Luận án: Vận động người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh - Nguyễn Thị Thu Trang

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ THU TRANG CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH HỒ CHÍ MINH HỌC HÀ NỘI - 2023 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ THU TRANG CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI HIỆN NAY THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH HỒ CHÍ MINH HỌC Mã số: 931.04 Người hướng dẫn khoa học: 1.TS NGUYỄN VĂN THẾ 2. LÊ THỊ THU HỒNG HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả Nguyễn Thị Thu Trang MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Khái quát về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI.

Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài. Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài. Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA.

Tình hình cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay. Thực trạng công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài (2004 - 2022) dưới góc nhìn tư tưởng Hồ Chí Minh. Những vấn đề đặt ra từ thực trạng công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài. NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH.

Những nhân tố tác động đến công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài. Phương hướng và giải pháp tăng cường công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài trong thời gian tới theo tư tưởng Hồ Chí Minh. 175 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 178 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

179 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCT : Bộ Chính trị BBT : Ban Bí thư CNXH : Chủ nghĩa xã hội ĐCS : Đảng Cộng sản KHCN : Khoa học công nghệ NVNONN : Người Việt Nam ở nước ngoài Nxb : Nhà xuất bản XHCN : Xã hội chủ nghĩa 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) là một bộ phận gắn bó máu thịt, không thể tách rời và là nguồn lực to lớn của dân tộc Việt Nam trong mọi thời kỳ cách mạng. Công tác vận động NVNONN là nội dung quan trọng của công tác vận động quần chúng của Đảng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sức mạnh tổng hợp đem lại thắng lợi trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Sinh thời, Hồ Chí Minh đã sớm khẳng định vai trò của cộng đồng NVNONN và coi trọng công tác vận động kiều bào với những nội dung, phương pháp khoa học, phù hợp với tình hình thực tế.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN được thể hiện sâu sắc trong các bài nói, bài viết, thư, lời kêu gọi đồng bào, đồng thời còn được thể hiện sinh động, phong phú qua thực tiễn vận động NVNONN của Người, nhất là ở các nước Pháp, Trung Quốc, Thái Lan, Lào. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN mang bản chất cách mạng, khoa học và nhân văn sâu sắc. Ngày nay hoàn cảnh lịch sử đã có nhiều thay đổi nhưng tư tưởng này của Người vẫn có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, là cơ sở để Đảng, Nhà nước ta vận dụng trong xây dựng, hoàn thiện đường lối, chính sách vận động NVNONN, nhằm tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc theo mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Nhận thức sâu sắc về giá trị to lớn, bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN, trong nhiều năm qua, cùng với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết cụ thể nhằm đổi mới nội dung, phương pháp vận động NVNONN.

Nhất là từ khi thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW (26-3- 2004) của Bộ Chính trị, khoá IX về <Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài= đã tạo điều kiện cơ sở chính trị thuận lợi cho NVNONN sinh sống, lao 2 động, học tập, công tác; đồng thời, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thu hút tiềm năng kinh tế, tri thức khoa học, công nghệ của NVNONN đóng góp cho công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, làm cho mối quan hệ giữa kiều bào với đất nước ngày càng gắn bó hơn. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, công tác vận động NVNONN cũng còn những hạn chế cần khắc phục cả về nội dung, hình thức, sử dụng lực lượng, phương tiện vận động. Công tác vận động NVNONN chưa theo kịp những chuyển biến mới của bối cảnh quốc tế và trong nước. Một bộ phận NVNONN còn thiếu địa vị pháp lí, sự hội nhập quốc tế còn chậm.

Vì vậy, chưa phát huy tối đa nguồn lực NVNONN trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những hạn chế trong công tác vận động NVNONN rất cần phải được khắc phục theo những nguyên nhân cả về khách quan và chủ quan. Trong hơn hai thập niên đầu của thế kỷ XXI, bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế có những biến đổi nhanh chóng, phức tạp, khó lường, tác động cả thuận lợi và khó khăn đến công tác vận động NVNONN và đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác này. Trong khi đó, công cuộc đổi mới đất nước nhằm đưa nước ta trở thành nước phát triển, hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc đang đòi hỏi phải tăng cường sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy các nguồn lực, trong đó có nguồn lực của cộng đồng NVNONN.

Vì thế, cần nghiên cứu một cách có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN và xuất phát từ thực tiễn hiện nay để vận dụng sáng tạo trong xây dựng và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác vận động NVNONN, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN và sự vận dụng của Đảng trong công tác vận động NVNONN là một yêu cầu cần thiết, là vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn thiết thực. 3 Với những lý do chủ yếu nêu trên, nghiên cứu sinh chọn đề tài: <Công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm Luận án Tiến sĩ ngành Hồ Chí Minh học. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu một cách hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN và đánh giá thực trạng vận dụng, luận án đề xuất giải pháp tăng cường công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài, khái quát những kết quả đạt được và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu. - Phân tích làm rõ những quan điểm cơ bản và giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN. - Đánh giá thực trạng công tác vận động NVNONN trong giai đoạn từ 2004 - 2022 và xác định những vấn đề đặt ra từ thực trạng dưới góc nhìn từ tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Phân tích những nhân tố tác động, đưa ra phương hướng và giải pháp tăng cường công tác vận động NVNONN hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN và sự vận dụng. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Nghiên cứu những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài và sự vận dụng những quan điểm đó trong công tác vận động NVNONN.

- Về không gian: Luận án tập trung nghiên cứu tư tưởng của Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN thể hiện trên các địa bàn chủ yếu như: Pháp, Trung Quốc, Thái Lan, Lào… 4 - Về thời gian: Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác vận động NVNONN theo thời gian các bài nói, bài viết, thư gửi kiều bào của Hồ Chí Minh gắn với hoạt động thực tiễn của Người. Nghiên cứu khảo sát thực tiễn công tác vận động NVNONN của Đảng, Nhà nước từ năm 2004 đến năm 2022 (Mốc năm 2004 tính từ khi có Nghị quyết 36- NQ/TW của Bộ Chính trị khoá IX về Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài). Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4. Cơ sở lý luận Luận án dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và về công tác vận động quần chúng.

Phương pháp nghiên cứu 4. Phương pháp chung Đề tài luận án thuộc ngành Khoa học chính trị, chuyên ngành Hồ Chí Minh học, nên ngoài các phương pháp chung của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như kết hợp logic và lịch sử, phân tích và tổng hợp, thống kê, so sánh, nghiên cứu văn bản học, điều tra xã hội học, phỏng vấn chuyên gia. Phương pháp cụ thể Các phương pháp được sử dụng để giải quyết các nhiệm vụ cụ thể như sau: Chương 1, tác giả chủ yếu sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, nghiên cứu văn bản, để đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: <Công tác vận động người Việt Nam ở nước ngoài hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh=. Chương 2, tác giả sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để làm sáng tỏ vấn đề cần nghiên cứu.