Nguyễn Thái Giao Thủy: Ngoại giao văn hóa Việt Nam & quyền lực mềm (2001-2016)

ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HOI VÀ NHÂN VAN NGUYEN THÁI GIAO THỦY (2001-2016) LUẬN ÁN TIEN SĨ QUOC TE HỌC HÀ NỘI - 2021 ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NỘI TRUONG ĐẠI HOC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VAN NGUYÊN THÁI GIAO THỦY NGOẠI GIAO VĂN HÓA CỦA VIỆT NAM NHIN TỪ GOC ĐỘ QUYEN LUC MEM (2001 - 2016) Chuyên ngành : QUAN HE QUOC TE Mã số : 62310206 Người hướng dẫn khoa học: PGS. TRAN NAM TIEN HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Tên dé tài luận án không trùng lắp với bat kỳ công trình nào đã được công bó. Các số liệu, tài liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, khách quan, rõ rang vệ xuât xứ.

Tác giả Luận án NGUYÊN THÁI GIAO THỦY LỜI CẢM ƠN Đề hoàn thành luận án này, trước tiên, tôi xin gửi lòng biết ơn chân thành nhất đến PGS.TS Trần Nam Tiến, khoa Quan hệ quốc tẾ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM bởi sự hướng dẫn nhiệt tình của Thầy đã dành cho tôi trong quá trình nghiên cứu luận án “Ngoai giao văn hóa của Việt Nam nhìn từ góc độ quyền lực mém (2001-2016)” được hoàn thành một cách tốt nhất. Kế tiếp, tôi đặc biệt gửi lời cắm ơn đến GS.TS Hoàng Khắc Nam, Trưởng khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội với những định hướng, động viên lẫn khuyến khích mà Thầy đã dànhcho tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện luận án. Cùng với lời cám ơn sâu sắc nhất của tôi dành tặng đến các Thầy, Cô khoa Quốc tế học của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, khoa Quan hệ quốc tế của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TPHCM, những người đã tiếp thêm cho tôi ngọn lửa say mê, kiến thức lẫn kinh nghiệm của ngành Quan hệ quốc tế, một ngành tương đối còn rất mới tại Việt Nam. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình hoàn thành luận án, tuy nhiên có những lúc tưởng như tôi đã bỏ cuộc trong quá trình nghiên cứu này nếu như không có những tình cảm yêu thương từ gia đình và bạn bè đã luôn ké cận động viên, chia sẻ mọi khó khăn để tôi hoàn thiện luận án.

Thành phố Hồ Chi Minh, tháng 9 năm 2021 NCS. NGUYÊN THÁI GIAO THỦY DANH MỤC TU VIET TAT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt Ayeyawady-Chao Phraya- | Tổ chức Chiến lược hợp tác kinh ACMECS Mekong Economic | tế Ayeyarwady - Chao Phraya - Cooperation Strategy Mekong ADB Asian Development Bank Ngân hang Phát triển châu A AIDS Acquired Immune Deficiency | Hội chứng suy giảm miễn dịch Syndrome mắcphải Asia Pacific Economic | Diễn dan Hợp tác kinh tế chau A APEC Cooperation -Thái Bình Dương ARF ASEAN Regional Forum Diễn đàn Khu vực ASEAN Association of Southeast Asian | Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ASEAN ; Nations ASEM Asia Europe Meeting Hội nghị A - Au BỘ VHTTDL Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt CHXHCNVN Nam Cambodia, Laos, Myanmar, | Hợp tác giữa 4 nước Campuchia, CLMV ; ; and Vietnam Lao, Myanmar va Viét Nam EAS East Asia Summit Hội nghị Thượng đỉnh Đông A United Nations Economic and | Hội đồng Kinh tế và Xã hội ECOSOC , Social Council LiénHop Quôc EU European Union Lién minh chau Au FRANCOPH | Organisation internationale de | Tổ chức các nước nói tiếng Pháp ONIE la Francophonie FTA Free Trade Agreement Hiệp định Thương mai Tự do GDP Gross domestic product Tổng san pham quốc nội GMS Greater Mekong Subregion Tiểu vùng Mekong mở rộng IAEA International Atomic Energy | Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Agency Quốc tế IME International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế MERCOSUR | Southern Common Market Thi trường chung Nam My MGC Mekong - Ganga Cooperation | Hợp tác sông Hằng - sông Mekong NAFTA North American Free Trade Hiệp Dinh Thuong mại Tự do Agreement BacMy NATO North Atlantic Treaty | Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Organization Duong ODA Official development | Hỗ trợ phát triển chính thức assistance PPP Purchasing Power Parity Sức mua tương đương RCEP Regional Comprehensive | Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn Economnc Partnership diệnKhu vực SEAGAMES | Southeast Asian Games Đại hội Thể thao Đông Nam Á TPP Trans Pacific Partnership Hiệp định đối tác xuyên Thái BìnhDương UAE United Arab Emirates Các tiểu Vương quốc A Rap Théngnhat UN United Nations Liên Hop Quốc UNDP United Nations Development | Chương trình phát triển Liên Programme HợpQuốc United Nations Educational, | Tổ chức Giáo dục, Khoa học va UNESCO Scientific and Cultural | Vănhóa của Liên Hop Quốc Organ1zation Vietnam Union of Friendship Liên hiệp các tô chức hữu nghị VUFO Organization VietNam WB World Bank Ngân hang thé giới WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mai Thế giới MỤC LỤC MỞ DAU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiÊn CỨU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phuong phap nghién COU. Đóng góp mới của luận AN. eee eee eeeeeeesecesececeteeeesceeseccessecesecceseesseeeaeseneeaees 11 6.

Kết cau của đề tai .oeceeccccceccccsesssessessessesssessessesssessessessesssessessessessessseesessesseesseeseeseees 12 Chương 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Các công trình nghiên cứu về những van dé lý luận về ngoại giao văn hóa VÀ qHJÊN lựC MEM.

Các công trình nghiên cứu về quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách về ngoại giao văn hoá của Việt NGỊH. Các công trình tổng kết, đánh giá về ngoại giao văn hóa Việt Nam giải đoạn từ 2001-2016. Một số nhận xét về tình hình nghiên cứu mà đề tài và những vấn đề đặt ra cần phải giải QUYẾT. 1111 1E re 25 Chương 2.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE NGOẠI GIAO VĂN HOA CUA VIỆT NAM NHIN TỪ GÓC ĐỘ QUYỀN LUC MEM (2001-2016). Co SO LY Wan oo. Khái niệm, đặc trưng, vai trò của quyên lực MEM. KNGG iGEM nsaẮĂĂẶ.

Đặc trưng của quyÊn lực MEM vesceccsccsscesvessessesssessessesseessessessesseesseeseeses 33 2. Vai trò của Quyén ÏựC MEM. 5c c5 EE2EE2E2EEESEEeEEeEkerkerseree 37 2. Khái niệm, vai tro, công cụ của ngoại giao văn hOá.-‹----«<<-+ 38 DI PNN‹( 0/5 nnẽaut.

Vai trò của ngoại giao VAN HÓA. Công cụ của ngoại giao VĂN HÓA. Cơ sở thực tiễn.-- +: th HH Hà hư 57 2. Khái quát về ngoại giao văn hoá của Việt Nam trước năm 2001.

Tình hình thế giới, khu vực và Việt Nam giai đoạn 2001-2016. Tình hình thể giGicceeccecscessesssesssesssesssessesssesssessssssesssesssessessesasecseesseessees 60 2. Bối cảnh KAU VỤC. St tềE kEEEkEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErkrrkrkrrkes 64 2.

Bồi cảnh Việt NaI. Thực tiên ngoại giao văn hoá của một sỐ nước trên thé giới và bài học kinh nghiệm dành cho Viet NGIH. cv kg ky 69 Chương 3. NOI DUNG VA THUC TRẠNG TRIEN KHAI NGOẠI GIAO VĂN HOA CUA VIỆT NAM NHÌN TỪ GOC ĐỘ QUYEN LUC MEM (2001 2016).

Nội dung về ngoại giao văn hoá nhằm gia tăng quyền lực mềm của Việt Nam 200500) ỘỒỘỜỒ. Ngoại giao văn hóa trong chính sách đối ngoại Việt Nam. Chủ trương và chính sách vỀ việc sử dụng ngoại giao văn hóa nhằm gia tăng quyên lực mêm của Việt Ñ@Im.--- 2-52 £+S£+E‡EE‡EEEEEEEEEEEEEEerkerkerkerkee 84 LN:. Giới thiệu và pho biến thông tin để quảng bá về hình ảnh đất nước, CON ñgười.

SH HH TH HH Hệ 90 3. Gắn kết ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh té với ngoại giao văn hóa thông qua trao đổi các nhóm văn hóa và nghệ thuật đến các nước. Tham gia hợp tác văn hóa quốc tế trong các diễn đàn đa phương để nâng cao vị thé QUOC &ÏA.---+-5252 SE SE+EEEEEEEEE2EE 1212121121111. Hình thành mang lưới ngoại giao văn hóa với người Việt Nam ở các 3.

Mở rộng các trung tâm văn hóa Việt Nam tại nước ngoài. Thành lập Quỹ ngoại giao văn hoá và đào tạo nguồn nhân lực cho các hoạt CONG NYOMI QIAO.SH HH TH HH Hiện 95 3 3. Thực trạng triển khai ngoại giao văn hóa nhìn từ góc độ quyền lực mềm của N4 ©;8\:0200201)0777. Hoạt động ngoại giao văn hoá cấp độ Nhà HưỚC.---z©ce+cs+csa 95 3.

SH HH HH HH HH HH kh 96 3. NGOÀI HHƯỚC. sọ HH Họ Họ HH 98 3. Hoạt động ngoại giao văn hóa cấp độ đối ngoại nhân dân.

TTOH HHƯỚC. SH Họ HH 107 3. NHẬN XÉT VẺ NGOẠI GIAO VĂN HÓA NHÌN TỪ GÓC ĐỘ QUYÈN LỰC MEM CUA VIỆT NAM (2001-2016) VÀ KIEN NGHỊ. HAN CHE nga.

- ST TH HH HH net 125 CN XL. CÁC HHƯỚC ÏỚPH. S011 1kg vn và 131 4. Các nước khác vescecsessesssessessessssssessesssssussssssessussssssessecsessssssessecstessesseess 134 4.

So sánh ngoại giao văn hoá trong việc gia tăng quyên lực mém Việt Nam (2001-2016) với giai đoạn trước 2001 và giai đoạn (2017-2020). - ¿- 2 ¿St SE EEE121121121121211111111111 1111111111111. Dự báo về tình hình thé giới, khu vực và Việt Nam đến năm 2030. 5:55 St SE EEEEE2E221E21E111112112112112111111 11.

GiGi PNG coeseeccecsesscsssessessessssssessessusssessessessusssessscsussusasecsecssssueasecsessessseeseess 145 KET LUAN wieecesccssessessssssessessessssssessessessssssetsessussssssessessussusssessessussusssessessussueesesseesseesees 152 DANH MUC CONG TRINH KHOA HOC CUA TAC GIA LIEN QUAN DEN LUAN 157 TÀI LIEU THAM KHẢO. 2-22 5¿©5S2S£‡EE2EE2EEE2EEE23222122127112711211 2112. 158 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 PHỤ LỤC 4 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Bước vào đầu thế kỷ XXI, cục diện thế giới đã chứng kiến những thay đổi mạnh mẽ và điều này đã tạo ra kỷ nguyên mới cho các nền chính trị, văn hóa - xã hội trong quan hệ quốc tế.

Trước tiên là sự kiện khủng bố vào biểu tượng sức mạnh của nước Mỹ là Trung tâm thương mại thế giới (11/9/2001) khiến chủ nghĩa khủng bồ lan rộng, đe dọa đến an ninh toàn cầu và chiến tranh, xung đột liên tiếp tại nhiều nơi trên thế giới như: Trung Đông, châu Phi. Thứ hai là cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu (2007-2008) đã khiến thế giới u ám, trì trệ kéo dài. Cuối cùng, là sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc vào năm 1991, trật tự hai cực của Yalta sup đồ, một trật tu thế giới mới đang được hình thành. Ảnh hưởng của Mỹ đối với các nước đồng minh cũng bị suy giảm, các nước lớn đều muốn khăng định vai trò độc lập trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế.

Dù tình hình trong quan hệ quốc tế vẫn còn nhiều biến động nhưng xu thế chủ đạo của mỗi quốc gia vẫn là gìn giữ hòa bình và phát triển kinh tế đất nước. Bên cạnh đó, toàn cầu hoá với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ đã tác động sâu sắc đến mối tương quan trên toàn thế giới. Việc mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế là xu thé tất yếu dé phát triển đất nước. Chính những điều đó đã làm cho xu hướng sử dụng quyền lực cứng như quyên lực quân sự, quyên lực kinh tế giữa các nước sẽ được hạn chế hơn rất nhiều so với trước đây.