Luận án tiến sĩ chính sách của liên bang nga đối với asean giai đoạn 2000 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ PHƢƠNG HOA CHÍNH SÁCH CỦA LIÊN BANG NGA ĐỐI VỚI ASEAN GIAI ĐOẠN 2000 - 2014 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Hà Nội- 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ PHƢƠNG HOA CHÍNH SÁCH CỦA LIÊN BANG NGA ĐỐI VỚI ASEAN GIAI ĐOẠN 2000 - 2014 Chuyên ngành: Chính trị học Mã số: 62 31 20 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC GS.HOÀNG KHẮC NAM PGS.ĐINH CÔNG TUẤN Hà Nội – 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực, có căn cứ khoa học, được trích dẫn từ nguồn tư liệu tin cậy. Những kết luận khoa học của luận án là chính xác, chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Phƣơng Hoa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU.

4 DANH MỤC HÌNH VẼ. 5 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Cở sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp của luận án.Ý nghĩa của luận án. Kết cấu của luận án. 17 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.

Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Một số nhận xét về tình hình nghiên cứu. 35 Tiểu kết chương 1. 439 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHÍNH SÁCH CỦA NGA ĐỐI VỚI ASEAN GIAI ĐOẠN 2000-2014.

Một số vấn đề lý thuyết về chính sách, chính sách đối ngoại dưới góc độ chính trị học. Dưới góc độ các học thuyết nói chung. Dưới góc độ các chủ nghĩa và học thuyết của Nga. Cơ sở thực tiễn.

Tình hình nước Nga giai đoạn 2000-2014. Đặc điểm phát triển của ASEAN giai đoạn 2000-2014. Chính sách hướng Đông của Nga. Vị trí của ASEAN trong chính sách của Liên bang Nga…………….72 Tiểu kết chương 2.

78 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 3: NỘI DUNG VÀ TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCHCỦA NGA ĐỐI VỚI ASEAN GIAI ĐOẠN 2000-2014. Chính sách chung. Chính sách trên lĩnh vực an ninh - chính trị. Nội dung chính sách.

Triển khai chính sách. Chính sách trên lĩnh vực quốc phòng. Nội dung chính sách. Triển khai chính sách.

Chính sách trên lĩnh vực kinh tế thương mại. Nội dung chính sách. Triển khai chính sách. Chính sách trên các lĩnh vực khoa học công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch.

Chính sách về khoa học công nghệ. Chính sách về giáo dục. Chính sách về văn hóa. Chính sách về du lịch.

111 Tiểu kết chương 3. 11614 CHƢƠNG 4: ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH CỦA NGA ĐỐI VỚI ASEAN GIAI ĐOẠN 2000-2014VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆT NAM. Đánh giá chính sách. Các vấn đề tồn tại và nguyên nhân.

Triển vọng và dự báo chính sách. Dự báo các kịch bản .Nga đề cao chính sách với ASEAN. Nga giữ nguyên chính sách với ASEAN như hiện nay. Nga không coi trọng chính sách với ASEAN.

1377 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tác động của chính sách tới Việt Nam. Vị trí của Việt Nam trong chính sách của Liên bang Nga đối với ASEAN. Tác động tích cực.

Tác động tiêu cực. Một số khuyến nghị nhằm phát huy tính hiệu quả chính sách của Nga đối với ASEAN. 15150 Tiểu kết chương 4. 1567 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

15859 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 15860 PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Danh mục bảng biểu Bảng 2.1: Các đối tác thương mại hàng đầu của ASEAN năm 2005 .2: Thương mại hàng hóa của Ấn Độ đối với ASEAN qua các năm .3: Danh sách các quốc gia tại ASEAN có quan hệ thương mại với EU .5: Số lượng công ty đặt tại các nước và ASEAN năm 2010 .6: 10 nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu vũ khí và khách hàng chính .7: Thống kê kim ngạch và tỷ trọng mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Nga 10 tháng năm 2014. 142 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Danh mục hình vẽ Hình 1.1: Khung phân tích tổng quan của luận án .1: Dòng vốn FDI chảy vào ASEAN, 2000 – 2014 .2: Quy mô kinh tế ASEAN so với các nền kinh tế lớn khác trên thế giới 2014 .3: Thương mại song phương giữa ASEAN và Trung Quốc qua các năm .4: Thị phần các đối tác thương mại lớn của ASEAN năm 2000 và 2013 .5: Kim ngạch song phương giữa Nga với các nước ASEAN năm 2012. 104 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Danh mục chữ viết tắt Chữtắt Tiếng Anh TiếngViệt ACMTA ASEAN-China Maritime Thỏa thuận về vận tải biển giữa Transport Agreement ASEAN và Trung Quốc ADMM+ ASEAN Defense Ministers' Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng Meeting Plus ASEAN mở rộng AEC ASEAN Economic Cộng đồng kinh tế ASEAN Community AMM ASEAN Foreign Ministers' Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Meeting ASEAN APEC Asia-Pacific Economic Tổ chức hợp tác kinh tế châu Á – Cooperation Thái Bình Dương ARF ASEAN Regional Forum Diễn đàn an ninh khu vực ASEAN ARJCC ASEAN-Russia Joint Ủy ban Hợp tác chung ASEAN – Cooperation Committee Nga ASEAN Association of Southeast Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Asian Nations ASEM Asia-Europe Meeting Diễnđànhợptác Á – Âu ASOSAI Asian Organization of Tổ chức kiểm toán tối cao châu Á Supreme Audit Institutions ATF ASEAN Tourism Forum Diễn đàn du lịch ASEAN BRICS Brasil, Russia, India, China, Nhóm các nền kinh tế mới nổi and South Africa CICA Conference on Interaction Hội nghị về các biện pháp tương tác and Confidence Building và xây dựng lòng tin ở châu Á TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Measures in Asia COC Code of Conduct for the Quy tắc ứng xử ở Biển Đông South China Sea DOC Declaration on Conduct of Tuyên bố của các bên liên quan về the Parties in the South ứng xử ở Biển Đông China Sea EAS East Asia Summit Hội nghị cấp cao Đông Á EAEC Eurasian Economic Cộngđồngkinhtế Á - Âu Community EEF Eastern Economic Forum Diễn đàn Kinh tế Phương Đông EIA Energy Information Cơ quan quảnlý Thông tin Năng Administration lượng Mỹ EU European Union LiênminhChâuÂu FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trựctiếpnước ngoài G8 Group of Eight Nhóm 8 quốcgiacôngnghiệp hàng đầuthếgiới G20 Group of Twenty Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới GDP Gross Domestic Product Tổngsảnphẩmquốcnội IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế NATO North Atlantic Treaty TổchứcHiệpướcBắcĐạiTâyDương Organization RCEP Regional Comprehensive Hiệp định hợp tác kinh tế toàn diện Economic Partnership khu vực SCO Shanghai Cooperation Tổ chức Hợp tác Thượng Hải Organization SNG Содружество Независимых Cộng đồng các quốc gia độc lập TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Государств - Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv TAC Treaty of Amity and Hiệp ước Thân Thiện và Hợp tác Cooperation VCCI Vietnam Chamber of Phòng Thương mại và Công nghiệp Commerce and Industry Việt Nam WB World Bank Ngân hàng thế giới WEF World Economic Forum Diễn đàn Kinh tế thế giới WTO World Trade Organization TổchứcThươngmạiThếgiới TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Tính cấp thiết của đề tài Liên bang Nga - một quốc gia rộng lớn với lãnh thổ trải dài trên hai châu lục Á – Âu và nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú, đồng thời cũng là một trong 10 quốc gia có nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Từ năm 2000, nền kinh tế Nga dưới thời Tổng thống Putin bắt đầu được khôi phục và đến nay vẫn tiếp tục trên đà tăng trường khi GDP nhiều năm liên tục đạt mức 6 – 7%. Đặc biệt, năm 2007, mức tăng trưởng kinh tế của Nga đạt mức kỷ lục 8,1%, dự trữ ngoại hối và vàng của quốc gia này đạt gần 500 tỷ USD [41].Về dài hạn, Bộ Phát triển kinh tế Nga dự báo tăng trưởng GDP của Nga từ 2014 đến 2030 sẽ đạt trung bình khoảng 2,5%/năm. Còn theo thông tin từ Bộ Thương mại và Phát triển kinh tế Nga, mục tiêu của nước này đến năm 2020 sẽ vươn lên trở thành một trong năm cường quốc kinh tế thế giới, GDP đạt 30.000 USD/ đầu người/ năm [18]. Trong quá trình phát triển, chính sách đối ngoại của Nga liên tục được xem xét và đổi mới để phù hợp với những đặc thù địa lý, chính trị của Nga.

Nếu trong giai đoạn 1991-1993 Nga thực hiện chính sách “định hướng Đại Tây Dương” chú trọng đến mối quan hệ với Mỹ và Phương Tây thì đến năm 1994 trở đi, do chính sách trên không đem lại hiệu quả nên Nga đã chuyển sang chính sách “Cân bằng Á – Âu” để phù hợp với tình hình kinh tế của nước mình. Sau đó đến những năm đầu thế kỷ XXI, Nga đã xoay trục “hướng Đông” nhắm đến các cơ hội hợp tác với các quốc gia châu Á, trong đó có các nước thuộc Đông Nam Á. Trong bối cảnh này, tác giả quyết định phân tích nội dung, mục đích và tác động của chính sách đối ngoại của Liên bang Nga đối với ASEAN giai đoạn 2000- 2014 để đưa ra những nhận định về thực trạng mối quan hệ giữa hai bên từ đó đề xuất các kiến nghị nhằm tăng cường mối quan hệ giữa ASEAN và Nga. Cụ thể, chủ đề luận án này được tác giả lựa chọn trên cơ sở các lý do sau: Thứ nhất,bước vào thế kỷ XXI, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trở thành đối tác quan trọng trong cơ chế hợp tác của các quốc gia và tổ chức kinh tế lớn không chỉ trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương mà trên toàn cầu.

Đó là vì ASEAN đang trở thành cửa ngõ giao thông vận tải chiến lược giữa các châu lục, là khu vực có nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào, hơn nữa lại tập trung lực lượng lao động trẻ có trình độ cao. Ngoài ra, ASEAN còn là thị trường có sức mua lớn thứ 3 thế giới nên đây được coi là điểm hút các dòng đầu tư nước ngoài. Cụ thể, dòng vốn FDI đổ vào thị trường ASEAN liên tục tăng trong hơn 10 năm qua, từ 21,8 tỷ USD (2000) lên đến 136 tỷ USD (2014). Hơn nữa, kim ngạch thương mại ASEAN năm 2014 đạt 2,529 tỷ USD, với mức GDP (LUAN.2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2014 bình quân đầu người (tính theo sức mua tương đương) là 10.

Năm 2014, ASEAN là nền kinh tế lớn thứ 7 thế giới và thứ 3 châu Á [76]. Chính vị thế chiến lược của khu vực này mà không một cường quốc nào có thể bỏ qua “nhân tố ASEAN” trong chiến lược đối ngoại.