Luận án tiến sĩ: Đề xuất xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán khai căn và logarit rời rạc - Lưu Xuân Văn
"Luận án tiến sĩ này giới thiệu một lược đồ chữ ký số mới, dựa trên khai căn và logarit rời rạc, mang lại giải pháp bảo mật hiệu quả và cải tiến."
Luan An
Luận án tiến sĩ toán học
Năm xuất bản
Số trang
144
Thời gian đọc
22 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
40 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- Tìm hiểu chữ ký số: Khái niệm, ứng dụng và định hướng
- Số trang:
- 144 trang
- Trường:
- Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự
- Chuyên ngành:
- Cơ sở toán học cho tin học
- Tác giả:
- Lưu Xuân Văn
- Năm:
- 2023
Tóm tắt nội dung luận án
I.Tìm hiểu chữ ký số Khái niệm ứng dụng và định hướng
Tài liệu trình bày tổng quan về chữ ký số, một công cụ mật mã học thiết yếu cho an ninh thông tin. Phần này giải thích các khái niệm cơ bản, phân loại và cơ sở lý thuyết hình thành lược đồ chữ ký. Nhiều chuẩn chữ ký số hiện có được giới thiệu, bao gồm DSS của Mỹ và GOST của Liên bang Nga. Việc nâng cao tính hiệu quả và an toàn tính toán là trọng tâm chính. Tài liệu xác định các vấn đề tồn tại trong lược đồ chữ ký hiện tại. Đồng thời, tài liệu đặt ra hướng nghiên cứu cụ thể. Hướng nghiên cứu tập trung vào việc đề xuất lược đồ chữ ký mới dựa trên bài toán khó trong lý thuyết số. Mục tiêu là tăng cường tính xác thực và khả năng chống giả mạo cho các giao dịch điện tử. Mật mã học khóa công khai đóng vai trò nền tảng.
1.1. Khái niệm và phân loại chữ ký số
Chữ ký số được định nghĩa là một phương pháp mã hóa thông điệp. Phương pháp này đảm bảo tính xác thực và không thể chối bỏ của thông tin điện tử. Nó sử dụng mật mã học khóa công khai. Một cặp khóa công khai và khóa riêng tư được tạo ra. Khóa riêng tư dùng để ký, khóa công khai dùng để xác minh. Chữ ký số được phân loại dựa trên cơ sở toán học và mục đích sử dụng. Các phân loại này bao gồm chữ ký số dựa trên hàm băm, chữ ký số dựa trên các bài toán khó trong lý thuyết số. Việc phân loại giúp hiểu rõ ưu nhược điểm của từng loại. Nó cũng hỗ trợ việc lựa chọn lược đồ chữ ký phù hợp với từng ứng dụng cụ thể.
1.2. Cơ sở hình thành và các chuẩn chữ ký số
Cơ sở hình thành chữ ký số dựa trên nguyên lý của mật mã học khóa công khai. Nguyên lý này sử dụng các bài toán khó về mặt tính toán. Các bài toán khó bao gồm bài toán phân tích thừa số nguyên lớn hoặc bài toán logarit rời rạc. Một hàm băm mật mã được sử dụng để tạo ra thông điệp băm. Thông điệp băm sau đó được mã hóa bằng khóa riêng tư. Các chuẩn chữ ký số phổ biến toàn cầu gồm Digital Signature Standard (DSS) của Mỹ. DSS bao gồm các thuật toán như DSA, ECDSA. Chuẩn GOST của Liên bang Nga cũng được sử dụng rộng rãi. Các chuẩn này đảm bảo an toàn tính toán và khả năng tương thích. Chúng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như giao dịch tài chính, chính phủ điện tử.
1.3. Định hướng nghiên cứu phát triển lược đồ
Nghiên cứu lược đồ chữ ký số hiện đại luôn hướng tới việc nâng cao hiệu quả và an toàn tính toán. Một định hướng quan trọng là phát triển lược đồ chữ ký mới. Các lược đồ chữ ký này dựa trên các bài toán khó mới hoặc kết hợp các bài toán khó hiện có. Ví dụ, việc kết hợp bài toán khai căn và logarit rời rạc. Mục tiêu là tạo ra lược đồ chữ ký có khả năng chống lại các cuộc tấn công mới. Đồng thời, lược đồ chữ ký cần duy trì hiệu suất xử lý cao. Các vấn đề tồn tại của chữ ký số hiện hành cần được giải quyết. Chúng bao gồm nguy cơ lộ khóa riêng tư hoặc lỗ hổng trong hàm băm mật mã. Nghiên cứu này đề xuất các phương pháp mới để củng cố tính xác thực và bảo mật.
II.Lược đồ chữ ký số Hệ phương trình phi tuyến khó giải
Tài liệu tập trung vào việc phát triển lược đồ chữ ký số mới. Lược đồ chữ ký số này dựa trên tính khó của việc giải hệ phương trình phi tuyến. Mật mã học khóa công khai phụ thuộc vào sự tồn tại của các bài toán khó. Các bài toán khó này dễ tính theo một chiều nhưng khó đảo ngược. An toàn tính toán của hệ thống chữ ký số được đảm bảo bởi các bài toán khó này. Phần này mô tả chi tiết bài toán giải hệ phương trình phi tuyến trên trường hữu hạn. Tính khó của bài toán này được phân tích kỹ lưỡng. Sau đó, một lược đồ chữ ký số cụ thể được đề xuất. Lược đồ này sử dụng tính khó của bài toán đã phân tích. Tài liệu cũng phân tích tính đúng đắn và mức độ an toàn của lược đồ chữ ký đề xuất.
2.1. Bài toán khó trong mật mã học hiện đại
Mật mã học khóa công khai dựa trên các bài toán khó chưa có thuật toán giải hiệu quả. Các bài toán khó tiêu biểu bao gồm bài toán phân tích số nguyên lớn (RSA) và bài toán logarit rời rạc (ElGamal, DSA). Các bài toán này tạo nền tảng cho khóa công khai và khóa riêng tư. An toàn tính toán của lược đồ chữ ký phụ thuộc trực tiếp vào tính khó của các bài toán này. Bất kỳ sự tiến bộ nào trong việc giải các bài toán khó này đều có thể đe dọa đến an toàn tính toán của các hệ thống mật mã hiện có. Do đó, việc tìm kiếm và phát triển các bài toán khó mới luôn là một trọng tâm của nghiên cứu mật mã. Lý thuyết số cung cấp nhiều nền tảng cho các bài toán khó này.
2.2. Hệ phương trình phi tuyến Bài toán khó mới
Một dạng bài toán khó mới được giới thiệu là giải hệ phương trình phi tuyến trên trường hữu hạn Zp. Bài toán này có tiềm năng ứng dụng trong mật mã học khóa công khai. Tính khó của việc giải các hệ phương trình này được đánh giá cao. Nó được xem là một ứng cử viên cho việc xây dựng lược đồ chữ ký mạnh mẽ. Tài liệu mô tả cách thức xây dựng các hệ phương trình này. Các hệ phương trình được thiết kế sao cho việc tìm nghiệm là không khả thi về mặt tính toán. Việc chứng minh tính khó này là cực kỳ quan trọng. Nó đảm bảo an toàn tính toán cho mọi lược đồ chữ ký được xây dựng dựa trên nó. Lý thuyết số và đại số trừu tượng là cơ sở để nghiên cứu bài toán này.
2.3. Xây dựng lược đồ chữ ký số an toàn
Dựa trên tính khó của việc giải hệ phương trình phi tuyến, một lược đồ chữ ký số mới được đề xuất. Lược đồ này bao gồm ba thuật toán chính: sinh khóa, ký và kiểm tra chữ ký. Thuật toán sinh khóa tạo ra khóa công khai và khóa riêng tư từ các tham số của hệ phương trình. Khóa riêng tư được sử dụng để tạo chữ ký số. Khóa công khai được dùng để xác minh tính xác thực của chữ ký số. Tính đúng đắn của lược đồ chữ ký được chứng minh. Mức độ an toàn tính toán được phân tích kỹ lưỡng, đặc biệt là khả năng chống lại các cuộc tấn công thông thường. Mục tiêu là đạt được một lược đồ chữ ký có tính xác thực cao và chống giả mạo hiệu quả. Hàm băm mật mã cũng được tích hợp vào quy trình ký để đảm bảo tính toàn vẹn của thông điệp.
III.Chữ ký số mới Khai căn logarit rời rạc kết hợp
Chương này trình bày việc xây dựng một lược đồ chữ ký số tiên tiến. Lược đồ này kết hợp bài toán khó về khai căn và logarit rời rạc. Các bài toán khó truyền thống trong lý thuyết số là nền tảng của mật mã học khóa công khai. An toàn tính toán của nhiều hệ thống chữ ký số phụ thuộc vào chúng. Tài liệu giới thiệu một dạng bài toán khai căn khó giải. Bài toán này được mở rộng để kết hợp với logarit rời rạc. Từ đó, một lược đồ chữ ký số tổng quát được đề xuất. Lược đồ này mang lại tính an toàn cao hơn. Một số lược đồ chữ ký cụ thể được phát triển từ lược đồ tổng quát này. Việc kết hợp các bài toán khó mang lại lợi ích kép về an toàn tính toán. Đồng thời, nó tăng cường tính xác thực của chữ ký số.
3.1. Bài toán khai căn và logarit rời rạc
Bài toán khai căn bậc k trên Zp và bài toán logarit rời rạc là hai bài toán khó cơ bản trong lý thuyết số. Chúng là nền tảng cho nhiều lược đồ chữ ký số và mật mã học khóa công khai. Tài liệu khám phá các dạng đặc biệt của bài toán khai căn có tính khó giải cao. Ví dụ như bài toán khai căn bậc k modulo p = Nks + 1. Tính khó của bài toán khai căn mở rộng và bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc cũng được phân tích. Việc kết hợp này tạo ra một bài toán khó mới phức tạp hơn. Bài toán khó mới có thể tăng cường an toàn tính toán cho các lược đồ chữ ký số được xây dựng từ đó.
3.2. Đề xuất lược đồ chữ ký số tổng quát
Một lược đồ chữ ký số tổng quát được đề xuất. Lược đồ chữ ký này dựa trên tính khó của bài toán khai căn kết hợp bài toán logarit rời rạc. Cấu trúc của lược đồ bao gồm các bước sinh khóa, ký và xác minh. Khóa công khai và khóa riêng tư được tạo ra dựa trên các tham số của hai bài toán khó này. Hàm băm mật mã được sử dụng để xử lý thông điệp. Việc ký được thực hiện bằng khóa riêng tư. Xác minh tính xác thực được thực hiện bằng khóa công khai. Lược đồ này mang lại tính an toàn cao hơn. Nó tận dụng độ phức tạp tính toán của bài toán khó kết hợp. Tính đúng đắn của lược đồ được chứng minh.
3.3. Các lược đồ chữ ký số phát triển
Từ lược đồ chữ ký số tổng quát, tài liệu phát triển một số lược đồ chữ ký cụ thể. Mỗi lược đồ con này kế thừa tính an toàn của lược đồ tổng quát. Đồng thời, chúng có thể tối ưu hóa cho các trường hợp ứng dụng khác nhau. Các lược đồ này vẫn dựa trên tính khó của bài toán khai căn và logarit rời rạc. Chúng thể hiện sự linh hoạt trong việc áp dụng các bài toán khó để xây dựng mật mã học khóa công khai. Việc phát triển các lược đồ con giúp minh họa khả năng ứng dụng rộng rãi của phương pháp kết hợp bài toán khó. Mục tiêu là cung cấp các giải pháp chữ ký số đa dạng. Các giải pháp này đảm bảo tính xác thực và an toàn tính toán trong nhiều môi trường khác nhau.
IV.Chữ ký số mù Khai căn logarit rời rạc và tính an toàn
Chương này mở rộng nghiên cứu sang chữ ký số mù. Chữ ký số mù là một dạng đặc biệt của chữ ký số. Nó cho phép ký một tài liệu mà người ký không biết nội dung tài liệu đó. Đây là tính năng quan trọng để bảo vệ quyền riêng tư. Chữ ký số mù thường đối mặt với nguy cơ lộ nguồn ký hoặc các lỗ hổng bảo mật. Tài liệu phân tích nhược điểm của một số lược đồ chữ ký số mù hiện có. Ví dụ bao gồm DSA cải tiến, Nyberg-Rueppel và Moldovyan. Sau đó, một thuật toán chữ ký số mù mới được đề xuất. Thuật toán này dựa trên tính khó của bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc. Lược đồ chữ ký mù mới này được thiết kế để khắc phục các nhược điểm hiện có. Nó tăng cường an toàn tính toán và bảo vệ quyền riêng tư của người dùng.
4.1. Khái niệm và nhược điểm chữ ký số mù
Chữ ký số mù là một lược đồ chữ ký trong mật mã học khóa công khai. Lược đồ chữ ký này cho phép người dùng nhận được chữ ký số hợp lệ cho một thông điệp mà người ký không biết nội dung thông điệp đó. Điều này đảm bảo quyền riêng tư cho người dùng. Chữ ký số mù được ứng dụng trong các hệ thống bỏ phiếu điện tử hoặc tiền điện tử. Tuy nhiên, nhiều lược đồ chữ ký số mù hiện có tồn tại nhược điểm. Các nhược điểm này bao gồm nguy cơ lộ nguồn ký hoặc các lỗ hổng an toàn tính toán. Ví dụ, lược đồ chữ ký số mù DSA cải tiến, Nyberg-Rueppel và Moldovyan có thể bị tấn công. Việc phân tích các nhược điểm này là cần thiết để phát triển lược đồ chữ ký an toàn hơn.
4.2. Thuật toán chữ ký số mù mới
Một lược đồ chữ ký số mù mới được đề xuất. Lược đồ này dựa trên tính khó của bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc. Đây là sự kế thừa từ lược đồ chữ ký số cơ sở đã được giới thiệu. Thuật toán này sử dụng khóa công khai và khóa riêng tư được tạo ra từ bài toán khó này. Hàm băm mật mã đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo chữ ký. Người dùng có thể "làm mù" thông điệp trước khi gửi cho người ký. Người ký tạo chữ ký số mà không biết nội dung gốc. Sau đó, người dùng có thể "bỏ mù" chữ ký số để có chữ ký số hợp lệ. Lược đồ chữ ký mới được thiết kế để khắc phục các nguy cơ lộ nguồn ký. Nó tăng cường an toàn tính toán so với các lược đồ truyền thống.
4.3. An toàn tính toán cho lược đồ
An toàn tính toán của lược đồ chữ ký số mù mới được đánh giá kỹ lưỡng. Lược đồ chữ ký này dựa trên tính khó của bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc. Tính khó này đảm bảo rằng việc giả mạo chữ ký số hoặc khám phá khóa riêng tư là không khả thi về mặt tính toán. Các cuộc tấn công phổ biến vào chữ ký số mù được phân tích. Lược đồ chữ ký được chứng minh có khả năng chống lại các cuộc tấn công đó. Điều này đảm bảo tính xác thực và tính không thể chối bỏ của chữ ký số mù. Nó cũng bảo vệ quyền riêng tư của người dùng. Mục tiêu là cung cấp một giải pháp chữ ký số mù mạnh mẽ. Giải pháp này phù hợp cho các ứng dụng yêu cầu bảo mật cao như bỏ phiếu điện tử an toàn.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (144 trang)Nội dung chính
Tổng quan về luận án
Luận án tiến sĩ này đặt trọng tâm vào việc đề xuất và phát triển các lược đồ chữ ký số (CKS) tiên tiến, vượt qua những hạn chế của các phương pháp hiện hành trong lĩnh vực mật mã học. Trong bối cảnh Chính phủ điện tử và thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ, cũng như những thách thức an ninh mạng từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nhu cầu về các giải pháp an toàn thông tin mạnh mẽ, đặc biệt là chữ ký số, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Việt Nam, với xếp hạng 86/193 về chỉ số phát triển Chính phủ điện tử vào năm 2020, cần những đột phá công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo mật dữ liệu quan trọng như mã số tài khoản hay thông tin mật, vốn thường xuyên bị đánh cắp và sửa đổi mà không thể phát hiện nếu không có xác thực mạnh mẽ (Mở đầu, trang 1). Luận án đề xuất một hướng tiếp cận mới, tập trung vào việc kết hợp các bài toán khó cơ bản để tăng cường mức độ an toàn của lược đồ CKS, đồng thời giải quyết các vấn đề bản quyền, kinh tế và chủ động công nghệ cho Việt Nam và lĩnh vực quốc phòng an ninh.
Research gap chính mà luận án hướng tới giải quyết xuất phát từ nhận định rằng "nhiều lược đồ chữ ký được đề xuất dựa trên cả bài toán phân tích số và bài toán logarit rời rạc đã mắc phải các lỗi bảo mật" (Mở đầu, trang 23). Các nghiên cứu trước đây thường kết hợp các bài toán khó theo phương pháp tuần tự, nghĩa là "mỗi bài toán khó được áp dụng vào một giai đoạn nhất định và khác nhau trong quá trình thực hiện sinh các tham số hoặc thực hiện ký số" (Mở đầu, trang 25). Điều này dẫn đến một nhược điểm cố hữu: "mức độ an toàn của lược đồ chữ ký số thực sự nằm ở bài toán khó cơ bản có mức độ khó hơn. Khi kẻ tấn công có thể giải quyết bài toán khó cơ bản này, lược đồ chữ ký số bị phá vỡ" (Mở đầu, trang 26). Luận án này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách đề xuất một dạng bài toán khó mới đòi hỏi việc giải quyết đồng thời hai bài toán khó cơ bản, thay vì tuần tự, từ đó nâng cao đáng kể ngưỡng bảo mật.
Các câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết được đặt ra bao gồm:
- RQ1: Làm thế nào để đề xuất một dạng bài toán khó mới dựa trên sự kết hợp đồng thời bài toán khai căn và logarit rời rạc, hoặc hệ phương trình phi tuyến trên Zp, mà việc giải quyết nó khó hơn đáng kể so với từng bài toán cơ sở riêng lẻ?
- RQ2: Phương pháp nào có thể được phát triển để xây dựng các lược đồ chữ ký số an toàn và hiệu quả dựa trên dạng bài toán khó kết hợp mới này?
- RQ3: Các lược đồ chữ ký số đề xuất, đặc biệt là lược đồ chữ ký số mù, có khả năng chống lại các cuộc tấn công cụ thể như tấn công làm lộ khóa mật, tấn công giả mạo chữ ký, và lộ danh tính nguồn ký tốt hơn so với các lược đồ hiện có không? H1: Dạng bài toán khó mới, kết hợp tính khó giải của bài toán khai căn và bài toán logarit rời rạc, hoặc bài toán giải hệ phương trình phi tuyến, sẽ có độ phức tạp tính toán cao hơn đáng kể so với các bài toán cơ sở riêng lẻ. H2: Các lược đồ CKS được xây dựng dựa trên dạng bài toán khó kết hợp mới sẽ cung cấp mức độ an toàn cao hơn trước các cuộc tấn công đã biết, đồng thời duy trì hiệu quả thực hiện hợp lý. H3: Lược đồ chữ ký số mù dựa trên dạng bài toán khó kết hợp mới có thể giải quyết được vấn đề lộ nguồn ký, vốn là nhược điểm của một số lược đồ chữ ký số mù truyền thống.
Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên các nền tảng mật mã học khóa công khai (PKC), bao gồm Lý thuyết số, Lý thuyết độ phức tạp tính toán, và các giả định về tính khó giải của các bài toán cơ sở. Các lý thuyết cụ thể được sử dụng bao gồm: Định lý Euler trong RSA (Mở đầu, trang 31), Lý thuyết nhóm nhân cyclic và Logarit rời rạc trong ElGamal (Mở đầu, trang 32), và Lý thuyết thặng dư bậc hai trong hệ mật Rabin (Mở đầu, trang 39). Luận án mở rộng các lý thuyết này bằng cách tích hợp và tạo ra một "dạng kết hợp bài toán khó mới" (Mở đầu, trang 3).
Đóng góp đột phá của luận án nằm ở việc tiên phong đề xuất "dạng kết hợp bài toán khó mới là dạng bài toán kết hợp tính khó giải của bài toán khai căn và bài toán logarit rời rạc" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3). Quan trọng hơn, việc giải quyết dạng bài toán này "đòi hỏi phải giải quyết đồng thời 2 dạng bài toán khó cơ bản" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 26), mang lại một bước tiến đáng kể trong việc nâng cao an toàn mật mã. Ngoài ra, luận án còn đề xuất một phương pháp xây dựng lược đồ CKS tổng quát từ dạng bài toán khó mới này, có khả năng phát triển thành "lớp các lược đồ CKS an toàn, có khả năng áp dụng trong thực tế" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 27), và đặc biệt là ứng dụng vào "xây dựng lược đồ chữ ký số mù an toàn cụ thể" (Mục tiêu nghiên cứu, trang 2), giúp "hạn chế việc lộ danh tính nguồn ký của thông điệp" (Chương 4, Kết luận, trang 5). Tác động được định lượng thông qua tiềm năng tạo ra các lược đồ sử dụng "khóa có độ dài thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo được mức độ an toàn" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4), qua đó giảm chi phí tính toán và lưu trữ.
Phạm vi nghiên cứu của luận án bao gồm cơ sở lý thuyết số trên trường số hữu hạn, cách thức hình thành khóa và tham số hệ thống của các chuẩn chữ ký số DSS (Hoa Kỳ) và GOST (Liên Bang Nga), cũng như việc phát triển lược đồ chữ ký số dựa trên tính khó giải của việc kết hợp các bài toán khai căn và logarit rời rạc.
Literature Review và Positioning
Luận án tổng hợp các luồng nghiên cứu chính trong mật mã học và chữ ký số, đặc biệt là các phương pháp nâng cao tính hiệu quả và an toàn. Các nghiên cứu ban đầu về chữ ký số được khởi xướng bởi Diffie và Hellman (1976) với khái niệm hệ thống mật mã khóa công khai (PKC) [35]. Tiếp theo là các lược đồ của Rivest, Shamir và Adleman (RSA) [106], Rabin [105], ElGamal [43] và Schnorr [115], tất cả đều dựa trên một bài toán khó duy nhất như bài toán phân tích số (IFP) hoặc bài toán logarit rời rạc (DLP).
Tuy nhiên, luận án chỉ ra những mâu thuẫn và tranh luận trong các công trình nghiên cứu về việc kết hợp nhiều bài toán khó. Ví dụ, thiết kế đầu tiên kết hợp nhiều bài toán khó là sơ đồ phân phối khóa của McCurley (1988) [80]. Brickell và McCurley (1992) đã xây dựng một sơ đồ nhận dạng dựa trên IFP và DLP [20]. Laih và Kuo (1997) cũng trình bày lược đồ chữ ký mới dựa trên hai bài toán khó [72], nhưng "lược đồ của họ phải chịu những yêu cầu lớn về mặt tính toán và độ lớn của bộ nhớ". Shao (1998) đề xuất hai lược đồ chữ ký số dựa trên hai bài toán khó [116], nhưng sau đó Li và Xiao đã chỉ ra rằng chúng không an toàn [76], với khả năng kẻ tấn công "có thể giả mạo chữ ký hợp lệ cho thông điệp bất kỳ nào khác". Tương tự, Lee (1999) chứng minh rằng các lược đồ của Shao "có thể bị phá vỡ nếu bài toán phân tích số được giải quyết vì khóa bí mật của người ký có thể được khôi phục bằng một chữ ký đã biết" [73]. He (2001) đề xuất giải pháp khắc phục [54], nhưng Sun (2002) chỉ ra rằng "lược đồ của He chỉ dựa trên bài toán logarit rời rạc" [123]. Tzeng và các cộng sự (2004) cũng đề xuất một lược đồ CKS mới được cho là tốt hơn [129], nhưng Shao (2004) phản bác rằng "lược đồ CKS mới của Tzeng và các cộng sự [129] dễ bị giả mạo chữ ký bằng cách sử dụng thuật toán xác suất của Pollard và Schnorr [101] nếu bài toán logarit rời rạc có lời giải" [118]. Lin và các cộng sự (2007) cải tiến kế hoạch của Shao [79], nhưng lại dễ bị tấn công nếu kẻ tấn công "giải quyết bài toán phân tích số". Wei (2007) cải tiến Shao bằng cách sử dụng lý thuyết phần dư bậc hai [133], nhưng Zheng và các cộng sự (2008) đã phá vỡ nó [139].
Luận án định vị nghiên cứu của mình trong bối cảnh này bằng cách giải quyết vấn đề cốt lõi về "việc kết hợp các bài toán khó này được sử dụng theo phương pháp tuần tự" (Mở đầu, trang 25), dẫn đến sự phụ thuộc vào bài toán khó nhất. Nghiên cứu này đề xuất một giải pháp đột phá bằng cách tạo ra một "dạng kết hợp bài toán khó mới, mà việc giải quyết dạng bài toán khó này đòi hỏi phải giải quyết đồng thời 2 dạng bài toán khó cơ bản" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 26). Điều này tiến xa hơn các công trình trước đó, nơi "khi kẻ tấn công có thể giải quyết từng bài toán khó cơ bản, họ cũng rất khó có thể giải quyết trọn vẹn dạng bài toán đề xuất."
So sánh với các nghiên cứu quốc tế, luận án kế thừa và phát triển từ các chuẩn chữ ký số như DSS của Hoa Kỳ (FIPS PUB 186-4 năm 2013) và GOST của Liên bang Nga (GOST P34.10-2012). Cụ thể, DSS đã phát triển qua nhiều phiên bản, tích hợp các thuật toán DSA, RSA và ECDSA với kích thước khóa (L, N) ngày càng tăng (ví dụ, L=3072, N=256 cho RSA và ECDSA trong FIPS PUB 186-4) [95]. GOST, mặc dù có tốc độ chậm và yêu cầu lưu trữ lớn hơn, nhưng lại cung cấp "tính an toàn cao" nhờ hàm băm 256 bit và các tham số p, q lớn hơn (2^1020 < p < 2^1024, 2^254 < q < 2^256) so với DSS (Mở đầu, Bảng 1.3, trang 16). Luận án đề xuất một cách tiếp cận mới để tăng cường an toàn mà không nhất thiết phải gia tăng độ dài khóa một cách tuyến tính, tiềm năng cho "khóa có độ dài thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo được mức độ an toàn" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4). Điều này có thể cạnh tranh với các lược đồ hiệu quả hơn như của Attila Altay Yavuz và Muslum Ozgur Ozmen (2019) cho các thiết bị nhúng [137], hoặc các lược đồ dựa trên đường cong Elliptic của Jayabhaskar Muthukuru (2017) [92] về mặt an toàn.
Đóng góp lý thuyết và khung phân tích
Đóng góp cho lý thuyết
Luận án đóng góp đáng kể vào lý thuyết mật mã bằng cách mở rộng và thách thức các giả định hiện có về tính khó giải của các bài toán cơ sở. Thay vì chỉ dựa vào một bài toán khó duy nhất (như RSA dựa trên IFP của Rivest, Shamir và Adleman [107], hoặc ElGamal dựa trên DLP của ElGamal [43]), hoặc kết hợp tuần tự, luận án đề xuất một phương pháp mới để "kết hợp tính khó giải của bài toán khai căn và bài toán logarit rời rạc" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3) theo cách đồng thời. Điều này trực tiếp thách thức quan điểm rằng an toàn của lược đồ chỉ phụ thuộc vào bài toán khó nhất trong chuỗi.
Khung khái niệm của luận án bao gồm các thành phần cốt lõi: (1) Các bài toán khó cơ bản (IFP, DLP, RP, Hệ phương trình phi tuyến trên Zp), (2) Cơ chế kết hợp đồng thời các bài toán khó, (3) Lược đồ chữ ký số tổng quát dựa trên bài toán khó kết hợp, và (4) Các lược đồ ứng dụng cụ thể (ví dụ: chữ ký số mù). Mối quan hệ giữa các thành phần này là tương quan: tính an toàn của CKS (4) được đảm bảo bởi tính khó giải của bài toán khó kết hợp (2), được hình thành từ các bài toán cơ bản (1), và được cụ thể hóa trong phương pháp xây dựng lược đồ tổng quát (3).
Mô hình lý thuyết được đề xuất dựa trên các giả thuyết sau:
- H1: Tồn tại một dạng bài toán khó mới (P_combined) mà việc giải quyết nó đòi hỏi phải giải quyết đồng thời hai bài toán khó cơ bản (P_root và P_logarithm hoặc P_nonlinear_system).
- H2: Độ phức tạp tính toán của P_combined cao hơn đáng kể so với max(Độ phức tạp của P_root, Độ phức tạp của P_logarithm).
- H3: Có thể xây dựng các lược đồ CKS (bao gồm sinh khóa, ký, xác thực) sao cho tính an toàn của chúng được chứng minh dựa trên tính khó giải của P_combined.
Luận án này không chỉ đơn thuần là một cải tiến mà còn tiềm ẩn một "paradigm shift" trong việc thiết kế lược đồ chữ ký số. Thay vì "phòng thủ theo lớp" (layered defense) nơi mỗi lớp bảo vệ được liên kết với một bài toán khó riêng biệt, luận án đề xuất một "phòng thủ tích hợp" (integrated defense) nơi các bài toán khó được gắn kết chặt chẽ ở cấp độ bài toán cơ sở. Điều này được minh chứng bằng luận điểm rằng "trong trường hợp kẻ tấn công có thể giải quyết từng bài toán khó cơ bản, họ cũng rất khó có thể giải quyết trọn vẹn dạng bài toán đề xuất" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 26).
Khung phân tích độc đáo
Khung phân tích của luận án tích hợp sâu rộng ba lý thuyết cụ thể: Lý thuyết số học modulo (đặc biệt là trên trường số hữu hạn Zp), Lý thuyết độ phức tạp tính toán (để đánh giá tính khó giải của các bài toán), và Lý thuyết mật mã học khóa công khai (PKC, làm nền tảng cho chữ ký số). Luận án còn sử dụng "Lý thuyết phần dư bậc hai" của Wei [133] để đánh giá tính an toàn trong các lược đồ khai căn.
Cách tiếp cận phân tích độc đáo nằm ở việc "đề xuất một dạng kết hợp bài toán khó mới, cụ thể trong nghiên cứu này là dạng bài toán giải hệ phương trình phi tuyến" (Chương 2, Giới thiệu, trang 28), ngoài sự kết hợp khai căn và logarit rời rạc. Dạng bài toán này được biện minh là "khó tìm ra lời giải hơn so với các dạng bài toán khó cơ bản truyền thống" (Chương 2, Giới thiệu, trang 28) vì "hiện nay không thể giải quyết trong thời gian đa thức được" (Chương 2, Giới thiệu, trang 4-5). Phương pháp này khác biệt so với việc chỉ tăng độ dài khóa hoặc thay đổi các tham số của các bài toán khó đã biết.
Đóng góp về mặt khái niệm bao gồm:
- Định nghĩa rõ ràng về "dạng kết hợp bài toán khó mới" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3), với các đặc tính về tính khó giải đồng thời.
- Định nghĩa lược đồ chữ ký số tổng quát (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 27) cho phép phát triển một "lớp các lược đồ CKS an toàn".
- Định nghĩa về "chữ ký số mù an toàn" (Chương 4, Giới thiệu, trang 4) có khả năng hạn chế lộ danh tính nguồn ký.
Các điều kiện biên được nêu rõ ràng: Luận án tập trung vào các bài toán khó "trên trường số hữu hạn" (Mở đầu, Phạm vi nghiên cứu, trang 2), và giả định các "số nguyên tố lớn" cho các tham số (ví dụ: p, q trong RSA) để đảm bảo tính khó giải. Các lược đồ được đề xuất "có khả năng chống lại: tấn công làm lộ khóa mật, tấn công thuật toán tạo chữ ký số và thuật toán xác thực chữ ký số" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3), nhưng không đưa ra yêu cầu chống lại các cuộc tấn công vật lý hoặc các lỗ hổng thực thi cấp hệ thống.
Phương pháp nghiên cứu tiên tiến
Thiết kế nghiên cứu
Triết lý nghiên cứu (Research philosophy) của luận án này nằm trong khuôn khổ Thực chứng hậu nghiệm (Post-positivism) và Lý thuyết (Theoretical), với một phần ứng dụng thực nghiệm. Mục tiêu là xây dựng và kiểm chứng các mô hình toán học mới, tìm kiếm "tính khoa học, chính xác, an toàn của các lược đồ được xác định, chứng minh rõ ràng" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3), vốn là đặc trưng của phương pháp thực chứng. Sự nhấn mạnh vào "đánh giá hiệu quả thực hiện của thuật toán, hệ mật và lược đồ chữ ký số mới. Xây dựng và cài đặt thử nghiệm chương trình xác định tính đúng đắn" (Mở đầu, Nội dung nghiên cứu, trang 3) cho thấy sự kết hợp của kiểm chứng thực nghiệm để hỗ trợ cho lý thuyết.
Luận án áp dụng một thiết kế nghiên cứu kết hợp. Mặc dù trọng tâm là lý thuyết (phương pháp nghiên cứu lý thuyết), việc "phân tích và tổng hợp các kết quả đã có để từ đó rút ra vấn đề cần giải quyết" (Mở đầu, Phương pháp nghiên cứu, trang 3) và "cài đặt thử nghiệm chương trình" (Mở đầu, Nội dung nghiên cứu, trang 3) cho thấy một sự kết hợp giữa phân tích tài liệu (qualitative/conceptual) và kiểm chứng thuật toán (quantitative/computational). Không có thiết kế đa cấp (multi-level design) nào được mô tả rõ ràng trong văn bản input, vì nghiên cứu tập trung vào các đối tượng toán học và thuật toán.
Kích thước mẫu và tiêu chí lựa chọn: Trong nghiên cứu mật mã học lý thuyết, "mẫu" thường đề cập đến các tham số hệ thống (ví dụ: độ dài khóa, các số nguyên tố p, q) và các trường hợp thử nghiệm cho thuật toán. Luận án nghiên cứu các tham số của các chuẩn quốc tế như DSS và GOST, nơi "L ∈ [512, 1024] và N ∈ [159, 160]" đối với DSS phiên bản FIPS PUB 186, và "L = 3072, N = 256" đối với RSA và ECDSA trong FIPS PUB 186-4 (Mở đầu, Bảng 1.2, trang 15). GOST sử dụng hàm băm 256 bit và các tham số p, q có độ dài lớn hơn (Mở đầu, Bảng 1.3, trang 16). Việc lựa chọn các tham số này dựa trên các tiêu chí về mức độ an toàn mong muốn (ví dụ: bảo mật 80 bit, 112 bit, 128 bit theo SHA-1, SHA-224, SHA-256) (Mở đầu, Bảng 1.1, trang 14) và khả năng chống lại các cuộc tấn công đã biết.
Quy trình nghiên cứu rigorous
Chiến lược lấy mẫu trong nghiên cứu mật mã học lý thuyết liên quan đến việc lựa chọn các "trường hợp" bài toán khó (ví dụ: bài toán phân tích số với n = pq, bài toán logarit rời rạc trong Zp) và các tham số mật mã (p, q, g, e, d) có độ lớn thích hợp để đại diện cho các mức độ khó giải khác nhau. Tiêu chí đưa vào là các bài toán khó được công nhận rộng rãi (IFP, DLP, RP) và các biến thể của chúng; tiêu chí loại trừ là các bài toán đã có thuật toán thời gian đa thức để giải.
Các giao thức thu thập dữ liệu bao gồm việc tổng hợp và phân tích "các công trình, báo cáo khoa học, tài liệu đã công bố về lĩnh vực mật mã và chữ ký số" (Mở đầu, Phương pháp nghiên cứu, trang 3). Các công cụ được sử dụng để phân tích là các công cụ toán học và lý thuyết độ phức tạp tính toán.
Phép tam giác (triangulation) được áp dụng thông qua việc so sánh các lược đồ đề xuất với các chuẩn quốc tế (DSS, GOST) và các nghiên cứu của các tác giả khác (Shao, He, Tzeng, Wei, Lin) để đánh giá tính an toàn và hiệu quả. Mặc dù không có "data triangulation" theo nghĩa dữ liệu thực tế, "method triangulation" thông qua việc kết hợp phân tích lý thuyết với "thử nghiệm chương trình" (Mở đầu, Nội dung nghiên cứu, trang 3) được ngụ ý.
Tính hợp lệ (validity) và độ tin cậy (reliability) là cốt lõi. Tính hợp lệ xây dựng (construct validity) được đảm bảo bằng cách định nghĩa rõ ràng các bài toán khó và các thuộc tính an toàn của chữ ký số (tính xác thực, toàn vẹn, chống chối bỏ). Tính hợp lệ nội bộ (internal validity) được kiểm chứng qua các chứng minh toán học về tính đúng đắn và an toàn của các lược đồ, như việc chứng minh "M ed mod n = M mod n" cho RSA (Mở đầu, trang 32). Tính hợp lệ bên ngoài (external validity) hay khả năng tổng quát hóa được đánh giá thông qua việc xác định "phương pháp xây dựng lược đồ chữ ký số được đề xuất có thể được xây dựng, điều chỉnh, phát triển thành nhiều lược đồ chữ ký số khác nhau trong thực tế" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4). Độ tin cậy (reliability) được đảm bảo bởi tính lặp lại của các thuật toán mật mã: với cùng một đầu vào và khóa, thuật toán sẽ luôn cho cùng một kết quả. Các giá trị α (alpha values) không áp dụng trực tiếp cho loại nghiên cứu này nhưng sự nghiêm ngặt toán học thay thế cho các tiêu chuẩn thống kê.
Data và phân tích
Đặc điểm mẫu: Các tham số trong luận án bao gồm độ dài bit của các số nguyên tố p, q, kích thước hàm băm (160 bit cho SHA-1, 256 bit cho SHA-256, 512 bit cho SHA-512) (Mở đầu, Bảng 1.1, trang 14). Ví dụ, trong hệ mật RSA, "p và q là hai số nguyên tố lớn (được chọn bí mật)" và "n = p × q (được công khai)" (Mở đầu, trang 31). Tương tự, trong ElGamal, "p là một số nguyên tố lẻ" và "g là phần tử sinh của nhóm G∗p" (Mở đầu, trang 32).
Các kỹ thuật phân tích tiên tiến bao gồm phân tích độ phức tạp tính toán (computational complexity analysis) để đánh giá thời gian giải các bài toán khó (ví dụ: O(√n) cho Babystep-Giantstep, L[1/3, c] cho ECDLP) (Mở đầu, trang 33-34), và chứng minh bảo mật hình thức (formal security proofs) để chống lại các loại tấn công. Luận án đề cập đến việc "chứng minh tính an toàn của lược đồ CKS này sẽ dựa trên việc đánh giá nguy cơ giả mạo chữ ký số, nguy cơ bị tấn công khóa" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 27), thường được thực hiện trong mô hình oracle ngẫu nhiên (ROM) như đã được đề cập trong các nghiên cứu so sánh [37]. Phần mềm/công cụ cụ thể không được nêu rõ ngoài việc "cài đặt thử nghiệm chương trình" (Mở đầu, Nội dung nghiên cứu, trang 3), có thể là các môi trường phát triển mật mã học tiêu chuẩn.
Kiểm tra tính mạnh mẽ (robustness checks) được thực hiện bằng cách so sánh hiệu quả và an toàn của các lược đồ đề xuất với các "lược đồ chữ ký số đã được chứng minh trong thực tế" (Mở đầu, trang 22-23), bao gồm cả các chuẩn quốc tế như GOST R34-10.94 và lược đồ Schnorr [37]. Các thông số như "độ dài khóa thấp hơn" và "mức độ an toàn trước một số dạng tấn công" được đánh giá để định lượng hiệu quả (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4).
Phát hiện đột phá và implications
Những phát hiện then chốt
Luận án đưa ra một số phát hiện then chốt với bằng chứng cụ thể từ phân tích lý thuyết:
- Dạng bài toán khó kết hợp mới: Phát hiện quan trọng nhất là việc đề xuất và chứng minh tính khó giải của dạng bài toán "khai căn kết hợp logarit rời rạc" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3) và "giải hệ phương trình phi tuyến trên Zp" (Chương 2, Giới thiệu, trang 28). Đây là các bài toán mà "không thể giải quyết trong thời gian đa thức được" (Chương 2, Giới thiệu, trang 4-5) và "đòi hỏi phải giải quyết đồng thời 2 dạng bài toán khó cơ bản" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 26).
- Nâng cao ngưỡng an toàn: Các lược đồ CKS được xây dựng trên dạng bài toán khó kết hợp mới đạt được mức độ an toàn cao hơn so với các lược đồ chỉ dựa trên một bài toán khó cơ bản thông thường hoặc kết hợp tuần tự (Chương 3, Kết luận, trang 5). Điều này thể hiện qua khả năng chống lại "tấn công làm lộ khóa mật, tấn công thuật toán tạo chữ ký số và thuật toán xác thực chữ ký số" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3).
- Lược đồ chữ ký số mù an toàn hơn: Luận án đã xác định "một số điểm yếu có thể làm lộ danh tính nguồn ký của một số lược đồ chữ ký số mù nếu áp dụng bài toán khó cơ bản" (Chương 4, Giới thiệu, trang 5) và đề xuất một lược đồ chữ ký số mù mới "có tác dụng hạn chế việc lộ danh tính nguồn ký của thông điệp" (Chương 4, Kết luận, trang 5), giải quyết một vấn đề bảo mật nghiêm trọng.
- Tiềm năng tối ưu hóa độ dài khóa: Một phát hiện quan trọng khác là các lược đồ đề xuất có tiềm năng cho phép "sử dụng các khóa có độ dài thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo được mức độ an toàn" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4), qua đó cải thiện hiệu quả về mặt không gian và thời gian.
Các phát hiện này tương phản với các nghiên cứu trước đây như của Shao [116], He [54] và Tzeng [129], vốn đã bị chứng minh là không an toàn trước các cuộc tấn công nhất định dù dựa trên nhiều bài toán khó. Ví dụ, trong các lược đồ đó, "kẻ tấn công có thể giả mạo chữ ký hợp lệ cho thông điệp bất kỳ nào khác" [76] hoặc "khóa bí mật của người ký có thể được khôi phục bằng một chữ ký đã biết" [73]. Phát hiện của luận án cung cấp một cơ chế bảo mật mạnh mẽ hơn.
Implications đa chiều
Những phát hiện của luận án có ý nghĩa sâu rộng:
- Tiến bộ lý thuyết: Đóng góp vào việc mở rộng Lý thuyết số học và Lý thuyết độ phức tạp tính toán bằng cách giới thiệu một loại bài toán khó mới và các phương pháp kết hợp phức tạp hơn. Nó đặt nền móng cho "3+ new research streams opened" trong việc thiết kế các hàm một chiều và các giả định an toàn trong mật mã học.
- Đổi mới phương pháp luận: Phương pháp "kết hợp đồng thời" các bài toán khó có thể được áp dụng không chỉ cho chữ ký số mà còn cho các hệ mật mã khác, như phân phối khóa hoặc xác thực danh tính, tạo ra một khuôn khổ mới cho việc xây dựng các hệ mật an toàn hơn.
- Ứng dụng thực tiễn: Các khuyến nghị cụ thể bao gồm việc "xây dựng, điều chỉnh, phát triển thành nhiều lược đồ chữ ký số khác nhau trong thực tế" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4). Các ứng dụng có thể bao gồm hệ thống thanh toán điện tử, bầu cử điện tử, hay bảo mật cho các thiết bị IoT với tài nguyên hạn chế, như đã được đề cập bởi Hong Shu và các cộng sự (2019) [120].
- Khuyến nghị chính sách: Với nhu cầu đảm bảo an ninh thông tin trong Chính phủ điện tử và Quốc phòng an ninh (Mở đầu, trang 1), luận án khuyến nghị việc nghiên cứu và áp dụng các chuẩn chữ ký số nội địa dựa trên các bài toán khó được phát triển trong nước, giảm sự phụ thuộc vào các công nghệ nước ngoài và "vấn đề bị động về công nghệ" (Mở đầu, trang 1). Lộ trình triển khai bao gồm việc tiếp tục thử nghiệm và chuẩn hóa các lược đồ đề xuất.
- Điều kiện tổng quát hóa: Các kết quả được tổng quát hóa cho bất kỳ trường số hữu hạn nào với các tham số đủ lớn, miễn là các giả định về tính khó giải của các bài toán cơ bản vẫn giữ nguyên. Điều này cho phép áp dụng rộng rãi trong các hệ thống mật mã sử dụng các cấu trúc toán học tương tự.
Limitations và Future Research
Luận án thành thật thừa nhận một số hạn chế cụ thể:
- Chủ yếu tập trung vào lý thuyết: Mặc dù có "thử nghiệm chương trình" (Mở đầu, Nội dung nghiên cứu, trang 3), luận án chủ yếu dựa trên chứng minh toán học và phân tích độ phức tạp. Việc triển khai thực tế trên quy mô lớn và đánh giá hiệu suất trong môi trường vận hành phức tạp chưa được thực hiện chi tiết.
- Độ phức tạp tính toán: Mặc dù mục tiêu là "khóa có độ dài thấp hơn", việc kết hợp đồng thời các bài toán khó có thể dẫn đến chi phí tính toán cao hơn trong quá trình sinh khóa hoặc ký/xác thực so với các lược đồ đơn giản hơn, một vấn đề cần được tối ưu hóa. Các chuẩn quốc tế như GOST cũng gặp "Tốc độ chậm, lưu trữ lớn" dù "An toàn cao" (Mở đầu, Bảng 1.3, trang 16).
- Giả định về tính khó giải: Tính an toàn của các lược đồ vẫn phụ thuộc vào giả định rằng các bài toán cơ sở (DLP, RP, IFP, hệ phương trình phi tuyến) là khó giải trong thời gian đa thức. Nếu có những đột phá trong việc giải quyết các bài toán này, tính an toàn của lược đồ cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Các điều kiện biên về ngữ cảnh/mẫu/thời gian: Nghiên cứu tập trung vào các lược đồ chữ ký số dựa trên các bài toán khó đã biết và các mở rộng của chúng. Nó không xem xét các lược đồ chữ ký hậu lượng tử (post-quantum cryptography) đang nổi lên, hay các tấn công vật lý, tấn công kênh phụ.
Chương trình nghiên cứu tương lai (Future research agenda) với 4-5 hướng cụ thể bao gồm:
- Tối ưu hóa hiệu suất: Nghiên cứu các thuật toán hiệu quả hơn cho quá trình sinh khóa, ký và xác thực trong các lược đồ dựa trên bài toán khó kết hợp, nhằm giảm chi phí tính toán và bộ nhớ.
- Mở rộng sang các bài toán khó khác: Khám phá việc kết hợp các bài toán khó khác ngoài khai căn và logarit rời rạc (ví dụ: các bài toán trên lưới, các bài toán dựa trên mã) để tạo ra các giả định an toàn mới.
- Chống tấn công lượng tử: Nghiên cứu khả năng mở rộng các lược đồ đề xuất để chống lại các cuộc tấn công từ máy tính lượng tử, chuyển hướng sang lĩnh vực mật mã hậu lượng tử.
- Triển khai và đánh giá thực nghiệm: Thực hiện triển khai chi tiết các lược đồ đề xuất trên các nền tảng phần cứng và phần mềm cụ thể (ví dụ: các thiết bị IoT, hệ thống blockchain) và đánh giá hiệu suất thực tế (thời gian ký/xác thực, mức tiêu thụ tài nguyên).
- Mở rộng ứng dụng: Phát triển các biến thể của lược đồ chữ ký số mù cho các ứng dụng đặc biệt khác như xác thực danh tính ẩn danh trong hệ thống phân tán hoặc các giao thức bỏ phiếu điện tử phức tạp hơn.
Những cải tiến về phương pháp luận có thể bao gồm việc sử dụng các công cụ kiểm chứng hình thức (formal verification tools) để tăng cường độ tin cậy của các chứng minh bảo mật, cũng như thiết lập một khuôn khổ đánh giá benchmark chuẩn để so sánh hiệu suất và an toàn một cách khách quan hơn giữa các lược đồ khác nhau. Các mở rộng lý thuyết có thể bao gồm việc xây dựng các giả định tính khó giải mới cho các bài toán kết hợp, cung cấp một nền tảng vững chắc hơn cho mật mã học trong tương lai.
Tác động và ảnh hưởng
Luận án này có tiềm năng tạo ra tác động và ảnh hưởng đa chiều trong cả giới học thuật, công nghiệp, chính sách và xã hội.
-
Tác động học thuật: Với việc đề xuất một dạng bài toán khó kết hợp mới và phương pháp xây dựng lược đồ CKS tổng quát, luận án có khả năng trở thành một tài liệu tham khảo quan trọng, mở ra "3+ new research streams opened" trong lĩnh vực mật mã lý thuyết và an toàn thông tin. Ước tính số trích dẫn tiềm năng có thể cao, đặc biệt từ các nhà nghiên cứu làm việc về các giả định độ phức tạp tính toán và thiết kế chữ ký số. Nó thúc đẩy sự phát triển của "cơ sở toán học cho tin học" (Mã số: 9 46 01 10) bằng cách cung cấp các công cụ lý thuyết mới.
-
Chuyển đổi công nghiệp: Các lược đồ CKS an toàn hơn với khả năng sử dụng khóa ngắn hơn nhưng vẫn đảm bảo bảo mật có thể thúc đẩy sự đổi mới trong các ngành yêu cầu bảo mật cao như tài chính (ngân hàng số, thanh toán điện tử), y tế (hồ sơ bệnh án điện tử), và IoT (xác thực thiết bị). Ví dụ, các lược đồ chữ ký số mù cải tiến có thể được áp dụng trong các "hệ thống thanh toán điện tử (electronic cash systems) và hệ thống bầu cử điện tử (electronic voting systems)" (Mở đầu, trang 7) để bảo vệ tính ẩn danh của người dùng.
-
Ảnh hưởng chính sách: Luận án cung cấp cơ sở khoa học để các nhà hoạch định chính sách ở "government levels" xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia về chữ ký số mạnh mẽ, giảm sự phụ thuộc vào các công nghệ nước ngoài và "vấn đề bản quyền, vấn đề kinh tế, vấn đề an toàn thông tin và đặc biệt là vấn đề bị động về công nghệ" (Mở đầu, trang 1). Các khuyến nghị chính sách có thể bao gồm việc khuyến khích nghiên cứu và phát triển các giải pháp mật mã nội địa phù hợp với nhu cầu "quốc phòng an ninh trong tình hình mới" (Mở đầu, trang 2).
-
Lợi ích xã hội: Việc tăng cường tính an toàn và bảo mật cho các giao dịch điện tử sẽ xây dựng lòng tin của công chúng vào Chính phủ điện tử và thương mại điện tử, từ đó thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Lược đồ chữ ký số mù giúp bảo vệ quyền riêng tư và ẩn danh của công dân trong các giao dịch nhạy cảm, "hạn chế việc lộ danh tính nguồn ký của thông điệp" (Chương 4, Kết luận, trang 5), góp phần xây dựng một xã hội số an toàn và công bằng hơn.
-
Sự liên quan quốc tế: Phương pháp tiếp cận mới trong việc kết hợp các bài toán khó có ý nghĩa toàn cầu, vì các nguyên tắc toán học là phổ quát. Các lược đồ đề xuất có thể được so sánh và tích hợp với các chuẩn quốc tế như DSS và GOST, góp phần vào cộng đồng mật mã học toàn cầu bằng cách cung cấp các giải pháp thay thế tiềm năng để nâng cao an toàn thông tin.
Đối tượng hưởng lợi
Luận án này mang lại lợi ích cụ thể cho nhiều đối tượng khác nhau:
-
Các nhà nghiên cứu tiến sĩ (Doctoral researchers): Luận án chỉ ra "những vấn đề còn tồn tại trong nghiên cứu nâng cao mức độ an toàn của lược đồ chữ ký số" (Chương 1, Kết luận, trang 27) và cung cấp "hướng nghiên cứu liên quan đến việc xây dựng, phát triển các lược đồ CKS hiện nay" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 4). Điều này giúp họ xác định các "specific research gaps" để phát triển các đề tài mới, đặc biệt là trong lĩnh vực kết hợp các bài toán khó và mật mã học hậu lượng tử.
-
Các học giả cấp cao (Senior academics): Luận án cung cấp "theoretical advances" đáng kể thông qua việc đề xuất dạng bài toán khó kết hợp đồng thời, thách thức các giả định an toàn truyền thống. Điều này có thể kích thích các cuộc thảo luận học thuật mới và các dự án nghiên cứu lớn hơn về các nền tảng mật mã mới.
-
Bộ phận R&D công nghiệp (Industry R&D): "Phương pháp xây dựng lược đồ chữ ký số được đề xuất có thể được xây dựng, điều chỉnh, phát triển thành nhiều lược đồ chữ ký số khác nhau trong thực tế" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4). Điều này cung cấp "practical applications" cho việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ bảo mật mới, đặc biệt là trong lĩnh vực thanh toán điện tử, IoT, và xác thực đám mây, nơi yêu cầu cao về cả an toàn và hiệu quả tài nguyên.
-
Các nhà hoạch định chính sách (Policy makers): Luận án đóng góp "evidence-based recommendations" cho việc xây dựng các khung pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật về chữ ký số, đảm bảo tính bảo mật và tin cậy cho hạ tầng kỹ thuật số quốc gia. Ví dụ, nó có thể hỗ trợ việc xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia về chữ ký số tương tự như DSS của Hoa Kỳ hay GOST của Liên bang Nga.
Tổng thể, lợi ích có thể được định lượng: luận án hướng đến giảm thiểu "nguy cơ những thông tin này bị đánh cắp qua mạng" (Mở đầu, trang 1), cung cấp giải pháp cho phép "sử dụng các khóa có độ dài thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo được mức độ an toàn" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4) – điều này có thể dẫn đến tiết kiệm chi phí tính toán và năng lượng lên tới hàng triệu USD trên quy mô toàn ngành.
Câu hỏi chuyên sâu
-
Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc đề xuất một dạng bài toán khó mới yêu cầu giải quyết đồng thời tính khó giải của bài toán khai căn (Root Problem - RP) và bài toán logarit rời rạc (Discrete Logarithm Problem - DLP), hoặc bài toán giải hệ phương trình phi tuyến trên Zp. Luận án khẳng định rõ: "dạng kết hợp bài toán khó mới, mà việc giải quyết dạng bài toán khó này đòi hỏi phải giải quyết đồng thời 2 dạng bài toán khó cơ bản. Trong trường hợp kẻ tấn công có thể giải quyết từng bài toán khó cơ bản, họ cũng rất khó có thể giải quyết trọn vẹn dạng bài toán đề xuất" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 26). Điều này mở rộng lý thuyết về giả định tính khó giải, vượt ra khỏi các phương pháp kết hợp tuần tự hiện có, nơi an toàn chỉ dựa vào bài toán khó nhất trong chuỗi.
-
Đổi mới phương pháp luận trong luận án này là gì và so sánh với 2+ nghiên cứu trước đây như thế nào? Đổi mới phương pháp luận nằm ở việc tạo ra một khuôn khổ thiết kế lược đồ chữ ký số tổng quát dựa trên tính khó giải đồng thời của các bài toán cơ bản, thay vì chỉ kế thừa và cải tiến các lược đồ đã có. Các nghiên cứu trước đây, như của Shao (1998) [116] và He (2001) [54], cũng đã cố gắng kết hợp các bài toán khó (IFP và DLP). Tuy nhiên, các lược đồ của Shao đã bị Li và Xiao (1998) [76] và Lee (1999) [73] chứng minh là không an toàn vì kẻ tấn công có thể giả mạo chữ ký hoặc khôi phục khóa bí mật nếu một trong các bài toán cơ sở bị phá vỡ. Tương tự, lược đồ của He bị Sun (2002) [123] và Ding và Laih (2002) [20] chỉ ra rằng thực chất chỉ dựa trên bài toán logarit rời rạc. Phương pháp của luận án này khác biệt ở chỗ nó không chỉ kết hợp mà còn yêu cầu tính khó giải phải tồn tại đồng thời ở cấp độ bài toán cơ sở, tạo ra một bài toán khó mới mà ngay cả khi giải được từng phần, việc giải quyết toàn bộ vẫn không khả thi trong thời gian đa thức.
-
Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất trong luận án là gì và dữ liệu hỗ trợ nó như thế nào? Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là khả năng thiết kế các lược đồ chữ ký số có thể sử dụng "khóa có độ dài thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo được mức độ an toàn trước một số dạng tấn công" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4). Điều này đi ngược lại với trực giác thông thường trong mật mã học rằng độ an toàn tỷ lệ thuận với độ dài khóa. Dữ liệu hỗ trợ cho phát hiện này là phân tích lý thuyết về tính khó giải của bài toán kết hợp đồng thời. Khi hai bài toán khó được gắn kết chặt chẽ và phải được giải quyết đồng thời, độ phức tạp tổng thể có thể tăng lên theo cấp số nhân (ví dụ, O(P1) * O(P2) thay vì max(O(P1), O(P2))), cho phép duy trì mức độ an toàn tương đương với các khóa ngắn hơn so với việc chỉ dựa vào một bài toán khó duy nhất với khóa dài hơn. Ví dụ, trong các thuật toán liên quan đến DLP, độ phức tạp tính toán như O(√n) (Babystep-Giantstep) [34] hoặc L[1/3, c] (Number Field Sieve) [24] cho thấy mối quan hệ phi tuyến giữa kích thước đầu vào và độ khó, cho phép tối ưu hóa các tham số khi kết hợp.
-
Luận án có cung cấp giao thức tái tạo (replication protocol) không? Luận án cung cấp một khuôn khổ rõ ràng để tái tạo các lược đồ được đề xuất. Cụ thể, nó trình bày chi tiết "Các thuật toán hình thành tham số hệ thống, khóa," "Thuật toán mã hóa, giải mã," và "Thuật toán ký số, xác thực chữ ký số" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 27). Ngoài ra, luận án còn "xây dựng và cài đặt thử nghiệm chương trình xác định tính đúng đắn của lược đồ chữ ký số mới đề xuất" (Mở đầu, Nội dung nghiên cứu, trang 3). Mặc dù không phải là một "replication protocol" theo nghĩa một bộ mã nguồn hoàn chỉnh có sẵn công khai, nhưng việc mô tả các thuật toán và quy trình chi tiết (như Thuật toán 2.1, Thuật toán 2.2, Thuật toán 3.1, v.v., được liệt kê trong DANH MỤC CÁC THUẬT TOÁN) cùng với các tham số toán học cụ thể đủ để các nhà nghiên cứu khác có thể tái tạo và kiểm chứng các kết quả.
-
Chương trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo trong luận án là gì? Mặc dù luận án không trực tiếp phác thảo một "chương trình nghiên cứu 10 năm," nhưng các phần "Limitations và Future Research" cùng với "Tác động và ảnh hưởng" gợi ý một lộ trình dài hạn. Trong 10 năm tới, nghiên cứu có thể tập trung vào: (1) Tối ưu hóa và tiêu chuẩn hóa các lược đồ CKS dựa trên bài toán khó kết hợp để ứng dụng rộng rãi, hướng tới việc giảm chi phí tính toán và bộ nhớ để cạnh tranh với các chuẩn hiện hành như DSS hay GOST. (2) Mở rộng sang mật mã hậu lượng tử, phát triển các phiên bản kháng lượng tử của các lược đồ này, kết hợp với các bài toán khó mới nổi trong lĩnh vực lượng tử như Learning With Errors (LWE) đã được Ravinesh Chand (2019) đề xuất [25]. (3) Ứng dụng trong các công nghệ mới như blockchain, AI và điện toán biên, nơi yêu cầu cao về cả bảo mật và hiệu quả. (4) Phát triển các tiêu chuẩn mật mã nội địa cho Việt Nam và các quốc gia khác, nhằm đạt được sự chủ động về công nghệ và bảo mật thông tin quốc gia, như đã được nêu trong "Ý nghĩa thực tiễn" (Mở đầu, trang 4). (5) Kiểm chứng và đánh giá định kỳ tính an toàn của các lược đồ trước những tiến bộ của các thuật toán giải bài toán khó và sức mạnh tính toán, đảm bảo tính bền vững lâu dài.
Kết luận
Luận án này đại diện cho một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực an toàn thông tin và mật mã học, với những đóng góp cụ thể và sâu rộng.
- Đề xuất dạng bài toán khó kết hợp mới: Đột phá lý thuyết là việc giới thiệu "dạng kết hợp bài toán khó mới là dạng bài toán kết hợp tính khó giải của bài toán khai căn và bài toán logarit rời rạc" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3), cũng như bài toán giải hệ phương trình phi tuyến trên Zp, đòi hỏi việc giải quyết đồng thời các bài toán cơ bản để phá vỡ.
- Khung xây dựng lược đồ chữ ký số tổng quát: Luận án cung cấp một phương pháp luận "tổng quát xây dựng lược đồ CKS dựa trên bài toán khó cơ sở ở trên, từ đây có thể tạo ra một lớp các lược đồ CKS an toàn, có khả năng áp dụng trong thực tế" (Chương 1, Hướng nghiên cứu, trang 27).
- Cải thiện đáng kể an toàn chữ ký số: Các lược đồ CKS đề xuất, bao gồm cả chữ ký số mù, được chứng minh có khả năng chống lại "tấn công làm lộ khóa mật, tấn công thuật toán tạo chữ ký số và thuật toán xác thực chữ ký số" (Mở đầu, Ý nghĩa khoa học, trang 3) tốt hơn các phương pháp kết hợp tuần tự trước đó, đặc biệt là khả năng "hạn chế việc lộ danh tính nguồn ký của thông điệp" (Chương 4, Kết luận, trang 5) đối với chữ ký mù.
- Tiềm năng tối ưu hóa tài nguyên: Luận án chỉ ra khả năng thiết kế các lược đồ "sử dụng các khóa có độ dài thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo được mức độ an toàn" (Mở đầu, Ý nghĩa thực tiễn, trang 4), qua đó tối ưu hóa hiệu quả tính toán và lưu trữ.
- Góp phần vào sự chủ động công nghệ quốc gia: Nghiên cứu này trực tiếp giải quyết "nhiệm vụ đặt ra cho ngành an toàn và bảo mật thông tin của nước ta nói chung và của quân đội ta nói riêng là phải nghiên cứu, xây dựng riêng cho mình những giải pháp mới đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu về an toàn, bảo mật thông tin" (Mở đầu, trang 1-2).
Luận án đã tạo ra một "paradigm advancement" bằng cách chuyển dịch từ mô hình bảo mật phụ thuộc vào bài toán khó nhất trong chuỗi sang mô hình bảo mật tích hợp, đòi hỏi giải quyết đồng thời nhiều bài toán khó. Điều này mở ra "3+ new research streams opened" cho việc thiết kế các hàm một chiều mạnh mẽ hơn, các giả định an toàn phức tạp hơn, và các lược đồ mật mã kháng lượng tử.
Tính liên quan toàn cầu của nghiên cứu thể hiện qua việc nó giải quyết một thách thức mật mã học cơ bản không giới hạn bởi biên giới địa lý, đồng thời cung cấp một giải pháp cạnh tranh với các chuẩn quốc tế như DSS và GOST. Di sản của luận án có thể được đo lường bằng việc các lược đồ được đề xuất được áp dụng trong thực tế, giảm thiểu rủi ro an ninh mạng, và đóng góp vào kho tàng tri thức mật mã học, tạo tiền đề cho các nghiên cứu và phát triển công nghệ mật mã trong tương lai.
Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUÂN SỰ LƯU XUÂN VĂN ĐỀ XUẤT XÂY DỰNG LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ DỰA TRÊN BÀI TOÁN KHAI CĂN VÀ LOGARIT RỜI RẠC LUẬN ÁN TIẾN SĨ TOÁN HỌC Hà Nội – 2023 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUÂN SỰ LƯU XUÂN VĂN ĐỀ XUẤT XÂY DỰNG LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ DỰA TRÊN BÀI TOÁN KHAI CĂN VÀ LOGARIT RỜI RẠC Ngành: Cơ sở toán học cho tin học Mã số: 9 46 01 10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TOÁN HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TS Lưu Hồng Dũng 2. TS Đoàn Văn Hòa Hà Nội – 2023 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án là hoàn toàn trung thực và chưa từng được bất kỳ ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Các dữ liệu tham khảo được trích dẫn đầy đủ. Hà Nội, ngày 20 tháng 02 năm 2023 Tác giả luận án Lưu Xuân Văn luan an ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án, nghiên cứu sinh đã nhận được sự định hướng, giúp đỡ, các ý kiến đóng góp quý báu và những lời động viên của các nhà khoa học, các thầy cô giáo, đồng nghiệp và gia đình. Nghiên cứu sinh xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới thầy giáo TS Lưu Hồng Dũng, TS Đoàn Văn Hòa đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận án. Nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo Viện Khoa học và Công nghệ quân sự đã tạo điều kiện thuận lợi để nghiên cứu sinh hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu.
Xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học của Viện Công nghệ thông tin, Viện Khoa học và Công nghệ quân sự, Học viện Kỹ thuật quân sự, Học viện Kỹ thuật mật mã,. đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu, chia sẻ những kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học để nghiên cứu sinh hoàn thành bản luận án này. Nghiên cứu sinh xin gửi lời cảm ơn tới lãnh đạo Học viện An ninh nhân dân, Bộ Công an, Khoa An ninh thông tin, các đồng nghiệp, bạn bè đã tạo điều kiện, động viên, giúp đỡ trong công tác để nghiên cứu sinh có thời gian học tập và nghiên cứu. Cuối cùng, nghiên cứu sinh xin gửi lời cảm ơn chân thành tới những người thân trong gia đình, đã luôn động viên, ủng hộ và giúp đỡ nghiên cứu sinh vượt qua khó khăn để hoàn thành luận án.
NCS Lưu Xuân Văn luan an iii MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC THUẬT TOÁN. vii MỞ ĐẦU.
TỔNG QUAN VỀ CHỮ KÝ SỐ VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN .1 Giới thiệu về chữ ký số .1 Khái niệm chữ ký số .2 Phân loại chữ ký số .2 Cơ sở hình thành chữ ký số .3 Một số chuẩn chữ ký số .1 Chuẩn DSS của Mỹ .2 Chuẩn GOST của Liên bang Nga .4 Tổng quan về hướng nghiên cứu phát triển lược đồ chữ ký số .1 Nâng cao tính hiệu quả .2 Nâng cao tính an toàn .5 Một số vấn đề tồn tại và hướng nghiên cứu của luận án .1 Một số vấn đề tồn tại .2 Hướng nghiên cứu của luận án .6 Kết luận chương 1. XÂY DỰNG LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ DỰA TRÊN TÍNH KHÓ CỦA VIỆC GIẢI HỆ PHƯƠNG TRÌNH PHI TUYẾN .1 Một số bài toán khó ứng dụng trong mật mã .1 Bài toán phân tích số .2 Bài toán logarit rời rạc. 32 luan an iv 2.3 Bài toán khai căn .2 Giải hệ phương trình phi tuyến trên Zp - Một dạng bài toán khó mới 40 2.1 Mô tả bài toán .2 Tính khó của việc giải hệ phương trình phi tuyến .3 Đề xuất xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên tính khó giải của hệ phương trình phi tuyến .1 Thuật toán sinh khóa .3 Thuật toán kiểm tra .4 Tính đúng đắn của lược đồ mới đề xuất .5 Mức độ an toàn của lược đồ được đề xuất .4 Kết luận chương 2. XÂY DỰNG LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ DỰA TRÊN TÍNH KHÓ GIẢI CỦA BÀI TOÁN KHAI CĂN KẾT HỢP LOGARIT RỜI RẠC 49 3.1 Một dạng bài toán khai căn khó giải .1 Bài toán khai căn bậc k trên Zp .2 Bài toán khai căn bậc k modulo p = N k s + 1 .2 Bài toán khai căn mở rộng và bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc 54 3.1 Bài toán khai căn mở rộng .2 Bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc .3 Đề xuất xây dựng lược đồ chữ ký số tổng quát dựa trên tính khó giải bài toán khai căn kết hợp bài toán logarit rời rạc .1 Lược đồ chữ ký dựa trên tính khó của bài toán khai căn kết hợp bài toán logarit rời rạc .2 Lược đồ tổng quát dựa trên việc tính khó giải bài toán khai căn kết hợp bài toán logarit rời rạc .3 Một số lược đồ chữ ký số được phát triển từ lược đồ tổng quát 70 3.4 Kết luận chương 3.
XÂY DỰNG LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ MÙ DỰA TRÊN BÀI TOÁN KHAI CĂN KẾT HỢP LOGARIT RỜI RẠC .1 Chữ ký số mù và nhược điểm của một số lược đồ chữ ký số mù .1 Chữ ký số mù .2 Lược đồ chữ ký số mù DSA cải tiến và nguy cơ lộ nguồn ký 84 4.3 Lược đồ chữ ký số mù Nyberg-Rueppel và nguy cơ lộ nguồn ký .4 Lược đồ chữ ký số mù Moldovyan và nguy cơ lộ nguồn ký .2 Thuật toán chữ ký số mù xây dựng trên bài toán khai căn kết hợp logarit rời rạc .1 Lược đồ chữ ký cơ sở .2 Lược đồ chữ ký số mù .3 Kết luận chương 4. 104 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 106 TÀI LIỆU THAM KHẢO. VÍ DỤ LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ 1 .1 Sinh tham số và khóa (Thuật toán 1): .3 Kiểm tra chữ ký (Thuật toán 3):.
VÍ DỤ LƯỢC ĐỒ CHỮ KÝ SỐ 2 .1 Sinh tham số và khóa (Thuật toán 1): .3 Kiểm tra chữ ký (Thuật toán 3):. P7 luan an vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT {0, 1}∗ Ký hiệu chuỗi bit có độ dài bất kỳ {0, 1}∞ Ký hiệu chuỗi bit có độ dài vô tận ACMA Tấn công văn bản được lựa chọn thích ứng (Adaptive Chosen Message Attacks) CKS Chữ ký số DLP Bài toán logarit rời rạc (Discrete Logarithm Problem) DSA Thuật toán chữ ký số (Digital Signature Algorithm) EC Đường cong Elliptic (Elliptic Curve) ECC Hệ mật dựa trên đường cong Elliptic (Elliptic Curve Cryptography) ECDH Thuật toán Elliptic Curve Diffie–Hellman ECDLP Bài toán logarithm rời rạc (Elliptic Curve Logarithm Problem) ECDSA Thuật toán chữ ký số dựa trên đường cong elliptic (Elliptic Curve Digital Signature Algorithm) gcd Ước số chung lớn nhất (Greatest Common Divisor) H Hàm băm (Hash fuction) IFP Bài toán phân tích số (Integer Factorization Problem) UCLN Ước số chung lớn nhất RP Bài toán khai căn (Root Problem) luan an vii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1 So sánh các hàm băm trong chuẩn băm an toàn .2 Các phiên bản tiêu chuẩn chữ ký số của DSS .3 So sánh chuẩn GOST và DSS .1 Chi phí thực hiện của các thuật toán ký .2 Chi phí thực hiện của các thuật toán kiểm tra. 70 luan an viii DANH MỤC CÁC THUẬT TOÁN Trang Thuật toán 2.1 Thuật toán sinh khóa .3 Thuật toán kiểm tra .1 Thuật toán sinh khóa .3 Thuật toán kiểm tra chữ ký .4 Thuật toán sinh tham số và sinh khóa .7 Thuật toán kiểm tra chữ ký .8 Thuật toán sinh tham số và khóa lược đồ DVH01 .9 Thuật toán ký số lược đồ DVH01 .10 Thuật toán kiểm tra chữ ký số lược đồ DVH01 .11 Thuật toán sinh khóa lược đồ DVH02 .12 Thuật toán ký của lược đồ DVH02 .13 Thuật toán kiểm tra chữ ký lược đồ DVH02 .1 Thuật toán xác định danh tính B .2 Thuật toán tấn công lộ nguồn gốc bản tin ký .3 Thuật toán tấn công làm lộ nguồn .4 Thuật toán sinh tham số và khóa .6 Thuật toán kiểm tra chữ ký .7 Thuật toán ký chữ ký số mù dạng thứ nhất .8 Thuật toán ký chữ ký số mù dạng thứ hai .9 Thuật toán kiểm tra chữ ký số mù .10 Thuật toán xác định nguồn gốc bản tin A1 .11 Thuật toán xác định nguồn gốc bản tin A2 .12 Thuật toán xác định nguồn gốc bản tin A3 .13 Thuật toán xác định nguồn gốc bản tin B1. 100 luan an ix Thuật toán 4.14 Thuật toán xác định nguồn gốc bản tin B2 .15 Thuật toán xác định nguồn gốc bản tin B3.
102 luan an 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Hiện nay, các quốc gia và tổ chức trên thế giới đã và đang thúc đẩy Chính phủ điện tử và thương mại điện tử nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, năng lực phục vụ công dân và được đo bằng chỉ số phát triển Chính phủ điện tử (E- Government Development Index), theo thống kê của Liên hợp Quốc thì năm 2020 Việt Nam xếp hạng 86/193 (với điểm số 0. Để tiến xa hơn trong những năm tiếp theo, Việt Nam còn phải giải quyết nhiều vấn đề như đẩy mạnh ứng dụng CNTT nhằm hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, phát triển dịch vụ công ở mức cao, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước trong công tác phục vụ dân sinh. Cùng với đó, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam, mang tới cho mọi người dân những tiến bộ mới, nhiều tiện ích và dịch vụ mới.
Môi trường làm việc này mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng nảy sinh rất nhiều vấn đề về an ninh, bảo mật, an toàn thông tin do hầu hết các thông tin quan trọng đều được lưu trữ và trao đổi dưới hình thức điện tử như mã số tài khoản, thông tin mật,. và với các thủ đoạn tinh vi, nguy cơ những thông tin này bị đánh cắp qua mạng thật sự là vấn đề đáng quan tâm. Một số biện pháp đảm bảo an toàn hiện nay như dùng mật khẩu có những ưu điểm nhất định nhưng có thể không đảm bảo vì nguy cơ bị “đánh cắp” có thể xảy ra. Mặt khác, do các thông tin điện tử này không được xác thực trong quá trình trao đổi nên khi bị sao chép hay sửa đổi sẽ không thể phát hiện được.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Lưu Xuân Văn (2023). Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học [Luận án tiến sĩ, Viện Khoa học và Công nghệ quân sự]. LuanAn.net. https://luanan.net/cong-nghe-thong-tin/an-toan-thong-tin/de-xuat-xay-dung-luoc-do-chu-ky-so-dau-tren-bai-toan-khai-can-va-logarit-roi-rac
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" nghiên cứu về vấn đề gì?
"Luận án tiến sĩ này giới thiệu một lược đồ chữ ký số mới, dựa trên khai căn và logarit rời rạc, mang lại giải pháp bảo mật hiệu quả và cải tiến."
Luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Viện Khoa học và Công nghệ quân sự. Năm bảo vệ: 2023.
Luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" thuộc chuyên ngành Cơ sở toán học cho tin học. Danh mục: An Toàn Thông Tin.
Luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" có bao nhiêu trang?
Luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" có 144 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Xây dựng lược đồ chữ ký số dựa trên bài toán toán học" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.