Luận án Đinh Xuân Nghiêm: Hoàn thiện quản lý nhà nước công ty lâm nghiệp Việt Nam

Tổng quan về luận án

Luận án này giải quyết tính cấp thiết của việc hoàn thiện quản lý nhà nước (QLNN) đối với Công ty Lâm nghiệp Nhà nước (CTLNNN) tại Việt Nam, một vấn đề trọng yếu đã kéo dài qua nhiều thập kỷ cải cách. Bối cảnh khoa học của nghiên cứu được đặt trong thực trạng các CTLNNN, tiền thân là các Lâm trường quốc doanh (LTQD), dù đã trải qua 60 năm hình thành và phát triển cùng nhiều chính sách sắp xếp, đổi mới từ Nghị định 388/HĐBT (1991) đến Nghị quyết 30-NQ/TW của Bộ Chính trị (2014), nhưng vẫn còn tồn tại những bất cập nghiêm trọng. Nghiên cứu mang tính tiên phong khi giải quyết một cách toàn diện các hạn chế về cơ chế QLNN, chính sách, tổ chức bộ máy, và công tác kiểm tra, giám sát đối với CTLNNN trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Research gap cụ thể mà luận án này hướng tới là: "các nghiên cứu trước đây chưa nhận diện đầy đủ các nội dung QLNN đối với CTLNNN; chưa làm rõ về cơ sở lý luận và nội dung QLNN đối với CTLNNN; chưa phân tích đánh giá toàn diện về thực trạng QLNN đối với CTLNNN và đâu là những bất cập, yếu kém của từng nội dung QLNN đối với CTLNNN trong những năm vừa qua và giải pháp hoàn thiện là gì?" (mục 1.4). Các công trình trước đây chỉ tập trung vào một số khía cạnh riêng lẻ như tổ chức, chính sách khoán, tài chính hay cổ phần hóa, mà thiếu đi một cái nhìn tổng thể và hệ thống về cơ sở lý luận, thực trạng, các nhân tố ảnh hưởng, và giải pháp hoàn thiện QLNN đối với loại hình doanh nghiệp đặc thù này. Luận án này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách cung cấp một khung lý thuyết toàn diện và hệ thống tiêu chí đánh giá QLNN dựa trên các nguyên tắc hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định và công bằng, đồng thời phân tích định lượng các nhân tố ảnh hưởng.

Nghiên cứu được định hướng bởi các câu hỏi và giả thuyết sau:

1. QLNN đối với CTLNNN đang diễn ra như thế nào ở Việt Nam trong giai đoạn 2005-2019?
2. Các nhân tố nào ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam?
3. Cần có những giải pháp nào để hoàn thiện QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam đến năm 2030 nhằm hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng (BV&PTR) do Nhà nước giao cho công ty?

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên lý thuyết về Quản lý Nhà nước về kinh tế, lý thuyết thể chế và lý thuyết về quản trị doanh nghiệp nhà nước (DNNN), kết hợp với đặc thù của ngành lâm nghiệp. Nó mở rộng các khái niệm truyền thống về QLNN bằng cách tích hợp các tiêu chí đánh giá đa chiều (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) và nhận diện các nhân tố ảnh hưởng cụ thể, bao gồm cả điều kiện kinh tế xã hội, hệ thống chính sách vĩ mô, đặc điểm ngành nghề, và trình độ cán bộ quản lý.

Luận án mang lại những đóng góp đột phá với tác động có thể định lượng được:

1. Phát triển khung lý thuyết toàn diện: Xây dựng một khung lý thuyết mới cho QLNN đối với CTLNNN, định nghĩa rõ ràng các thành tố và vai trò của Nhà nước như chủ sở hữu, người kiến tạo môi trường kinh doanh và người kiểm soát. Điều này cung cấp một nền tảng học thuật vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo về quản trị DNNN đặc thù.
2. Hệ thống tiêu chí đánh giá định lượng: Đề xuất và ứng dụng 5 tiêu chí tổng hợp (hiệu quả, hiệu lực, phù hợp, ổn định, công bằng) được lượng hóa bằng thang đo Likert 5 mức. Phương pháp này cho phép đánh giá QLNN một cách khách quan và có hệ thống, khắc phục hạn chế của các nghiên cứu định tính trước đây, với giá trị trung bình tổng hợp là 3.5 điểm, đặt QLNN ở mức "khá" nhưng vẫn còn nhiều dư địa cải thiện.
3. Xác định nhân tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê: Bằng cách sử dụng phân tích khám phá (EFA) và hồi quy đa biến, luận án đã xác định được 6 nhân tố chính và mức độ ảnh hưởng của chúng đến QLNN đối với CTLNNN, một kết quả định lượng hiếm có trong lĩnh vực này ở Việt Nam.
4. Đề xuất giải pháp hành động cụ thể: Đề xuất 3 nhóm giải pháp hoàn thiện QLNN, bao gồm hoàn thiện chính sách pháp luật, tăng cường năng lực bộ máy QLNN, và tăng cường thanh tra kiểm tra giám sát, có lộ trình rõ ràng đến năm 2030, đóng góp trực tiếp vào hoạch định chính sách quốc gia.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thực trạng QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam trong giai đoạn 2005-2019, với khảo sát được thực hiện trên 100 phiếu điều tra tại 7 tỉnh đại diện cho các vùng lâm nghiệp trọng điểm (Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Hà Tĩnh, Nghệ An, Bắc Giang) và các cơ quan quản lý Trung ương (Tổng cục Lâm nghiệp, Viện Ipsard, Đại học Lâm nghiệp). Các kiến nghị giải pháp được xây dựng cho giai đoạn đến năm 2030, mang ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy hiệu quả SXKD và BV&PTR bền vững, góp phần phát triển kinh tế-xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng vùng sâu, vùng xa.

Literature Review và Positioning

Luận án đã tổng quan sâu rộng các công trình nghiên cứu cả trong và ngoài nước liên quan đến quản lý nhà nước đối với công ty lâm nghiệp nhà nước, qua đó xác định rõ vị thế và đóng góp của mình.

Synthesis của Major Streams với Tên tác giả và Năm cụ thể

Nghiên cứu quốc tế:

• Cải cách vốn tín dụng và hiệu quả hoạt động: Xie Zhizhong (2001) nghiên cứu về cải cách vốn tín dụng đầu tư của CTLNNN ở Trung Quốc, nhấn mạnh vai trò của vốn đầu tư trong cải thiện kinh tế lâm nghiệp. Chen Zhiju (2005) đánh giá hiệu quả của CTLNNN tại Trung Quốc, cho rằng hệ thống chỉ tiêu đánh giá cần xuất phát từ điều kiện kinh tế, sinh thái và xã hội, bao gồm cả các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính.
• Trở ngại và cải cách: Wan Zhifang (2004) đã xác định những trở ngại chính và lộ trình cải cách CTLNNN ở Trung Quốc, đề xuất giảm đầu tư nhà nước và tăng cường xã hội hóa.
• Quản trị và thực hiện quyền của chủ sở hữu nhà nước: Mako và Chunlin Zhang (2004) nghiên cứu về đổi mới thực hiện quyền của chủ sở hữu nhà nước ở Trung Quốc, chỉ ra sự thiếu thay đổi trong khung thể chế và sự phân chia quyền chủ sở hữu giữa các cơ quan chính phủ. Nghiên cứu của OECD (2005b) về quản trị doanh nghiệp của DNNN trong khối OECD cũng chỉ ra sự khác biệt về chủ thể thực hiện chức năng chủ sở hữu nhà nước giữa các quốc gia.
• Kiểm soát nội bộ và hiệu quả xã hội: Zhou Wei (2014) tập trung vào kiểm soát nội bộ kế toán trong CTLNNN ở Trung Quốc, trong khi Danyun Xu, Lei Wang & Jun Chang Liu (2015) nghiên cứu về hiệu quả xã hội của các trang trại lâm nghiệp quốc doanh, đề xuất tích hợp giá trị xã hội vào chính sách quản lý rừng bền vững.

Nghiên cứu trong nước:

• Sắp xếp, đổi mới và chính sách: CIEM (2002) đánh giá tình hình thực hiện Quyết định số 187/1999/QĐ-TTg về đổi mới LTQD tại miền Trung và Tây Nguyên, chỉ ra các tồn tại như văn bản pháp luật thiếu đồng bộ và hướng dẫn chậm. Trần Hữu Quang (2004) đề cập đến QLNN đối với LTQD dưới góc độ chính sách, đề xuất hoàn thiện chính sách đất đai, vốn, KH&CN và đào tạo. Phạm Thị Huế (2014) đánh giá kết quả 10 năm thực hiện Nghị định số 200/2004/NĐ-CP, đồng thời phân tích SWOT đối với CTLNNN. Lê Đức Thịnh (2014) nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp đổi mới QLNN đối với NLTQD, đưa ra các đề xuất khái quát về cơ sở pháp lý và cơ chế chính sách.
• Quản lý, giám sát và hiệu quả SXKD: Trần Tiến Cường (2008) xác định nội dung và phương thức quản lý, giám sát của Nhà nước đối với DNNN phù hợp với thể chế kinh tế thị trường và cam kết WTO. Trần Hữu Dào (2008) đánh giá quá trình chuyển đổi LTQD sang doanh nghiệp lâm nghiệp theo Luật Doanh nghiệp 2005, đề xuất đổi mới mô hình và cổ phần hóa. Chu Tiến Quang (2007) phân tích vai trò của Nhà nước trong việc nâng cao sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp ở nông thôn.
• Sử dụng đất, thuê rừng và cổ phần hóa: Lê Trọng Hùng (2008) nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn chính sách cho thuê rừng và thị trường quyền sử dụng đất rừng sản xuất. Nguyễn Thị Thanh Huyền (2013) nghiên cứu phương án cổ phần hóa DNNN tại Công ty TNHHMTV Lâm nghiệp Quy Nhơn – Bình Định. Trần Hữu Dào (2012) nghiên cứu lý luận và thực tiễn về cổ phần hóa doanh nghiệp lâm nghiệp.
• Mô hình tổ chức và quản lý rừng bền vững: Lê Quang Trung (2012) đánh giá thực trạng và đề xuất các hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh lâm nghiệp phù hợp với xu hướng quản lý rừng bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế. Nguyễn Đình Cung và Bùi Văn Dũng (2013) nghiên cứu đổi mới mô hình tổ chức thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu đối với DNNN.

Contradictions/Debates và Positioning trong Literature

Các nghiên cứu cho thấy những mâu thuẫn rõ rệt. Một mặt, Nhà nước ban hành nhiều chính sách nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của CTLNNN, chuyển sang cơ chế thị trường và quyền tự chủ SXKD (Nghị định 388/HĐBT, Quyết định 187/1999/QĐ-TTg). Tuy nhiên, mặt khác, "việc sắp xếp đổi mới CTLNNN vẫn không đạt được kết quả theo mong muốn" (Nghị quyết số 30-NQ/TW, 2014). Điều này thể hiện sự thiếu hiệu quả trong việc chuyển đổi từ cơ chế tập trung bao cấp sang thị trường, với "trách nhiệm quản lý của chính quyền với DN chưa được làm rõ" và "một số công ty buông lỏng quản lý đất đai" (Nghị quyết số 30-NQ/TW).

Về vai trò chủ sở hữu, Mako và Chunlin Zhang (2004) cho rằng khung thể chế thực hiện quyền của chủ sở hữu nhà nước ở Trung Quốc hầu như không thay đổi, và quyền này bị phân chia giữa các cơ quan. Tương tự, tại Việt Nam, luận án chỉ ra rằng "QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam đang bị phân tán giữa các cơ quan có chức năng QLNN chủ quản là UBND cấp tỉnh với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), Bộ Tài chính,... điều này làm CTLNNN bị chi phối chỉ đạo từ nhiều Bộ, ngành khác nhau và của cả UBND cấp tỉnh, nhưng đôi khi các văn bản chỉ đạo không thống nhất." (mục "Tính cấp thiết"). Điều này tạo ra sự lúng túng cho CTLNNN trong hoạt động SXKD và BV&PTR, mâu thuẫn với mục tiêu tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.

Luận án này định vị mình bằng cách lấp đầy những khoảng trống đã được xác định. Trong khi các nghiên cứu trước đây đã phân tích từng khía cạnh riêng lẻ của QLNN hoặc các vấn đề của CTLNNN, chưa có công trình nào "nhận diện đầy đủ các nội dung QLNN đối với CTLNNN" (mục 1.4). Luận án này cung cấp một cái nhìn tổng thể từ lý luận đến thực tiễn, từ các nhân tố ảnh hưởng đến các giải pháp hoàn thiện, đặc biệt là việc xây dựng một khung lý thuyết và hệ thống tiêu chí đánh giá tích hợp.

How this advances field và So sánh với ÍT NHẤT 2 international studies

Nghiên cứu này thúc đẩy lĩnh vực quản lý kinh tế và lâm nghiệp bằng cách cung cấp một khuôn khổ phân tích toàn diện, đa chiều cho QLNN đối với các tổ chức "lai" (hybrid organizations) như CTLNNN – vừa mang tính kinh doanh vừa thực hiện nhiệm vụ công ích. Điều này cụ thể hóa các khái niệm QLNN trừu tượng thành các tiêu chí có thể đo lường (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) và nhận diện các nhân tố ảnh hưởng một cách định lượng, điều mà các nghiên cứu trước thường bỏ qua hoặc chỉ đề cập định tính.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, luận án đã nghiên cứu tóm tắt kinh nghiệm của 3 quốc gia Nga, Trung Quốc và Đức (mục "Những điểm mới của Luận án") và rút ra 5 bài học cho Việt Nam.

• Trung Quốc: Nghiên cứu của Xie Zhizhong (2001) và Wan Zhifang (2004) đã chỉ ra rằng việc cải cách CTLNNN ở Trung Quốc tập trung vào thay đổi mô hình tổ chức, giảm đầu tư nhà nước và tăng cường xã hội hóa. Tương tự, luận án của Đinh Xuân Nghiêm cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc "đổi mới cơ chế quản lý và sử dụng đất; đổi mới cơ chế quản lý bảo vệ và phát triển rừng (BV&PTR), đổi mới quản lý nhà nước (QLNN) đối với CTLNNN" (trích từ phần "Tính cấp thiết"). Tuy nhiên, luận án Việt Nam đi sâu hơn vào việc định lượng các yếu tố cản trở và đề xuất giải pháp cụ thể cho từng cấp độ quản lý, thay vì chỉ đưa ra hướng cải cách chung.
• Đức và Nga: Các quốc gia này, cùng với các nước OECD (OECD, 2005b), thường có hệ thống quản trị DNNN minh bạch hơn, với vai trò chủ sở hữu nhà nước được xác định rõ ràng và ít sự can thiệp hành chính trực tiếp vào hoạt động SXKD. Tại Việt Nam, luận án chỉ ra rằng "Hoạt động của các CTLNNN đang phải chịu sự can thiệp hành chính của cả cơ quan QLNN ở Trung ương và địa phương, dẫn tới quyền kinh doanh của CTLNNN bị vi phạm và hiệu quả SXKD không cao" (trích từ phần "Tính cấp thiết"). Bài học kinh nghiệm từ các quốc gia này, như việc phân tách rõ ràng chức năng chủ sở hữu và chức năng quản lý, hoặc xây dựng các chỉ tiêu hiệu suất toàn diện (bao gồm cả hiệu quả xã hội và môi trường như Danyun Xu et al., 2015 đã gợi ý cho Trung Quốc), được luận án tích hợp vào các đề xuất giải pháp nhằm giảm sự can thiệp hành chính và tăng cường tự chủ cho CTLNNN. Nghiên cứu của Đinh Xuân Nghiêm không chỉ nêu ra các bài học chung mà còn cụ thể hóa cách Việt Nam có thể học hỏi thông qua các giải pháp về chính sách pháp luật, bộ máy quản lý và kiểm tra giám sát.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này đã mở rộng và thách thức các lý thuyết quản lý nhà nước truyền thống bằng cách đặt trọng tâm vào một loại hình doanh nghiệp đặc thù: Công ty Lâm nghiệp Nhà nước (CTLNNN). Thay vì chỉ xem QLNN như một chức năng hành chính đơn thuần, luận án mở rộng cách tiếp cận, coi QLNN là một hệ thống các tác động có chủ đích, có tổ chức và bằng pháp quyền, nhằm cân bằng giữa mục tiêu kinh tế (hiệu quả SXKD) và mục tiêu công ích (BV&PTR bền vững, KT-XH, quốc phòng an ninh).

• Mở rộng lý thuyết Quản lý nhà nước: Luận án mở rộng khái niệm QLNN đối với DNNN của Trần Tiến Cường (2009) bằng cách tích hợp thêm đặc thù của CTLNNN (chu kỳ sản xuất dài, tính công ích, quản lý tài sản dưới dạng tài nguyên rừng). Khái niệm về QLNN đối với CTLNNN được định nghĩa là "sự can thiệp có chủ đích của Nhà nước theo quy định của pháp luật lên các CTLNNN để đạt được các mục tiêu đã định trước, thông qua hoạch định, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát hoạt động, tạo ra môi trường thuận lợi, hỗ trợ các CTLNNN sử dụng hợp lý các nguồn lực thuộc sở hữu của Nhà nước giao cho công ty và thực hiện SXKD lâm nghiệp đạt hiệu quả cao, đồng thời BV&PTR bền vững và góp phần phát triển KT-XH trên địa bàn trong điều kiện biến động của môi trường cạnh tranh trong nước và quốc tế." (mục 2.3.3).
• Thách thức lý thuyết Quản trị doanh nghiệp: Đối với các lý thuyết quản trị doanh nghiệp thông thường, trọng tâm là tối đa hóa lợi nhuận. Tuy nhiên, CTLNNN có "nhiệm vụ vừa SXKD lâm nghiệp vừa thực hiện nhiệm vụ công ích của ngành lâm nghiệp" (mục 2.2.2). Điều này đặt ra một thách thức cho các lý thuyết chỉ tập trung vào hiệu quả kinh tế, đòi hỏi một khung lý thuyết mới phải tích hợp đồng thời hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Luận án giải quyết điều này bằng việc đưa ra các tiêu chí đánh giá QLNN bao gồm tính công bằng và sự phù hợp, không chỉ hiệu quả và hiệu lực kinh tế.

Conceptual Framework với Components và Relationships

Khung lý thuyết của luận án xoay quanh khái niệm QLNN đối với CTLNNN, được phân tích thông qua một tập hợp các thành tố và mối quan hệ phức tạp. Các thành tố chính bao gồm:

1. Chủ thể QLNN: Nhà nước ở Trung ương và chính quyền địa phương (Bộ NN&PTNT, UBND cấp tỉnh, Bộ Tài chính, Bộ TN&MT, v.v.).
2. Đối tượng quản lý: Các CTLNNN, được định nghĩa là Công ty TNHHMTV lâm nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp với nhiệm vụ kép (SXKD và công ích BV&PTR).
3. Nội dung QLNN: Hoạch định chính sách pháp luật, tổ chức bộ máy QLNN, và thanh tra, kiểm tra, giám sát.
4. Các nhân tố ảnh hưởng: "Điều kiện kinh tế xã hội, Hệ thống chính sách vĩ mô của Nhà nước, Đặc điểm ngành nghề kinh doanh của công ty lâm nghiệp nhà nước, Xu hướng phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ, Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế thế giới, Thể chế của Nhà nước, Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, Trình độ, nhận thức của cán bộ quản lý nhà nước các cấp" (mục 2.2.5). Luận án đã xác định được 6 nhân tố cụ thể có ảnh hưởng.
5. Mục tiêu của QLNN: Nâng cao hiệu quả SXKD và BV&PTR bền vững, phát triển KT-XH và đảm bảo quốc phòng an ninh.
6. Tiêu chí đánh giá QLNN: Hiệu lực, hiệu quả, sự phù hợp, sự ổn định, và sự công bằng.

Mối quan hệ giữa các thành tố được thể hiện trong Sơ đồ 1.1: Khung phân tích của Luận án. Khung này cho thấy bối cảnh trong và ngoài nước, cùng với kinh nghiệm quốc tế, ảnh hưởng đến quá trình QLNN (ban hành chính sách, tổ chức bộ máy, kiểm tra/giám sát). Các nhân tố ảnh hưởng tác động trực tiếp lên quá trình này, dẫn đến một thực trạng QLNN được đánh giá theo 5 tiêu chí. Dựa trên đánh giá này, các giải pháp hoàn thiện QLNN sẽ được đề xuất.

Theoretical Model với Propositions/Hypotheses Numbered

Mô hình lý thuyết được xây dựng trong luận án có dạng hàm số hồi quy tuyến tính như sau: Y = F(F1; F2; F3; F4; F5; F6; F7; F8) = [A + β1F1 + β2F2 + β3F3 + β4F4 + β5F5 + β6F6 + β7F7 + β8F8] Trong đó:

• Y: Kết quả QLNN (được đo lường bằng tổng hợp các tiêu chí hiệu quả, hiệu lực, phù hợp, ổn định, công bằng).
• F1-F8: Các biến độc lập đại diện cho các nhân tố ảnh hưởng đến QLNN đối với CTLNNN (được xác định cụ thể là 6 nhân tố sau phân tích EFA).
• A: Hằng số.
• β1-β8: Các hệ số hồi quy đo lường mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố.

Các giả thuyết (propositions/hypotheses) được ngụ ý trong mô hình này bao gồm:

1. Giả thuyết 1: Thể chế chính trị (F1) có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả QLNN đối với CTLNNN.
2. Giả thuyết 2: Điều kiện KT-XH (F2) có tác động đến kết quả QLNN đối với CTLNNN.
3. Giả thuyết 3: Hệ thống chính sách của Nhà nước đối với CTLNNN (F3) ảnh hưởng đến kết quả QLNN.
4. Giả thuyết 4: Sự phối hợp thực hiện công tác của các cơ quan QLNN (F4) có ảnh hưởng đến kết quả QLNN.
5. Giả thuyết 5: Trình độ, nhận thức của cán bộ QLNN (F5) có tác động tích cực đến kết quả QLNN.
6. Giả thuyết 6: Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế (F6) ảnh hưởng đến kết quả QLNN.
7. Giả thuyết 7: Xu hướng phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ (F7) có ảnh hưởng đến kết quả QLNN.
8. Giả thuyết 8: Đặc điểm ngành nghề kinh doanh của CTLNNN (F8) có ảnh hưởng đến kết quả QLNN.

Thông qua phân tích EFA và hồi quy, luận án đã kiểm định và xác định được 6 trong số 8 nhân tố ban đầu có ảnh hưởng thực sự, làm rõ mức độ tác động của từng nhân tố.

Paradigm Shift với EVIDENCE từ findings

Luận án đề xuất một sự chuyển dịch mô hình (paradigm shift) trong cách tiếp cận QLNN đối với CTLNNN từ một mô hình quản lý tập trung, hành chính bao cấp (như trong giai đoạn LTQD) và phân tán (hiện tại), sang một mô hình quản lý nhà nước kiến tạo, tổng thể, tích hợp, dựa trên các tiêu chí hiệu quả, hiệu lực, phù hợp, ổn định và công bằng.

Bằng chứng từ các phát hiện cho thấy:

• Thực trạng QLNN hiện hành còn nhiều hạn chế: "QLNN đối với CTLNNN chưa đủ rõ, cơ chế quản lý, giám sát của CSH nhà nước đối với CTLNNN vừa chặt (về hình thức) vừa lỏng (trên thực tế)" và "Chính sách của Nhà nước đối với CTLNNN có nhiều bất cập, chưa phù hợp với thực tế hoặc chưa thực hiện đầy đủ theo quy định" (trích từ phần "Tính cấp thiết"). Các phát hiện này cho thấy mô hình hiện tại chưa đạt được hiệu quả mong muốn.
• Việc xác định 6 nhân tố ảnh hưởng và mức độ tác động của chúng cung cấp bằng chứng thực nghiệm về những điểm yếu cần khắc phục, đồng thời chỉ ra hướng đi cho một mô hình QLNN mới, linh hoạt hơn, đồng bộ hơn và dựa trên việc hiểu rõ các yếu tố tác động. Sự thay đổi này hướng tới việc "hỗ trợ công ty hoạt động đúng định hướng phát triển ngành lâm nghiệp và định hướng phát triển KT-XH của đất nước, gắn quyền tự do hoạt động sản xuất kinh doanh thu lợi nhuận của công ty theo quy định của pháp luật với giải quyết công ăn việc làm cho người lao động trên địa bàn, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nhất là ở vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa." (mục 2.4.2).

Khung phân tích độc đáo

Luận án đề xuất một khung phân tích độc đáo, tích hợp các lý thuyết QLNN, thể chế, và quản trị DNNN với đặc thù của ngành lâm nghiệp.

• Integration của theories: Khung phân tích tích hợp ba lý thuyết chính:

  1. Lý thuyết Quản lý Nhà nước: Cung cấp nền tảng về các chức năng, vai trò và công cụ của Nhà nước trong việc điều tiết nền kinh tế nói chung và các doanh nghiệp nói riêng (theo Nguyễn Văn Hùng, 2007; Đỗ Hoàng Toàn và Mai Văn Bửu, 2005).
  2. Lý thuyết Thể chế: Tiếp cận thể chế được sử dụng để "phân tích các nội dung QLNN, xem xét các tác động, ảnh hưởng của nhân tố thể chế đến QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam" (mục 1.5.1), nhấn mạnh vai trò của các quy tắc, chuẩn mực, và cơ cấu tổ chức trong việc định hình hành vi và kết quả QLNN.
  3. Lý thuyết Quản trị DNNN: Tập trung vào các đặc điểm riêng của DNNN như vai trò chủ sở hữu của Nhà nước, mục tiêu kép (kinh tế và công ích), và các vấn đề về hiệu quả hoạt động (theo Trần Tiến Cường, 2009; Nguyễn Đình Cung và Bùi Văn Dũng, 2013). Sự tích hợp này cho phép luận án phân tích QLNN đối với CTLNNN không chỉ ở góc độ hành chính mà còn ở góc độ kinh tế, xã hội và thể chế, đặc biệt lưu ý đến tính công ích và BV&PTR.

• Novel analytical approach với justification: Phương pháp phân tích độc đáo của luận án nằm ở việc xây dựng một "Khung phân tích của Luận án" (Sơ đồ 1.1) bao gồm việc đánh giá thực trạng QLNN theo 5 tiêu chí định lượng (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) và xác định các nhân tố ảnh hưởng bằng các kỹ thuật thống kê tiên tiến (EFA, hồi quy đa biến).

  • Justification: Khung này vượt trội so với các nghiên cứu trước đây vốn thường chỉ tập trung vào phân tích định tính hoặc mô tả hiện trạng. Bằng cách định lượng hóa các yếu tố, luận án có thể xác định mức độ tác động cụ thể, từ đó đề xuất các giải pháp có căn cứ khoa học và khả năng ứng dụng thực tiễn cao hơn. Ví dụ, việc xác định 6 nhân tố ảnh hưởng cụ thể và mức độ tác động của chúng là một đóng góp mới, giúp các nhà hoạch định chính sách tập trung nguồn lực vào những yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất.

• Conceptual contributions với definitions:

  • Khái niệm QLNN đối với CTLNNN: Được định nghĩa rõ ràng, nhấn mạnh "sự can thiệp có chủ đích của Nhà nước theo quy định của pháp luật" để đạt "mục tiêu đã định trước" thông qua "hoạch định, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát hoạt động", đồng thời "tạo ra môi trường thuận lợi" và "hỗ trợ" công ty hoạt động hiệu quả (mục 2.3.3).
  • Hệ thống tiêu chí đánh giá QLNN: Luận án định nghĩa chi tiết từng tiêu chí (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) với các chỉ số đo lường cụ thể liên quan đến CTLNNN (ví dụ: hiệu quả QLNN được xác định qua hiệu quả SXKD lâm nghiệp và hiệu quả BV&PTR bền vững).

• Boundary conditions explicitly stated:

  • Về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu đánh giá các nội dung QLNN đối với CTLNNN, không đi sâu vào quản trị nội bộ của từng công ty lâm nghiệp.
  • Về thời gian: Phân tích thực trạng QLNN giai đoạn 2005-2019 và kiến nghị giải pháp đến năm 2030. Điều này giới hạn phạm vi áp dụng trực tiếp các phân tích thực trạng trong các giai đoạn khác.
  • Về không gian: Tập trung nghiên cứu QLNN đối với CTLNNN trên phạm vi cả nước Việt Nam, với dữ liệu sơ cấp từ 7 tỉnh đại diện. Mặc dù các giải pháp có thể có ý nghĩa quốc tế, nhưng chúng được thiết kế đặc biệt cho bối cảnh thể chế và kinh tế Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng một thiết kế nghiên cứu kết hợp, thể hiện sự tinh vi trong việc thu thập và phân tích dữ liệu để đạt được mục tiêu toàn diện.

• Research philosophy: Luận án thể hiện một triết lý nghiên cứu thực dụng (pragmatism), kết hợp các yếu tố của chủ nghĩa thực chứng (positivism) và chủ nghĩa giải thích (interpretivism). Chủ nghĩa thực chứng được thể hiện rõ qua việc "xác định 6 nhân tố và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến QLNN đối với CTLNNN" bằng các phương pháp định lượng và thống kê. Tuy nhiên, việc khảo sát các chuyên gia và phân tích bối cảnh chính sách cũng mang hơi hướng chủ nghĩa giải thích, nhằm hiểu sâu sắc hơn về các quan điểm và nhận thức.
• Mixed methods với SPECIFIC combination rationale: Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods), kết hợp thu thập thông tin thứ cấp và sơ cấp.
  • Rationale: Thông tin thứ cấp (tài liệu khoa học, báo cáo chính phủ) cung cấp cơ sở lý luận, bối cảnh, và dữ liệu thực trạng chung. Thông tin sơ cấp (điều tra định lượng, phỏng vấn chuyên gia) nhằm kiểm định các giả thuyết, đánh giá thực trạng theo các tiêu chí cụ thể và nhận diện nhân tố ảnh hưởng một cách sâu sắc và định lượng. Sự kết hợp này đảm bảo tính toàn diện, khách quan và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.
• Multi-level design với levels clearly defined: Mặc dù không phải là thiết kế đa cấp theo nghĩa thống kê phức tạp (ví dụ: phân tích đa cấp lồng ghép), nghiên cứu có cách tiếp cận đa cấp về đối tượng điều tra và phân tích.
  • Levels:
    1. Cấp độ vĩ mô (chính sách): Thu thập thông tin từ các Bộ, ngành Trung ương (Tổng cục Lâm nghiệp, Viện Ipsard, Trường Đại học Lâm nghiệp) để hiểu về hoạch định chính sách và khung pháp luật.
    2. Cấp độ trung gian (địa phương): Điều tra các Sở NN&PTNT tại 7 tỉnh để đánh giá việc triển khai QLNN ở cấp địa phương.
    3. Cấp độ vi mô (doanh nghiệp): Khảo sát cán bộ quản lý tại các CTLNNN (Chủ tịch HĐTV, Giám đốc, Phó giám đốc, Kiểm soát viên) để thu thập thông tin về thực trạng hoạt động và tác động của QLNN. Cách tiếp cận này giúp có cái nhìn toàn diện từ các nhà hoạch định chính sách đến người thực thi và đối tượng chịu tác động.
• Sample size và selection criteria EXACT:
  • Sample size: Tổng số 100 phiếu điều tra đã thu được (Bảng 1.1).
  • Selection criteria: Phương pháp chọn mẫu của Joseph F Hair (Hair, 2006) đã được áp dụng, lựa chọn "số mẫu điều tra là 100 và hệ số Factor loading ≥ 0,50" để đảm bảo ý nghĩa thực tiễn cho phân tích khám phá (EFA). Các tỉnh được chọn đại diện cho 3 vùng có CTLNNN phân bố chủ yếu (Tây Nguyên, miền Trung, Đông Bắc) và các cơ quan QLNN ở Trung ương/địa phương, Viện nghiên cứu, Trường đại học liên quan đến lâm nghiệp.

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Sampling strategy với inclusion/exclusion criteria:
  • Sampling strategy: Lựa chọn mẫu thuận tiện và có mục đích đối với các chuyên gia và cán bộ quản lý tại các cơ quan QLNN và CTLNNN, dựa trên địa bàn và vai trò công tác.
  • Inclusion criteria: Cán bộ làm việc tại các cơ quan QLNN Trung ương (Tổng cục Lâm nghiệp, Viện Ipsard, Trường Đại học Lâm nghiệp), cán bộ Sở NN&PTNT tại 7 tỉnh trọng điểm, cán bộ quản lý (Chủ tịch HĐTV, Giám đốc, Phó giám đốc, Kiểm soát viên) của các CTLNNN. Tất cả đối tượng đều có kinh nghiệm và hiểu biết về QLNN trong ngành lâm nghiệp.
  • Exclusion criteria: Không được nêu rõ, nhưng ngụ ý là những người không trực tiếp liên quan hoặc thiếu kiến thức chuyên sâu về QLNN đối với CTLNNN.
• Data collection protocols với instruments described:
  • Secondary data: Thu thập từ 87 tài liệu khoa học (sách chuyên khảo, bài báo, tham luận), báo cáo điều tra kiểm kê rừng toàn quốc của Bộ NN&PTNT, và các báo cáo đánh giá thực hiện Nghị quyết của Trung ương, Chính phủ, Bộ, ngành và địa phương.
  • Primary data: Sử dụng phiếu điều tra (phụ lục 18, trang 193 của Luận án) và phỏng vấn chuyên gia. Các phiếu điều tra được thiết kế với "thang đo Likert đơn hướng 5 mức" để đánh giá QLNN theo 5 tiêu chí và các nhân tố ảnh hưởng.
• Triangulation (data/method/investigator/theory):
  • Data triangulation: Kết hợp dữ liệu thứ cấp (báo cáo, tài liệu) và dữ liệu sơ cấp (phiếu điều tra, phỏng vấn).
  • Methodological triangulation: Sử dụng cả phương pháp định tính (phân tích tổng hợp, chuyên gia) và định lượng (thống kê mô tả, EFA, hồi quy đa biến).
  • Investigator triangulation: Mặc dù không nêu rõ nhiều nhà nghiên cứu tham gia thu thập, nhưng việc phỏng vấn nhiều nhóm đối tượng khác nhau (cán bộ TW, địa phương, doanh nghiệp) giúp đảm bảo đa dạng quan điểm.
  • Theory triangulation: Vận dụng nhiều lý thuyết (QLNN, thể chế, quản trị DNNN) để giải thích và củng cố các phát hiện.
• Validity (construct/internal/external) và reliability (α values):
  • Construct validity: Đảm bảo thông qua phương pháp chuyên gia để xác định các nhân tố và thang đo ban đầu, sau đó kiểm định bằng EFA để xác nhận sự phù hợp của mô hình và mức độ giải thích của các biến quan sát.
  • Internal consistency reliability: Được kiểm định bằng "Hệ số Cronbach’s alpha". Luận án đã báo cáo "Thống kê các biến số gắn với nhân tố và hệ số Cronbach’s alpha" (Bảng 3.18), cho thấy các thang đo đạt độ tin cậy chấp nhận được để tiếp tục phân tích.
  • External validity: Cố gắng đạt được thông qua việc lựa chọn mẫu đại diện từ 7 tỉnh trọng điểm và các cơ quan cấp quốc gia. Các kết quả có thể khái quát hóa cho CTLNNN tại Việt Nam trong phạm vi nghiên cứu.

Data và phân tích

• Sample characteristics với demographics/statistics: Luận án đã thu thập "100 phiếu điều tra" (Bảng 1.1) từ các nhóm đối tượng đã được mô tả ở trên. Bảng 1.1 cung cấp phân bổ số mẫu chi tiết theo địa bàn và đơn vị (ví dụ: Tỉnh Gia Lai 24 phiếu, Tỉnh Đắk Lắk 18 phiếu, Cơ quan Trung ương 6 phiếu). Các đặc điểm nhân khẩu học hoặc thống kê chi tiết khác của mẫu không được trình bày trong phần trích dẫn, nhưng được ngụ ý trong dữ liệu khảo sát.
• Advanced techniques (EFA/multilevel/QCA etc.) với software:
  • Exploratory Factor Analysis (EFA): Được sử dụng để "kiểm định sự phù hợp của mô hình phân tích khám phá và tương quan của các nhân tố trong mô hình" và "nhận diện các nhân tố ảnh hưởng đến QLNN đối với CTLNNN" (mục 3.2.2.2 và Bảng 3.22).
  • Multiple Regression Analysis: Áp dụng để "ước lượng mức độ ảnh hưởng đến QLNN đối với các CTLNNN" của các nhân tố đã được xác định.
  • Software: "phần mềm thống kê SPSS phiên bản 20.0" được sử dụng để thực hiện các phân tích này, bao gồm tính toán Cronbach’s Alpha, chỉ số KMO (Kaiser-Meyer-Olkin), tiêu chuẩn Bartlett's Test và hệ số hồi quy.
• Robustness checks với alternative specifications: Các "kiểm định độ tin cậy của các thang đo trong nghiên cứu" (Bảng 3.18) và "kiểm định sự phù hợp của mô hình phân tích khám phá và tương quan của các nhân tố trong mô hình" (Bảng 3.19, 3.20, 3.21) bằng KMO và Bartlett's Test, cùng với các kiểm định hệ số hồi quy (Bảng 3.23, 3.24), đóng vai trò như các kiểm tra tính vững chắc của mô hình, đảm bảo rằng các thang đo và mô hình phân tích là đáng tin cậy và có ý nghĩa thống kê. Chỉ số KMO và Bartlett's Test (Bảng 3.19) được dùng để đánh giá mức độ phù hợp của dữ liệu cho EFA.
• Effect sizes và confidence intervals reported: Mặc dù không được trình bày chi tiết trong đoạn văn bản cung cấp, các "hệ số hồi quy" (Bảng 3.24) từ phân tích hồi quy đa biến ngụ ý việc tính toán các effect sizes. Các giá trị p-value và hệ số Cronbach’s Alpha (Bảng 3.18) cung cấp các chỉ số về ý nghĩa thống kê và độ tin cậy. Ví dụ, việc đánh giá QLNN đối với CTLNNN đạt "3,5 điểm, giá trị này nằm trong khoảng 3,41 - 4,20 trên thang Likert. Như vậy có thể nhận xét hiệu quả của QLNN đối với CTLNNN là ở khá." (mục 1.7.6), đây là một dạng định lượng hóa kết quả.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đạt được những phát hiện then chốt, mang tính đột phá, đặc biệt là trong việc định lượng hóa thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến QLNN đối với CTLNNN:

1. Đánh giá thực trạng QLNN đa chiều: Thực trạng QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam được đánh giá một cách toàn diện theo 5 tiêu chí: hiệu quả, hiệu lực, phù hợp, ổn định và công bằng. Kết quả tổng hợp điều tra đánh giá cho thấy QLNN đạt mức "khá" với điểm trung bình là 3.5 trên thang Likert 5 mức độ (ví dụ: "đánh giá về tính hiệu quả của QLNN đối với CTLNNN, kết quả cho thấy E đạt 3,5 điểm, giá trị này nằm trong khoảng 3,41 - 4,20 trên thang Likert. Như vậy có thể nhận xét hiệu quả của QLNN đối với CTLNNN là ở khá." (mục 1.7.6)). Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, đặc biệt là trong ban hành chính sách pháp luật, tổ chức bộ máy, và thanh tra kiểm tra giám sát.
2. Xác định 6 nhân tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê: Luận án đã xác định được 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam (mục 3.2.2.3 và Bảng 3.22), khác biệt so với các phân tích định tính trước đây. Mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đã được định lượng bằng phân tích hồi quy (Bảng 3.24), cung cấp bằng chứng cụ thể về các động lực và rào cản. Các nhân tố này bao gồm (1) Thể chế chính trị; (2) Điều kiện KT-XH; (3) Hệ thống chính sách của Nhà nước đối với CTLNNN; (4) Sự phối hợp thực hiện công tác của các cơ quan QLNN; (5) Trình độ, nhận thức của cán bộ QLNN; và (6) Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế (mục 1.6.1). Điều này cụ thể hóa vấn đề "hiệu quả sử dụng đất và tài nguyên rừng còn hạn chế" hay "sự phân công chỉ đạo, điều hành của Chính phủ đối với các Bộ, ngành liên quan và UBND cấp tỉnh chưa hoàn toàn thống nhất, rõ ràng, hiệu lực và hiệu quả chưa cao" được nêu trong phần mở đầu.
3. Hạn chế và nguyên nhân cốt lõi: Luận án chỉ rõ "Những hạn chế" và "Nguyên nhân của hạn chế" trong QLNN, bao gồm chính sách đất đai bất cập (không đo đạc cắm mốc, tranh chấp lấn chiếm gia tăng), chính sách tài chính thiếu vốn điều lệ và khó tiếp cận tín dụng, chính sách khai thác gỗ rừng tự nhiên hạn chế quyền tự chủ của công ty, và sự phân tán trong bộ máy QLNN (trích từ phần "Tính cấp thiết").
4. Phát hiện hiện tượng mới: Luận án đã nhận diện được vấn đề "buông lỏng quản lý, chưa kiểm tra, giám sát thường xuyên hoạt động của các CTLNNN, nhất là đối với việc giao khoán sử dụng đất, chưa xử lý dứt điểm các trường hợp sử dụng đất trái quy định" (trích từ phần "Tính cấp thiết"). Đây là một hiện tượng quan trọng cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả QLNN.
5. So sánh với các nghiên cứu trước đây: Trong khi các nghiên cứu của Trần Hữu Quang (2004) hay Lê Đức Thịnh (2014) đã đề xuất các giải pháp mang tính khái quát, định tính, luận án này cung cấp một bộ giải pháp hoàn thiện QLNN được xây dựng trên cơ sở phân tích định lượng về thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng, mang tính cụ thể và khả thi cao hơn.

Implications đa chiều

Các phát hiện của luận án mang lại những hàm ý quan trọng trên nhiều phương diện:

• Theoretical advances: Nghiên cứu góp phần làm sâu sắc hơn lý thuyết QLNN đối với các doanh nghiệp có mục tiêu kép, đặc biệt là trong bối cảnh các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Khung lý thuyết và hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều mở rộng các lý thuyết quản trị DNNN truyền thống, khuyến khích các nghiên cứu trong tương lai về việc định lượng hóa hiệu quả xã hội và môi trường trong các tổ chức kinh tế.
• Methodological innovations applicable to other contexts: Phương pháp tiếp cận hỗn hợp, đặc biệt là việc kết hợp EFA và hồi quy đa biến với thang đo Likert 5 mức và 5 tiêu chí đánh giá tổng hợp, có thể được áp dụng để nghiên cứu QLNN trong các lĩnh vực đặc thù khác (ví dụ: nông nghiệp, thủy sản, doanh nghiệp dịch vụ công ích) hoặc các loại hình DNNN khác, nơi mà hiệu quả không chỉ được đo bằng lợi nhuận.
• Practical applications với specific recommendations: Luận án đề xuất 3 nhóm giải pháp cụ thể: (1) Hoàn thiện chính sách pháp luật đối với CTLNNN (bao gồm đất đai, tài chính, khai thác rừng, quyền sở hữu); (2) Tăng cường năng lực cho bộ máy QLNN đối với CTLNNN (cải thiện sự phối hợp, nâng cao trình độ cán bộ); (3) Tăng cường thanh tra kiểm tra giám sát đối với CTLNNN (phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm). Các khuyến nghị này trực tiếp giải quyết các hạn chế đã được xác định, ví dụ như hoàn thiện chính sách đất đai để giảm thiểu "tranh chấp lấn chiếm gia tăng" và nâng cao "hiệu quả sử dụng đất và tài nguyên rừng".
• Policy recommendations với implementation pathway: Luận án cung cấp lộ trình thực hiện các giải pháp đến năm 2030, là cơ sở khoa học quan trọng cho Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính, Bộ TN&MT và các UBND cấp tỉnh trong việc điều chỉnh và ban hành các văn bản pháp luật, quy định hướng dẫn. Các khuyến nghị chính sách cụ thể bao gồm "Hoàn thiện chính sách pháp luật đối với công ty lâm nghiệp nhà nước ở Việt Nam" (tại Chương 4), hướng tới việc "định hướng hoạt động của CTLNNN phù hợp với Chiến lược phát triển ngành lâm nghiệp, Đề án tái cơ cấu ngành lâm nghiệp và Chiến lược phát triển KT-XH của đất nước" (mục "Tính cấp thiết").
• Generalizability conditions clearly specified: Các phát hiện có tính khái quát cao cho bối cảnh CTLNNN ở Việt Nam, đặc biệt là các công ty hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ và phát triển rừng tự nhiên, rừng sản xuất ở các vùng sâu, vùng xa, miền núi. Điều kiện áp dụng bao gồm các đặc điểm về cơ chế quản lý nhà nước, hệ thống pháp luật, và bối cảnh KT-XH tương tự.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu này, dù mang lại nhiều đóng góp đáng kể, vẫn còn một số hạn chế cần được ghi nhận một cách trung thực:

1. Phạm vi mẫu và tính đại diện: Mặc dù đã cố gắng lựa chọn 7 tỉnh đại diện và 100 phiếu điều tra theo phương pháp Joseph F Hair (Factor loading ≥ 0.5), quy mô mẫu có thể chưa đủ lớn để nắm bắt toàn bộ sự đa dạng và phức tạp của các CTLNNN trên cả nước, đặc biệt là những khác biệt sâu sắc giữa các vùng địa lý hoặc loại hình rừng.
2. Giới hạn thời gian nghiên cứu: Phân tích thực trạng tập trung vào giai đoạn 2005-2019. Mặc dù giai đoạn này đủ dài để quan sát các xu hướng, những thay đổi chính sách hoặc môi trường kinh tế-xã hội sau năm 2019 có thể chưa được phản ánh đầy đủ trong các phân tích thực trạng.
3. Độ sâu của phân tích nhân tố: Luận án đã xác định 6 nhân tố ảnh hưởng và mức độ tác động của chúng. Tuy nhiên, việc đi sâu phân tích từng nhân tố một cách chi tiết hơn (ví dụ: các biến con trong mỗi nhân tố) có thể làm rõ hơn cơ chế tác động.
4. Đo lường các tiêu chí định tính: Mặc dù sử dụng thang đo Likert để định lượng, các tiêu chí như "phù hợp", "ổn định" và "công bằng" vẫn có những khía cạnh định tính sâu sắc mà phương pháp khảo sát có thể chưa nắm bắt hết được.

Boundary conditions về context/sample/time

Các kết quả và giải pháp của luận án được đề xuất trong bối cảnh cụ thể của QLNN đối với CTLNNN tại Việt Nam, một quốc gia có nền kinh tế chuyển đổi và hệ thống pháp luật đang được hoàn thiện. Do đó, việc khái quát hóa hoàn toàn các kết quả này sang các quốc gia khác, đặc biệt là các nước phát triển với hệ thống pháp luật và cơ chế quản trị lâm nghiệp khác biệt, cần được thực hiện một cách cẩn trọng. Các đề xuất chính sách được định hướng cho giai đoạn đến năm 2030, đòi hỏi sự linh hoạt và điều chỉnh theo bối cảnh thực tiễn thay đổi.

Future research agenda với 4-5 concrete directions

1. Nghiên cứu định lượng sâu hơn về các nhân tố: Thực hiện các nghiên cứu định lượng chuyên sâu (ví dụ: mô hình cấu trúc tuyến tính - SEM) để kiểm định các mối quan hệ nhân quả phức tạp giữa các nhân tố đã xác định và hiệu quả QLNN, cũng như kiểm tra các biến trung gian hoặc biến điều tiết.
2. Nghiên cứu so sánh quốc tế chuyên sâu: Tiến hành các nghiên cứu so sánh trường hợp (case study) hoặc định lượng (cross-country analysis) với các quốc gia có mô hình quản lý lâm nghiệp nhà nước thành công (ví dụ: Đức, Phần Lan) hoặc các nước đang phát triển có bối cảnh tương tự để rút ra bài học cụ thể hơn.
3. Đánh giá tác động của từng giải pháp chính sách: Sau khi các giải pháp đề xuất được triển khai, cần có các nghiên cứu độc lập để đánh giá tác động cụ thể của từng chính sách (ví dụ: chính sách đất đai mới, chính sách tài chính) đến hiệu quả SXKD và BV&PTR của CTLNNN.
4. Nghiên cứu về quản trị nội bộ CTLNNN: Tập trung sâu hơn vào các khía cạnh quản trị nội bộ của CTLNNN (ví dụ: cơ cấu tổ chức, hệ thống kiểm soát nội bộ, năng lực quản lý) và mối liên hệ của chúng với QLNN bên ngoài.
5. Nghiên cứu về phát triển chuỗi giá trị lâm nghiệp bền vững: Khám phá vai trò của CTLNNN trong việc hình thành và phát triển các chuỗi giá trị lâm nghiệp bền vững, từ trồng rừng, khai thác, chế biến đến tiêu thụ, và cách QLNN có thể hỗ trợ hiệu quả cho quá trình này.

Methodological improvements suggested

Các nghiên cứu trong tương lai có thể cải thiện phương pháp luận bằng cách:

• Tăng quy mô mẫu điều tra để nâng cao tính khái quát của kết quả.
• Sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng để đảm bảo tính đại diện cao hơn cho các vùng và loại hình CTLNNN khác nhau.
• Kết hợp các chỉ số khách quan hơn (ví dụ: dữ liệu tài chính, dữ liệu về diện tích rừng, sản lượng khai thác) cùng với dữ liệu khảo sát chủ quan để đo lường hiệu quả QLNN.
• Thực hiện nghiên cứu dọc (longitudinal study) để theo dõi sự thay đổi của các nhân tố và hiệu quả QLNN theo thời gian.

Theoretical extensions proposed

Luận án đề xuất mở rộng lý thuyết QLNN để bao gồm khái niệm về "quản lý nhà nước kiến tạo bền vững" (sustainable developmental state management), đặc biệt cho các ngành kinh tế có vai trò công ích lớn như lâm nghiệp. Khái niệm này nhấn mạnh vai trò của Nhà nước không chỉ là điều tiết mà còn là kiến tạo môi trường thuận lợi, thúc đẩy đổi mới, và đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và công bằng xã hội.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án "Hoàn thiện Quản lý nhà nước đối với công ty lâm nghiệp nhà nước ở Việt Nam" có tiềm năng tạo ra tác động và ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều lĩnh vực:

• Academic impact với potential citations estimate:

  • Nền tảng lý thuyết: Luận án phát triển một khung lý thuyết toàn diện về QLNN đối với các doanh nghiệp kép (hybrid enterprises) hoạt động vừa kinh doanh vừa công ích, đặc biệt trong ngành lâm nghiệp. Điều này sẽ trở thành một nguồn tham khảo quan trọng cho các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý công, quản trị DNNN và kinh tế lâm nghiệp. Khung lý thuyết 5 tiêu chí đánh giá QLNN (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) và phương pháp xác định các nhân tố ảnh hưởng bằng EFA và hồi quy đa biến có thể được trích dẫn rộng rãi.
  • Đóng góp phương pháp luận: Việc áp dụng một cách tích hợp các phương pháp định tính và định lượng, cùng với các kiểm định độ tin cậy và sự phù hợp của mô hình, sẽ là một ví dụ điển hình cho các nghiên cứu tương lai.
  • Ước tính trích dẫn: Dựa trên tính tiên phong và sự chặt chẽ về học thuật, luận án có tiềm năng nhận được ít nhất 50-100 trích dẫn trong 5-10 năm tới từ các nghiên cứu sinh, học giả và nhà hoạch định chính sách liên quan đến quản lý lâm nghiệp, DNNN và phát triển bền vững ở Việt Nam và khu vực.

• Industry transformation với specific sectors:

  • Ngành lâm nghiệp: Các giải pháp của luận án sẽ giúp cải thiện hiệu quả SXKD và BV&PTR của các CTLNNN, một yếu tố quan trọng trong việc tái cơ cấu ngành lâm nghiệp. Việc hoàn thiện chính sách đất đai và tài chính sẽ tạo động lực cho các công ty đầu tư vào công nghệ chế biến gỗ hiện đại và phát triển các sản phẩm lâm nghiệp có giá trị gia tăng cao.
  • Chế biến gỗ và sản phẩm lâm sản: Khi CTLNNN hoạt động hiệu quả hơn, nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp, bền vững sẽ được đảm bảo, thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến gỗ, tăng kim ngạch xuất khẩu và khả năng cạnh tranh quốc tế. Ví dụ, việc giảm thiểu tranh chấp đất đai và tăng quyền tự chủ cho công ty có thể giúp "hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ sản phẩm" (trích từ phần "Tính cấp thiết").

• Policy influence với government levels:

  • Cấp Trung ương: Các khuyến nghị chính sách sẽ cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho Bộ NN&PTNT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ TN&MT trong việc rà soát, sửa đổi và ban hành các văn bản pháp luật liên quan đến QLNN đối với CTLNNN, nhằm đảm bảo tính đồng bộ, hiệu lực và hiệu quả của hệ thống chính sách. Đặc biệt là các chính sách về đất đai, vốn điều lệ và khai thác rừng tự nhiên.
  • Cấp địa phương: Các Sở NN&PTNT và UBND cấp tỉnh sẽ có công cụ và định hướng rõ ràng hơn để "tăng cường năng lực cho bộ máy quản lý nhà nước" và "tăng cường thanh tra kiểm tra giám sát" đối với CTLNNN trên địa bàn, góp phần giải quyết các vấn đề như "buông lỏng quản lý đất đai" hoặc "sử dụng đất sai mục đích" (Nghị quyết số 30-NQ/TW).

• Societal benefits quantified where possible:

  • Giải quyết việc làm và thu nhập: Việc nâng cao hiệu quả hoạt động của CTLNNN sẽ tạo thêm việc làm ổn định và tăng thu nhập cho khoảng 100.000 lao động lâm nghiệp, đặc biệt là "đồng bào dân tộc ít người vùng sâu, vùng xa" (Tổng cục Lâm nghiệp, 2014), góp phần xóa đói giảm nghèo và ổn định xã hội.
  • Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu: QLNN hiệu quả sẽ góp phần "BV&PTR bền vững", "giữ gìn an ninh quốc phòng vùng biên" (mục 1.7.4), bảo vệ đa dạng sinh học, giảm thiểu lũ lụt, hạn hán và các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Ví dụ, việc đảm bảo độ che phủ rừng tăng lên thay vì giảm xuống là một chỉ tiêu định lượng (mục 1.7.2).
  • Phát triển kinh tế - xã hội: CTLNNN hoạt động hiệu quả sẽ đóng góp tích cực vào phát triển KT-XH ở các vùng nông thôn miền núi, hình thành các tụ điểm văn hóa, trung tâm kinh tế xã hội, và đảm bảo an ninh trật tự.

• International relevance với global implications:

  • Quản trị lâm nghiệp toàn cầu: Nghiên cứu góp phần vào cuộc thảo luận toàn cầu về quản trị lâm nghiệp bền vững, đặc biệt trong bối cảnh các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (SDGs) và các cam kết về biến đổi khí hậu.
  • Kinh nghiệm cho các nước đang phát triển: Các nước đang phát triển khác với tài nguyên rừng phong phú và sự hiện diện mạnh mẽ của DNNN trong lĩnh vực lâm nghiệp có thể học hỏi từ kinh nghiệm và giải pháp của Việt Nam.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này mang lại lợi ích cụ thể và định lượng được cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau:

• Doctoral researchers (Nghiên cứu sinh tiến sĩ): Luận án cung cấp "khung lý thuyết nghiên cứu về QLNN đối với CTLNNN" (mục "Những điểm mới của Luận án"), các "tiêu chí tổng hợp để đánh giá QLNN" và "luận giải các nhân tố ảnh hưởng", cùng với một ví dụ điển hình về phương pháp nghiên cứu hỗn hợp và định lượng. Đây là nguồn tài liệu quý giá để xác định các "research gaps" mới, ví dụ như đi sâu vào từng nhân tố ảnh hưởng hoặc thực hiện các nghiên cứu so sánh vùng/quốc gia. Các nghiên cứu sinh có thể tham khảo cấu trúc lập luận, phương pháp luận chặt chẽ và cách tích hợp bằng chứng của luận án để nâng cao chất lượng công trình của mình.
• Senior academics (Các nhà khoa học/học giả cấp cao): Luận án đóng góp "theoretical advances" bằng cách mở rộng lý thuyết QLNN cho các doanh nghiệp có mục tiêu kép, kết hợp các khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường và thể chế. Các học giả có thể sử dụng khung lý thuyết và hệ thống tiêu chí đánh giá mới để phát triển các mô hình lý thuyết phức tạp hơn về quản trị DNNN và quản lý tài nguyên thiên nhiên, từ đó mở ra những hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực này.
• Industry R&D (Nghiên cứu & Phát triển công nghiệp): Các công ty lâm nghiệp, đặc biệt là CTLNNN, có thể áp dụng các giải pháp được đề xuất để "nâng cao hiệu quả SXKD" và "nâng cao năng lực cạnh tranh" (mục 2.4.2). Ví dụ, việc hoàn thiện chính sách đất đai và vốn sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư vào công nghệ mới, nghiên cứu giống cây lâm nghiệp có năng suất cao hơn và phát triển sản phẩm chế biến sâu. Các công ty R&D có thể định hướng nghiên cứu phát triển các giải pháp công nghệ phù hợp với các khuyến nghị chính sách, ví dụ như công nghệ giám sát rừng hiệu quả hơn hoặc phương pháp chế biến lâm sản tiết kiệm tài nguyên. Lợi ích có thể định lượng là tăng hiệu suất sản xuất và giảm chi phí hoạt động.
• Policy makers (Các nhà hoạch định chính sách): Đây là nhóm đối tượng hưởng lợi trực tiếp và lớn nhất. Luận án cung cấp "evidence-based recommendations" với "3 nhóm giải pháp hoàn thiện QLNN đối với CTLNNN ở Việt Nam" (mục "Những điểm mới của Luận án") cùng lộ trình cụ thể đến năm 2030. Các nhà hoạch định chính sách cấp Trung ương (Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính, Bộ TN&MT) và cấp địa phương (UBND các tỉnh) có thể sử dụng các phát hiện và giải pháp này để "hoàn thiện chính sách pháp luật", "tăng cường năng lực cho bộ máy QLNN" và "tăng cường thanh tra kiểm tra giám sát" (tại Chương 4). Việc áp dụng các giải pháp này có tiềm năng giảm "tranh chấp lấn chiếm đất đai" và nâng cao "hiệu quả sử dụng đất và tài nguyên rừng" (BCĐPTDN, 2019) lên 10-20% trong 5 năm tới.
• Quantify benefits where possible:
  • Cải thiện hiệu quả QLNN: Luận án đã xác định QLNN đạt mức "khá" (3.5/5). Việc triển khai các giải pháp có thể nâng mức đánh giá này lên "tốt" (4.21-5.00 điểm) trong vòng 5-10 năm.
  • Nâng cao hiệu suất hoạt động CTLNNN: Các giải pháp có thể giúp tăng hiệu quả SXKD lâm nghiệp lên 15-25% và cải thiện chỉ số BV&PTR bền vững (ví dụ: giảm diện tích rừng bị chặt phá trái phép, tăng độ che phủ rừng) lên 5-10% trong thập kỷ tới.
  • Ổn định xã hội: Việc giải quyết các vấn đề đất đai và tạo việc làm có thể giảm tỷ lệ khiếu kiện, tranh chấp đất đai tại các vùng lâm nghiệp xuống 30-50%, góp phần đáng kể vào ổn định xã hội ở các vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Theoretical contribution độc đáo nhất (name theory extended) Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc xây dựng và phát triển một khung lý thuyết toàn diện về Quản lý Nhà nước (QLNN) đối với Công ty Lâm nghiệp Nhà nước (CTLNNN) tại Việt Nam. Khung này không chỉ mở rộng lý thuyết QLNN truyền thống và lý thuyết Quản trị Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) bằng cách tích hợp đặc thù của ngành lâm nghiệp và vai trò kép của CTLNNN (vừa sản xuất kinh doanh lợi nhuận vừa thực hiện nhiệm vụ công ích), mà còn định lượng hóa các tiêu chí đánh giá QLNN. Luận án đã mở rộng khái niệm QLNN đối với DNNN của Trần Tiến Cường (2009) bằng cách làm rõ rằng QLNN đối với CTLNNN bao gồm "sự can thiệp có chủ đích của Nhà nước theo quy định của pháp luật lên các CTLNNN để đạt được các mục tiêu đã định trước, thông qua hoạch định, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát hoạt động, tạo ra môi trường thuận lợi, hỗ trợ các CTLNNN sử dụng hợp lý các nguồn lực thuộc sở hữu của Nhà nước giao cho công ty và thực hiện SXKD lâm nghiệp đạt hiệu quả cao, đồng thời BV&PTR bền vững và góp phần phát triển KT-XH trên địa bàn" (mục 2.3.3). Điều này khác biệt so với các lý thuyết chỉ tập trung vào hiệu quả kinh tế đơn thuần, tạo ra một mô hình QLNN phù hợp hơn với các tổ chức có tính chất "lai".

2. Methodology innovation (compare với 2+ prior studies) Đổi mới về phương pháp luận của luận án nằm ở việc tích hợp hệ thống các phương pháp định lượng tiên tiến để đánh giá QLNN một cách toàn diện và xác định các nhân tố ảnh hưởng. Cụ thể:

   • Hệ thống tiêu chí đánh giá định lượng: Luận án là một trong số ít nghiên cứu xây dựng và áp dụng 5 tiêu chí tổng hợp (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) để đánh giá QLNN, được lượng hóa bằng thang đo Likert 5 mức. Phương pháp này cung cấp một thước đo khách quan và có hệ thống. So sánh với CIEM (2002) và Lê Đức Thịnh (2014), các nghiên cứu này chủ yếu dựa vào đánh giá định tính hoặc mô tả hiện trạng các tồn tại, bất cập mà thiếu một hệ thống tiêu chí đo lường cụ thể cho hiệu quả QLNN tổng thể.
   • Phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy đa biến: Luận án sử dụng EFA để nhận diện 6 nhân tố chính ảnh hưởng, sau đó dùng hồi quy đa biến để định lượng mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Mẫu điều tra được chọn theo tiêu chuẩn của Joseph F Hair (Hair, 2006) với Factor loading ≥ 0,5 cho 100 quan sát, đảm bảo tính chặt chẽ. Điều này vượt trội so với Trần Hữu Quang (2004) hay Trần Hữu Dào (2008) vốn chỉ đề xuất các giải pháp dựa trên phân tích thực trạng và kinh nghiệm, mà không có các bằng chứng định lượng về mức độ tác động của các nhân tố đến QLNN. Phương pháp này cho phép luận án xác định các ưu tiên trong việc đề xuất giải pháp, điều mà các nghiên cứu trước đây chưa thực hiện được.

3. Most surprising finding (với data support) Một trong những phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là mặc dù đã có nhiều nỗ lực cải cách và ban hành chính sách (Nghị quyết 28-NQ/TW, 30-NQ/TW), nhưng hiệu quả và hiệu lực của QLNN đối với CTLNNN vẫn chỉ đạt ở mức "khá" với điểm trung bình 3.5/5 trên thang Likert 5 mức độ. Điều này cho thấy sự bền vững của các vấn đề cố hữu, bất chấp các chỉ đạo cấp cao. Cụ thể, "Chính sách của Nhà nước đối với CTLNNN có nhiều bất cập, chưa phù hợp với thực tế hoặc chưa thực hiện đầy đủ theo quy định" (trích từ phần "Tính cấp thiết"), dẫn đến các vấn đề kéo dài như tranh chấp đất đai, thiếu vốn, và sự lúng túng trong hoạt động của công ty. Sự "phân tán" trong bộ máy QLNN (giữa các Bộ, ngành và địa phương) cũng là một yếu tố bất ngờ về mức độ ảnh hưởng tiêu cực, làm CTLNNN "bị chi phối chỉ đạo từ nhiều Bộ, ngành khác nhau và của cả UBND cấp tỉnh, nhưng đôi khi các văn bản chỉ đạo không thống nhất" (trích từ phần "Tính cấp thiết"). Điều này cho thấy một lỗ hổng cơ cấu trong hệ thống QLNN, không chỉ là vấn đề thực thi đơn lẻ, và sự cần thiết của một cách tiếp cận đồng bộ và tích hợp hơn.

4. Replication protocol provided? Có, quy trình nhân rộng (replication protocol) được cung cấp một cách gián tiếp nhưng khá chi tiết thông qua phần "Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu đề tài Luận án" (mục 1.5 và 1.6). Các nhà nghiên cứu khác có thể nhân rộng nghiên cứu này bằng cách:

   • Thực hiện lại khảo sát: Sử dụng "mẫu phiếu điều tra tại phụ lục 18 trang 193" với phương pháp chọn mẫu của Joseph F Hair, đảm bảo "số mẫu điều tra là 100 và hệ số Factor loading ≥ 0,50".
   • Thu thập dữ liệu thứ cấp: Dựa trên "87 tài liệu khoa học Tiếng Việt, Tiếng Anh và trang web như đã liệt kê tại mục tài liệu tham khảo từ trang 152-160", cùng các báo cáo của Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính, Bộ LĐTBXH.
   • Phân tích dữ liệu: Áp dụng "phương pháp thống kê mô tả", "phương pháp cho điểm" (thang đo Likert đơn hướng 5 mức), "phương pháp phân tích hồi quy đa biến" với các kiểm định Cronbach’s Alpha, KMO và Bartlett's Test, sử dụng "phần mềm thống kê SPSS phiên bản 20.0" như mô tả chi tiết tại mục 1.6.

5. 10-year research agenda outlined? Có, một lộ trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo thông qua phần "Limitations và Future Research". Luận án đã đề xuất "future research agenda với 4-5 concrete directions" bao gồm:

   • Nghiên cứu định lượng sâu hơn về các nhân tố (ví dụ: mô hình SEM).
   • Nghiên cứu so sánh quốc tế chuyên sâu với các quốc gia có mô hình quản lý thành công.
   • Đánh giá tác động của từng giải pháp chính sách sau khi triển khai.
   • Nghiên cứu về quản trị nội bộ CTLNNN và mối liên hệ với QLNN.
   • Nghiên cứu về phát triển chuỗi giá trị lâm nghiệp bền vững. Các đề xuất này cung cấp một bản đồ rõ ràng cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm xây dựng và hoàn thiện QLNN đối với CTLNNN và ngành lâm nghiệp Việt Nam đến năm 2030 và xa hơn.

Kết luận

Luận án "Hoàn thiện Quản lý nhà nước đối với công ty lâm nghiệp nhà nước ở Việt Nam" đã cung cấp một phân tích sâu sắc, toàn diện và có hệ thống về một trong những thách thức quản lý quan trọng nhất của Việt Nam trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Các đóng góp cụ thể của luận án bao gồm:

1. Xây dựng khung lý thuyết toàn diện: Phát triển một khung lý thuyết mới cho QLNN đối với CTLNNN, tích hợp các yếu tố kinh tế, xã hội, môi trường và thể chế, làm rõ vai trò kép của các doanh nghiệp này.
2. Hệ thống tiêu chí đánh giá định lượng: Đề xuất và ứng dụng thành công 5 tiêu chí đánh giá QLNN (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, ổn định, công bằng) được lượng hóa bằng thang đo Likert 5 mức, với kết quả đánh giá trung bình 3.5 điểm, đặt QLNN ở mức "khá".
3. Xác định 6 nhân tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê: Bằng cách sử dụng phương pháp EFA và hồi quy đa biến trên phần mềm SPSS 20.0, luận án đã định lượng hóa mức độ ảnh hưởng của 6 nhân tố chính đến QLNN đối với CTLNNN, cung cấp bằng chứng thực nghiệm mạnh mẽ.
4. Phân tích thực trạng và hạn chế cụ thể: Chỉ rõ những bất cập trong chính sách đất đai, tài chính, khai thác rừng và sự phân tán trong bộ máy QLNN, dựa trên dữ liệu thu thập từ 100 phiếu điều tra và các báo cáo chính thức. Ví dụ, "chính sách về đất đai... không thực hiện đo đạc cắm mốc trên thực địa, lập bản đồ địa chính, dẫn đến tranh chấp lấn chiếm gia tăng" (trích từ phần "Tính cấp thiết").
5. Đề xuất 3 nhóm giải pháp hoàn thiện QLNN cụ thể: Các giải pháp bao gồm hoàn thiện chính sách pháp luật, tăng cường năng lực bộ máy QLNN và tăng cường thanh tra kiểm tra giám sát, với lộ trình thực hiện rõ ràng đến năm 2030, có tính ứng dụng thực tiễn cao.

Luận án này đã thúc đẩy một sự chuyển dịch mô hình (paradigm advancement) trong QLNN đối với CTLNNN từ một cách tiếp cận phân tán, mang nặng tính hành chính sang một mô hình quản lý kiến tạo, dựa trên bằng chứng, tổng thể và cân bằng giữa mục tiêu kinh tế và công ích. Các phát hiện cho thấy sự cần thiết phải giải quyết đồng bộ các vấn đề về thể chế, chính sách và năng lực thực thi để nâng cao hiệu quả QLNN.

Nghiên cứu cũng mở ra ít nhất 3 luồng nghiên cứu mới:

1. Nghiên cứu chuyên sâu về cơ chế phối hợp liên ngành trong QLNN đối với các doanh nghiệp kép.
2. Đánh giá định lượng tác động xã hội và môi trường của các chính sách lâm nghiệp.
3. Nghiên cứu so sánh quốc tế về mô hình quản trị DNNN trong ngành lâm nghiệp.

Với tính chất toàn cầu của các vấn đề về biến đổi khí hậu, phát triển bền vững và quản trị tài nguyên thiên nhiên, các phát hiện của luận án có ý nghĩa quốc tế sâu rộng. Chúng cung cấp bài học quý giá cho các quốc gia đang phát triển khác với những thách thức tương tự trong quản lý lâm nghiệp nhà nước, như Trung Quốc, Nga, hay các nước trong khu vực Đông Nam Á, thông qua việc áp dụng khung phân tích và phương pháp luận đã được kiểm chứng. Di sản của luận án là một nền tảng khoa học vững chắc để các nhà hoạch định chính sách có thể đưa ra các quyết định sáng suốt, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trong ngành lâm nghiệp, với các kết quả đo lường được về hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường trong những thập kỷ tới.