Luận án bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của hộ gia đình nông thôn Việt Nam

BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG NGUYỄN THỊ HỒNG VỮNG BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - Năm 2020 BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG NGUYỄN THỊ HỒNG VỮNG BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9 31 01 10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1: PGS. TS Trần Kim Chung 2: PGS. TS Vũ Sỹ Cường Hà Nội, 2020 LỜI CAM Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Luận án đã sử dụng các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, trích dẫn đầy đủ và được công bố theo đúng quy định trong quá trình nghiên cứu.

Những kết quả nghiên cứu mà luận án đạt được là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học của tác giả khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Hồng Vững LỜI CẢM Luận án tiến sĩ này là thành quả của quá trình nỗ lực học tập, nghiên cứu nghiêm túc của bản thân tác giả và sự quan tâm, giúp đỡ, hỗ trợ của một số tổ chức, cá nhân khác nhau. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS.TS Trần Kim Chung và PGS.TS Vũ Sỹ Cường đã chỉ dẫn tận tình, chu đáo trong suốt quá trình nghiên cứu của tôi, từ phần xây dựng mục tiêu nghiên cứu đến nội dung, phương pháp nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Trung tâm tư vấn, đào tạo và thông tin tư liệu đã tạo ra một môi trường nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp cho nghiên cứu sinh trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại đây.

Tôi xin chân thành cảm ơn Vụ Tài chính Hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính và các đồng nghiệp đã luôn tạo điều kiện thuận lợi tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình tôi học tập, nghiên cứu. Cuối cùng, tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến các thành viên trong gia đình đã luôn ủng hộ, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành nghiên cứu này. Xin trân trọng cảm ơn. Hà Nội, ngày 25 tháng 8 năm 2020 Tác giả Nguyễn Thị Hồng Vững i MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.v DANH MỤC BẢNG.vi DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ.vii PHẦN MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài luận án. Mục đích, ý nghĩa của luận án. Mục đích của luận án. Ý nghĩa của luận án.

Kết cấu của luận án.3 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở nước ngoài liên quan đến bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở trong nước liên quan đến bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức.

Các đóng góp và khoảng trống nghiên cứu của các công trình nghiên cứu đã tổng quan. Hướng nghiên cứu của luận án. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận án.

Câu hỏi nghiên cứu của đề tài luận án. Cách tiếp cận nghiên cứu đề tài. Khung phân tích của luận án. Nguồn dữ liệu.

Phương pháp nghiên cứu.25 ii CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH Ở NÔNG THÔN. Tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn. Tín dụng chính thức và đặc điểm giới trong tiếp cận tín dụng chính thức 32 2. Hộ gia đình ở nông thôn trong tiếp cận tín dụng chính thức.

Bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn và các yếu tố ảnh hưởng. Bình đẳng giới và bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn. Ảnh hưởng của tình trạng bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức đến phát triển kinh tế hộ gia đình ở nông thôn.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn. Vai trò của nhà nước và các bên liên quan đến giảm thiểu bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức đối với các hộ gia đình ở nông thôn.

Vai trò của nhà nước đối với giảm thiểu bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn. Vai trò của các bên liên quan khác trong giảm thiểu bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về giảm thiểu bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn và bài học cho Việt Nam. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về giảm thiểu bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn.

Một số bài học rút ra cho Việt Nam từ kinh nghiệm giảm bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của một số nước trên thế giới.64 ii CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM. Khái quát chung về thực trạng bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. Thực trạng bất bình đẳng giới ở Việt Nam qua các chỉ số. Khái quát chung về thực trạng bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam (qua số liệu vĩ mô).

Phân tích thực trạng các yếu tố tác động đến bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam (Theo cách tiếp cận vĩ mô). Thể chế chính thức. Thể chế phi chính thức. Thị trường.

Hộ gia đình. Thực trạng bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam (Theo cách tiếp cận vi mô). Kết quả mô hình Logistic về các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. Các yếu tố tác động đến bất bình đẳng giới trong giá trị tín dụng chính thức được vay của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam.

Đánh giá chung về thực trạng các yếu tố tác động đến bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. Các thành quả chủ yếu đạt được. Một số hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế.117 CHƯƠNG 4: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM GIẢM BẤT BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC CỦA CÁC HỘ GIA i ĐÌNH Ở NÔNG THÔN VIỆT NAM.

Bối cảnh và triển vọng giảm thiểu bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam thời kỳ tới năm 2030. Bối cảnh và triển vọng của thế giới. Bối cảnh và triển vọng ở Việt Nam. Quan điểm, định hướng cải thiện bất bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam.

Một số khuyến nghị hướng tới mục tiêu bình đẳng giới trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam thời kỳ tới 127 4. Khuyến nghị đối với nhà nước. Khuyến nghị đối với chính quyền địa phương ở nông thôn. Khuyến nghị đối với các tổ chức tín dụng.

Khuyến nghị đối với cộng đồng. Khuyến nghị đối với hộ gia đình.135 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Hạn chế và kiến nghị.139 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.141 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.155 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Cụm từ Cụm từ tiếng Anh Cụm từ tiếng Việt viết tắt CEDAW Convention on the Elimination Công ước về xoá bỏ tất cả các of all forms of Discrimination hình thức phân biệt đối xử chống against Women lại phụ nữ FAO Food and Agriculture Tổ chức nông nghiệp và lương Orgnization of the United thực Liên hợp quốc Nations GDI Gender developement Index Chỉ số phát triển giới GEI Gender Equality Index Chỉ số đánh giá bình đẳng giới GEM Gender Empowerment Measure Chỉ số đo lường trao quyền GGI Gender Gap Index Chỉ số khoảng cách giới GII Gender Inequality Index Chỉ số bất bình đẳng giới GSO General Statistics Office Tổng cục Thống kê Việt Nam. HDI Human Developement Index Chỉ số phát triển con người.

MLE Maximum-Likelihood Phương pháp ước lượng hợp lý Estimation cực đại OECD Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát triển Cooperation and Development Kinh tế OLS Ordinary Least Square Phương pháp bình phương nhỏ nhất SIGI Social Institution and Gender Chỉ số thể chế và giới Index UNDP United Nations Development Chương trình Phát triển Liên Hiệp Program Quốc. VARHS Vietnam Access to Resources Dữ liệu điều tra tiếp cận nguồn lực Household Survey hộ gia đình nông thôn Việt Nam WB World bank Ngân hàng Thế giới v DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Các chỉ số đánh giá bất bình đẳng giới ở Việt Nam. 2: Cơ cấu trình độ học vấn của chủ hộ. 3: Cơ cấu chủ hộ theo nhóm tuổi và tình trạng hôn nhân của chủ hộ.

4: Kết quả mô hình Logistic về các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. 5: Kết quả Odd ratio về các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. 6: Các yếu tố tác động đến giá trị tín dụng chính thức được vay của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. 7: Kết quả kiểm định Ramset.

8: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến. 9: Kết quả phân rã Blinder – Oaxaca các yếu tố tác động đến bất bình đẳng giới trong giá trị tín dụng chính thức được vay của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam.108 v DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ Hình 1. 1: Khung phân tích của luận án.