Luận án: Sẵn SÀNG TÂM LÍ VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC VIÊN TRƯỜNG ĐH QUÂN SỰ

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực và có xuất xứ rõ ràng. Tác giả luận án NCS Nguyễn Đình Sảng MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 5 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 12 Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN SẴN SÀNG TÂM LÍ VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUÂN SỰ HIỆN NAY 32 1. Cấu trúc sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự 49 1.

Các yếu tố ảnh hưởng đến sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự 63 1. Tiêu chí đánh giá sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên ở các trường đại học quân sự hiện nay 70 Chương 2 TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 80 2. Tổ chức nghiên cứu 80 2. Phương pháp nghiên cứu 84 2.

Tổ chức thực nghiệm tác động 90 Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP TÂM LÍ - SƯ PHẠM NÂNG CAO SẴN SÀNG TÂM LÍ VỚI HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUÂN SỰ HIỆN NAY 99 3. Phân tích thực trạng sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 99 3. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 119 3. Những biện pháp tâm lí - sư phạm nâng cao sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 123 3.

Phân tích kết quả thực nghiệm 140 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC 163 DANH MỤC BẢNG TT TÊN BẢNG Trang 1. Kết quả tổng hợp phát hiện các tiêu chí đánh giá sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 81 2. Đánh giá của giảng viên, cán bộ quản lí học viên về thực trạng động cơ hoạt động nghề nghiệp của học viên 103 3. Tự đánh giá của học viên về thực trạng động cơ hoạt động nghề nghiệp 104 4.

Tổng hợp kết quả đánh giá động cơ hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự 105 5. Đánh giá của giảng viên, cán bộ quản lí về thực trạng kiến thức của học viên 107 6. Tự đánh giá thực trạng kiến thức của học viên 108 7. Điểm đánh giá thực trạng kiến thức của học viên các trường đại học quân sự 110 8.

Đánh giá của giảng viên, cán bộ quản lí về thực trạng cảm xúc - ý chí của học viên 112 9. Tự đánh giá thực trạng cảm xúc-ý chí của học viên 113 10. Thực trạng cảm xúc - ý chí của học viên 113 11. Đánh giá của giảng viên, cán bộ quản lí về thực trạng kĩ năng nghề nghiệp của học viên 116 12.

Tự đánh giá thực trạng kĩ năng nghề nghiệp của học viên 118 13. Tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng kĩ năng nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự 118 14. Thực trạng sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 120 15. Giảng viên, cán bộ quản lí đánh giá về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 122 16.

Học viên đánh giá về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp 124 17. Tính khả thi của các biện pháp tâm lí - sư phạm nâng cao sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 146 18. Tình hình thực hiện các biện pháp tâm lí - sư phạm 147 nâng cao sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự thời gian vừa qua 19. Mức độ phát triển sẵn sàng kĩ năng nghề nghiệp của học viên trước thực nghiệm 148 20.

Mức độ sẵn sàng kĩ năng nghề nghiệp của học viên sau thực nghiệm 150 21. Tổng hợp mức độ sẵn sàng kĩ năng nghề nghiệp của học viên trước và sau thực nghiệm 151 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ TÊN SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Trang 1. Cấu trúc sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 63 2. So sánh đánh giá thực trạng động cơ nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 106 3.

So sánh kết quả đánh giá thực trạng kiến thức của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 109 4. So sánh thực trạng cảm xúc - ý chí của học viên 114 5. So sánh kết quả đánh giá thực trạng kĩ năng nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 119 6. Thực trạng sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 121 7.

Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay 125 8. So sánh mức độ sẵn sàng kĩ năng nghề nghiệp của học viên trước thực nghiệm 149 9. Mức độ sẵn sàng kĩ năng nghề nghiệp của học viên trước và sau thực nghiệm 152 5 MỞ ĐẦU 1. Giới thiệu khái quát về luận án Sẵn sàng tâm lí với hoạt động nói chung, sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp nói riêng là một vấn đề khoa học được các nhà Tâm lí học, Tâm lí học sư phạm, Giáo dục học quan tâm nghiên cứu.

Sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay là Luận án tiến sĩ Tâm lí học được nghiên cứu độc lập đầu tiên ở Việt Nam. Trên cơ sở khái quát các công trình nghiên cứu Tâm lí học, Tâm lí học sư phạm, Giáo dục học trên thế giới và trong nước, tác giả luận án đã quan niệm: sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự là tổ hợp các phẩm chất tâm lí của nhân cách học viên được biểu hiện ở: động cơ hoạt động nghề nghiệp, kiến thức, cảm xúc - ý chí, kĩ năng nghề nghiệp giúp học viên thực hiện hoạt động nghề nghiệp đạt kết quả cao theo mục tiêu đào tạo của nhà trường; xác định cấu trúc, những yếu tố ảnh hưởng và các biện pháp tâm lí - sư phạm nâng cao sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay. Lí do chọn đề tài Công cuộc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có số lượng hợp lí, với chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu cao”[22, tr.234], sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống, phương hướng đào tạo sĩ quan ở các trường đại học quân sự là “đào tạo đội ngũ cán bộ có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân; tập trung đào tạo theo chức vụ có trình độ học vấn tương ứng, trong đó, đào tạo cán bộ cấp phân đội có trình độ đại học là cơ bản; đào tạo đội ngũ nhân viên chuyên môn kĩ thuật theo các nhóm ngành của 6 các quân chủng, binh chủng, ngành có mặt bằng kiến thức chung của Nhà nước, có tay nghề đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Quân đội”[24,tr. Chính những yêu cầu cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, của hoạt động quân sự, yêu cầu xây dựng Quân đội thời kì mới, mục tiêu đào tạo đội ngũ cán bộ Quân đội, đòi hỏi các trường đại học quân sự vừa phải chú trọng trang bị cho học viên kiến thức toàn diện, kiến thức chuyên ngành, phát triển các phẩm chất nhân cách nghề nghiệp quân sự, vừa phải hình thành, phát triển sự sẵn sàng bên trong với hoạt động nghề nghiệp.

Bởi điều đó có ý nghĩa rất quan trọng, giúp người sĩ quan tương lai nhanh chóng hòa nhập với mọi mặt hoạt động của đơn vị, luôn luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao trên cương vị, chức trách của những cán bộ lãnh đạo, chỉ huy đơn vị, những cán bộ chuyên môn theo mục tiêu đào tạo. Trong thực tiễn quá trình sư phạm ở các trường đại học quân sự, vẫn còn một bộ phận học viên chưa sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp, biểu hiện ở: động cơ học tập nghề nghiệp chưa ổn định; nhận thức chưa đầy đủ về mục tiêu, yêu cầu đào tạo; lúng túng trong thực hành giải quyết nhiệm vụ theo chức trách; kĩ năng xử trí một số tình huống quân sự hạn chế; giao tiếp quân sự chưa đúng; ý chí vươn lên không rõ ràng. Sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp nói chung, với nghề nghiệp quân sự nói riêng đã được nhiều nhà Tâm lí học nước ngoài và Việt Nam nghiên cứu trên bình diện lí luận, ở các khía cạnh, góc độ và phương pháp tiếp cận khác nhau, chủ yếu nhằm mục đích hướng nghiệp cho học sinh phổ thông, hoặc chuẩn bị tâm lí cho chủ thể trước những hoạt động nhất định. Vấn đề sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống.

Vì vậy, chúng tôi lựa chọn vấn đề này làm đề tài luận án của mình. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích nghiên cứu Làm rõ cơ sở lí luận, thực tiễn của vấn đề sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự hiện nay; trên cơ sở đó, đề xuất những biện pháp tâm lí - sư phạm nâng cao sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ khái niệm, cấu trúc, những yếu tố ảnh hưởng đến sẵn sàng tâm lí với hoạt động nghề nghiệp của học viên các trường đại học quân sự.