Luận án tiến sĩ quốc tế học: Nam Á trong Sáng kiến Vành đai, Con đường - Nguyễn Thu Hà

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI NGUYEN THU HÀ KHU VUC NAMA TRONG SANG KIEN VANH DAI, CON DUONG CUA TRUNG QUOC LUAN AN TIEN SI QUOC TE HOC Hà Nội-2024 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI NGUYEN THU HÀ KHU VUC NAMA TRONG SANG KIEN VANH DAI, CON DUONG CUA TRUNG QUOC Chuyén nganh: Quan hé quéc té Mã số: 9310601.01 LUẬN AN TIỀN SĨ QUOC TE HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Phùng Thị Huệ 2. Bùi Hồng Hạnh Hà Nội-2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi và tôi xin chịu trách nhiệm về tính trung thực của các thông tin, số liệu đưa ra trong luận án. Tác giả luận án Nguyễn Thu Hà LỜI CÁM ƠN Hoàn thành Luận án này là một bước ngoặt quan trọng đối với cá nhân tôi.

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và sự kính trọng đối với cô giáo hướng dẫn của tôi là PGS.TS Phùng Thị Huệ và PGS.TS Bùi Hồng Hạnh, người đã tận tâm giúp đỡ, diu dắt, truyền ngọn lửa đam mê nghiên cứu, tinh thần cầu thị và nghiêm túc trong khoa học để tôi có thể bước vào con đường chuyên môn thuận lợi, hoàn thành Luận án tiến sĩ đúng tiến độ như mong đợi. Tôi trân trọng cảm ơn các thầy cô tại Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Đại học quốc gia Ha Nội — nơi mà tôi đã gắn bó trong suốt những năm học vừa qua. Các Thay, Cô đã dìu dắt, giúp đỡ tận tình dé tôi hoàn thành việc học tập tại khoa và trường với kết quả tốt đẹp nhất. Tôi xin trân trọng cảm ơn Phòng Đào tạo, Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, Thư viện Đai học quốc gia Hà Nội, Thư viện Học viện Ngoại giao, Viện Quan hệ quốc tế - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các cơ quan có liên quan đã giúp đỡ về mặt thủ tục, tư liệu trong quá trình học tập và hoàn thành luận án.

Tôi xin cảm ơn Liên hiệp khoa học, đầu tư, hỗ trợ nhân đạo và phát triển cộng đồng - Hội Liên hiệp Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi về công việc, thời gian, sự ủng hộ nhiệt thành và sự khích lệ mạnh mẽ dé tôi có động lực phấn đấu vươn lên hoàn thành nhiệm vụ học tap, day mạnh công tác nghiên cứu trong suốt thời gian qua. Tôi xin cảm ơn những người thân yêu trong gia đình đã luôn gần gũi, chia sẻ, cảm thông và động viên kịp thời dé tôi có thé tập trung thời gian cho việc hoàn thành chương trình học của mình. Hà Nói ngày tháng năm 2024 Tác giả luận án Nguyễn Thu Hà ii MỤC LỤC 0909.ÔÔÔ,,,ÔÔ,Ô,ÔỎ ii MUC LUG 0. 1 DANH MỤC CAC TU VIET TẮT.-cc22c++++£22EEEEEEEEEEE222222++tttrttEEEEEEEErrrrerrcee 4 02710055.

TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án. Các công trình nghiên cứu của Trung Quốc về Sáng kiến Vành đai, Con đường tại Nam Á. Các công trình nghiên cứu của các nước khác về Sáng kiến Vành dai, Con đường của Trung Quốc ở Nam Á.--¿- 2£ + E+SE‡EE£EESEEEEEEEEEEEEEEerkerkerkrree 22 1.3 Các công trình nghiên cứu của Việt Nam về Sáng kiến Vành dai, Con đường” tại Nam Á.--¿- s- kệ kề ỀExEE1E7121111 1111111111 T111 1111 11 111i 28 1. Nhận xét kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố và những vấn đề luận án cần tiếp tục giải QUyẾT.------ ¿+ SsSt SE EEEE 2121117111211.

Nhận xét các công trình nghiên cứu đã công bố. Những van đề luận án kế thừa và những khoảng trống cần bé sung nghiên 0075. KHU VỰC NAM Á TRONG SÁNG KIÊN VÀNH ĐAI, CON ĐƯỜNG: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN .----ccc--:++++222EEEEEEEEE2222222errrrrrrrrrrrrrkk 37 2.1 Cơ sở lý luận của đề tài.-- ¿5-5 tt TT EEE1E2111111 1111111111111 ke.1 Chủ nghĩa hiện thựC.2 Chủ nghĩa tự dO.-- --- c1 TH TH HT HH TH Hưng 40 2.3 Chủ nghĩa Macxit ỚII.4 Chủ nghĩa Kiến tạO.2 Cơ sở thực tiễn nghiên cứu đề tài.1 Khái quát về Sáng kiến Vành đai, Con đường của Trung Quốc.2 Vị trí, vai trò của khu vực Nam A trong Sáng kiến Vành dai, Con đường.54 TIỂU KET CHƯNG 2.22-©St+2S2E£+EEEE9EEEEEEEEESEEEESEEEEEEEEEEEEEEEEEEESEEEErEEEErrrrrrrrrer 70 CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG TRIEN KHAI SÁNG KIEN VANH DAI, CON DUONG CUA TRUNG QUOC TẠI NAM Á.1 Các hoạt động triển khai Sáng kiến Vành dai, Con đường ở Nam Á.1 Xây dựng Hành lang Kinh tế trên bộ.----- 2 s s+Ee£Ee£xezxerxerxees 74 3.2 Xây dựng Hành lang kinh tế trên biển — MRS.3 Xây dựng con đường tơ lụa kĩ thuật số - DSR.2 Tac động của việc triển khai Sáng kiến Vành đai, Con đường ở Nam Á.

Tác động tích CỰC .- --- -- + c1 vn S39 1 11111 11111111 1 ng ng ru 103 3. Tac AOng ti CUC 0.3 Phan ứng của các quốc gia Nam A đối với việc trién khai Sáng kiến Vành dai, Con đường của Trung QUỐC. Phản ứng của Ấn Độ. Phản ứng của các nước khác .-- --- -s + sk+k v2 k vn ngư.

119 TIỂU KET CHƯƠNG 3. TRIEN VONG TRIEN KHAI SÁNG KIEN VANH DAI, CON DUONG TẠI KHU VUC NAMA VA HAMY CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM.1 Dự báo việc triển khai Sáng kiến Vành dai, Con đường tại Nam Á. Những thuận lợi và khó khăn đối với việc triển khai Sáng kiến Vành đai, Con đường tại Nam A trong thời gian tới. Triển vọng thực hiện Sáng kiến Vành đai, Con đường tại Nam Á.2 Một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.

Vị thế của Việt Nam trong Sáng kiến “Vành đai, Con đường” của Trung QUOC. Tác động của Sáng kiến Vành dai, Con đường đối với Việt Nam.3 Mục tiêu, phương châm và nguyên tắc của Việt Nam khi tham gia Sáng kiến Vành đai, Con đường .---¿- 2: 5¿©2++2x22Ext2EEtEEEEEEE2EE211 21121.4 Pham vi và mức độ tham gia “ Sáng kiến Vành đai, Con đường” của Việt 4.5 Một số hàm ý chính sách cho Việt Nam khi tham gia Sáng kiến Vành đai, Con đường của Trung QUỐC .-- 2-52 2 £2S£2EE2EE2E2EEEE12E12112112112112121121.1, 165 TIỂU KET CHƯƠNG 4.tErrrrrrkk 175 KẾT LUẬN oeecessssssssssssssssssesssssssscsssssssssssssssssecsssssssseesssssssssssnseeesssssseseeeesssssssssnenesssseseeeeeeesssen 171 DANH MỤC CÔNG TRINH KHOA HOC CUA TÁC GIẢ.----------- 180 LIÊN QUAN DEN LUẬN ÁN.EL 180 TÀI LIEU THAM KHẢO.22222222EErLkk 181 DANH MỤC CÁC TU VIET TAT Từ viết tắt Tên Tiếng Anh Tên Tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triên Châu A Asian Infrastructure Investment Ngan hang Đầu tu co sở ha tang AIIB ; Bank Chau A Ké hoach duong sat Quéc gia ANRP Afghanistan Nation Railway Plan Afghanistan Association of South East Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nam A ASEAN Nations The Bangladesh, Bhutan, India, Hanh lang vận tai 4 nước gôm BBIN Nepal Initiative Bangladesh, Bhutan, An Độ và Nepal BCIM Bangladesh-China-India- Hanh lang Kinh tế Bangladesh- Myanmar Economic Corridor TrungQuéc-AnD6-Myanmar Bangladesh-China-India-Myanmar | Hành lang kinh tế Bangladesh — BCIM-EC có Economic Corridor Trung Quoc — An Độ — Myanmar BDS Beidou navigation system Hệ thông định vị BeiDou Bay of Bengal Initiative for Multi Kế hoạch hop tác kinh tế kỹ thuật BIMSTEC | Sectoral Technical and Economic đa ngành quanh vịnh Bengal Cooperation BOT Build-Operate-Transfer Xây dung-Van hanh-Chuyén giao BRI Belt and Road Initiative Sáng kiến Vanh dai và Con đường Hiệp định khu vực thương mại tự CAFTA China- Asean Free Trade Agreement : do Trung Quôc — ASEAN Afghanistan Railway Transport Dự án vận tải đường sắt Trung CARTP ProJect Quốc-Afghanistan Từ viết tắt Tên Tiếng Anh Tên Tiếng Việt CBEZ Capacity Building for Cross-Border | Khu vuc kinh tế qua biên giới Economic Zones China Communications Tập đoàn xây dung giao thông CCCC , Construction Corporation Trung Quoc CEIZ Chinese Economic and Industrial Khu kinh tế công nghiệp Trung Zone Quốc China Harbour Engineering Cong ty co khi Cang Trung Quéc CHEC Company CGD Central Gobal Development Trung tam Phat trién Toan cau Cảng Công-ten-nơ Quốc tế CICT Container Internationnal Colombo Colombo CMEC Hanh lang Kinh tế Trung Quốc — China Myanmar Economic Corridor Myanmar Hành lang kinh tế Trung Quốc - CPEC China Pakistan Economic Corridor ; Pakistan cls China International Institude Viện nghiên cứu quốc tế Trung Strategy Quéc CNY Chinese Yuan RM Nhân dân tệ Hiệp hội ngành công nghiệp viễn COAI Cellular Operator Association India thong CPFOP China Pakistan Fiber Optic P Cable Du an CapPp quang quang Trun8 Quéc- Project Pakistan Hanh lang Trung Quéc-Méng Cé- CRM China Rusian Mongolia Nga DOT Cục Viễn thông Ấn Độ Cục Viễn thông Ấn Độ DSR Digital Silk Road Con đường Tơ lụa Kỹ thuật số ETIM East Turkestan Islamic Movement Phong trào Hồi giáo Đông Thô Từ viết tắt Tên Tiếng Anh Tên Tiếng Việt FDI Foreign Direct Investment Đâu tư trực tiêp nước ngoài FTA Free Trade Agreement Hiép dinh thuong mai tu do ICT Information communications Công nghệ thông tin va truyền technology thông IMF International Money Fund Quy tién té quốc tế IEA International Energy Agency Cơ quan năng lượng quốc tế GDP Gross Domestic Product Téng san pham quốc nội Chương trình hợp tác Tiểu vùng GMS Greater Mekong Subregion Mê Cong mở rộng Đội ngũ lãnh đạo Đảng Dân chủ MDP Madives Democratic Party Maldvies Kế hoạch tông thé về Kết nổi MPAC Master Plan for Asean Conectivity ASEAN MSR Maritime Silk Road Con đường tơ lụa trên biển NDT Nhân dân tệ Organization for Economic Tổ chức Hop tac và Phat trién OECD , Cooperation and Development Kinh té PLA People’s Liberation Army Quân Giải phóng Trung Quốc " Regional Comprehensive Economic | Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn Partnership diện khu vực South Asian Association for Hiệp hội hợp tác khu vực Nam Á SAARC Regional Cooperation Security and Growth Intiatives for Sang kién An ninh va Tang SAGAR , all Regions trưởng cho tat cả khu vực SREB Silk Road Economic Belt Vành đai kinh tế con đường to lụa ZTE Zhongxing Telecommunication Tập đoàn Viễn thông Trung Hưng Equipment Corporation ( Trung Quéc) MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề xuất Sáng kiến Vành đai, Con đường vào năm 2013, Trung Quốc xác định đây là chiến lược trọng điểm quốc gia và đây mạnh triển khai thực hiện cả trong nước và ngoài nước. Cho đến nay, sáng kiến này được triển khai trên phạm vi rộng lớn khắp thế giới.

Về bản chất, Sáng kiến Vành đai, Con đường là một đại chiến lược của Trung Quốc trong thời kỳ mới, nhằm thực hiện tham vọng thiết lập trật tự thế giới mới do Trung Quốc dẫn dắt. Trung Quốc mong muốn hiện thực hóa sáng kiến này theo lộ trình từ “đồng thuận toàn cầu” đến “hành động toàn cầu” với dau mốc là Diễn đàn cấp cao hợp tác quốc tế Vành dai, Con đường lần thứ nhất tổ chức tại Bắc Kinh tháng 05/2017 và lần thứ 2 vào tháng 4/2019. Trung Quốc khang định trong 10 năm qua, VIỆC triển khai Sáng kiến Vành đai, Con đường đã đạt được nhiều thành quả quan trọng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, dư luận quốc tế ngày càng có nhiều ý kiến trái chiều về mục đích, ý đồ của Trung Quốc cũng như chất lượng và hiệu quả hợp tác Sáng kiến Vành đai, Con đường trên phạm vi toàn thé giới.