Luận án Tiến sĩ: Phát triển bền vững thương mại tại tỉnh Bình Định của Vũ Thị Nữ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƯƠNG ------------------------------------------------------------------- VŨ THỊ NỮ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CHIẾN LƯỢC, CHÍNH SÁCH CÔNG THƯƠNG ------------------------------------------------------------------- VŨ THỊ NỮ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH CHUYÊN NGÀNH: KINH DOANH THƯƠNG MẠI MÃ SỐ: 62.21 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. HÀ THANH VIỆT 2. ĐẶNG ĐÌNH ĐÀO Hà Nội - 2020 LỜI CAM ĐOAN Đề tài luận án tiến sĩ “Phát triển bền vững thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định” do nghiên cứu sinh thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của các thầy giáo hướng dẫn. Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi, các thông tin, số liệu, kết quả nêu trong Luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Những kết quả nghiên cứu của Luận án chưa từng được công bố trong bất cứ một công trình nào khác. Hà Nội, tháng năm 2020 Tác giả luận án Vũ Thị Nữ LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương, các thầy cô giáo, các nhà khoa học và các anh chị làm việc tại Viện, cùng các thầy cô giáo thuộc trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Thương mại và Viện Nghiên cứu phát triển bền vững Vùng đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới thầy hướng dẫn GS.TS Đặng Đình Đào và PGS. Hà Thanh Việt đã luôn tâm huyết và nhiệt tình hướng dẫn, động viên khích lệ, dành nhiều thời gian hướng dẫn và chỉ bảo tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.

Tôi xin chân thành cảm ơn trường Đại học Quy Nhơn đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể tham gia học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định, Sở Công thương tỉnh Bình Định, Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Bình Định, Sở Khoa học & Công nghệ tỉnh Bình Định, Sở Lao động Thương binh & xã hội tỉnh Bình Định, Cục Thống kê tỉnh Bình Định đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi tiến hành nghiên cứu. Xin gửi tấm lòng tri ân tới gia đình của tôi. Những người thân yêu trong gia đình luôn là những nguồn động viên lớn lao, luôn dành cho tôi sự quan tâm, giúp đỡ trên mọi phương diện để tôi yên tâm học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng năm 2020 Tác giả luận án Vũ Thị Nữ MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH. Tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong nước và ngoài nước. Công trình nghiên cứu ở trong nước. Công trình nghiên cứu ở nước ngoài.

Khoảng trống khoa học của đề tài. Hướng nghiên cứu của luận án. Mục tiêu nghiên cứu của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu.18 CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH. Tổng quan về phát triển bền vững và phát triển bền vững thương mại. Khái niệm về phát triển và phát triển bền vững. Phát triển bền vững thương mại.

Nội dung PTBVTM trên địa bàn tỉnh và hệ thống tiêu chí đánh giá. Nội dung phát triển bền vững thương mại trên địa bàn tỉnh. Hệ thống tiêu chí đánh giá PTBVTM trên địa bàn tỉnh. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự PTBVTM trên địa bàn tỉnh.

Môi trường thể chế, pháp luật phát triển thương mại. Cơ sở hạ tầng thương mại. Hệ thống các doanh nghiệp thương mại. Thị trường thương mại.

Nguồn nhân lực thương mại. Kinh nghiệm về PTBVTM trong nước, quốc tế và bài học kinh nghiệm đối với tỉnh Bình Định. Kinh nghiệm PTBVTM của một số địa phương ở các nước trên thế giới. Kinh nghiệm PTBVTM của các địa phương trong nước.

Bài học về PTBVTM đối với tỉnh Bình Định.60 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định có ảnh hưởng đến quá trình phát triển thương mại trên địa bàn. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định. Quá trình phát triển thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định.

Phân tích thực trạng PTBVTM trên địa bàn tỉnh Bình Định giai đoạn 2010-2018. Thực trạng PTBVTM thông qua thúc đẩy các hoạt động KD trên địa bàn. Phát triển bền vững TM thông qua việc giải quyết các vấn đề về xã hội. Phát triển bền vững thương mại về môi trường thông qua xanh hóa các hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định.

Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững thương mại trên địa bàn Bình Định. Môi trường thể chế, pháp luật phát triển thương mại. Cơ sở hạ tầng thương mại. Hệ thống các doanh nghiệp thương mại.

Thị trường thương mại trên địa bàn Tỉnh. Nguồn nhân lực thương mại. Đánh giá chung về thực trạng phát triển bền vững thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định. Những kết quả, thành tựu đạt được.

Những hạn chế và nguyên nhân.117 CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH ĐẾN NĂM 2025 VÀ TẦM NHÌN 2030. Mục tiêu, phương hướng phát triển KT - XH và yêu cầu đặt ra đối với PTBVTM của tỉnh Bình Định đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030. Dự báo bối cảnh quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến phát triển bền vững thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định. Mục tiêu, phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030.

Yêu cầu đặt ra đối với PTBVTM trên địa bàn tỉnh Bình Định. Mục tiêu, phương hướng PTBVTM của tỉnh Bình Định. Mục tiêu phát triển bền vững thương mại của tỉnh Bình Định. Phương hướng phát triển bền vững thương mại của tỉnh Bình Định.

Giải pháp phát triển bền vững thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030. Nhóm giải pháp nhằm đảm bảo cho tăng trưởng bền vững kinh tế thương mại. Nhóm giải pháp PTBVTM về xã hội đối với thương mại Tỉnh. Nhóm giải pháp nhằm xanh hóa các hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định để bảo vệ môi trường.

Tổ chức thực hiện. Một số kiến nghị để thực hiện các giải pháp nhằm phát triển bền vững thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định. Kiến nghị với chính phủ. Kiến nghị với Bộ Công Thương.

Kiến nghị với doanh nghiệp thương mại trên địa bàn. 150 KIẾN NGHỊ VỀ NHỮNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO DANH MỤC NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. PHẦN VIẾT TẮT TIẾNG VIẾT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ BLHH Bán lẻ hàng hóa BVMT Bảo vệ môi trường CCN Cụm công nghiệp CN Công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CTR Chất thải rắn CTRSH Chất thải rắn sinh hoạt DN Doanh nghiệp DNTM Doanh nghiệp thương mại DNTMHH Doanh nghiệp thương mại hàng hóa DV Dịch vụ ĐVT Đơn vị tính GTGT Giá trị gia tăng IUCN Liên minh quốc tế về bảo vệ thiên nhiên KD Kinh doanh KDTM Kinh doanh thương mại KNNK Kim ngạch nhập khẩu KNXK Kim ngạch xuất khẩu KNXNK Kim ngạch xuất nhập khẩu KT- XH Kinh tế - Xã hội KTQT Kinh tế quốc tế KH Kế hoạch LĐ Lao động MT Môi trường NK Nhập khẩu NSLĐ Năng suất lao động NXB Nhà xuất bản PTBV Phát triển bền vững PTBVTM Phát triển bền vững thương mại QL Quốc lộ QLNN Quản lý nhà nước SP Sản phẩm SXKD Sản xuất kinh doanh TM Thương mại TMĐT Thương mại điện tử TMHH Thương mại hàng hóa TMQT Thương mại quốc tế TNTN Tài nguyên thiên nhiên TNHH Trách nhiệm hữu hạn TP Thành phố TTTM Trung tâm thương mại TH Thực hiện UBND Ủy ban nhân dân ƯTH Ước thực hiện XK Xuất khẩu XNK Xuất nhập khẩu 2. PHẦN VIẾT TẮT TIẾNG ANH Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt Nghĩa tiếng anh Association of South East ASEAN Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á Asian Nations DWT Đơn vị đo năng lực vận tải Deadweight tonnage EU Liên minh châu Âu European Union FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài Foreign Direct Investment FTA Hiệp định thương mại tự do Free Trade Agreement GDP Tổng sản phẩm quốc nội Gross Domestic Product Gross Regional Domestic GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn Product LPG Khí dầu mỏ hóa lỏng hay khí hóa lỏng Liquefied Petroleum Gas USD Đồng đô la Mỹ United States Dollar VA Giá trị tăng thêm Value Added WTO Tổ chức thương mại Thế giới World Trade Organization DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Kết quả hoạt động thương mại Bình Định giai đoạn 2000 - 2018. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Bình Định từ năm 2010 – 2018. Tổng mức bán lẻ hàng hóa theo nhóm hàng trên địa bàn tỉnh Bình Định. Tổng mức bán lẻ hàng hóa trên thị trường của Bình Định so với các tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

Thị trường xuất khẩu theo Châu lục của tỉnh Bình Định. So sánh động thái một số thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của tỉnh Bình Định. Kim ngạch hàng hóa XK trên địa bàn Bình Định phân theo nhóm hàng. Giá trị nhập khẩu của tỉnh Bình Định giai đoạn 2010 - 2018.

Cán cân TM và tốc độ tăng trưởng KNXK, nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn tỉnh Bình Định. Giá trị gia tăng của TM hàng hóa theo giá hiện hành trên địa bàn tỉnh Bình Định. Giá trị gia tăng của TM hàng hóa theo giá hiện hành trên địa bàn Bình Định so với một số một số tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Tỷ trọng giá trị TM hàng hóa trong GRDP của tỉnh Bình Định theo giá hiện hành.

Số lượng lao động trong hoạt động TMHH tỉnh Bình Định. Thu nhập bình quân của người lao động trong các doanh nghiệp địa bàn tỉnh Bình Định. Thu nhập bình quân của người LĐ trong DNTMHH trên địa bàn Bình Định so với các tỉnh vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và toàn quốc. Số lượng chợ, cửa hàng bán lẻ xăng dầu và số thương nhân kinh doanh LPG theo địa bàn của tỉnh Bình Định năm 2018.