Luận án TS: Dạy học CNKT Cơ điện tử DVDA tại ĐHSPKT - Lê Văn Hồng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM  LÊ VĂN HỒNG DẠY HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ ĐIỆN TỬ DỰA VÀO DỰ ÁN Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử giáo dục Mã số : 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI, 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM  LÊ VĂN HỒNG DẠY HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ ĐIỆN TỬ DỰA VÀO DỰ ÁN Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử giáo dục Mã số : 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1.TS Trần Quốc Thành 2. TS Lƣơng Việt Thái HÀ NỘI, 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. i LỜI CẢM ƠN Luận án này được thực hiện tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Bộ Giáo dục& Đào tạo và Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên.

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tập thể tiến sỹ, giáo sư hướng dẫn khoa học: GS. Trần Quốc Thành TS. Lương Việt Thái đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và Trung tâm Đào tạo - Bồi dưỡng thuộc Viện đã tạo điều kiện mọi mặt để tác giả hoàn thành luận án này.

Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Khoa Cơ khí, Khoa Điện – Điện tử, Trường Đại học Sư Phạm Kỹ thuật Hưng Yên đã tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành thực nghiệm sư phạm tại trường. Xin bày tỏ lòng cảm ơn tới Chi ủy Đảng, Lãnh đạo Trung tâm nghiên cứu giáo dục đại học đã tạo mọi điều kiện về vật chất, tinh thần để tác giả yên tâm thực hiện luận án. Cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn tới quý thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học, gia đình, đồng nghiệp và tập thể lớp Nghiên cứu sinh Giáo dục học khóa 2012, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam đã quan tâm giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu, cổ vũ và động viên tác giả hoàn thành luận án. ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ ADDIE Analyse Design Develop Implement Evaluation CDIO Conceive - Design - Implement - Operate.

CĐT Cơ điện tử CMCN Cách mạng công nghiệp CNTT Công nghệ thông tin CNKT Công nghệ kỹ thuật CSTKM Cơ sở thiết kế máy CTĐT Chƣơng trình đào tạo DVDA Dựa vào dự án DAHT Dự án học tập DVDA Dựa vào dự án DH Dạy học ĐC Đối chứng ĐG Đánh giá GV Giảng viên HĐ Hoạt động KQHT Kết quả học tập KTĐT Kỹ thuật điện tử NXB Nhà xuất bản PP Phƣơng pháp PPDH Phƣơng pháp dạy học RCN Robot công nghiệp SV Sinh viên SPKT Sƣ phạm kỹ thuật TN Thực nghiệm VĐK Vi điều khiển iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. iii MỤC LỤC. iv DANH MỤC BẢNG.

viii DANH MỤC HÌNH .x DANH MỤC BIỂU ĐỒ. xi MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Khách thể, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Luận điểm bảo vệ. Những đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ ĐIỆN TỬ DỰA VÀO DỰ ÁN Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT .1Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài .1 Lịch sử dạy học dựa vào dự án.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài .2 Một số khái niệm cơ bản .1 Dự án và dự án học tập .2 Dạy học dựa vào dự án .3 Dạy học ngành CNKT Cơ điện tử dựa vào dự án .4 Công nghệ Kỹ thuật Cơ điện điện tử .5 Năng lực thực hiện và dạy học dựa vào năng lực thực hiện .3 Đặc trƣng của dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng ĐH SPKT .1 Bản chất và đặc điểm của dạy học dựa vào dự án.2 Phân loại dự án học tập trong dạy học ngành CNKT Cơ diện tử DVDA26 1.3 Vai trò của GV và SV trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .4 Đánh giá trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .4 Đặc trƣng của SV và chuẩn đầu ra của CTĐT ngành CNKT Cơ điện tử trình độ đại học chính quy ở trƣờng đại học SPKT .1 Đặc điểm hoạt động nhận thức của SV đại học ngành CNKT Cơ điện tử30 1.2 Năng lực của SV Sƣ phạm kỹ thuật ngành CNKT Cơ điện tử .3 Chuẩn đầu ra CTĐT ngành CNKT Cơ điện tử trình độ đại học .5 Cơ sở triết học và tâm lý học của dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng Đại học SPKT .1 Cơ sở triết học .2 Cơ sở tâm lý học .6 Quy trình thiết kế hệ thống các DAHT trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT .7 Tiến trình dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT .1 Giai đoạn phân tích (Analyse) .2 Giai đoạn thiết kế (Design).3 Giai đoạn triển khai (Implement) .4 Giai đooạn đánh giá dạy học DVDA (Evaluation) .5 Giai đoạn phát triển (Development) .8 Thực trạng tổ chức dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT.1 Khái quát về khảo sát .2 Kết quả khảo sát.3 Nhận xét chung về thực trạng .9 Ƣu điểm và hạn chế của dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .2 Một vài hạn chế.

64 Kết luận chƣơng 1. ĐỀ XUẤT TỔ CHỨC DẠY HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ ĐIỆN TỬ .66 DỰA VÀO DỰ ÁN Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT.1 Định hƣớng và nguyên tắc tổ chức dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT .1 Một số định hƣớng dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT .2 Nguyên tắc tổ chức dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT .2 Xây dựng bộ công cụ đánh giá trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA ở trƣờng đại học SPKT .1 Bảng kiểm quá trình hoạt động học hợp tác dành cho giảng viên.2 Phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án .3 Phiếu đánh giá sản phẩm của dự án học tập .4 Phiếu đánh giá tổng hợp kết quả dự án .3 Tổ chức dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA trong đào tạo kỹ sƣ CNKT Cơ điện tử.1 Phân tích các yếu tố liên quan đến dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA trong đào tạo kỹ sƣ CNKT Cơ điện tử.2 Thiết kế dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .3 Triển khai dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA cho từng tổ hợp liên học phần đã đề xuất đƣợc các DAHT.4 Đánh giá KQHT của SV trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .5 Phát triển dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA. 120 Kết luận chƣơng 2. 126 CHƢƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM.1 Mục đích thực nghiệm.2 Đối tƣợng và thời gian thực nghiệm .3 Nội dung thực nghiệm sƣ phạm .4 Xây dựng phƣơng pháp, kỹ thuật phân tích thực nghiệm .1 Về định lƣợng .2 Về định tính .5 Triển khai thực nghiệm.1 Chuẩn bị thực nghiệm .2 Kế hoạch thực nghiệm .3 Thực nghiệm sƣ phạm .6 Kết quả phân tích thực nghiệm .1 Phân tích điều kiện đầu vào của lớp ĐC&TN .2 Phân tích kết quả thực nghiệm định lƣợng .3 Phân tích kết quả thực nghiệm định tính.

151 Kết luận chƣơng 3. 155 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .157 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN TÁC GIẢ. 160 TÀI LIỆU THAM KHẢO .161 DANH MỤC PHỤ LỤC .77 vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1 So sánh tƣơng đối dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA với dạy học CNKT Cơ điện tử theo phƣơng pháp truyền thống .2 Mô tả cơ cấu số lƣợng GV của các cơ sở đào tạo SPKT .3 Mô tả cơ cấu trình độ chuyên môn của GV và cán bộ quản lý .4 Tổng hợp mức độ sử dụng các nhóm PPDH của GV ở một số trƣờng đại học SPKT .1 Bảng kiểm tra quá trình hoạt động học hợp tác dành cho GV[33] .2 Phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án .3 Phiếu đánh giá sản phẩm dự án học tập .4 Phiếu đánh giá tổng hợp kết quả dự án.5 Mô tả cấu trúc kiến thức của CTĐT ngành CNKT Cơ điện tử .6 Phân bố thời gian đối với các hoạt động dạy&học học phần KTĐT .7 Kế hoạch dạy thực hành học phần KTĐT .8 Hình thức tổ chức dạy học học phần KTĐT .9 Phân bố thời gian đối với các hoạt động dạy&học học phần CSTKM .10 Lịch trình chung dạy học học phần CSTKM .11 Lịch trình chi tiết dạy học học phần CSTKM .12 Lịch trình chung học phần VĐK .13 Lịch trình chi tiết học phần VĐK .14 Kế hoạch dạy học học phần RCN .15 Mô tả sự phân bố thời gian học cho tổ hợp liên học phần .16 Kế hoạch thực hiện một số hoạt động chính trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .17 Biện pháp kỹ thuật sử dụng dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA106 Bảng 2.18 Kịch bản sƣ phạm trong dạy học ngành CNKT Cơ điện tử DVDA .19 Mô tả các hoạt động của GV&SV trong xác định mục tiêu và tên dự án108 Bảng 2.20 Mô tả các hoạt động của SV&GV trong “Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án”.21 Mô tả các hoạt động của SV&GV trong “Thực hiện dự án” .22 Mô tả các hoạt động của SV và GV trong “Báo cáo kết quả dự án”.23 Các hoạt động của SV và GV trong “đánh giá tổ hợp các học phần KTĐT; CSTKM; VĐK; RCN” .1 Thống kê lớp thực nghiệm, đối chứng và GV giảng dạy .2 Kế hoạch thực nghiệm dạy học DVDA .3 Danh sách SV các nhóm thực hiện các DAHT (Lớp TN) .4 So sánh KQHT của nhóm TN&ĐC trƣớc thực nghiệm .5 Mô tả các tham số kiểm định của hai nhóm TN&ĐC đầu vào .6 Mô tả sự đánh giá KQHT của SV nhóm TN&ĐC sau TN của học phần KTĐT.7 Mô tả xếp loại học lực của SV của hai nhóm TN&ĐC sau TN .8 Mô tả các tham số kiểm định nhóm TN&ĐC của học phần KTĐT .9 Mô tả sự đánh giá KQHT của SV nhóm TN&ĐC sau TN của học phần CSTKM .10 Mô tả xếp loại học lực SV của hai nhóm TN&ĐC sau TN của học phần CSTKM .