Phát triển Xuất khẩu Dệt May Việt Nam khi Tham gia Hiệp định CPTPP - Luận Án Tiến Sĩ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƯƠNG TRẦN THỊ THU HIỀN PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM KHI THAM GIA HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (TPP) LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƯƠNG TRẦN THỊ THU HIỀN PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM KHI THAM GIA HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (TPP) Chuyên ngành : Kinh doanh Thương mại Mã số : 62.21 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: HD1: PGS. Doãn Kế Bôn HD2: TS. Phạm Thu Giang HÀ NỘI - 2018 i MỤC LỤC MỤC LỤC. i DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.

iv DANH MỤC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC SƠ ĐỒ. viii PHẦN MỞ ĐẦU. 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. NHỮNG KHOẢNG TRỐNG TRONG CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN .17 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY. Khái niệm và vai trò của phát triển xuất khẩu hàng dệt may. Khái niệm phát triển xuất khẩu.

Đặc điểm xuất khẩu hàng dệt may. Phân loại hàng dệt may. Khái niệm phát triển xuất khẩu hàng dệt may. Vai trò của phát triển xuất khẩu hàng dệt may.

Nội dung của phát triển xuất khẩu hàng dệt may. Phát triển quy mô xuất khẩu. Phát triển thị trường xuất khẩu. Phát triển sản phẩm xuất khẩu.

Hệ thống tiêu chí đánh giá phát triển xuất khẩu hàng dệt may. Phát triển quy mô xuất khẩu hàng dệt may. Phát triển thị trường xuất khẩu hàng dệt may. Phát triển mặt hàng dệt may xuất khẩu.

Lợi thế so sánh thể hiện (RCA). Chỉ số chuyên môn hóa xuất khẩu (ES). Chỉ số thương mại nội ngành (Intra - Industry trade IIT). Một số yếu tố tác động đến phát triển xuất khẩu hàng dệt may.

Các yếu tố thuộc môi trường quốc tế. Yếu tố vĩ mô. Các yếu tố thuộc doanh nghiệp.49 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY CỦA VIỆT NAM. Phát triển xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam giai đoạn 2011 - 2017.

Phát triển quy mô xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam. Phát triển thị trường xuất khẩu hàng dệt may. Cơ cấu thị trường các nước CPTPP. Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường CPTPP.

So sánh cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang CPTPP trước và hiện nay. Phát triển mặt hàng dệt may. Lợi thế so sánh thể hiện (RCA) hàng dệt may xuất khẩu. Chỉ số chuyên môn hóa xuất khẩu (ES) hàng dệt may.

Chỉ số thương mại nội ngành (IIT) hàng dệt may xuất khẩu. Thực trạng các yếu tố tác động đến phát triển xuất khẩu dệt may. Các yếu tố thuộc môi trường quốc tế. Yếu tố vĩ mô.

Năng lực của doanh nghiệp xuất khẩu dệt may Việt Nam. Đánh giá thực trạng phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam. Một số thành công đối với phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam. Những hạn chế của ngành dệt may Việt Nam.

Nguyên nhân của những hạn chế.111 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM KHI THAM GIA HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN VÀ TIẾN BỘ XUYÊN THÁI BÌNH DƯƠNG (CPTPP). Bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam. Bối cảnh quốc tế. Bối cảnh trong nước.

Một số cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu hàng dệt may khi tham gia CPTPP. Khái quát về Hiệp định CPTPP. Đặc điểm và dự báo xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường CPTPP. Những cơ hội đối với xuất khẩu hàng dệt may.

Những thách thức đối với xuất khẩu hàng dệt may. Quan điểm và định hướng phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam 131 3. Quan điểm phát triển xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam. Định hướng phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam khi tham gia CPTPP.

Các giải pháp vĩ mô. Phát triển và sản xuất nguyên liệu đầu vào. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ ngành dệt may. Phát triển mặt hàng dệt may.

Phát triển thị trường xuất khẩu hàng dệt may. Thu hút vốn đầu tư. Đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao. Nâng cao vai trò của hiệp hội dệt may.

Giải pháp đối với doanh nghiệp. Chủ động về nguồn cung nguyên vật liệu. Chuyển đổi nhanh từ phương thức sản xuất gia công sang sản xuất trực tiếp. Áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại.

Định giá phù hợp cho hàng dệt may xuất khẩu để nâng cao khả năng cạnh tranh. Phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu hàng dệt may. Phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp. 150 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.

152 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 153 iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt CPTPP Comprehensive and Progressive Hiệp định Đối tác Toàn diện và Agreement for Trans-Pacific tiến bộ xuyên Thái Bình Dương Partnership ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á Nations EU European Union Liên minh Châu Âu FTA Free Trade Agreement Hiệp định Thương mại tự do FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài VJEPA Vietnam Japan Economic Hiệp định đối tác Kinh tế Việt Partnership Agreement Nam - Nhật Bản EVFTA Vietnam-EU Free Trade Hiệp định Thương mại tự do Việt Agreement Nam - EU EAEU Eurasian Economic Union Liên minh kinh tế Á - Âu RCEP Regional Comprehensive Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn Economic Partnership diện Khu vực CMT Cut - Make - Trim Cắt, may, hoàn thiện sản phẩm OEM/FOB Original Equipment Phương thức mua nguyên liệu, bán Manufacturing/Free on Board thành phẩm ODM Original design manufacturing Phương thức bao gồm cả sản xuất và thiết kế OBM Original Brand Manufacturing Phương thức sản xuất có thương hiệu riêng ISO International Organization for Tổ chức tiêu chuẩn hóa Quốc tế Standardization SA8000 Social Accountability 8000 Tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội SAI Social Accountability Tổ chức Quốc tế về trách nhiệm xã International hội v Từ viết tắt Tên đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt BSI Booking Services International Cơ quan tiêu chuẩn Anh RCA Revealed Comparative Advantage Lợi thế so sánh thể hiện ES Export Specialization Chỉ số chuyên môn hóa xuất khẩu IIT Intra - Industry trade Chỉ số thương mại nội ngành MFN Most favoured Nation Thuế suất tối huệ quốc GSP Generalized System of Hệ thống thuế quan ưu đãi phổ cập Preferences ILO International Labour Organization Tổ chức Lao động Quốc tế RVC Regionnal value content Hàm lượng giá trị khu vực ITC International Trade Centre Trung tâm Thương mại Quốc tế VITAS Vietnam Textile and Apparel Hiệp hội dệt may Việt Nam Association WTO Word Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam giai đoạn 2010-2017 .2: Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam giai đoạn 2010-2017 .3: Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng dệt may của Việt Nam sang các nước giai đoạn 2011 - 2017.4: Tốc độ tăng trưởng thị trường xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang các nước giai đoạn 2011 - 2017 .5: Dịch chuyển cơ cấu thị trường xuất khẩu mặt hàng dệt may Việt Nam giai đoạn 2011 - 2017 .6: Kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam sang CPTPP giai đoạn 2011 - 2017 .7: Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu dệt may sang CPTPP giai đoạn 2011-2017 .8: So sánh cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang CPTPP trước và hiện nay .9: Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng dệt may của Việt Nam giai đoạn 2011-2015 .10: Tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu mặt hàng dệt may của Việt Nam giai đoạn 2011-2015 .11: RCA mặt hàng dệt và may mặc Việt Nam giai đoạn 2011-2015.12: Tổng kim ngạch nhập khẩu dệt may của một số nước và CPTPP .13: Chỉ số chuyên môn hóa xuất khẩu (ES) hàng dệt may giữa Việt Nam và một số nước .14: Kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu dệt may của Việt Nam với một số nước .15: Chỉ số thương mại nội ngành dệt may giữa Việt Nam và một số nước .16: Mức độ doanh nghiệp tìm hiểu về một số yếu tố quốc tế tác động đến phát triển xuất khẩu hàng dệt may .17: Lộ trình cụ thể của các FTA đã ký kết .18: Số lượng các doanh nghiệp dệt và may mặc .19: Nguyên liệu cho sản xuất sợi xơ ngắn .20: Cấu trúc phương thức sản xuất hàng dệt may của Việt Nam .21: Mức độ nhận biết của doanh nghiệp về các chính sách tác động đến phát triển xuất khẩu hàng dệt may.22: Mức độ tự cung về nguyên vật liệu cho hoạt động xuất khẩu dệt may của doanh nghiệp .23: Phương thức sản xuất hàng dệt may của doanh nghiệp.24: Xu hướng và sức cạnh tranh của mặt hàng dệt .25: Xu hướng và sức cạnh tranh của hàng may mặc .26: Mức độ thương hiệu của hàng dệt may xuất khẩu và của doanh nghiệp .27: Phân bố lực lượng lao động dệt may tại các vùng, miền .28: Trình độ tay nghề lao động trong doanh nghiệp .1: Dự báo xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường CPTPP. 126 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Biểu đồ 2.1: Kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam giai đoạn 2011- 2017 .2: Tốc độ tăng trưởng KNXK hàng dệt may 2011-2017 .3: Cơ cấu thị trường xuất khẩu dệt may của Việt Nam năm 2017 .4: Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam sang CPTPP .5: Cơ cấu xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang CPTPP trong trường hợp có Hoa Kỳ và không có Hoa .6: Cơ cấu các mặt hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam theo mã HS.7: Dịch chuyển cơ cấu hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam .71 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Phát triển xuất khẩu hàng dệt may luôn là mục tiêu trong chiến lược phát triển xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam.

Phát triển xuất khẩu hàng dệt may đóng góp vào sự phát triển xuất khẩu nói riêng và phát triển kinh tế đất nước nói chung trong giai đoạn hiện nay và sắp tới.