Nghiên cứu ảnh hưởng chế độ tưới tiết kiệm đến hàm lượng nitơ và phốt pho trong đất trồng lúa - Quyền Thị Dung

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI QUYỀN THỊ DUNG NGHIÊN CỨU ANH HUONG CUA CHE ĐỘ TƯỚI TIẾT KIỆM NƯỚC DEN HAM LUONG DE TIỂU CUA CAC NGUYEN TO NITO VA PHOT PHO TRONG DAT TRONG LUA VUNG DONG BANG SONG HONG LUẬN ÁN TIEN SĨ KỸ THUAT HÀ NỘI, NĂM 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRUONG ĐẠI HỌC THỦY LỢI QUYEN THỊ DUNG NGHIÊN CỨU ANH HUONG CUA CHE ĐỘ TƯỚI TIẾT KIỆM NƯỚC DEN HAM LƯỢNG DE TIÊU CUA CÁC NGUYEN NITO VA PHOT PHO TRONG DAT TRONG LUA VUNG DONG BANG SONG HONG Chuyên ngành: Môi trường dit và nước Ma sé: 62440303 NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HOC 1, PGS, TSKH Nguyễn Xuân Hải 2. Nguyễn Việt Anh HA NỘI, NAM 2018 LỜI CAM ĐOAN “ác giả xin cam doan đây là công trình nghiên cứu cia bản thân tác giả. Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong luận án này là trung thực, và không sao chép từ bắt kỳ một nguồn nào và dưới bắt ky hình thức nào Việc tham khảo các nguồn ti liệu (nếu có) đã được thực hiện trích dẫn và ghỉ nguồn tải liệu tham khảo đúng quy định. “Tác giả luận án Quyền Thị Dung LỜI CÁM ƠN “Trước hết tác giả luận án xin chân thinh cảm on PGS.

TSKH Nguyễn Xuân Hải; TS Nguyễn Việt Anh về sự hướng dẫn khoa học. Những hướng dẫn này đã góp phần quan trọng giúp tác giả hoàn thành luận án này. “Tác giả luận án xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo khoa Môi trường, trường Đại học Thủy Lợi về những đồng góp khoa học góp phần hoàn thiện luận án nay và tạo các điều kiện cần thiết giúp cho luận án được hoàn thành. “Tác giả luận én xin chân thành cảm ơn cúc thầy cô, cần bộ phòng phân tich Đắt - Nước ~ Mỗi trường, phòng phân tích Hóa môi trường trường Đại học Thủy Lợi đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi tiễn hành thí nghiệm, phân tích mẫu đất, nước trong luận án này “Tác giá luận án xin chân thảnh cảm on BGH trường Đại học Thủy Lợi, khoa Sau đại học của Dai học Thủy Lợi đã tạo mọi điễu kiện thuận lợi đễ tôi hoàn thành luận án này Tác giả luận án xin chân thành cảm ơn BGH trường CD Kinh tế Kỹ thuật Thái Nguyên, các đồng nghiệp khoa Kỹ thuật Nông lâm, bộ môn Quan lý đắt đai đã tạo moi điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành luận án này.

“Tác giả luận án xin chân thành cảm ơn sự động viên giúp đỡ của gia đình và bạn bè về a vật chất và tinh thần tạo moi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này, MỤC Luc DANH MỤC CÁC HÌNH ANH, DANH MỤC BANG BIẾU. DANH MỤC CÁC TỪ VIỆT TAT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ MODAt 1. Tính cấp thiết của luận án. 1 ‘Myc tiêu nghiên cứu của luận án 2 3| Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án.

4 Đổi tượng nghiên cứu của uận án 5 Phạm vi nghiên cứu của luận án. Nội dung nghiên cứu của luận ấn 1 Phương pháp nghiên cứu của luận án. 8 Clu trúc của luận án CHƯƠNG 1 TONG QUAN CÁC VAN ĐÈ 1. Động thái của Ni trong đất trồng lúa 5 1.1 Qué tinh ammonium hóa 6 1.2 Qué tinh nitrate hóa 7 1.3 Qué tình khửnitrate 8 12 Động thấi của Phét pho trong đắt trồng lúa 9 1.1 Sự chuyển hóa Phot pho hữu cơ trong đất 9 12.

Sự chuyển hóa Phét pho vô cơ trong đắt 10 1.3 Các yêu tổ ảnh hướng đến sự thay đổi Ni va Phốt pho trong đắt " 13. Ảnh hưởng của chế độ nước đến sự thay đội N, Po tiêu trong đất " 132. Ảnh hưởng của các tính chất lý - hóa học đến sự thay đổi N, P dễ êu tong đất.1 Thể ôxy hóa khử dit Eb) 19 1322 pH dit 2 1323 Nhiệ độ 2” 1.4 Phương pháp tưới ngập thường xuyên và tưới tết kiệm nước 31 1. Phương pháp tưới ngập thường xuyên.

Phương pháp tướiti ết kiệm - Tưới Nông lộ phơi (NLP) 15. Một số phương pháp xác định các dang Nito và Phốt pho trong đất 16. Kết luận chương 1 CHƯƠNG 2 JUONG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Phương pháp thí nghiệm trong phòng 211.2 Phường pháp thí nghiệm trong phòng.21 TI chiêm vi địa điểm theo dõi thi nghiệm 2.22 Công thức thí nghiệm 2.3 Cúc phương pháp đo và lẫy mẫu đất 2:2. Phương pháp nghiên cứu thí nghiệm đồng mộng 2.1 Mục dich nghiên cứu thí nghiệm đồng ruộng.

Địa điểm và dibu kiện tự nhiên khu thí nghiệm dng mộng 2.1 Lý do và địa điểm khu thí nghiệm đồng ruộng 2222 Đặc điểm 22.23 Đặc điểm nước tưới 2.4 Đặc điểm khí hậu. So-dbbé tri thínghiệm đồng rugng vàcác think phần rong sơ đồ, 2.1 Sơ đồ bố trí ô ruộng.2 Hệ thống tưới 22.24 Các công thức thi nghiệm và chế độ nước trên ruộng la 2.1 Cúc công thức thí nghiệm 2.2 Mé tả các công thức thí nghiệm. Điều kiện thínghiệm 2251 Giống lúa 2. Thời vụ và kỹ thuật canh tác 2.3 Chế độ phân bón và chăm sóc (Theo hướng dẫn của phòng Nông nghiệp, huyện Phú Xuyên) 46 2226.

Phương pháp và thời điểm lấy mẫu 46 2.1 Phương pháp lấy mẫu đất 46 226.2 Thời ấy mẫu. Phương pháp phân tích 4i 2.1 Phương php phân ích N, P dễ iu trong đất a7 2.11 Xác định N-NH,* mẫu đất tươi (Phương pháp so miu) 47 2.2 Xác định NO; mẫu dat tươi (Phương pháp Hans Pagel).3 Xác định Phốt pho dé tiêu theo Olsen.2 Phương pháp phân tích mẫu nước tưới. Phương phip tho dõi ee yéu 6 cấu thành năng st, 50 2.1 Cúc chi tiêu sinh trưởng 50 2.332 Chiêu sinh lý so 2.33 Nang suit va các yéut6 cấu thành năng suất 50 24. Phương pháp xử lý sốliệu si CHUONG3 KÉT QUA NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN, 3.

Ảnh hưởng của chế độ tưới đến thé ôxy hỏa khử (Eh) và pH đắt 32 3.11 Ảnh hưởng của ch độ tướiđến Eh va pH dit ở mô hình thi nghệm tong phing.52 3L1-L1 Ảnh hưởng của ch độ tưới đến Eh 32 3.1112 Anh hưởng của chế độ tưới đến pt đắc s4 3112. Ảnh hưởng cia chế độ tai đến Eh và pH dt thi nghệm đồng mộng 37 3.121 Anh hưởng của ch độ tưới đến Eh đất 37 3.22 Anh hưởng cia chế độ tưới đến ph đắt 39 3. Ảnh hưởng của chế độ tưới đến him lượng Nito dtu trong đất 62 3.1 Ảnh hưởng của chế độ tướiđến hàm lượng N-NH,ˆ trong đất @ 3.1 Ảnh hưởng của chế lộ tưới đến hima lượng N-NH," trong đtở mồ hình thi nghiệm trong phòng 6 3. Ảnh hưởng của chế độ tưới đến him lượng N-NH," trong đất th nghiệm đồng ruộng, 68 3/22.

Ảnh hường của chế độ tưới đến hảm lượng N-NO; trong đắt 7 32.1 Ảnh hưởng của ch độ tưới đến lượng N-NO, trong đắt ở mô hìn thí nghiệm trong phòng 78 3.2 Ảnh hưởng eiia cl lộ tưới đến him lượng N-NO; trong đất ở thí nghiệm đồng nưộng 82 3⁄23. So sánh lượng Nite dễ êu trong các ch độ tưới % 3.1 So sánh lượng Ni để tiêu trong các chế độ tưới ở mô hình TNTP, ) 3.232 So sinh lượng Ni dỄ iêu trong các chế độ tưới ở TNDR 9 33. Ảnh hưởng của chế độ tưới dn lượng Phốt pho để tiêu rong đất 99 3.1 Ảnh hưởng của chế độ tưới đến lượng Phot pho dé tiêu trong dat ở mô hình thí nghiệm trong phòng % 3. Ảnh hưởng của chế độ tưới đến lượng Phot pho dễ tiêu trong đắt ở mô hình thí nghiệm dng mộng 104 3.4 Ảnh hưởng của chế độ tưới đến sinh trưởng và năng suất lúa mL lộ tưới ồn sin tưởng của cây Ma m1 3⁄42.

Ảnh hưởng củachếđộ tưới đến năng su ia tá 3.5 Lượng nước sử dụng trong phương pháp tưới Nông lộ phơi cho lúa vùng đồng bằng sông Hồng us KET LUẬN VÀ KIÊN NGHI. Những kết quả đạt được rong luộn án II? 2. Những đông góp mới của luận án is 3.Kiến nghị nọ DANH MỤC CÁC BÀI BAO CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CONG BO LIE QUAN TỚI LUẬN ÁN. -120 121 PHU LỰC DANH MỤC CÁC HÌNH ANH Hình 1.

1 Quá trình chuyển hóa N trong dt lúa 6 Hình 1.2 Động thái của Eh theo Ponnamperuma F.4 Những thay đổi tương đổi về him lượng Os, NOS của một loại đắt. 5 Động thấi của N theo thời gian ngập nước va thé oxy hóa - khở.6 Động thái của Phốt pho hỏa tan trong đắt theo thời gian ngập nước.7 Động thái của pH ở một số loại đất khi ngập nước [55] 24 Hình 1. 8 Ảnh hưởng của pH đến sự cản bằng NH," và NH 35 Hình 1, 9 Khả năng hòa tan của Phốt pho bị ảnh hướng bởi pH đất [38] 28 Hình 1. 10 Ảnh hưởng của tính chất đất và nhiệt độ đến động thái của N.11 Ảnh hưởng của tính chất dit và nhiệt độ đến động thái của N-NO; [55] .1 Sơ đồ lấy mẫu đắt 37 Hình 2 khu vực nghiên cứu thí nghiệm tại Phi Xuyên, Hà Nội 39 Hình 2 n đồng ruộng 43 Hình 2,4 Mô phông lớp nước mặt mộng của công thức tưới NTX “ Hình 2.

5 Mô phỏng lớp nước mặt ruộng của công thức tưới NLP 45 Hình 3.1 Diễn biến Eh đất và mực nước của các chế độ tưới 53 Hình 3. 2 Diễn pH đất và mực nước của các chế độ tưới TNTP. 56 Hình 3, 3 Diễn biển Eh dit cin các ch độ tưới ở thí nghiệm đồng mộng 38 Hình 3.4 Diễn biến pH đắt của cúc chế độ tưới thí nghiệm đồng ruộng. 61 Hình 3,5 Diễn biển him lượng N-NH(* đắt và mực nước 64 Hình 3,6 Diễn biến him lượng N-NH," dt theo thời gian ngập nước của 65 Hình 3, 7 Diễn biển N-NH trong đắt của các chế độ tưới s9 Hình 3, š Diễn biển N-NH trong đắt của bai ch độ tưới 13 Hình 3.

9 Diễn biến N-NH,ˆ đất của các chế độ tưới ngoài đồng ruộng. 74 Hình 3, 10 Diễn bin của N-NO, dit vi mực nước của thí nghiệm trong phòng.79 Hình 3, 11 Quan hệ giữa Eh và N-NO, trong đất của chế độ tưới NTX 80 Hình 3. 12 Quan hệ giữa Eh và N-NO; trong đất của chế độ tưới NLP 80 Hình 3, I3 Din bién N-NO, đất của các chế độ tai 83 Hình 3. 14 Điễn biển N-NO; đất của các chế độ Mới ngoài đồng rộng 86 Hình 3.

15 Diễn biến N-NOy đất của các công thức tưới 87 Hình 3. 16 Quan hệ giữa N-NO; đất với thời gian ngập nước của. 17 Quan hệ giữa N-NO, dit với thôi gian ngập nước của 88 Hình 3. 18 Diễn biển Nitơ dễ tiêu của chế độ tưới NTX (a) và NLP (b) 9Ị Hình 3.

19 Diễn biến của tổng Nidễ teu trong cúc chế độ tưới ở TNTP.