Luận án tiến sĩ ảnh hưởng của bạo lực trong mối quan hệ vợ chồng những chiều cạn

DAI HOC QUOC GIA HA NOI TRUONG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Đinh Phương Linh ANH HUONG CUA BAO LUC TRONG MOI QUAN HE VO CHONG: NHUNG CHIEU CANH SUC KHOE (Nghiên cứu trường hợp phường Quảng Tiễn, thành phố Sâm Son, tính Thanh Hóa) LUẬN ÁN TIỀN SĨ XÃ HỘI HỌC Hà Nội - 2018 DAI HOC QUOC GIA HA NOI TRUONG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Đinh Phương Linh ANH HUONG CUA BAO LUC TRONG MOI QUAN HE VO CHONG: NHUNG CHIEU CANH SUC KHOE (Nghiên cứu trường hợp phường Quảng Tiến, thành phố Sam Son, tỉnh Thanh Hóa) Chuyên ngành: Xã hội học Mã số: 62 31 03 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. HOÀNG BÁ THỊNH Hà Nội - 2018 LOI CAM DOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Tên luận án không trùng với bất cứ nghiên cứu nào đã được công bố. Các số liệu, tài liệu tham khảo trong luận án đều trung thực và có nguồn gốc xuât xứ rõ ràng.

Hà Nội ngày — tháng năm 2016 Tác giả luận án Dinh Phuong Linh LOI CAM ON Thực hiện luận án này là cả một quá trình trải nghiệm vất vả, nghiêm túc và khó khăn đối với tác giả luận án, từ khâu hình thành ý tưởng đến khâu triển khai thực hiện. Đề hoàn thành được luận án này, có công rất lớn của các chuyên gia, các nhà khoa học, các thầy cô đã đồng hành và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới GS. Hoàng Bá Thịnh, giáo viên hướng dẫn của tôi - người Thầy luôn ủng hộ tôi, tận tinh chi bảo tôi từng bước đi cụ thê đề thực hiện được luận án.

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban Chủ nhiệm Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cùng toàn thê các Thầy Cô trong Khoa đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong mọi hoàn cảnh cho phép. Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu, Phòng đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã đồng hành và tạo điều kiện cho tôi trong các thủ tục cũng như việc bảo vệ luận án này. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và tri ân tới gia đình lớn và gia đình nhỏ của mình đã luôn ở bên tôi, ủng hộ, động viên, hỗ trợ tôi hoàn thành luận án một cách tốt nhất. Một lân nữa, xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận án Dinh Phuong Linh MUC LUC LOI CAM DOAN LOI CAM ON DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾTT TẮTT.

4 DANH MỤC CÁC BIÊU.2- << se ©s£©Ss£Ess£ESs£EseSxseEsserssetrsersserssersee 6 /. 6 DANH MỤC CÁC HÌNH.-° 2< 2£ <2 se ©ss£EsseEseSxseEssersetrsersserssersee 6 06001077. Lý do chọn đề tài. Ý nghĩa của nghiên CỨU.-- 2-2-2 £+SE+EE+EE£2EE£EE+EESEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEkrrkerkrrei 10 3.

Đối tượng, khách thê và phạm vi nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên CỨU. Giả thuyết nghiên CỨU.- ¿- 2 + S£+E£+EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE17171711 21121 re, 12 7. Bố cục của luận án.

xe 12 Chương 1. TÓNG QUAN VẤN ĐÈ NGHIÊN CỨU. Các nghiên cứu về BLVC nạn nhân là phụ nữ. Quan điểm đối xứng giới về BLVC.

Những chiều cạnh sức khỏe của bạo lực trong mối quan hệ vợ chồng ¬ 23 1. Những hệ quả sức khỏe của BLVC. Bạo lực vợ chong đối với phụ nữ mang thai và sau khi sinh con. Hành vi điều trị các thương tích do BLVC .-- ©2255 5s+cs+cs+esss 34 Chương 2.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Các khái niệm CÔng CỤ. -- -- C1113 1119 1119 111011110111 ng kg ngư, 38 PIN N. Bạo lực vợ chong c1 KT g1 K00 1 ket 39 2.

Giới Và gIỚi fÍHÏ,. - HH HH HH HH ke 41 2. Sức khỏe và hệ quả sức khỏe của BLVC.--- -- - tSk+Ex+EE+EE2E12E21E71711111211211211 2111111111 c0. Tính đối xứng và bắt đối xứng VE giới.

Mô hình sinh thái HỌC. Tổng quan địa bàn nghiên cứu. Phuong phap nghién UU. PhOin tich ti.

PRONG VAN SGU ceccccecsesscssvessessesssssessessessssssessessessssssessessesssssessessessesssesseesen 64 2. Phương pháp nghiên cứu định lWONY .cceccceccceseesseeneeseeeseeeneteseeseeeeeenensees 64 Chương 3. THỰC TRẠNG BẠO LUC TRONG MOI QUAN HE VO CHONG. Mức độ phô biến của BLVC và khác biệt theo các nhóm xã hội.

Các biểu hiện bạo lực vợ chồng. Bao luc đối với người vợ trong giai đoạn mang thai và sau khi sinh con. Nguyên nhân của BL,VC. NHUNG HE QUA CUA BLVC DOI VOI SUC KHOE CUA h0 0:70.

Hệ quả sức khỏe thể chất.---¿--2¿22¿©5222+22Ext2E+£EEESEE2EEE2EEEEEESExrrrrerkrcree 97 4. Hệ quả sức khỏe tinh thần .-¿- 2 2 SE SE9EE2EE2EE2E£EEEEEEEEEEEEErEkrrerreei 108 4. Rồi nhiỄU tâm tFÍ. Ý nghĩa và hành vi tự tử ở nạn nhân BLVC.

Một số vấn đề SKTT khác ở nạn nhân BLVC. Hệ quả sức khỏe của BLVC chia theo loại bạo lực. CAC YEU TO ANH HUONG DEN HE QUA SUC KHOE O NAN NHÂN BẠO LỰC VỢ CHÔÒNG. Khác biệt giới về hệ quả sức khỏe thể chất và tinh thần do BLVC.

Khác biệt về hệ quả sức khỏe của BLVC theo nhóm tuổi của nạn nhân. Anh hưởng của sô con và sô lân mang thai đên sức khỏe phụ nữ là nạn nhân BLLVC.1 11 xe 149 KÉT LUẬN VÀ KHUYÉÊN NGHỊ,.-- 2< se ©ss£esseesstssersserssessesse 156 1. 160 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN 208 00.ÔÔỎ 163 TAI LIEU THAM KHẢO .---°-e< 5£ ©s£©s£ss£Sse©sseEssevsesxsersserssersssse 164 PHỤ LỤC DANH MUC CAC KY HIEU VA CHU VIET TAT STT | Từ viết tắt | Ý nghĩa 1 BLVC Bạo lực vợ chồng 2 BLGĐ Bạo lực gia đình 3 CSYT | Chăm sóc y tế 4 PVS Phỏng vấn sâu 5 SK Sức khỏe 6 SRQ-20 | Self-reporting questionaire 20 (Bảng 20 câu hỏi tự điền đánh giá tinh trạng rối loan thần kinh) 7 TB Trung bình 8 THCS Trung hoc co so 9 THPT Trung học phô thông 10 WHO Tổ chức y tế thế giới 11 RNTT | Rồi nhiễu tâm trí DANH MUC CAC BANG Bang 2. Co cau mau Khao Sdte.

Tỷ lệ nạn nhân BLVC về thể chất hoặc tình dục theo các đặc điểm nhân khâu xã hộii.----¿-- 2+ ©++++2E+++E2EEk+EEEE1EEEE11 E11. Các loại bạo lực trong đời theo nhóm giới tính. Bạo lực thê chất đối với người vợ trong giai đoạn mang thai và sau khi Ôi 0:0. Chăm sóc sau sinh của người chồng đối với nạn nhân BLVC.

Tương quan số con, số lần mang thai với số thương tích trong đời, số lần cần CSYT do BLVC và số lần bị thương tích nhẹ không cần CSYT. Quan điểm của nạn nhân BLVC về các lý do dẫn tới BLVC. Tỷ lệ đồng tình với các quan điểm mang tính gia trưởng. Thương tích do BLVC (chọn nhiều phương án).

Số lần bị thương tích do BLVC cần CSYT và số lần bị thương tích nhẹ không cần CSYT. Lý do không điều trị thương tích BLVC tại các cơ sở y tế. So sánh khó khăn trong việc ổi lại, hoạt động thông thường và cảm giác đau/khó chịu trong vòng 12 tháng qua giữa nhóm bị và khéng bi BLTC va BLTD trong 12 ri gi:. Tương quan tần suất các biểu hiện bạo lực thể chất và bạo lực tình dục trong vòng 12 tháng qua với một số vấn đề SK trong vòng 12 tháng qua.

So sánh khoảng điểm SRQ-20 giữa nhóm người chưa từng bị BLVC \M: 0n 8000/00. Tương quan việc từng bị BLVC với điểm SRQ-20>1 và điểm SRQ-20>8. Các dấu hiệu rối nhiễu tâm trí ở nạn nhân BLVC. Xoay ma trận nhân tố điểm SRQ-20 của nạn nhân BLVC.

Cấu trúc nhân tố của SRQ-20 ở nạn nhân BLVC. Thống kê số lần sử dụng một số loại thuốc ở nạn nhân BLVC trong vòng 12 tháng trở lại Ởâyy.-- --- + + 212kg HH nưệp 121 Bang 4. Khoang điểm SRQ-20 chia theo các biểu hiện bạo lực tinh thần. So sánh giá trị TB điểm SRQ-20 ở 3 nhóm BL.14 Tương quan tần suất các biểu hiện bạo lực thể chất với việc từng thử kết thúc cCuỘC SỐng.

Số lần bị thương tích do BLVC cần CSYT và số lần bị thương tích nhẹ không cần CSYT. Lý do không điều trị thương tích BLVC tại các cơ sở y tế. So sánh giá trị TB điểm SRQ-20, số thương tích, số lần cần CSYT do BLVC, số lần bị thương tích nhẹ do BLVC không cần CSYT giữa nhóm nam 8n O0 017. Tương quan giới tính với việc từng thử kết thúc cuộc sống ở nhóm MAN NHAN BLVC 2.

Các vấn đề sức khỏe của nạn nhân BLVC chia theo nhóm tuôi. So sánh tương quan nhóm tuổi với một số vấn đề SK ở nhóm nạn nhân BLVC và nhóm người chưa từng bị BLVC. Hệ số z(obs) của so sánh tương quan nhóm tuổi với một số vẫn đề SK giữa nhóm nạn nhân BLVC và nhóm người chưa từng bị BLVC. Tương quan giữa số lần mang thai với một số vấn đề sức khỏe của nạn nhân BLVC và người chưa từng bị BLVC.

Tương quan số con với một số vấn đề sức khỏe của nạn nhân BLVC và người chưa từng bị BLVC.- --- c3 1v SH 9 111 11111 HH ng rệt 153 DANH MUC CAC BIEU Biểu 3. Tý lệ là nạn nhân trong mẫu phân theo các dạng BLVC ở hai giới. Tỷ lệ nam và nữ trong mẫu từng là nạn nhân của các biểu hiện BLVC. Tỷ lệ nam và nữ trong mẫu bị các biểu hiện bạo lực thé chat tir phia vợ/chồng trong 12 tháng trước thời điểm khảo sát .- ¿2-2 + 22£+sz+sz+xze: 79 Biểu 5.

Các dấu hiệu rối nhiễu tâm trí xuất hiện ở hai nhóm nạn nhân nam ;§:¡8n 0020777 — 138 DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 3. Câu chuyện của cô ÌMal.- - ---- - c1 v11 11v SH HH ng ng nếp 80 Hộp 4. Câu chuyện của chị Hoa.- s5 1111211911191 1 1 1 ng ng rệt 107 Hộp 5. Câu chuyện của anh AIn.

-- -- <1 HH kg 140 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Mô hình sinh thái học (WHO, 2005).----¿- 2 ©++2£++£xz+cxzrrrxcee 53 Hình 2. Mô hình sinh thái xã hội áp dụng để phân tích bạo lực giới ở nhiều cấp độ c81080:/51102050077. Mô hình sinh thái học về sức khỏe (Our Watch, 2018).

Lý do chọn đề tài Bạo lực gia đình là một hiện tượng mang tính toàn cầu, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hạnh phúc gia đình nói riêng và ôn định, phát triển xã hội nói chung. Bao luc gia đình xuất hiện ở tất cả mọi quốc gia, bất kê trình độ phát triển, nền văn hóa, sắc tộc, tôn giáo. Bạo lực gia đình có thể xảy ra trong các mối quan hệ gia đình nhưng phổ biến nhất là bạo lực trong mối quan hệ vợ chồng và nạn nhân của bạo lực gia đình thường là phụ nữ.