Luận án Tiến sĩ: Phát triển Trung tâm Logistics Quốc tế cho Khu vực Kinh tế Trọng điểm Phía Bắc

BỘ XÂY DỰNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM TRẦN HẢI VIỆT NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM LOGISTICS QUỐC TẾ CHO KHU VỰC KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HẢI PHÒNG - 2025 BỘ XÂY DỰNG BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM TRẦN HẢI VIỆT NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM LOGISTICS QUỐC TẾ CHO KHU VỰC KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA BẮC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Ngành: Quản lý Kinh tế; Mã số: 9310110 Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế Người hướng dẫn khoa học : 1. Đặng Công Xưởng HẢI PHÒNG – 2025 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, luận án tiến sĩ với đề tài NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM LOGISTICS QUỐC TẾ CHO KHU VỰC KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA BẮC là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Toàn bộ các số liệu, kết quả và nội dung trình bày trong luận án đều trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính trung thực và khoa học của luận án.

Nếu có bất kỳ vi phạm nào, tôi xin chịu các hình thức xử lý theo quy định của cơ sở đào tạo và pháp luật hiện hành. Hải Phòng, ngày 18 tháng 03 năm 2025 NCS. Trần Hải Việt LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Thái Sơn, PGS.

Đặng Công Xưởng người đã tận tình hướng dẫn và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án tiến sĩ này. Sự động viên, những ý kiến đóng góp quý báu và sự đồng hành của thầy đã giúp tôi vượt qua nhiều khó khăn và đạt được kết quả như hôm nay. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, Viện Đào tạo Sau Đại học và các thầy cô giáo tại trường Đại học Hàng Hải Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi và cung cấp những kiến thức nền tảng vững chắc trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi cũng xin cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và các anh chị trong và ngoài trường đã chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ tôi trong việc thu thập số liệu, phân tích và hoàn thiện luận án.

Đặc biệt, tôi muốn gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình – những người luôn là chỗ dựa tinh thần vững chắc, ủng hộ và khích lệ tôi không ngừng nỗ lực. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến tất cả những ai đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án này mà tôi không thể liệt kê hết tên. Sự giúp đỡ và động viên của mọi người là nguồn động lực to lớn để tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này. Hải Phòng, ngày 18 tháng 03 năm 2025 NCS.

Trần Hải Việt MỤC LỤC MỤC LỤC. ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. xi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU TOÁN HỌC. xiii DANH MỤC CÁC BẢNG.

xvii DANH MỤC CÁC HÌNH. xviii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .1 Phạm vi không gian.2 Phạm vi thời gian .3 Phạm vi nội dung. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập dữ liệu. Phân tích dữ liệu. Những đóng góp mới của luận án. Về thực tiễn.

Kết cấu đề tài. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Các nghiên cứu về trung tâm logistics. Các nghiên cứu nước ngoài.

Vai trò của trung tâm logistics. Các mô hình phát triển trung tâm logisitcs quốc tế. Xu hướng phát triển trong lĩnh vực logistics. Các yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển trung tâm logistics quốc tế.

Các nghiên cứu trong nước. Vai trò của trung tâm logistics. Các mô hình trung tâm logistics quốc tế. Khoảng trống nghiên cứu.

Thiếu ứng dụng công nghệ hiện đại và chuyển đổi số. Hạn chế trong kết nối logistics quốc tế và nội địa. Thiếu khung lý thuyết và công cụ định lượng trong nghiên cứu. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu. 30 Kết luận chương 1. THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tổng hợp. Phương pháp so sánh.

Phương pháp phân tích hệ thống. Phương pháp PRISMA. Phương pháp Delphi. Phương pháp PCA, EFA, Pearson, Hồi quy.

Phương pháp Fuzzy AHP. Phương pháp Goal Programming. 40 Kết luận chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM LOGISTICS QUỐC TẾ.

Tổng quan về trung tâm logistics quốc tế. Khái niệm trung tâm logistics quốc tế. Chức năng của trung tâm logistics quốc tế. Tiếp nhận – Lưu trữ – Xử lý hàng hóa.

Thực hiện thủ tục hải quan, thông quan nội địa. Đóng/rút container, chuyển đổi phương thức vận tải. Cung cấp dịch vụ 3PL/4PL. Quản lý container rỗng (Depot).

Điều phối & chia sẻ thông tin. Đặc điểm trung tâm logistics quốc tế. Dịch vụ logistics tích hợp và giá trị gia tăng. Cung cấp đầy đủ dịch vụ logistics bên thứ 3 (3PL).

Dịch vụ logistics giá trị gia tăng. Dịch vụ thương mại và công cộng. Dịch vụ hải quan và hành chính. Vị trí chiến lược và kết nối giao thông.

Vị trí địa lý thuận lợi kết nối vùng. Kết nối vận tải đa phương thức. Kết nối thị trường quốc tế. Cơ sở hạ tầng hiện đại.

Quy mô và diện tích. Hạ tầng kho bãi và trang thiết bị. Tự động hóa và ứng dụng công nghệ hiện đại. Xây dựng theo hướng bền vững, sử dụng năng lượng hiệu quả.

Cơ chế quản trị. Cơ chế hoạt động chung. Hợp tác đa phương. Cơ chế phân bổ trách nhiệm giữa các bên.

Kết hợp hệ thống logistics liên vùng. Ban quản trị cấp khu vực và liên vùng. Hệ thống công nghệ thông tin quản lý chung. Tích hợp và kết nối các bên liên quan trong hệ thống logistics chung.

Tự động hóa và số hóa quy trình. Chuẩn hóa dữ liệu và chia sẻ thời gian thực. Vai trò của trung tâm logistics quốc tế. Cửa ngõ quốc tế, kết nối trực tiếp với các thị trường toàn cầu.

Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và kinh tế khu vực. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu từ phát triển bền vững. Phân loại trung tâm logistics quốc tế. Trung tâm logistics quốc tế gắn với cảng biển.

Trung tâm logistics quốc tế gắn với sân bay. Trung tâm logistics quốc tế vệ tinh. ILC kết hợp phân phối nội địa. Phát triển trung tâm logisitics quốc tế cho khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Khái niệm và vai trò khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc. Khái niệm khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc. Vai trò của khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc. Phát triển trung tâm logistics quốc tế cho khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Quy hoạch không gian và hạ tầng. Xây dựng mô hình quản lý và thể chế. Tạo hệ sinh thái dịch vụ logistics đa dạng. Phát triển hạ tầng CNTT, chuyển đổi số.

Phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực .6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển ILC của khu vực kinh tế trọng điểm. Các yếu tố ảnh hưởng về mặt lý thuyết. Kiểm định các yếu tố phát triển thông qua khảo sát. Kích thước mẫu và phân nhóm khảo sát.

Cách thức tiến hành khảo sát. Kiểm định độ tin cậy và phân tích nhân tố. Phân tích tương quan Pearson và hồi quy. Các mô hình phát triển ILC.

Mô hình thị trường tự do dẫn dắt. Mô hình do chính phủ dẫn dắt và đầu tư (. Mô hình hợp tác công - tư. 77 Kết luận chương 3.

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN LOGISTICS QUỐC TẾ CỦA KHU VỰC KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA BẮC. Hệ thống vận tải của Khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc. Khái quát chung. Vận tải biển.

Vận tải đường bộ. Vận tải hàng không. Vận tải thủy nội địa .6 Vận tải đường sắt. Vị trí chiến lược và kết nối giao thông.

Vị trí địa lý thuận lợi kết nối vùng. Hệ thống cảng cạn, trung tâm logistics có thể phát triển thành trung tâm logitics quốc tế. Khả năng kết nối với khu công nghiệp, cảng biển, sân bay, cửa khẩu. Khả năng liên kết với các nguồn hàng XNK.

Kết nối vận tải đa phương thức. Hệ thống hạ tầng vận tải đa phương thức tại KTTĐPB. Tỷ lệ hàng hóa vận chuyển qua các phương thức vận tải. Thực trạng các tuyến đường bộ chính phục vụ hệ thống logistics.

Kết nối thị trường quốc tế. Thực trạng các tuyến vận tải quốc tế chính. Thực trạng hệ thống cảng biển, sân bay và cửa khẩu hỗ trợ vận tải quốc tế. Thực trạng các dịch vụ logistics quốc tế.

Cơ sở hạ tầng hiện đại. Quy mô và diện tích trung tâm logistics. Hạ tầng kho bãi và trang thiết bị. Tự động hóa và ứng dụng công nghệ hiện đại.

Xây dựng theo hướng bền vững. Khả năng cung cấp dịch vụ. Dịch vụ logistics bên thứ 3. Dịch vụ logistics giá trị gia tăng.

Dịch vụ thương mại và công cộng. Dịch vụ hải quan và hành chính. Cơ chế quản trị. Mô hình hoạt động chung.

Hợp tác đa phương. Phân bổ trách nhiệm giữa nhà đầu tư, cơ quan quản lý, chính quyền địa phương. Ban quản trị cấp khu vực và liên vùng. Chuyển đổi số bằng một hệ thống chung.

Tích hợp và kết nối các bên liên quan trong hệ thống logistics của vùng. Tự động hóa và số hóa quy trình. Chuẩn hóa dữ liệu và chia sẻ thời gian thực. Vai trò đối với khu vực kinh tế.

Cửa ngõ quốc tế, kết nối trực tiếp với các thị trường toàn cầu. Nâng cao năng lực cạnh tranh của DN và nền kinh tế. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư. Nguyên nhân hạn chế sự phát triển của trung tâm logistics quốc tế.

Áp dụng phương pháp fuzzy AHP để chọn mô hình phát triển. Các tiêu chí và phương án lựa chọn. Chuyên gia tham gia khảo sát. Kết quả lựa chọn mô hình phát triển.

Định hướng giải pháp. 135 Kết luận chương 4 .