Luận án TS Địa chất: Địa tầng & Môi trường trầm tích Holocen vùng ven biển Sông Tiền - Nguyễn Thị Thu Cúc

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ----------------------------- NGUYỄN THỊ THU CÚC ĐỊA TẦNG VÀ MÔI TRƯỜNG TRẦM TÍCH HOLOCEN VÙNG VEN BIỂN SÔNG TIỀN LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA CHẤT Hà Nội - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ----------------------------- NGUYỄN THỊ THU CÚC ĐỊA TẦNG VÀ MÔI TRƯỜNG TRẦM TÍCH HOLOCEN VÙNG VEN BIỂN SÔNG TIỀN Chuyên ngành: Cổ sinh và Địa tầng Mã số: 62 44 55 10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA CHẤT Người hướng dẫn khoa học: PGS. Tạ Hòa Phương PGS. Doãn Đình Lâm HÀ NỘI - 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Nguyễn Thị Thu Cúc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Luận án được thực hiện tại bộ môn Địa chất lịch sử, khoa Địa chất trường Đại học Khoa học tự nhiên Hà Nội. Trước hết tác giả tỏ lòng biết ơn chân thành đối với sự hướng dẫn tận tình của PGS. Tạ Hòa Phương và PGS. Doãn Đình Lâm.

Trong quá trình thực hiện luận án Nghiên cứu sinh (NCS) đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và góp ý của các nhà khoa học như PGS. Đào Thị Miên, GS. Tống Duy Thanh, GS. Trần Nghi, GS.

Đặng Trung Thuận, PGS. Nguyễn Văn Vượng, PGS. Đỗ Minh Đức, PGS. Nguyễn Địch Dỹ, TS.

Đinh Văn Thuận, TS. Lê Thị Nghinh, TS. Nguyễn Thùy Dương, TS. Đinh Xuân Thành, TS.

Đoàn Nhật Trưởng, TS. Vũ Quang Lân, TS. Phạm Văn Hải, PGS. Nguyễn Xuân Khiển, PGS.

Chu Văn Ngợi; các nhà Khoa học và đồng nghiệp ở Khoa Địa chất, trường ĐH Khoa học Tự nhiên, Viện Địa chất, Viện Địa chất và Địa vật lý biển (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Trường ĐH Mỏ- Địa chất, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, Liên đoàn Bản đồ Địa chất Miền Bắc, Viện sinh thái và cảnh quan (Institute of Botany and Landscape Ecology, University Greifswald, Germany), trường Đại học Tổng hợp Greifswald, Cộng Hòa Liên Bang Đức. Trong thời gian học tập và thực hiện luận án, NCS nhận được sự quan tâm giúp đỡ và tạo mọi điều kiện của Ban Giám hiệu trường ĐH Khoa học Tự nhiên và Phòng Đào tạo sau Đại học của Trường, sự giúp đỡ của bộ môn Địa chất, khoa Địa chất. NCS xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các nhà khoa học, các anh chị và các bạn đồng nghiệp cùng các đơn vị và cơ quan đã dành cho NCS mọi sự động viên, giúp đỡ quí báu để thực hiện và hoàn thành luận án này. Trong quá trình làm luận án, bên cạnh kinh phí đào tạo của Nhà trường, NCS còn nhận được sự tài trợ kinh phí từ dự án TrigA, đề tài mã số 105.09 và đề tài mã số 105.09 của Quỹ phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Nafosted), đề tài mã số QGTD.05 của Đại học Quốc gia Hà nội.

Luận án của NCS đã được phép sử dụng dữ liệu thực tế (mẫu trầm tích và tài liệu khảo sát thực địa), một số kết quả phân tích của đề tài Chương trình đề tài cấp nhà nước mã số KC09.06/06-10; đề tài mã số KC09. NCS xin chân thành cảm ơn tới các Cơ quan chủ trì, Cơ quan chủ quản và các chủ nhiệm đề tài, dự án trên. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.4 DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG .5 DANH MỤC CÁC ẢNH VÀ HÌNH. TỔNG QUAN VỀ VÙNG NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm điều kiện tự nhiên. Vị trí địa lý. Đặc điểm khí hậu, khí tượng. Đặc điểm thủy văn.

Đặc điểm hải văn. Đặc điểm địa hình. Địa hình lục địa ven biển tuổi Holocen muộn. Địa hình ven biển tuổi Holocen muộn-hiện đại.

Một số đặc điểm địa chất vùng nghiên cứu. Địa tầng Đệ tứ. Vài nét về đặc điểm địa động lực hiện đại. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU, CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Lịch sử nghiên cứu vùng ven biển sông Tiền. Cách tiếp cận. Tiếp cận sinh địa tầng. Tiếp cận cổ sinh thái.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu ngoài thực địa. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm .52 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƯƠNG 3. ĐẶC ĐIỂM HÓA THẠCH DIATOMEAE TRONG TRẦM TÍCH HOLOCEN VÙNG VEN BIỂN SÔNG TIỀN.

Giới thiệu chung về Diatomeae. Đặc điểm hóa thạch Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng nghiên cứu. Thành phần phân loại. Một số loài Diatomeae điển hình phát hiện trong vùng nghiên cứu.

Các nhóm sinh thái Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng nghiên cứu. Nhóm sinh thái Diatomeae biển trôi nổi. Nhóm sinh thái Diatomeae đới bờ trôi nổi. Nhóm sinh thái Diatomeae đới bờ bám đáy.

Nhóm sinh thái Diatomeae nước ngọt. Cơ sở phân chia các mức địa tầng và các đới sinh thái địa tầng Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng nghiên cứu. Đặc điểm sinh thái của Diatomeae. Mật độ của hóa thạch Diatomeae trong mẫu trầm tích.

Mức độ chỉ thị môi trường của Diatomeae. Đặc điểm phân bố Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng nghiên cứu. Phân bố Diatomeae trong trầm tích Holocen lỗ khoan LKBT1-KC09. Phân bố Diatomeae trong trầm tích Holocen lỗ khoan LKBT2-KC09.

Phân bố Diatomeae trong trầm tích Holocen lỗ khoan LKBT3-KC09. Phân bố Diatomeae trong trầm tích Holocen tại một số lỗ khoan tay. Phân bố Diatomeae trong trầm tích Holocen tầng mặt. ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI ĐỊA TẦNG DIATOMEAE TRONG TRẦM TÍCH HOLOCEN VÙNG VEN BIỂN SÔNG TIỀN.

Phụ đới TDEZ-2a .93 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phụ đới TDEZ-2b. Phụ đới TDEZ-2c. MÔI TRƯỜNG TRẦM TÍCH VÙNG VEN BIỂN SÔNG TIỀN TRONG HOLOCEN.

Môi trường sông và cửa sông ven biển. Môi trường sông. Môi trường cửa sông ven biển. Môi trường estuary - vũng vịnh.

Môi trường estuary. Môi trường vũng vịnh. Môi trường châu thổ (delta). Môi trường chân châu thổ (prodelta).

Môi trường tiền châu thổ (delta front). Môi trường đồng bằng châu thổ (delta plain). Xu thế biến động môi trường trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền. Giai đoạn biển tiến Holocen sớm-giữa.

Giai đoạn biển thoái Holocen muộn. Giai đoạn hiện đại.131 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .132 TÀI LIỆU THAM KHẢO .139 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BNVB: Biển nông ven bờ Bp: Cách ngày nay (before present) BTPH: Bào tử, Phấn hoa ĐBT: Đồng bằng triều NCS: Nghiên cứu sinh VNC: Vùng nghiên cứu TDEZ: Đới sinh thái địa tầng Diatomeae Sông Tiền (Tien river Diatom Ecozone) 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG Bảng 1. Đặc điểm phân bố và kích thước các giồng vùng ven biển cửa sông Cửu Long. Kích thước các dải đồng bằng tính theo đường nối Cửa Tiểu - Cửa Cung Hầu.

Chiều rộng các đồng bằng triều trong đới gian triều. Các phân vị thạch địa tầng Holocen vùng nghiên cứu. Kết quả phân tích mẫu 14C trầm tích vùng ven biển sông Tiền trong lỗ khoan máy. Kết quả phân tích mẫu 14C trầm tích vùng ven biển sông Tiền trong lỗ khoan tay.Thành phần phân loại Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền.

Thành phần hóa thạch Diatomeae và đặc điểm sinh thái của chúng trong trầm tích Holocen vùng ven biển Sông Tiền. Đặc điểm nhóm trầm tích thuộc môi trường cửa sông ven biển. Đặc điểm nhóm trầm tích thuộc môi trường estuary-vũng vịnh. Đặc điểm nhóm trầm tích thuộc môi trường châu thổ.

123 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC ẢNH VÀ HÌNH ẢNH Ảnh 1. Ranh giới Pleistocen (B, trầm tích phong hóa loang lổ)- Holocen (A, trầm tích đầm lầy nước ngọt) tại lỗ khoan LKBT3-KC09. Trầm tích sét bột thuộc tập 1, Hệ tầng Bình Đại tại lỗ khoan LKBT3-KC09 .3: Trầm tích cát- bột- sét thuộc tập 2, Hệ tầng Bình Đại tại lỗ khoan LKBT3-KC09 .4: Trầm tích bột -sét - cát thuộc tập 3, Hệ tầng Bình Đại tại lỗ khoan LKBT3-KC09. Trầm tích đầm lầy nước ngọt chuyển tiếp lên trầm tích cửa sông ven biển tuổi Holocen sớm trong lỗ khoan LKBT3-KC09.

Trầm tích cát thành tạo trong môi trường sông tuổi Holocen sớm trong lỗ khoan LKBT2-KC09. Trầm tích cửa sông ven biển trong lỗ khoan LKBT2-KC09. Trầm tích thuộc môi trường bãi triều trong lỗ khoan LKBT3-KC09. Trầm tích thuộc môi trường estuary trong lỗ khoan LKBT2-KC09.

Trầm tích vũng vịnh trong lỗ khoan LKBT3-KC09. Trầm tích cồn cát chắn cửa vịnh trong lỗ khoan LKBT2-KC09. Trầm tích sét bột thuộc môi trường chân châu thổ (prodelta). Trầm tích sét bột đầm lầy ven biển tuổi Holocen muộn tại lỗ khoan LKBT1-KC09 .126 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com HÌNH Hình 1.

Sơ đồ vị trí vùng nghiên cứu Hình 1. Sơ đồ Địa chất Holocen vùng nghiên cứu Hình 3. Biểu đồ phân bố các giống Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền Hình 3. Biểu đồ phân bố các nhóm sinh thái Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền Hình 3.

Một số hóa thạch Diatomeae nhóm môi trường sinh thái biển trôi nổi trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền Hình 3. Một số hóa thạch Diatomeae nhóm môi trường sinh thái đới bờ trôi nổi trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền Hình 3. Một số hóa thạch Diatomeae nhóm môi trường sinh thái đới bờ bám đáy trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền Hình 3. Một số hóa thạch Diatomeae nhóm môi trường sinh thái nước ngọt trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền Hình 3.

Biểu đồ tỷ lệ phần trăm mảnh vỏ Diatomeae và các mức địa tầng chứa Diatomeae trong trầm tích Holocen tại lỗ khoan LKBT1-KC09 Hình 3. Biểu đồ tỷ lệ phần trăm mảnh vỏ Diatomeae và các mức địa tầng chứa Diatomeae trong trầm tích Holocen tại lỗ khoan LKBT2-KC09 Hình 3. Biểu đồ tỷ lệ phần trăm mảnh vỏ Diatomeae và các mức địa tầng chứa Diatomeae trong trầm tích Holocen tại lỗ khoan LKBT3-KC09 Hình 3. Biểu đồ phân bố các nhóm sinh thái Diatomeae trong một số lỗ khoan tay vùng ven biển sông Tiền Hình 3.

Biểu đồ phân bố các nhóm sinh thái Diatomeae trong trầm tích mặt vùng ven biển sông Tiền Hình 4. Các đới sinh thái địa tầng Diatomeae trong trầm tích Holocen vùng ven biển sông Tiền 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số loài hóa thạch Diatomeae thuộc TDEZ-2 trong lỗ khoan LKBT2- KC09 tại xã An Đức, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.