Luận án tiến sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến ngành logistics Việt Nam - Vương Thị Bích Ngà

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH LOGISTICS VIỆT NAM Ngành: Kinh tế quốc tế VƯƠNG THỊ BÍCH NGÀ Hà Nội – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH LOGISTICS VIỆT NAM Ngành: Kinh tế quốc tế Mã số: 9310106 Nghiên cứu sinh: Vương Thị Bích Ngà NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS, TS Hoàng Văn Châu Hà Nội - 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong Luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình khoa học nào khác. Tác giả Luận án Vương Thị Bích Ngà ii Luận án được hoàn thành bằng sự nỗ lực và nghiêm túc nghiên cứu của tác giả, nhưng không thể thiếu sự hướng dẫn, hỗ trợ, động viên chia sẻ của cơ quan, đơn vị, giáo viên hướng dẫn, đồng nghiệp và gia đình Tôi xin chân thành cảm ơn GS, TS Hoàng Văn Châu đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện cho tôi để tôi có thể hoàn thành Luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Ngoại thương, BGĐ Cơ sở II Đại học Ngoại thương tại thành phố Hồ Chí Minh, Khoa Sau đại học, Ban Chủ nhiệm Bộ môn Kinh doanh và Thương mại quốc tế, cùng các thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giúp đỡ.

Tôi xin chân thành cảm ơn các công ty Logistics giúp đỡ tôi trả lời khảo sát và các chuyên gia đã hỗ trợ tôi nhiệt tình trong việc đưa ra những góp ý, nhận xét rất hữu ích và quý báu để tôi hoàn thiện Luận án của mình. Cuối cùng và đặc biệt quan trong, tôi xin bày tỏ tình cảm sâu sắc tới gia đình đã luôn tin tưởng, yêu thương, cảm thông và khích lệ tôi hoàn thành chương trình học tiến sĩ. Tác giả Vương Thị Bích Ngà iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .Error! Bookmark not defined.Error! Bookmark not defined.iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. ix DANH MỤC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ.

xiv Danh mục bảng. xiv Danh mục biểu đồ. xv MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. 6 Đối tượng nghiên cứu. 6 Phạm vi nghiên cứu.

Quy trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của Luận án. 9 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.

Tổ ng quan các nghiên cứu về sư ̣ phát triển của ngành logistics. Các nghiên cứu về các yếu tố tác động sư ̣ phát triển ngành logistics. Các nghiên cứu về yế u tố chính sách luật pháp và thủ tục hành chính. Các nghiên cứu về yế u tố kế t cấ u hạ tầ ng.

Các nghiên cứu về yế u tố nguồ n nhân lực và doanh nghiê ̣p logistics. Các nghiên cứu yế u tố công nghê. Các nghiên cứu yế u tố thương mại hàng hóa. Đánh giá chung đối với những nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ngành logistics tại Việt Nam.

Khoảng trống trong nghiên cứu. 28 Sơ kết chương 1. 29 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LOGISTICS VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LOGISTICS. Cơ sở lý luận về logistics.

Khái niê ̣m “logistics” và “ngành logistics”. Khái niệm “phát triển ngành logistics”. Lý thuyết về các yếu tố tác động đến sư ̣ phát triển của một ngành.T và tác động của các yế u tố đế n sự phát triển. Các mô hình tiêu chí đánh giá năng lực ngành logistics.

Các giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất. Các giả thuyế t nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu đề xuấ t. Thư ̣c trạng các yếu tố có trong mô hình nghiên cứu đề xuất tại Việt Nam.

Yế u tố Chính sách pháp luật – Thủ tục hành chính. Yế u tố Kế t cấ u hạ tầ ng. Yế u tố Nguồ n nhân lực và doanh nghiê ̣p logistics. Yế u tố Công nghê ̣.

Yế u tố Thương mại hàng hóa. Đánh giá chung các yế u tố có trong mô hình nghiên cứu. 79 Sơ kết chương 2. 80 v CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Xây dựng thang đo các biế n độc lập. Xây dựng thang đo biế n phụ thuộc sự phát triển ngành logistics. Nghiên cứu sơ bộ. Thiế t kế bảng câu hỏi.

Phỏng vấ n pretest. Khảo sát thử nghiê ̣m. Nghiên cứu chính thức. Cách thức chọn mẫu.

Phương pháp thu thập dữ liê ̣u. Phương pháp phân tích dữ liê ̣u nghiên cứu. 93 Sơ kết chương 3. 99 CHƯƠNG 4 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Kết quả nghiên cứu. Thống kê mô tả. Phân tích hê ̣ số Cronbach’s Alpha. Phân tích yế u tố khám phá EFA.

Phân tích yế u tố khẳng định CFA. Phân tích mô hình mạng SEM. Kiểm định Bootstrap. Phân tích cấ u trúc đa nhóm.

Thảo luận kết quả nghiên cứu. Yế u tố chính sách luật pháp và thủ tục hành chính. Yế u tố kế t cấ u hạ tầ ng. Yế u tố công nghê ̣.

Yế u tố nguồ n nhân lực và doanh nghiê ̣p logistics. Yế u tố thương mại hàng hóa. So sánh kế t quả nghiên cứu với một số nghiên cứu trước đi trước. 120 Sơ kết chương 4.

121 CHƯƠNG 5 THỰC TRẠNG, TRIỂN VỌNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NGÀNH LOGISTICS TẠI VIỆT NAM dưới tác động của các nhân tố ảnh hưởng. Thư ̣c trạng và triển vọng phát triển của ngành logistics tại Việt Nam 123 5. Quá trình hình thành và phát triển của ngành logistics ở Viê ̣t Nam. Thực trạng phát triển của ngành logistics tại Viê ̣t Nam.

Dự báo ngành logistics Viê ̣t Nam và xu thế phát triển ngành logistics toàn cầ u 127 5. Một số giải pháp cho hiệp hội và doanh nghiệp logistics. Nhóm giải pháp yế u tố chính sách luật pháp và thủ tục hành chính. Nhóm giải pháp yế u tố kế t cấ u hạ tầ ng logistics.

Nhóm giải pháp yế u tố công nghê. Nhóm giải pháp yế u tố nguồ n nhân lực và doanh nghiê ̣p logistics. Nhóm giải pháp yế u tố thương mại hàng hóa. Một số kiến nghị chính sách đối với cơ quan nhà nước.

Kiế n nghị liên quan đế n Chính sách – Pháp luật. Kiế n nghị liên quan đế n Hạ tầ ng logistics. Kiế n nghị liên quan đế n Công nghê ̣, Nguồ n nhân lực logistics và Thương mại hàng hóa. 144 Sơ kết chương 5.

145 vii KẾT LUẬN. 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 150 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 Tài liệu tham khảo tiếng Việt.

152 Sách & Giáo trình. 152 Bài báo khoa học. 153 Bài viế t kỷ yế u hội thảo. 156 Tài liê ̣u trực tuyế n.

156 Báo cáo của cơ quan/ tổ chức. 157 Tài liệu tham khảo tiếng Anh. 158 Sách & Giáo trình. 158 Bài báo khoa học.

161 PHỤ LỤC 1 DÀN BÀI PHỎNG VẤN SÂU. 165 PHỤ LỤC 2 KẾT QUẢ PHỎNG VẤN SÂU. 172 PHỤ LỤC 3 HIỆU CHỈNH THANG ĐO SAU PHỎNG VẤN SÂU. 174 PHỤ LỤC 4 BẢNG KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN NGÀNH LOGISTICS TẠI VIỆT NAM.

175 PHỤ LỤC 5 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH’S ALPHA NGHIÊN CỨU SƠ BỘ CÁC BIẾN ĐỘC LẬP. 179 PHỤ LỤC 6 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA NGHIÊN CỨU SƠ BỘ CÁC BIẾN ĐỘC LẬP. 184 PHỤ LỤC 7 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH’S ALPHA NGHIÊN CỨU SƠ BỘ BIẾN PHỤ THUỘC. 187 PHỤ LỤC 8 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA NGHIÊN CỨU SƠ BỘ CHO KHÁI NIỆM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG.

190 viii PHỤ LỤC 9 THỐNG KÊ MÔ TẢ NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC. 193 PHỤ LỤC 10 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH'S ALPHA NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC CÁC BIẾN ĐỘC LẬP LẦN 1. 197 PHỤ LỤC 11 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH'S ALPHA NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC CÁC BIẾN ĐỘC LẬP LẦN 2. 202 PHỤ LỤC 12 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH'S ALPHA NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC BIẾN PHỤ THUỘC LẦN 1.

207 PHỤ LỤC 13 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CRONBACH'S ALPHA NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC BIẾN PHỤ THUỘC LẦN 2. 210 PHỤ LỤC 14 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC CÁC BIẾN ĐỘC LẬP. 213 PHỤ LỤC 15 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH EFA NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC BIẾN PHỤ THUỘC. 216 PHỤ LỤC 17 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH CFA BẬC 1 NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC BIẾN PHỤ THUỘC.

221 PHỤ LỤC 18 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH CFA BẬC 2 NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC BIẾN PHỤ THUỘC. 224 PHỤ LỤC 19 MÔ HÌNH PHÂN TÍCH SEM MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. 227 PHỤ LỤC 20 KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU229 PHỤ LỤC 21 MÔ HÌNH PHÂN TÍCH ĐA NHÓM. 230 PHỤ LỤC 22 DANH SÁCH DOANH NGHIỆP THAM GIA KHẢO SÁT.

233 ix DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Danh mục từ viết tắt tiếng Việt STT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt 1 CHLB Cộng hòa Liên bang 2 CNTT Công nghệ thông tin 3 CP Chính phủ 4 ctg.