Luận án tiến sĩ quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các bệnh viện

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN ĐỨC HƯNG QUAN HỆ LỢI ÍCH TRONG THỰC HIỆN TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở CÁC BỆNH VIỆN QUÂN Y (QUA THỰC TẾ BỆNH VIỆN QUÂN Y 103) LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ Hà Nội - 2022 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả luận án Nguyễn Đức Hưng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ii MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Những công trình khoa học nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Khái quát kết quả các công trình khoa học nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu. 26 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUAN HỆ LỢI ÍCH TRONG THỰC HIỆN TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở CÁC BỆNH VIỆN QUÂN Y. Một số vấn đề cơ bản về quan hệ lợi ích và tự chủ tài chính ở các bệnh viện công lập.

Đặc điểm, nội dung và nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các Bệnh viện Quân y. Kinh nghiệm đảm bảo hài hòa quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở một số Bệnh viện Quân y và bài học rút ra. 69 Chương 3: THỰC TRẠNG QUAN HỆ LỢI ÍCH TRONG THỰC HIỆN TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở CÁC BỆNH VIỆN QUÂN Y (QUA THỰC TẾ BỆNH VIỆN QUÂN Y 103). Khái quát thực trạng thực hiện tự chủ tài chính ở các Bệnh viện Quân y giai đoạn 2018 - 2021.

Thực trạng quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở Bệnh viện Quân y 103 giai đoạn 2018 - 2020. Đánh giá chung thực trạng quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở Bệnh viện Quân y 103. 101 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO HÀI HÒA QUAN HỆ LỢI ÍCH TRONG THỰC HIỆN TỰ CHỦ TÀI CHÍNH Ở CÁC BỆNH VIỆN QUÂN Y. Dự báo xu hướng và quan điểm về đảm bảo hài hòa quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các Bệnh viện Quân y.2 Giải pháp đảm bảo hài hòa quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các Bệnh viện Quân y.

155 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 157 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 168 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BQP : Bộ Quốc phòng CNXH : Chủ nghĩa xã hội KT : Kinh tế KTTT : Kinh tế thị trường KT - XH : Kinh tế - xã hội NCS : Nghiên cứu sinh QĐ : Quân đội QP - AN : Quốc phòng - An ninh XHCN : Xã hội chủ nghĩa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Tỉ lệ khám, điều trị bằng bảo hiểm y tế của bệnh nhân ở các Bệnh viện Quân y từ năm 2018 - 2020.

Cơ cấu nguồn thu bình quân hàng năm tại các Bệnh viện Quân y giai đoạn 2016 - 2020.3: Số liệu kinh phí được cấp và nộp ngân sách nhà nước hàng năm của Bệnh viện Quân y 103. Số liệu cán bộ xin chuyển ra và tiếp nhận mới. Thu nhập tăng thêm cho người lao động hàng tháng. Số liệu cử cán bộ đi đào tạo, bồi dưỡng.

Số lượng đề tài nghiên cứu hàng năm. Số lượng bệnh nhân khám, điều trị. 100 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com v DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 2. Các mối quan hệ lợi ích trong tự chủ tài chính ở các Bệnh viện Quân y.

Mối quan hệ lợi ích giữa chủ thể Nhà nước với các Bệnh viện Quân y trong thực hiện tự chủ tài chính. Mối quan hệ lợi ích giữa các Bệnh viện Quân y với đội ngũ thầy thuốc trong bệnh viện. Mối quan hệ lợi ích giữa chủ thể là thầy thuốc quân y với bệnh nhân. Kinh phí đầu tư mua sắm mới máy móc.

Kinh phí đấu thầu thuốc, hóa chất, vật tư y tế. Số lượng kỹ thuật mới được triển khai. 97 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm qua hệ thống y tế công lập của Việt Nam luôn được Đảng, Nhà nước, Chính phủ quan tâm đầu tư toàn diện và đã đảm bảo tốt sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cho người dân cả nước.

Tuy nhiên, hiện nay để các bệnh viện công lập phát triển và đứng vững trong nền kinh tế thị trường (KTTT) nếu chỉ dựa vào nguồn ngân sách nhà nước cấp là chưa đủ. Từ thực tế đó, những năm gần đây Chính phủ, Bộ Y tế đã có nhiều nghị định, văn bản, quy định, hướng dẫn thực hiện về cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập nói chung và các bệnh viện công lập nói riêng. Tự chủ tài chính hiện nay là điều kiện cần thiết để thực hiện phương thức quản trị y tế tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân. Kết quả tự chủ tài chính ở các bệnh viện công lập thời gian qua đã mang lại lợi ích thiết thực cho các chủ thể: Nhà nước giảm chi ngân sách; bệnh viện năng động, sáng tạo có điều kiện đầu tư nhiều trang thiết bị y tế hiện đại; đời sống đội ngũ thầy thuốc, trình độ chuyên môn, kỹ năng giao tiếp được nâng lên; bệnh nhân thỏa mãn nhiều hơn nhu cầu về sức khỏe của mình… Những lợi ích đó chính là động lực cho sự phát triển của ngành Y tế Việt Nam.

Các bệnh viện quân y là một bộ phận của nền y tế nước nhà. Dựa trên nền tảng truyền thống, trong nhiều năm qua các bệnh viện quân y đã chú trọng xây dựng đội ngũ thầy thuốc giỏi về chuyên môn, giàu về kinh nghiệm, tích cực hợp tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và ở một số quốc gia có nền y học tiên tiến trên thế giới; đầu tư trang thiết bị máy móc, phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh tiên tiến, hiện đại nâng cao chất lượng khám, điều trị cho bệnh nhân; chú trọng chăm lo tốt đời sống (cả vật chất và tinh thần) cho cán bộ, nhân viên; đảm bảo hoàn thành tốt các nhiệm vụ quân sự quốc phòng; thực hiện tốt và có trách nhiệm với cộng đồng thông qua nhiều TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 hoạt động từ thiện, xã hội có ý nghĩa… Bên cạnh những kết quả đạt được các bệnh viện quân y cũng đang đứng trước không ít khó khăn, thách thức như: diễn biến bất thường của tình hình dịch bệnh, tác động cạnh tranh và mặt trái của nền KTTT; xu thế hội nhập quốc tế; việc gìn giữ y đức, xây dựng phát triển nguồn nhân lực;… Thực hiện nghiêm túc các quy định về quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, ngày 13-2-2018, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành Chỉ thị số 85/CT-BQP về việc tự chủ tài chính đối với các bệnh viện và cơ sở khám, chữa bệnh trong Quân đội. Chấp hành Chỉ thị, hoạt động của các bệnh viện quân y đã có sự đổi mới về tổ chức hệ thống, tài chính y tế, khoa học công nghệ và thông tin, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh hướng tới mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển. Tỷ lệ tự chủ tài chính của các bệnh viện tăng dần qua hàng năm, kinh phí ngân sách nhà nước cấp chi thường xuyên giảm dần.

Tuy nhiên, tự chủ tài chính, là cơ chế hoàn toàn mới đối với các bệnh viện quân y, nên khi thực hiện đã nảy sinh không ít những vấn đề phức tạp, nhất là lợi ích và giải quyết quan hệ lợi ích giữa các chủ thể. Đây là vấn đề rất quan trọng, nếu không giải quyết tốt quan hệ lợi ích giữa các chủ thể sẽ xuất hiện những mâu thuẫn, xảy ra mất đoàn kết trong nội bộ bệnh viện, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ giảm sút… mọi biện pháp phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo của con người và các nguồn lực khác trong xây dựng bệnh viện quân y sẽ không đem lại hiệu quả như mong muốn. Xung đột lợi ích chính là lực cản và tác động tiêu cực tới sự phát triển lâu dài của các bệnh viện quân y trong tự chủ tài chính. Do vậy, vấn đề quan hệ lợi ích cần phải được nghiên cứu và giải quyết một cách căn cơ thông qua các giải pháp phù hợp thực tiễn.

Xuất phát từ những lý do trên, nhận thức được tầm quan trọng, tính cấp thiết của vấn đề, NCS lựa chọn đề tài: “Quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các Bệnh viện Quân y (Qua thực tế Bệnh viện Quân y 103)” làm đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ kinh tế, ngành Kinh tế chính trị. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục đích nghiên cứu Làm rõ lý luận về quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các bệnh viện quân y; trên cơ sở đó luận án phân tích, đánh giá thực trạng quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các bệnh viện quân y thông qua thực tiễn ở Bệnh viện Quân y 103 và từ đó đưa ra những giải pháp nhằm đảm bảo hài hòa quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các bệnh viện quân y.

Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận án xác định những nhiệm vụ cần thực hiện: Thứ nhất, tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan tới đề tài của luận án để xác định những nội dung mà các đề tài khác đã nghiên cứu và có thể kế thừa, khẳng định những khoảng trống luận án cần nghiên cứu tiếp. Thứ hai, làm rõ một số khái niệm liên quan tới đề tài; luận giải quan niệm, đặc điểm, nội dung và các nhân tố ảnh hưởng tới quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các bệnh viện quân y. Thứ ba, phân tích, đánh giá thực trạng của quan hệ lợi ích trong thực hiện tự chủ tài chính ở các bệnh viện quân y (qua thực tế Bệnh viện Quân y 103) kể từ khi có quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (13/2/2018 đến nay) về việc tự chủ tài chính.