Luận án TS Kinh tế: Hoàn thiện điều kiện CS tiền tệ lạm phát mục tiêu Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ---------------oOo-------------- NGUYỄN THỊ HIỀN HOÀN THIỆN CÁC ĐIỀU KIỆN ĐỂ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO KHUÔN KHỔ LẠM PHÁT MỤC TIÊU TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG ---------------oOo-------------- NGUYỄN THỊ HIỀN HOÀN THIỆN CÁC ĐIỀU KIỆN ĐỂ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO KHUÔN KHỔ LẠM PHÁT MỤC TIÊU TẠI VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. Tô Kim Ngọc 2. Nguyễn Thị Kim Thanh HÀ NỘI – 2015 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tư liệu được sử dụng trong chuyên đề có nguồn gốc rõ ràng, trung thực.

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm lời cam đoan trên. Người cam đoan NCS. Nguyễn Thị Hiền ii MỤC LỤC iii MỤC LỤC Toc435017654 MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LẠM PHÁT MỤC TIÊU.

Chính sách tiền tệ và khuôn khổ chính sách tiền tệ theo lạm phát mục tiêu8 1. Những nội dung cơ bản về chính sách tiền tệ. Khuôn khổ chính sách tiền tệ theo lạm phát mục tiêu. Điều kiện để áp dụng Chính sách lạm phát mục tiêu và chỉ tiêu đo lường.

Mức độ độc lập về thể chế của Ngân hàng Trung ương. Năng lực của Ngân hàng Trung ương. Hệ thống thị trường tài chính lành mạnh. Cấu trúc kinh tế phù hợp.

Kinh nghiệm của các nước trên thế giới trong việc hoàn thiện các điều kiện áp dụng khuôn khổ Chính sách lạm phát mục tiêu và bài học cho Việt Nam. Đối với mức độ độc lập thể chế của Ngân hàng Trung ương. Đối với vấn đề năng lực Ngân hàng Trung ương. Đối với vấn đề sự lành mạnh của hệ thống tài chính.

Đối với vấn đề về cơ cấu kinh tế. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.55 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.57 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2005 ĐẾN NAY VÀ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO LẠM PHÁT MỤC TIÊU. Thực trạng điều hành chính sách tiền tệ của Việt nam giai đoạn 2005 -2014 và khả năng áp dụng khuôn khổ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ theo lạm phát mục tiêu. Khái quát bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2005 – 2014.

Đặc điểm điều hành chính sách tiền tệ ở Việt Nam giai đoạn 2005 đến nay 59 2. Sự cần thiết đổi mới phương thức điều hành chính sách tiền tệ sang khuôn khổ Chính sách lạm phát mục tiêu. Đánh giá điều kiện và mức độ đáp ứng điều kiện trong việc áp dụng khuôn khổ Chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam. Về mức độ độc lập của Ngân hàng Trung ương.

Về độ lành mạnh của hệ thống tài chính. Về năng lực của Ngân hàng Trung ương. Về cấu trúc kinh tế.113 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.118 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ LỘ TRÌNH HOÀN THIỆN CÁC ĐIỀU KIỆN CHO KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO LẠM PHÁT MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN TỚI. Dự báo các nhân tố ảnh hưởng hoạt động ngân hàng Việt Nam giai đoạn từ nay đến năm 2020.

Bối cảnh quốc tế và khu vực. Bối cảnh trong nước. Quan điểm, định hướng thực hiện cơ chế điều hành chính sách tiền tệ theo khuôn khổ Chính sách lạm phát mục tiêu ở Việt Nam. Hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện các điều kiện cần thiết để thực hiện chính sách tiền tệ tho khuôn khổ Chính sách lạm phát mục tiêu tại Việt Nam131 3.

Giải pháp nâng cao tính độc lập, cam kết và trách nhiệm giải trình của Ngân hàng Nhà nước. Giải pháp để nâng cao năng lực của Ngân hàng Trung ương. Giải pháp xây dựng và tạo lập hệ thống tài chính ổn định và thị trường tài chính phát triển. Lộ trình hoàn thiện các điều kiện.166 v KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.

1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LẠM PHÁT MỤC TIÊU. CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO LẠM PHÁT MỤC TIÊU. Những nội dung cơ bản về chính sách tiền tệ. Khuôn khổ chính sách tiền tệ theo lạm phát mục tiêu.

ĐIỀU KIỆN ĐỂ ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU VÀ CHỈ TIÊU ĐO LƯỜNG. Mức độ độc lập về thể chế của Ngân hàng Trung ương. Năng lực của Ngân hàng Trung ương. Hệ thống thị trường tài chính lành mạnh.

Cấu trúc kinh tế phù hợp. KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI TRONG VIỆC HOÀN THIỆN CÁC ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM. Đối với mức độ độc lập thể chế của Ngân hàng Trung ương. Đối với vấn đề năng lực Ngân hàng Trung ương.

Đối với vấn đề sự lành mạnh của hệ thống tài chính. Đối với vấn đề về cơ cấu kinh tế. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.75 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.79 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ CỦA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2005 ĐẾN NAY VÀ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO LẠM PHÁT MỤC TIÊU. THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ CỦA VIỆT NAM vi GIAI ĐOẠN 2005 - 2014 VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO LẠM PHÁT MỤC TIÊU.

Khái quát bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2005 – 2014. Đặc điểm điều hành chính sách tiền tệ ở Việt Nam giai đoạn 2005 đến nay. Sự cần thiết đổi mới phương thức điều hành chính sách tiền tệ sang khuôn khổ Chính sách lạm phát mục tiêu. ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN VÀ MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG ĐIỀU KIỆN TRONG VIỆC ÁP DỤNG KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM 119 2.

Về mức độ độc lập của Ngân hàng Trung ương. Về độ lành mạnh của hệ thống tài chính. Về năng lực của Ngân hàng Trung ương. Về cấu trúc kinh tế.

145 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.158 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ LỘ TRÌNH HOÀN THIỆN CÁC ĐIỀU KIỆN CHO KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO LẠM PHÁT MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN TỚI. DỰ BÁO CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020. Bối cảnh quốc tế và khu vực. Bối cảnh trong nước.

QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG THỰC HIỆN CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THEO KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU Ở VIỆT NAM. HỆ THỐNG GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÁC ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THO KHUÔN KHỔ CHÍNH SÁCH LẠM PHÁT MỤC TIÊU TẠI VIỆT NAM. Giải pháp nâng cao tính độc lập, cam kết và trách nhiệm giải trình của Ngân vii hàng Nhà nước. Giải pháp để nâng cao năng lực của Ngân hàng Trung ương.

Giải pháp xây dựng và tạo lập hệ thống tài chính ổn định và thị trường tài chính phát triển. Giải pháp hoàn thiện cấu trúc nền kinh tế phù hợp. Đề xuất lộ trình hoàn thiện các điều kiện.218 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 221 viii ix DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ cái viết tắt Tên tiếng Việt đầy đủ Tên tiếng anh đầy đủ LPMT Lạm phát mục tiêu Inflation targeting (IT) NHTW Ngân hàng Trung Ương ECB Ngân hàng trung ương châu Âu IMF Quỹ tiền tệ quốc tế Inflation targeting CSLPMT Chính sách lạm phát mục tiêu policy(ITP) CSTT Chính sách tiền tệ CSTK Chính sách tài khóa NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại TTLNH Thị trường liên ngân hàng Flexible Price-level PTL Chính sách mục tiêu giá cả linh hoạt Targeting HĐTT Hội đồng Tiền tệ MTLP Mục tiêu lạm phát BSP Ngân hàng trung ương Philippin CBC Ngân hàng trung ương Chile RBA Ngân hàng trung ương Úc TTLNH Thị trường liên ngân hàng x DANH MỤC SƠ ĐỒ , BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ giữa công cụ, mục tiêu hoạt động, mục tiêu trung gian, và mục tiêu cuối cùng của CSTT.2: Cơ chế truyền dẫn thông qua lãi suất.3: Cơ chế tác động gián tiếp qua kênh giá tài sản khác.15 DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Mô hình 4x2 phân tích về đặc điểm hệ thống tài chính.2: Các chỉ số để phân tích độ lành mạnh tài khóa.3: Các chỉ tiêu đánh giá mức độ đáp ứng của CSLPMT.1: Mục tiêu điều hành CSTT của Việt Nam qua các năm (2011 – 2015).2: Mục tiêu và thực hiện CSTT 2005 - 2014.3: Các bước điều chỉnh tỷ giá USD/VND qua hai giai đoạn.4: Diễn biến cung tiền và tăng trưởng tín dụng 2004-2013.5: Chỉ số về mức độ độc lập của NHTW.6: Số lượng NHTM tại các nước.7: Các chỉ số phản ánh độ sâu thị trường tài chính 2005-2013.8: Thứ hạng phát triển thị trường tài chính Việt Nam và các chỉ tiêu cấu thành, 2009-2011.9: Xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam.10: Xếp hạng các chỉ số về phát triển thị trường tài chính trong tổng xếp hạng về năng lực cạnh tranh quốc gia 2014 – 2015 (xếp hạng/144 (điểm số/7)).11: Ngưỡng an toàn các chỉ tiêu nợ công của Việt Nam năm 2010.12: Kết quả huy động nợ công giai đoạn 2010-2015.13: Tình hình xuất, nhập khẩu của Việt Nam 2005-2014.14: Đánh giá mức độ sẵn sàng cho khuôn khổ CSTT theo LPMT.1: Một số chỉ tiêu dự báo tại NHNN.1: Mô hình 4x2 phân tích về đặc điểm hệ thống tài chính.2: Các chỉ số để phân tích độ lành mạnh tài khóa.1: Mục tiêu điều hành CSTT của Việt Nam qua các năm (2011 – 2015).2: Mục tiêu và thực hiện CSTT 2005 - 2014.3: Diễn biến cung tiền và tăng trưởng tín dụng 2004-2013.4: Chỉ số về mức độ độc lập của NHTW.5: Số lượng NHTM tại các nước.6: Các chỉ số phản ánh độ sâu thị trường tài chính 2005-2013.7: Thứ hạng phát triển thị trường tài chính Việt Nam và các chỉ tiêu cấu thành, 2009-2011.8: Xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh của Việt Nam.9: Xếp hạng các chỉ số về phát triển thị trường tài chính trong tổng xếp hạng về năng lực cạnh tranh quốc gia 2014 – 2015 (xếp hạng/144 (điểm số/7)).10: Ngưỡng an toàn các chỉ tiêu nợ công của Việt Nam năm 2010.11: Kết quả huy động nợ công giai đoạn 2010-2015.12: Tình hình xuất, nhập khẩu của Việt Nam 2005-2013.1: Một số chỉ tiêu dự báo tại NHNN.143 xii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam giai đoạn 2004 – 2014.2: Tỷ lệ lạm phát giai đoạn 2009 – 2014 (%).3: Diễn biến giá vàng và biến động tỷ giá trên thị trường tự do giai đoạn 2007 – 2014.4: Tốc độ huy động vốn ngoại tệ giai đoạn 2008-2014.5: Cán cân thanh toán tổng thể.6: Chênh lệch lãi suất huy động VND và USD.