Luận án tiến sĩ: Dịch vụ phát triển nông nghiệp ở TPHCM

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH KIỀU ANH VŨ DỊCH VỤ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2025 HỌCVIỆNCHÍNHTRỊQUỐCGIAHỒCHÍMINH KIỀUANHVŨ DỊCHVỤCHOPHÁTTRIỂNNÔNGNGHIỆP ỞTHÀNHPHỎ HỎCHÍMINH LUẬNÁNTIẾNSĨ NGÀNH: KINHTẾCHÍNHTRỊ Mãsố: 9.02 Người hướng dẫn khoahọc: PGS. NGUYỄNMINHQUANG HÀNỘI - 2025 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN DỊCH VỤ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ. Các công trình nghiên cứu về phát triển nông nghiệp ở thành phố.

Các công trình nghiên cứu về dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở thành phố. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ DỊCH VỤ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở thành phố.

Nội dung, tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở thành phố. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về dịch vụ cho phát triển nông nghiệp thành phố. THỰC TRẠNG DỊCH VỤ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Khái quát tình hình phát triển nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2018 – 2023.

Thực trạng dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2018 - 2023. Đánh giá chung về dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY DỊCH VỤ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Bối cảnh ảnh hưởng và quan điểm thúc đẩy dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030.

Một số giải pháp thúc đẩy dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030. 159 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ CÔNG BỐ. 161 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 162 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT * CNH: Công nghiệp hóa DVNN: Dịch vụ nông nghiệp GAP: Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt GAHP : Thực hành sản xuất chăn nuôi tốt KHCN: Khoa học – công nghệ HĐH: Hiện đại hóa HTX: Hợp tác xã MTV: Một thành viên NN&PTNT: Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn OCOP : Mỗi xã một sản phẩm PTNN : Phát triển nông nghiệp TNHH: Trách nhiệm hữu hạn TPHCM: Thành phố Hồ Chí Minh UBND: Ủy ban Nhân dân UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc VietGAP: Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn Việt Nam VietGAHP: Thực hành sản xuất chăn nuôi tốt theo tiêu chuẩn Việt Nam DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Số lượng các cơ sở cung ứng giống chất lượng cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Số lượng sản xuất, xuất khẩu và giá trị xuất khẩu cá kiểng của Thành phố Hồ Chí Minh qua các năm. Doanh nghiệp tham gia ươm tạo tại Khu Nông nghiệp công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh qua các năm. Số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến lương thực; sản xuất đồ uống và sản phẩm thuốc lá tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Một số hội chợ, triển lãm tiêu biểu về nông nghiệp được Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Một số mặt hàng nông sản xuất khẩu qua các cảng tại. Tổng số đơn vị được hỗ trợ xây dựng xây dựng thương hiệu. Số lượt khách và tổng thu từ du lịch Thành phố Hồ Chí Minh.

Mức độ hài lòng về các loại hình dịch vụ cho PTNN. Mức độ đồng ý các nhận định về các loại hình dịch vụ cho PTNN ở Thành phố Hồ Chí Minh. Mức độ hiệu quả sau khi sử dụng các loại dịch vụ cho PTNN. Tăng trưởng ngành nông nghiệp và kinh tế.

Giá trị trung bình về mức độ hài lòng và hiệu quả của các loại hình dịch vụ cho PTNN ở Thành phố Hồ Chí Minh. Những loại hình dịch vụ mong muốn được Nhà nước hỗ trợ. Mức độ khó khăn trong tiếp cận và sử dụng các loại hình dịch vụ cho PTNN ở TPHCM. Chất lượng dịch vụ cho PTNN ở Thành phố Hồ Chí Minh.

155 DANH MỤC HÌNH Trang Hình 3. Giá trị gia tăng ngành nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ cấu giá trị sản xuất ngành nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. Số lượng chợ, siêu thị tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tính cấp thiết của đề tài Nông nghiệp đô thị đang ngày càng được nhiều thành phố lớn ở Việt Nam quan tâm, tạo điều kiện cho phát triển. Với lợi thế là sản xuất ngay trong nội thành và khu vực ngoại ô, nông nghiệp đô thị có thể sản xuất, chế biến và cung ứng một lượng lớn thực phẩm tươi sống, các loại hoa, sinh vật cảnh và một phần lương thực phục vụ cho cư dân thành phố. Nông nghiệp ở thành phố diễn ra trong điều kiện hạn chế về diện tích, nên thường gắn với kỹ thuật, công nghệ cho năng suất cao, phương pháp canh tác hữu cơ, do đó mang lại nhiều lợi ích cho các đô thị hiện đại ngày nay. Cùng với sự phát triển của nông nghiệp ở thành phố là sự xuất hiện của các lĩnh vực dịch vụ cho phát triển nông nghiệp (PTNN).

Kinh nghiệm PTNN ở các thành phố trên thế giới cho thấy, nếu được tạo điều kiện thuận lợi từ phía chính quyền, được cung cấp đầy đủ các dịch vụ từ khâu khởi nghiệp, sản xuất đến khâu chế biến, bảo quản, xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và bán hàng, thì nông nghiệp đô thị sẽ phát triển rất mạnh, có vai trò quan trọng trong sự phát triển bền vững của đô thị, đặc biệt là các thành phố lớn, có dân số đông. Như vậy, đối với ngành dịch vụ nông nghiệp (DVNN), không chỉ cần tổ chức thật tốt để nâng cao hiệu quả kinh doanh của chính ngành đó, mà quan trọng hơn, cần có sự gắn kết để góp phần nâng cao hiệu quả, phát triển bền vững nền nông nghiệp ở thành phố theo hướng hiện đại. Đây là vấn đề cần thiết được nghiên cứu về mặt lý luận, để có những phương thức, những mô hình thúc đẩy dịch vụ phục vụ cho PTNN ở thành phố mà thực tiễn đang đặt ra đối với nhiều quốc gia trên thế giới. Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) là nơi quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ.

Là trung tâm kinh tế lớn và năng động nhất Việt Nam, với hơn 10 triệu người sinh sống, làm việc và học tập tại đây. Thành phố có nhu cầu rất lớn về lương thực, thực phẩm tươi sống hàng ngày, cũng như nhu cầu về hoa, sinh vật cảnh cho các sự kiện hay để trang trí nhà cửa, công sở, những nơi công cộng. Chính vì vậy, chủ trương hình thành và phát triển một nền nông nghiệp đô thị hiện đại, và đặc biệt là thúc đẩy các loại hình dịch vụ cho PTNN gắn với ứng dụng công nghệ cao đã được 2 Đảng bộ và chính quyền Thành phố đặt ra từ nhiều năm nay. Tại Đại hội lần thứ X năm 2015, Đảng bộ TPHCM xác định: “Phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, hiệu quả, bền vững theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học” [32, tr.

Trong định hướng sản xuất nông nghiệp, TPHCM xác định: Thành phố “là trung tâm sản xuất giống cây trồng, giống vật nuôi có năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng cao, an toàn của khu vực, bảo vệ môi trường và đáp ứng tốt hơn nhu cầu về rau sạch, hoa tươi, cá kiểng, sữa của thị trường và gắn với phát triển du lịch mang đặc trưng Thành phố” [32, tr. Để phát triển nền nông nghiệp đô thị hiện đại, Thành phố cũng xác định cần bổ sung nhiều chính sách, xây dựng hệ thống dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh tế trong lĩnh vực nông nghiệp đồng bộ, đồng thời xây dựng các chuỗi liên kết và chuỗi cung ứng trong nông nghiệp. Với chủ trương đúng, ngành nông nghiệp Thành phố đang từng bước phát triển theo hướng nông nghiệp đô thị hiện đại, có năng suất lao động cao, giá trị sản xuất bình quân trên 01ha lớn (năm 2020 đạt 583 triệu đồng/1ha/năm), tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng bình quân ngành nông nghiệp giai đoạn 2016 - 2020 đạt 4,72%/năm [33, tr. Đã hình thành Khu Nông nghiệp công nghệ cao tại huyện Củ Chi, Trung tâm Công nghệ sinh học tại Quận 12 và Trại Trình diễn và thực nghiệm chăn nuôi bò sữa công nghệ cao tại huyện Bình Chánh, hoạt động bước đầu có hiệu quả.

Việc thúc đẩy các dịch vụ cho PTNN ở TPHCM không chỉ có ý nghĩa đổi với ngành nông nghiệp Thành phố, mà còn tạo điều kiện phát triển nông nghiệp của cả vùng Nam bộ theo hướng hiện đại, bền vững. Mặc dù đã đạt được những thành tựu bước đầu, song PTNN tại TPHCM vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt là các dịch vụ cho PTNN chưa thực sự phát triển mạnh, chưa hỗ trợ tốt nhất cho các chủ thể sản xuất, kinh doanh. Dịch vụ về giống vật nuôi, cây trồng chất lượng cao phát triển chưa như mong đợi, nhiều loại giống còn phải nhập ngoại.

Dịch vụ tư vấn, thiết kế, lắp đặt về kỹ thuật, công nghệ cho sản xuất nông nghiệp đô thị chưa nhiều, giá thành còn cao. Việc hỗ trợ kết nối hình thành chuỗi liên kết sản xuất - phân phối còn gặp nhiều khó khăn, nhiều sản phẩm khó tìm được chỗ đứng trong hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại. Nhiều đơn vị sản xuất cũng rất khó khăn trong việc xây dựng và quảng bá thương hiệu, sản phẩm 3 an toàn. Các hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp làm dịch vụ cho PTNN đô thị còn hạn chế.

Chưa gắn kết mạnh mẽ các hoạt động du lịch với thúc đẩy đẩy sản xuất và quảng bá, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Do vậy, việc xây dựng hệ thống dịch vụ đồng bộ, thông suốt và có hiệu quả cao, đáp ứng yêu cầu PTNN ở TPHCM, theo hướng nông nghiệp đô thị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, vừa góp phần cung cấp nông phẩm cho Thành phố, vừa góp phần tạo không gian xanh, cải thiện môi trường sống cho cư dân đô thị, là vấn đề cấp thiết cần được nghiên cứu. Với ý nghĩa đó, nghiên cứu sinh đã lựa chọn đề tài “Dịch vụ cho phát triển nông nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh” để làm luận án tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế chính trị. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.