Luận án Tiến sĩ Hóa học: Nghiên cứu CE-CD định lượng kháng sinh - Lê Thái Bình

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN 333 3k 3É 3k 3k 3É 3E 3É 2 3k 3E 3k he 2S 3k 3É 3k >k >É >k 3É OK LÊ THÁI BÌNH NGHIÊN CUU PHÁT TRIEN VA UNG DỤNG PHUONG PHAP DIEN DI MAO QUAN DETECTOR ĐỘ DAN KHONG TIEP XÚC (CE-CD) DE ĐỊNH LƯỢNG MOT SO NHÓM KHÁNG SINH LUẬN ÁN TIEN SĨ HOA HỌC Hà Nội - 2022 ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN LÊ THÁI BÌNH NGHIÊN CỨU PHAT TRIEN VÀ UNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN DI MAO QUAN DETECTOR ĐỘ DAN KHÔNG TIEP XÚC (CE-C‘D) DE ĐỊNH LƯỢNG MOT SO NHOM KHANG SINH LUẬN ÁN TIEN SĨ HÓA HỌC Chuyên ngành: Hóa Phân tích Mã số: 94401 12.03 Cán bộ hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Ngọc Mai PGS. Nguyễn Thị Ánh Hường Hà Nội - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các sô liệu, kêt quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bô trong bât kỳ công trình nào khác.

Tác giả LOI CAM ON Luận án này được hoàn thành với sự hỗ trợ, giúp đỡ, động viên của các Thầy Cô, gia đình và bạn bè, đồng nghiệp. Với tinh cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PSG. Phạm Thị Ngọc Mai và PGS. Nguyễn Thị Ánh Hường đã nhiệt tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án.

Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy cô trong Bộ môn Hóa Phân tích, Khoa Hóa học, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tâm huyết truyền dạy kiến thức và động viên tôi trong thời gian học tập, nghiên cứu tại đây. Tôi xin cảm ơn công ty 3Sanalysis (http://www.vn/) đã cung cấp thiết bị CE-C’D để thực hiện nghiên cứu này và sự hỗ trợ một phần kinh phí thực hiện từ đề tài mã số 104.305 của Quỹ phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED). Tôi xin cảm ơn các bạn trong nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp điện di mao quản CE-CD của Bộ môn Hóa Phân tích, Khoa Hóa học, trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội đã phối hợp và hỗ trợ tôi hoàn thành nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, bạn bè cùng các đồng nghiệp trong công ty Đông Dương và các bạn sinh viên trong Bộ môn Hóa Phân tích, Khoa Hóa học, trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội đã ủng hộ, giúp đỡ, động viên tôi trong cả quá trình học tập và hoàn thành luận án.

Tác giả ii MỤC LỤC LOT CAM ĐOANN. 977140077244 E972A41 E22944E909141 90224100 i LOT CAM ON oesssssssesssssssscssssssssssssesesssnssssssssesssssnsssssnsesessssessssssesssssnecssssssesssssneesssssesesssses ii DANH MỤC CAC KY HIỆU VÀ CHU VIET TẮTT.2- 2s se se =seeseesses vi. xii MỞ ĐÂU.701007734 0701407044 0704407944 07944 0794102941 09410241e 1 CHƯƠNG I: TONG QUAN oisssssssssssssssssssssssssssssssssssessssssesssssssssssssesssssssessssssesesssssesssssses 5 1. Tổng quan về kháng sinh.

Tống quan về một số nhóm kháng Sinh. Nhóm kháng sinh -ÏaCfaim. - -- «+ + +3 3 23 91 HH ng ng ngư 12 1. Vấn đề kháng kháng sinh trên thế giới và Việt Nam.

Các phương pháp xác định kháng sinh trong mẫu dược phẩm và mẫu sinh học22 1. Phương pháp sắc kí.----- 2-5 StSE 2E 2EEE21121122122171 21711121211 xe, 22 1. Phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử. Phương pháp điện hóa.

Phương pháp điện di mao QUẢảï1. Phương pháp điện di mao Quan. Giới thiệu chung về phương pháp điện di mao quản. Nguyên tắc và cau tạo của một hệ điện di mao quản cơ bản.

Cơ sở lý thuyết của điện di mao quản .----- 2-2 sx+£E+£Ee£EerEezrrrezrerrs 36 1. Dòng điện di thâm thấu và sự di chuyên của ion chất phân tích trong mao h0. Cac detector thông dung trong phương pháp điện di mao quản. THUC NGHIEM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Thiết bị và hóa ChAt. Chuan bị các dung dịch hóa chất. Phương pháp nghiên CỨU. Phương pháp CE-CD).-- 2: 2£SsSE9EE£EEEEEEEEEEEEE211271121171121171111 11.

Phương pháp khảo sát xác định các điều kiện thích hợp. Thông tin mẫu và xử lý mẫu được phẩm. Phương pháp lay mẫu, xử lý, làm giàu mẫu huyết tương. Phương pháp đánh giá độ tin cậy của phương pháp phân tích.

KET QUA VÀ THẢO LUẬN.s- 5-5 5< se se se ssessessessessessee 58 3. Xác định đồng thời Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A, Kanamycin B bằng D10 08. Khao sát các điêu kiện thích hop. 1S vn St SH kg ky 58 3.

Xây dựng đường chuẩn các chat phân tích và đánh giá phương pháp. Phân tích đồng thời Amikacin, Streptomycin và Kanamycin trong mẫu dược 010. Xác định đồng thời Vancomycin và Teicoplanin trong được phẩm bằng phương 01) 995 010575. Khao sát các điêu kiện thích hop.

Xây dựng đường chuẩn các chất phân tích và đánh giá phương pháp. Phân tích đồng thoi Vancomycin va Teicoplanin trong mẫu được pham. Xác định đồng thời Amoxicillin, Ampicillin, Cefoperazon va Sulbactam bằng phương pháp CE:-CT).-s- se ©Ss©ss©Ss£Es£ESsEssESseEssEvseTssersersserserrserssose 86 3. Khảo sát các điều kiện thích hợp.

Xây dựng đường chuẩn các chat phân tích và đánh giá phương pháp. Phân tích đồng thời kháng sinh Amoxicillin, Ampicillin, Cefoperazon và Sulbactam trong được phẩm.---- 2 2 2+SE+SE+EE+EEtEEEEEEEEEEEEEEvrxrrkrrrees 94 3. Xác định đồng thời kháng sinh Doripenem, Meropenem, Imipenem và Ertapenem trong mẫu dược phẩm và mẫu huyết tương bằng phương pháp 1V 3. Xây dựng đường chuẩn các chất phân tích và đánh giá phương pháp.

Phân tích đồng thời Doripenem, Meropenem, Imipenem và Ertapenem trong mẫu dược phẩm .----- 2 + + ©E+2E£SE£EE£EEE2E12E1211221221717171 7121. Xây dựng quy trình chiết pha rắn Meropenem và Imipenem trong mẫu huyết tương nhằm xác định bằng phương pháp CE-C D.,ÔỎ 119 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CUA TÁC GIÁ LIÊN QUAN DEN 00. 121 TÀI LIEU THAM KHẢO. 132 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIET TAT Ký hiệu Thuật ngữ tiếng Anh Thuật ngữ tiếng Việt Ace Acetic acid Acid acetic AHFS American Hospital Formulary Dich vu danh muc thuốc của bệnh viện Service Hoa Ky AOAC Association of Official Analytical Hiệp hội các nha hoá học phân tích Chemists Arg Arginine (2—amino—5— Arginin (Acid 2—amino—5— guanidinopentanoic acid) guanidinopentanoic) Asc Ascobic acid Acid ascobic CD Capacitively coupled contactless Detector độ dẫn không tiếp xúc kết nối conductivity detector kiéu tu dién CE Capillary Electrophoresis Phuong phap dién di mao quan CZE Capillary zone electrophoresis Phuong phap dién di mao quan ving EOF Electroosmotic flow Dong dién di tham thấu EMS Electrospray mass spectrometry Khoi phô phun điện tử ESI Electrospray ionization lon hoá phun điện tử FID Flame ionization detector Detector ion hoa ngon lua GC Gas chromatography Sắc kí khí His Histidine (2-Amino—3—(1 H— Histidin (acid 2—Amino—3—(1H— imidazol—4—yl) propanoic acid) imidazol—4—yl) propanoic) HPLC High-performance liquid Sắc kí lỏng hiệu năng cao chromatography IC lon chromatography Sắc kí ion ID Internal diameter Duong kinh trong ISE Ton Selective Electrode Điện cực chon loc ion LOD Limit of detection Giới han phat hiện vi LOQ Limit of quantification Giới hạn định lượng LIF Laser-induced fluorescence Detector nhiét huynh quang MDL Method detection limit Giới han phát hiện của phương pháp MQL Method quantification limit Giới hạn định lượng của phương pháp MES 2—morpholin—4—ylethanesulfonic Acid 2—morpholin—4—ylethanesulfonic acid MS Mass spectrometer Khôi phô PBP Proteine Bound Penicilline protein gan penicillin PDA Photodiode array detector Detector mang diod quang PED Pulsed electrochemical detection Phát hiện xung điện hóa RSD Relative standard deviation Độ lệch chuẩn tương đối RP Reversed phase Pha dao SD Standard deviation Độ lệch chuẩn SPE Solid phase extraction Phương pháp chiết pha răn TCA Trichloroacetic acid Acid Trichloroacetic TCVN Vietnamese Standards Tiêu chuân Việt Nam Tris 2-Amino-2-hydroxymethyl— 2-Amino-2-hydroxymethyl-propan— propan—1,3-diol 1,3-diol TDM Therapeutic Drug Monitoring Giám sát nông độ thuốc trong điêu tri UPLC Ultra Performance Liquid Sac ki long siéu hiéu nang Chromatography UV-Vis | Ultraviolet - visible Tu ngoai - kha kién vii DANH MỤC BANG Bang 1.

Phân loại, cấu trúc một số kháng sinh nhóm Aminoglyeosid. Thông tin chung cua kháng sinh Vancomycin và Teicoplanin. Thong tin chung của một số kháng sinh phối hop với Sulbactam sử dung trong NQNIEN COU veeceeeccesccescesecscceseescceseesceeseesecesesseesseesececessecceeseeeceeseceaeeaeceeeseeeeeeeeeneeaeeats 15 Bang 1. Thông tin chung của một số kháng sinh nhóm Carbapenen.

Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các kháng sinh bằng phương pháp sắc kí "—. Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các kháng sinh trong dược phẩm và mẫu sinh học bằng phương pháp quang phổi cesceccesseccsesssessesssessesssesseessessesssessssssessseeseeses 27 Bảng 1. Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các kháng sinh trong dược phẩm và mẫu sinh học bằng phương pháp điện hóa. Tóm tắt một số nghiên cứu xác định các kháng sinh trong dược phẩm và mẫu sinh học bằng phương pháp điện di mao Quan .©5c©52©52©5<2cccs+zsccssccee 32 Bảng 2.

Giá trị thé tách được khảo sát.--c- 5£ +t‡Sk‡EE+EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErkrrrrrerrre 50 Bảng 2. Thời gian bom mẫu ẩược khảo sát.--:--cc©2+©cs+©c+2cxecrerxezreerxesreerxesred 51 Bảng 2. Chiều cao bơm mẫu được khảo sát.--- 5+ 5++Se+E‡ESE+EEEeEEErrerkerkerrrees 51 Bang 3. Anh huong cua thé tach dén dién tich pic (Spic) va thoi gian di chuyén (tac) Cua Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A và Kanamycin B.

Anh hưởng của chiều cao bơm mẫu đến diện tích pic (Spic) và thời gian di chuyển (tg) của Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A và Kanamycin B. Ảnh hưởng của thời gian bom mẫu đến diện tích pic (Spic) va thời gian di chuyển (tạ.) của Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A va Kanamycin B. Điều kiện thích hợp xác định đồng thời Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A và Kanamycin B bằng phương pháp CE-CD.---©-e+cxcccccctezrerkerreerkerred 64 Vili Bảng 3. Phương trình đường chuẩn của Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A và ,€.

Giới hạn phát hiện Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A va Kanamycin B bằng phương pháp CE-C’D. Độ lặp lại và độ thu hồi của phương pháp CE-C'D xác định Amikacin, Streptomycin, Kanamycin A và KanamyCIn P. 5s «se rskt 68 Bảng 3. Kết quả phân tích hàm lượng Amikacin, Streptomycin và Kanamycin A trong một số mẫu dược phẩm bằng phương pháp CE-CD.

Kết quả phân tích hàm lượng Amikacin, Streptomycin và Kanamycin A trong một số mẫu dược phẩm bằng phương pháp CE-C’D và phương pháp đối chứng. Ảnh hưởng của nông độ dung dịch đệm đến diện tích pic (Spic) và thời gian đi chuyển (tac) của Vancomycin và Te€ÏCODÏHÏH. Ảnh hưởng của thế tách đến diện tích pic (Spic) và thời gian di chuyển (tae) của Vancomycin Và Te©ÌCODÏHH. cv KTkt 77 Bang 3.

Anh hưởng của thời gian bom mẫu đến diện tích pic (Spic) và thời gian di chuyển (tac) CUA VANCOMYCIN VA TeiCOPLANIN .à- ScccSSSs+eEseeeeteeeerseseerrs 78 Bang 3. Anh hưởng của chiều cao bom mẫu đến diện tích pic (Spic) và thời gian di chuyển (tac) của Vancomycin Và TeicOplanin. Ảnh hưởng của chiều dài hiệu dụng đến diện tích pic (Spic) và thời gian di chuyển (tac) CUA VANCOMYCIN và TeiCOPLANIN. Điêu kiện thích hợp xác định dong thời Vancomycin và Teicoplanin bằng phương pháp CE-CD.

Phương trình đường chuẩn của Vancomycin và Teicoplanin. Giới hạn phát hiện Vancomycin và Teicoplanin bằng phương pháp CE-CTD Bảng 3. Độ lặp lại và độ thu hồi của phương pháp CE-C'D xác định Vancomycin và TeiCOPIANIN woe Hrrttđađ. Két qua phân tích ham lượng Vancomycin va Teicoplanin trong 9 mau được phẩm bằng phương pháp CE-CD.

Kết quả phân tích hàm lượng Vancomycin và Teicoplanin trong một số mau dược phẩm bằng phương pháp CE-CD và HPLC (n= 3) .