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ từ Quỹ tín dụng nhân dân tại Việt Nam. Nghiên cứu này đạt được nhiều thành tựu quan trọng, được thể hiện qua các đóng góp cụ thể:
- Xác định và kiểm định các nhân tố tác động: Luận án đã thành công trong việc xác định và kiểm định một cách định lượng các nhân tố chính ảnh hưởng đến TCVTD từ QTDND của DNNVSN, bao gồm năng lực lãnh đạo, tài sản bảo đảm, năng lực trả nợ, quan hệ doanh nghiệp, minh bạch tài chính, lịch sử vay nợ, chi phí vốn vay và chính sách tín dụng.
- Đóng góp mô hình lý thuyết mới với biến điều tiết: Độc đáo nhất là việc đưa vào và kiểm định hai biến điều tiết mới: "Quan hệ doanh nghiệp/Minh bạch tài chính" và "Lịch sử vay nợ/Chính sách tín dụng", làm phong phú thêm Lý thuyết phân bổ tín dụng và Lý thuyết mạng lưới xã hội.
- Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về vai trò của mối quan hệ: Nghiên cứu đã chứng minh bằng chứng thực nghiệm rõ ràng về vai trò quan trọng của mối quan hệ trong việc giảm nhẹ rào cản từ minh bạch tài chính kém cho DNNVSN khi tiếp cận vốn từ QTDND.
- Phân tích quy trình tín dụng QTDND: Luận án cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình cấp tín dụng của QTDND và các nguyên tắc cho vay, từ đó làm rõ các điểm cần cải thiện từ cả hai phía.
- Đề xuất hàm ý quản lý và khuyến nghị chính sách cụ thể: Nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị thiết thực cho DNNVSN để nâng cao năng lực tiếp cận vốn, cho QTDND để tối ưu hóa chính sách tín dụng, và cho Chính phủ cùng các cơ quan quản lý để xây dựng một môi trường hỗ trợ hiệu quả hơn.
Những phát hiện của luận án này đại diện cho một bước tiến trong sự hiểu biết về cơ chế tiếp cận vốn tín dụng của các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, vốn là xương sống của nền kinh tế Việt Nam. Nó mở ra ít nhất ba dòng nghiên cứu mới: 1) Nghiên cứu sâu hơn về vai trò của thông tin "mềm" và các yếu tố phi tài chính trong quyết định tín dụng; 2) Phân tích đa kênh về TCVTD của DNNVSN; và 3) Đánh giá định lượng tác động của các can thiệp chính sách cụ thể. Với các khuyến nghị có tính khả thi và bằng chứng thực nghiệm vững chắc, luận án có tiềm năng định hình lại các chính sách và thực tiễn trong ngành tài chính, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững của DNNVSN không chỉ ở Việt Nam mà còn có ý nghĩa quốc tế đối với các nền kinh tế đang phát triển khác. Di sản của nghiên cứu có thể được đo lường bằng việc cải thiện đáng kể tỷ lệ DNNVSN tiếp cận được vốn, tăng trưởng doanh thu và tạo việc làm trong các lĩnh vực kinh tế trọng yếu.
Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- LÊ DANH LƯỢNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG TỪ QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ SIÊU NHỎ LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- LÊ DANH LƯỢNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG TỪ QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ SIÊU NHỎ Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH (Khoa QTKD) Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN NGỌC HUYỀN HÀ NỘI - 2023 i LỜI CAM KẾT Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng luận án này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh Lê Danh Lượng ii MỤC LỤC LỜI CAM KẾT .ii DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT.
vi DANH MỤC BẢNG .vii DANH MỤC HÌNH. ix MỞ ĐẦU. LUẬN CỨ KHOA HỌC VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG TỪ QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ SIÊU NHỎ. Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Tín dụng và tín dụng quỹ tín dụng nhân dân. Khái quát về tín dụng. Tín dụng quỹ tín dụng nhân dân.
Quy trình cấp tín dụng của Quỹ tín dụng nhân dân. Nguyên tắc và hình thức cho vay doanh nghiệp của Quỹ tín dụng nhân dân. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Khái niệm về khả năng tiếp cận vốn tín dụng.
Cơ sở lý thuyết về tiếp cận vốn tín dụng. Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. 38 Tiểu kết chương 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG CỦA DOANH NGHIỆP.
Tổng quan nghiên cứu về các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp. Mô hình nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu gốc (Mô hình 5C của Jankowicz và Hisrich). Các giả thuyết nghiên cứu.
Mô hình nghiên cứu. 77 Tiểu kết chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu.
Nghiên cứu định tính. Mục tiêu nghiên cứu. Phương pháp thực hiện. Kết quả nghiên cứu định tính.
Cấu trúc của bảng hỏi. Nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu sơ bộ. Nghiên cứu chính thức.
92 Tiểu kết chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Khái quát về hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ trên địa bàn nghiên cứu. Số lượng doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả kinh doanh.
Lao động trong doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động có kết quả kinh doanh. Thu nhập bình quân. Nguồn vốn của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Doanh thu thuần.
Kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Năng lực của chủ doanh nghiệp và đội ngũ nhân viên. Tài sản bảo đảm.
Năng lực trả nợ của doanh nghiệp. Quan hệ của doanh nghiệp. Minh bạch tài chính của doanh nghiệp. Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp.
Chi phí vốn vay. Chính sách tín dụng. Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo. Phân tích nhân tố khám phá (EFA).
Phân tích EFA cho biến độc lập. Phân tích EFA cho biến phụ thuộc. Kết quả của mô hình EFA. Phân tích hồi qui đa biến.
Kết quả hồi quy. Phân tích đặc điểm của doanh nghiệp. 127 Tiểu kết chương 4. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ HÀM Ý QUẢN LÝ.
Thảo luận kết quả nghiên cứu. Về khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Về năng lực của chủ doanh nghiệp và đội ngũ nhân viên. Về tài sản bảo đảm.
Về năng lực trả nợ của doanh nghiệp. Về quan hệ của doanh nghiệp. Về minh bạch tài chính của doanh nghiệp. Về lịch sử vay nợ của doanh nghiệp.
Về chi phí vốn vay. Về chính sách tín dụng. Những hạn chế của doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và quỹ tín dụng nhân dân. Những hạn chế của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Những hạn chế về phía quỹ tín dụng nhân dân. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Đối với các Quỹ Tín dụng nhân dân. Một số khuyến nghị.
Đối với Chính phủ. Đối với Ngân hàng Nhà nước. Đối với chính quyền địa phương. 161 Tiểu kết chương 5.
164 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 168 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 176 vi DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ đầy đủ BCTC Báo cáo tài chính DAĐT/PAKD Dự án đầu tư/phương án kinh doanh DNNVSN Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa EFA Explorotory Factor Analysis- Phân tích nhân tố khám phá. GDP Gross domestic product- Tổng sản lượng quốc nội GTSD Giá trị sử dụng HHDN Hiệp hội doanh nghiệp KHCN Khoa học công nghệ KHTS Khấu hao tài sản KTTT Kinh tế thị trường KVSX Khu vực sản xuất NCĐL Nghiên cứu định lượng NCĐT Nghiên cứu định tính NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại OLS Ordinary Least Square - Bình phương nhỏ nhất QTDND Quỹ tín dụng nhân dân SPDV Sản phẩm dịch vụ SPTD Sản phẩm tín dụng SXKD Sản xuất kinh doanh TCVTD Tiếp cận vốn tín dụng vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.
Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa của Worl Bank. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo qui mô trên thế giới. Tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị định số 39/2018/NĐ- CP năm 2018 của Chính phủ. Tổng hợp các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tổng hợp điều chỉnh các nhân tố tác động khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Kết quả hồi quy với sự tham gia của các biến: QHDN, MBTC và QHDN*MBTC. Kết quả hồi quy với sự tham gia của các biến: LSVN, CSTD và LSVV*CSTD. Thang đo đặc điểm của doanh nghiệp.
Thang đo của mô hình nghiên cứu. Số doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động có kết quả SXKD. Số lượng lao động trong doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động có kết quả SXKD. Thu nhập trung bình của người lao động trong doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động có kết quả SXKD.
Nguồn vốn của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động có kết quả kinh doanh. Doanh thu thuần của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang hoạt động có kết quả SXKD. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Năng lực của chủ doanh nghiệp và đội ngũ nhân viên.
Tài sản bảo đảm. Năng lực trả nợ của doanh nghiệp. Quan hệ của doanh nghiệp. Sự minh bạch về tài chính của doanh nghiệp.
Lịch sử vay nợ của doanh nghiệp. Chi phí vốn vay. Chính sách tín dụng của quỹ tín dụng nhân dân. Tổng hợp kết quả đánh giá độ tin cậy thang đo thông qua khảo sát chính thức.
Kết quả kiểm định KMO và kiểm định Bartlett các biến độc lập. Tổng phương sai trích của các biến độc lập. Kết quả phân tích nhân tố EFA. Kết quả kiểm định KMO và kiểm định Bartlett biến phụ thuộc.
Tổng phương sai trích biến phụ thuộc. Tóm tắt mô hình. Hệ số hồi quy. Thứ tự tác động của các nhân tố.
Tổng hợp kết quả so sánh sự khác biệt về khả năng tiếp cận vốn tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ .128 ix DANH MỤC HÌNH Hình 2. Mô hình 5C tín dụng. Mô hình nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu.
Biểu đồ phần dư chuẩn hóa. Tính cấp thiết của đề tài Về thực tiễn Các DNNVSN ở Việt Nam đang trưởng thành nhanh và đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế quốc gia. Các doanh nghiệp trong cả nước đóng góp khoảng 60% vào GDP của Việt Nam, trong đó các DNNVSN chiếm số lượng lớn và là lực lượng cơ bản cho sự phát triển kinh tế quốc gia. Tính đến 31/12/2020 có 478601 doanh nghiệp siêu nhỏ, chiếm 69,9 % số doanh nghiệp cả nước; có 163 760 doanh nghiệp nhỏ, chiếm 23,9 %.1 Giai đoạn 2016- 2020, DNNVSN với chiếm 93,7 % số doanh nghiệp cả nước2 (Bộ Kế hoạch & Đầu tư, 2022).
Các DNNVSN là một phần quan trọng trong phát triển kinh tế- xã hội, các doanh nghiệp này góp phần khỏa lấp những khoảng thị trường mà các doanh nghiệp lớn chưa hoặc ít quan tâm đến. Các DNNVSN đang đóng góp vô cùng quan trọng vào tăng trưởng, thúc đẩy khởi nghiệp, sáng tạo, tạo công ăn việc làm và cải thiện sinh kế của người dân. Các DNNVSN là “lực lượng mới” trong phát triển kinh tế- xã hội3; thậm chí có thể nói DNNVSN đang rất thích hợp với giai đoạn kinh doanh trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4. Để các DNNVSN phát triển, không chỉ cần có môi trường kinh doanh thuận lợi mà còn cần nhiều điều kiện khác, trong đó vấn đề về vốn đang tác động rất lớn đến các doanh nghiệp này.
DNNVSN và các hộ kinh doanh là một trong những “động cơ chính” cho nền kinh tế Việt Nam và đang phát triển trong những lĩnh vực có tỷ suất lợi nhuận khiêm tốn, công nghệ thấp do bất lợi về quy mô. Khả năng tiếp cận nguồn vốn là một trong những vướng mắc mà doanh nghiệp siêu nhỏ gặp phải4. Các DNNVSN cần vốn để nâng cao công nghệ, chất lượng hàng hóa và dịch vụ, mở rộng SXKD, nâng cao khả năng cạnh tranh. Song các DNNVSN đang gặp những rào cản trong TCVTD, đặc biệt là vốn trung và dài hạn.
Về chính sách, Nghị quyết 35/NQ-CP ngày 16/05/2016 “Về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp” giao cho NHNN triển khai để các TCTD thực hiện.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Lê Danh Lượng (2023). Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân]. LuanAn.net. https://luanan.net/kinh-te/tai-chinh-ngan-hang/cac-nhan-to-tac-dong-den-kha-nang-tiep-can-von-tin-dung-cua-dnnv
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" nghiên cứu về vấn đề gì?
Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng từ quỹ tín dụng nhân dân của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, đề xuất giải pháp.
Luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Năm bảo vệ: 2023.
Luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" thuộc chuyên ngành Quản trị kinh doanh. Danh mục: Tài Chính - Ngân Hàng.
Luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" có bao nhiêu trang?
Luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" có 218 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của DNNV" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.