Luận án tiến sĩ: Chính sách ngoại giao văn hóa Việt Nam giai đoạn 2009-2020

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Lê Thu Trang CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HOÁ CỦA VIỆT NAM (2009-2020) Hà Nội - 2024 ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Lê Thu Trang CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HOÁ CỦA VIỆT NAM (2009-2020) Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế Mã số: 9310601.01 NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: PGS. Bùi Hồng Hanh Hà Nội - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là cổng trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Tên đê tài luận án không trùng với bat kỳ công trình nào đã được công bô. Các sô liệu, tài liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, khách quan, rõ rang vê xuât xứ.

Tác giả luận án Lê Thu Trang LỜI CẢM ƠN Dé hoàn thành luận án này, trước tiên, tôi xin gửi lòng biết ơn chân thành nhất đến PGS. Bùi Hồng Hạnh, khoa Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội bởi sự hướng dẫn tận tâm của cô đã dành cho tôi trong quá trình nghiền cứu luận án Chính sách ngoại giao van hóa của Việt Nam (2009-2020) được hoàn thành một cách tốt nhất. Cùng với lời cám ơn sâu sắc nhất của tới dành tặng đến các thay, cô, đồng nghiệp cua Trường Dai học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội đã luôn động viên hỗ trợ tôi hoàn thành chương trình học và luận án Tiến sĩ ngành Quốc tế học này. Hà Nội, thang 3 nam 2024 NCS.

Lê Thu Trang MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LUỤC. 0000404 0400040066000406 000 1 MO DAU oossssssssssssssssssssesssssssssssssssssssssssssssssssssssscsosssesssssssssssessssssesssssesssssssssssssssssseesse 3 1. Lý do chọn đề taic. Mục tiêu và nhiệm vụ nghién CỨU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên CỨU. Nguồn tài liỆU.-- 2-2: ©2+¿2SE+2EE22EE22E12211271127112711271127122711211 211 11k re. DOng Bop ca LUAN AN.

Cau trúc của luận An e.eeeeeeecsescsscssscsecsesesececsvcessesecevsecassvsusavsusecsvsecavsveasevsecaveveees 7 Chương 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu lý luận về ngoại giao văn hóa. Nghiên cứu về các yếu tô cấu thành nên ngoại giao văn hóa Việt Nam.

Nghiên cứu về chính sách ngoại giao văn hóa Việt Nam. CO SỞ LÝ LUẬN VÀ HOẠCH ĐỊNH CUA CHÍNH SÁCH NGOẠI GIAO VĂN HOÁ VIET NAM. Các khái HI ỆNH. Nội ham và vai trò của chính sách ngoại giao văn hoá.

Cơ sở hoạch định chính sách ngoại giao văn hoá Việt Nam. Nên tảng ngoại giao văn hoá của Việt Nam qua các thời kỳ. NOI DUNG VA THUC TIEN TRIEN KHAI CHINH SACH NGOẠI GIAO VĂN HOA CUA VIỆT NAM GIAI DOAN 2009-2020. Sự ra đời của các chiên lược và cơ sở pháp lý của chính sách ngoại giao 581001412010 000272757.

Nội dung chính sách ngoại giao văn hoá Việt Nam giai đoạn 2009-2020. Thực tiễn triển khai chính sách ngoại giao văn hoá Việt Nam giai đoạn 500592020005. Trúc day hoạt động và nâng cao vai tro cua Việt Nam tại các tổ chức QUOC HỂ,. Quảng bá thông tin, hình ảnh đất NHÓC.

Trao đổi văn hóa và các chương trình biểu diễn nghệ thuật. Trường hợp nghiên cứu - Đề án “Tôn vinh Chủ tịch Hồ Chi Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt xuất ở nước ngoài” giai đoạn 2009-2019. Nội dung AE GN. Kết quả triển khidi.

- - 5+5 ©S£SESk‡EE‡EESEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEkrrrrrkerkee 74 3. Đánh giá việc triển khai dé GN .--2+-5+©5£©5£©S£+E££E‡£E‡EEeEEeEEeEEerkerkervee 78 TIỂU K ẾT. - - 2-22 ©E£2S£+SE£EE£EEE£EEEEEEEEE2E1E71211221711211717111171111 71211111. ĐÁNH GIÁ, DU BAO VA KHUYEN NGHỊ,.

Thanh tựu va han chế của ngoại giao văn hóa Việt Nam (2009-2020). Ngoại giao văn hóa Việt Nam đến năm 2030.1 Xu hướng và đặc điểm của ngoại giao văn hóa hiện đại trên thé giới. Thuận lợi và khó khăn đối với ngoại giao văn hóa Việt Nam. Xu hướng của ngoại giao văn hóa Việt NAM .cccccccccccsessessessessessecsessessessessessessessessecsessessessessessessssessessesseeseess 108 TIỂU K ÊẾT.

- ¿2£ £+SE£+E££EE£EE2EEEEEEEEEEEE12112717112211112112717111111. 117 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN BEN 09. 121 TÀI LIEU THAM KHẢO.-- 2-22 ss£Ss2£Ss2£EssEEssExseExserssersserssers 122 PHU LUC 1: BANG HOI VÀ DANH SÁCH PHONG VẦN.--- -1- PHU LUC 2: DANH SACH CAC HOAT DONG NGOAI GIAO VAN HOA CUA VIET NAM TU 2009-2020.cccsesssessesssessesssessessusssessesssessesssessessuessecsessseeses -3- MỞ ĐÀU 1. Lý do chọn đề tài Chiến tranh Lạnh kết thúc đưa đến những biến đổi phức tạp của tình hình thế giới hiện đại.

Những năm đó chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong thái độ và suy nghĩ về văn hóa với việc sử dụng nhiều những thuật ngữ mới như: “văn hóa châu A”, “văn hóa châu Âu”, “văn hóa Hồi giáo” hay nói cách khác đó là sự khang định những giá trị văn hóa, ngôn ngữ riêng biệt trong đời sống và quan hệ quốc tế. Bên cạnh đó, quyền lực của các nền văn minh cũng thay đổi mạnh mẽ. Khi mà các nền văn minh phương Tây suy giảm tầm ảnh hưởng tương đối rõ rệt thì các quốc gia châu A mở rộng sức mạnh kinh tế, quân sự và chính tri, các quốc gia Hồi giáo cũng như các nước láng giềng có sự bùng nổ về mặt dân số cùng với các hậu quả bat thường; và hơn cả là các nên văn minh không phải phương Tây đều tái khang định rộng rãi các giá tri văn hóa của họ [Huntington, 2007, x]. Chính điều này tạo nên nhu cầu cấp thiết cần chú trọng hơn vào việc thúc đây thiện chí và hiểu biết quốc tế thông qua văn hóa.

Văn hóa và sự đa dạng của văn hóa là công cụ của các phương thức hoạt động chính trị mới nhằm thúc day mối quan hệ giữa các thé chế, các quốc gia, và châu lục. Sự thay đổi về nhận thức cộng với những nghiên cứu đầy đủ hơn đã chứng minh mức độ các quốc gia coi trọng văn hoá thông qua phát triển ngoại giao văn hóa với tư cách là một bộ phận của ngoại giao công chúng và là công cụ mạnh mẽ và hiệu quả để cải thiện hình ảnh và quan hệ giữa các nước, đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng quốc gia. Do đó ngoại giao văn hóa không chỉ giúp thúc đây tư duy, nhận thức mới mà còn giúp lường trước các thay đối, dự đoán các xung đột trong tương lai dé từ đó triển khai các biện pháp hữu hiệu nhằm phòng ngừa và giải quyết hiệu quả. Không nằm ngoài xu thế này, sự kết hợp giữa nhận thức về vai trò của văn hóa và nhận thức về sự cần thiết day mạnh hội nhập quốc tế đã đưa ngoại giao văn hóa thực sự trở thành một trong ba trụ cột của nên ngoại giao hiện đại Việt Nam.

Ngoại giao văn hóa của Việt Nam trong thế kỷ XXI được nhắc đến và nêu bật tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng Cộng sản Việt Nam và Hội nghị ngoại giao lần thứ 25 (năm 2006) khi lần đầu tiên chính thức coi Ngoại giao Văn hoá là một trong ba trụ cột quan trọng của Ngoại giao Việt Nam. Tiếp đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã nêu chủ trương: "Triển khai đồng bộ, toàn diện hoạt động đối ngoại" [Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, 235], đồng thời đề cập trực tiếp đến vai trò của ngoại giao văn hóa: "Phối hợp chặt chẽ hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và ngoại giao công chúng; giữa ngoại giao chính trị với ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa” [Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, 238]. Năm 2008, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Pham Gia Khiêm kêu gọi toàn Ngành lấy năm 2009 là Nam Ngoại giao Văn hoá. Theo đó, Chính phủ đã phê duyệt hai văn bản quan trọng là Chiến lược Ngoại giao văn hoá đến năm 2020 (2011) và Chiến lược Văn hoá đối ngoại của Việt Nam đến năm 2020 tam nhìn 2030 (2015) chính là sự ghi nhận quan trọng của chính phủ Việt Nam đối với hoạt động ngoại giao văn hóa.

Những biến chuyên này không chỉ tạo điều kiện cho các hoạt động ngoại giao văn hóa gia tăng về quy mô, tam vóc ma còn ngày càng thu hút sự chú ý và tham gia của toàn xã hội. Bộ Ngoại giao Việt Nam, Bộ Văn hóa Thông tin và Truyền thông hiện đang là hai cơ quan chủ quản tổ chức và thực hiện phần lớn các hoạt động ngoại giao văn hóa trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, sự tham gia của tất cả các ban ngành khác cùng với chính quyền các địa phương trong cả nước đều đã và đang tích cực thực hiện các hoạt động ngoại giao van hóa riêng biệt. Với những lý do như đã nều trên, nghiền cứu sinh quyết định chọn đề tài “Chính sách ngoại giao văn hoá cua Việt Nam (2009-2020)” cho luận án tiến sĩ chuyền ngành Quan hệ quốc tế.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Lam rõ chính sách ngoại giao văn hoá của Việt Nam giai đoạn 2009-2020 dé từ đó đưa ra các khuyến nghị cải thiện hoạt động ngoại giao văn hoa của Việt Nam 2. Nhiệm vụ nghiên cứu - Lam rõ nội hàm khái niệm ngoại giao văn hoá dé xây dựng cơ sở lý luận cho dé tai. xe - Phan tích các nhân tố tac động làm cơ sở cho chính sách ngoại giao văn hoá của Việt Nam 2009-2020.

- Phan tích nội dung và thực tiễn triển khai chính sách ngoại giao văn hoá của Việt Nam. - Đánh giá thành tựu, hạn chế từ đó đưa ra khuyến nghị chính sách cho Việt Nam. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Doi tượng nghiên cứu: chính sách ngoại giao văn hoá Việt Nam - Pham vi nghiên cứu: o Pham vi thời gian: dé tài tập trung vào khoảng thời gian 2009-2020 khi lay 2009 là Năm Ngoại giao văn hoá và là khoảng thời gian Việt Nam định hướng ngoại giao văn hoá là trọng tâm đối ngoại quốc gia với hai chiến lược được triển khai từ 2011 và kết thúc vào 2020. o Pham vi không gian: không gian trong nước và các quốc gia trên thế giới có các hoạt động ngoại giao văn hoá của Việt Nam được thực hiện.

o Phạm vi nội dung: đề tài nghiên cứu các chủ trương chung của Đảng và Nhà nước về ngoại giao văn hoá tập trung vào các hoạt động và chiến lược cụ thể do Bộ Ngoại giao và Bộ Văn hoá chịu trách nhiệm chính. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu này kết hợp sử dụng các phương pháp nghiên cứu chung trong khoa học xã hội và nhân văn cùng cách tiếp cận chính sách ngoại giao đặc thù trong quan hệ quốc tế nhằm tập trung vào ý nghĩa và nâng cao sự hiểu biết về các quá trình, hiện tượng và hoạt động trong quan hệ quốc tế nói chung và ngoại giao văn hóa nói riêng. Nghiên cứu định tính bao gồm một loạt các phương pháp từ phỏng vấn đến quan sát, thảo luận, và các phương pháp lịch sử.