Vận dụng Chu trình Kiến tạo 5E dạy học một số chủ đề Toán cho sinh viên Cao đẳng KT-KT

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM –––––––––––––––––––––– NGUYỄN THỊ LOAN VẬN DỤNG CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E VÀO DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN CHO SINH VIÊN KHỐI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÁI NGUYÊN- 2020 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM –––––––––––––––––––––– NGUYỄN THỊ LOAN VẬN DỤNG CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E VÀO DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN CHO SINH VIÊN KHỐI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT Ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Toán học Mã số: 9140111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Bùi Văn Nghị 2.TS Trịnh Thanh Hải THÁI NGUYÊN- 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là bản luận án của riêng tôi. Mọi số liệu trong luận án là trung thực. Kết quả trong luận án chưa từng được sử dụng để nhận học vị lần nào. Thái Nguyên, tháng 12 năm 2020 Tác giả Nguyễn Thị Loan ii LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ hướng dẫn: GS.

Bùi Văn Nghị và PGS.TS Trịnh Thanh Hải. Các thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp cho tác giả hoàn thành luận án. Xin chân thành cảm ơn các thầy cô, các cán bộ phòng chức năng đã giảng dạy và tạo mọi điều kiện cho nghiên cứu sinh hoàn thành khoá học. Tác giả xin cảm ơn tới Ban giám hiệu và các đồng nghiệp trường cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật, Đại học Thái Nguyên nơi tôi đang công tác đã động viên và tạo điều kiện trong quá trình tôi nghiên cứu.

Tác giả cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn chia sẻ, động viên tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Thái Nguyên, tháng 12 năm 2020 Tác giả Nguyễn Thị Loan iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC.iii NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN.vi DANH MỤC CÁC BẢNG.vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ.viii MỞ ĐẦU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐƯA RA BẢO VỆ. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN.8 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ LÝ THUYẾT KIẾN TẠO VÀ CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E Ở NƯỚC NGOÀI. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC VỀ VẬN DỤNG LÝ THUYẾT KIẾN TẠO VÀ CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E TRONG DẠY HỌC. LÝ THUYẾT KIẾN TẠO VÀ CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E. LÝ THUYẾT KIẾN TẠO.

QUAN NIỆM VỀ DẠY HỌC THEO THUYẾT KIẾN TẠO. DẠY HỌC THEO CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E. MỐI QUAN HỆ GIỮA LÝ THUYẾT KIẾN TẠO VÀ CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E.

CÁC BƯỚC CỦA CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E. NHỮNG CHỦ ĐỀ TOÁN ĐƯỢC DẠY TRONG CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT. KHÁI QUÁT VỀ MỤC TIÊU, CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT. MỤC TIÊU, NỘI DUNG TOÁN CAO CẤP VÀ XÁC SUẤT THỐNG KÊ TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT.

THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC TOÁN Ở KHỐI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT. MỤC TIÊU KHẢO SÁT. ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT, THỜI GIAN KHẢO SÁT. PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT.

NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ KHẢO SÁT.50 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.59 CHƯƠNG 2: BIỆN PHÁP DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN CHO SINH VIÊN KHỐI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT THEO CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E. ĐỊNH HƯỚNG ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP. MỘT SỐ BIỆN PHÁP. BIỆN PHÁP 1: KHAI THÁC CÁC HOẠT ĐỘNG CỤ THỂ VẬN DỤNG VÀO MỖI BƯỚC CỦA CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E TRONG DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN.

KẾT HỢP CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E VỚI MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KHÁC DỰA TRÊN NỀN TẢNG CỦA LÝ THUYẾT KIẾN TẠO TRONG DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT. TĂNG CƯỜNG CÁC TÌNH HUỐNG LIÊN QUAN ĐẾN THỰC TIỄN NGHỀ NGHIỆP THUỘC LĨNH VỰC KINH TẾ - KỸ THUẬT TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN THEO CHU TRÌNH KIẾN TẠO 5E.91 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.110 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. MỤC ĐÍCH, TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM.

TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. PHƯƠNG PHÁP DẠY THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. GIÁO ÁN THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. HỆ PHƯƠNG TRÌNH TUYẾN TÍNH (2 TIẾT).

XÁC SUẤT TOÀN PHẦN - CÔNG THỨC BAYES (2 TIẾT). ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. ĐÁNH GIÁ ĐỊNH LƯỢNG. Đánh giá định tính.127 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.133 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.134 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ ĐÃ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.135 TÀI LIỆU THAM KHẢO.137 vi vii NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Viết tắt Viết đầy đủ Engage - Explore - Explain - 5E Expand/Elaborate - Evaluate CĐ Cao đẳng CTKT Chu trình kiến tạo ĐHSP Đại học Sư phạm ĐC Đối chứng GQVĐ Giải quyết vấn đề GV Giảng viên HS Học sinh KT-KT Kinh tế - Kỹ thuật Nxb Nhà xuất bản PH&GQVĐ Phát hiện và giải quyết vấn đề PPDH Phương pháp dạy học SV Sinh viên TCC Toán cao cấp TNSP Thực nghiệm sư phạm Tr Trang XSTK Xác suất thống kê viii DANH MỤC CÁC BẢNG BẢNG 1.

DANH SÁCH CÁC TRƯỜNG ĐƯỢC KHẢO SÁT. MỤC ĐÍCH QUA CÁC CÂU KHẢO SÁT. THỐNG KÊ KẾT QUẢ CÁC PHIẾU HỎI GV. THỐNG KÊ KẾT QUẢ CÁC PHIẾU HỎI SV.

KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CỦA GV VỀ TÌNH HÌNH DẠY VÀ HỌC TCC, XSTK. KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ PPDH CỦA GV TRONG DẠY HỌC TCC, XSTK. KẾT QUẢ KHẢO SÁT ĐỐI VỚI SV. KẾT QUẢ THAM GIA CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU TRONG HỌC TCC, XSTK CỦA SV.

KẾT QUẢ HỌC TẬP CÁC KHÓA ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ CỦA SV TRƯỜNG CĐ KT-KT THÁI NGUYÊN. KẾT QUẢ BÀI KIỂM TRA 30’ CỦA LỚP TNSP VÀ LỚP ĐC. Kết quả bài kiểm tra 45’ của lớp TNSP và lớp ĐC.127 ix DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ Biểu đồ: Biểu đồ 3. So sánh số lượng các loại điểm giữa lớp TNSP và lớp ĐC.

So sánh số lượng các loại điểm giữa lớp TNSP và lớp ĐC. Biểu diễn tỷ lệ SV có hành vi tích cực (tính theo %). CHU KỲ 4 GIAI ĐOẠN HỌC TẬP CỦA KOLB. Sơ đồ kiến tạo tri thức của Von Glaserfeld.

Chu trình kiến tạo 5E. Nguồn gốc và sự phát triển của chu trình kiến tạo 5E. Chu trình 7E của Eisenkraft A. Chu trình kiến tạo 5E.

Chu trình học tập Kolb. Lý do chọn đề tài (1) Xuất phát từ mục tiêu đào tạo nghề ở các trường Cao đẳng khối ngành Kinh tế - Kỹ thuật. Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Việt Nam đang định hình lại nhu cầu và mục tiêu đối với giáo dục. Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển dịch từ nền kinh tế nông, công nghiệp sang nền kinh tế tri thức, việc đào tạo nguồn lao động ở trình độ cao đẳng (CĐ) là hết sức cần thiết, nhằm cung cấp cho xã hội đội ngũ lao động có tay nghề, có kỹ năng, có kỷ luật và có thể hội nhập ngay vào thị trường lao động trong nước, trong khu vực và trên thế giới.

Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp nói chung, của các trường CĐ khối Kinh Tế - Kỹ thuật (KT-KT) nói riêng là “Đào tạo nhân lực trực tiếp cho sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, có năng lực hành nghề tương ứng với trình độ đào tạo; có đạo đức, sức khỏe; có trách nhiệm nghề nghiệp; có khả năng sáng tạo, thích ứng với môi trường hội nhập quốc tế; bảo đảm nâng cao năng suất, chất lượng lao động; tạo điều kiện cho người học sau khi hoàn thành khoá học có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc học trình độ cao hơn” (Luật Giáo dục Việt Nam, năm 2019) [34]. Tuy nhiên đào tạo nghề đang đối mặt với nhiều thách thức, việc nâng cao chất lượng được đặt ra và được coi là vấn đề sống còn đối với các trường CĐ. Với mục tiêu cụ thể, “Đối với giáo dục nghề nghiệp, tập trung đào tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp. Hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phương thức và trình độ đào tạo kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế” [34].

Như vậy, việc đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo hơn lúc nào hết đã trở nên cấp bách, là nhiệm vụ chiến lược đối với toàn ngành giáo dục nói chung, các trường CĐ khối KT-KT nói riêng. 2 (2) Xuất phát từ thực tiễn đào tạo trong các trường CĐ khối KT-KT chưa đáp ứng được yêu cầu mới của nền kinh tế, xã hội. Trong báo cáo tại Hội nghị lần thứ 8 của Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam, khoá XI, ngày 14 - 03 - 2013, có đoạn ghi rõ: “Đào tạo nghề nghiệp chưa gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học, với sản xuất kinh doanh và nhu cầu thị trường, dẫn đến tình trạng thừa thầy, thiếu thợ” [1]. Khảo sát thực trạng dạy và học ở một số trường CĐ KT-KT (sẽ trình bày trong mục 1.4 của luận án) cho thấy có không ít giảng viên (GV) chưa chú trọng đến phương pháp dạy học tích cực, chủ yếu vẫn dạy học theo phương pháp truyền thụ một chiều, áp đặt kiến thức.

Từ đó dẫn tới, người học luôn ở thế thụ động, tiếp nhận kiến thức một cách miễn cưỡng, không nắm được quá trình hình thành, dẫn đến kiến thức mới và cũng không biết vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề do thực tiễn nghề nghiệp đặt ra. Điều này dẫn tới tình trạng sau khi ra trường, có không ít sinh viên (SV) kém năng động, sáng tạo và không đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Trong thời gian qua, đã có một số kết quả nghiên cứu trong nước về việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực, các thuyết dạy học vào đào tạo ở bậc CĐ, đại học, trong đó có lý thuyết kiến tạo. Kết quả nghiên cứu cho thấy, lý thuyết kiến tạo đã kế thừa được những thành tựu quan trọng của tâm lý học hiện đại.

Theo quan điểm của lý thuyết kiến tạo về “tri thức” và “nhận thức”, có thể tạo ra cơ hội thuận lợi hơn cho việc áp dụng các phương pháp dạy học mới vào thực tiễn dạy học Toán trong các trường giáo dục chuyên nghiệp để nâng cao chất lượng dạy và học. Lý thuyết kiến tạo giúp người học biết cần phải học thế nào và tạo niềm tin rằng tất cả các tri thức đều nhất thiết là sản phẩm của những hoạt động nhận thức của chính người học [4], [6].