Luận án: Thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên - Nguyễn Thị Linh Giang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGUYỄN THỊ LINH GIANG THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG HÀ NỘI, 2017 Luận án tiên sĩ Quản lý công BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGUYỄN THỊ LINH GIANG THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN Chuyên ngành : Quản lý công Mã số : 62 34 04 03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC 1.TS Lƣu Kiếm Thanh 2.TS Lê Văn Đính HÀ NỘI, 2017 Luận án tiên sĩ Quản lý công LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả luận án Nguyễn Thị Linh Giang Luận án tiên sĩ Quản lý công MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC HÌNH PHẦN MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

Nghiên cứu về chính sách công và thực thi chính sách công. Nghiên cứu về an sinh xã hội và thực thi chính sách an sinh xã hội. Công trình nghiên cứu về thực thi an sinh xã hội ở Tây Nguyên. Những vấn đề đặt ra cần phải tiếp tục nghiên cứu.

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘIVÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI. Lý luận chung về an sinh xã hội và chính sách an sinh xã hội. Tổ chức thực thi chính sách an sinh xã hội. Kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam và bài học cho Tây Nguyên về thực hiện chính sách an sinh xã hội.

THỰC TRẠNG THỰC THI MỘT SỐ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI Ở CÁC TỈNH TÂY NGUYÊN. Các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và hành chính có ảnh hưởng đến thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên. Thực thi một số chính sách an sinh xã hội vùng Tây Nguyên. Đánh giá thực trạng thực thi một số chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên hiện nay.

102 Luận án tiên sĩ Quản lý công CHƢƠNG 4. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO THỰC THI. 126 CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI Ở TÂY NGUYÊN. Quan điểm và yêu cầu đảm bảo thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên.

Giải pháp đảm bảo thực thi chính sách an sinh xã hội ở Tây Nguyên. Một số kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước. 162 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 165 PHỤ LỤC Luận án tiên sĩ Quản lý công DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nguyên nghĩa 1.

ASXH An sinh xã hội 2. BHXH Bảo hiểm xã hội 3. BHYT Bảo hiểm y tế 4. BHTN Bảo hiểm thất nghiệp 5.

CBCC Cán bộ, công chức 6. CT-XH Chính trị - Xã hội 7. CSC Chính sách công 8. DTTS Dân tộc thiểu số 9.

DCTD Di cư tự do 10. ĐBKK Đặc biệt khó khăn 11. HĐND Hội đồng nhân dân 12. KT-XH Kinh tế - Xã hội 13.

THCS Trung học cơ sở 14. THPT Trung học phổ thông 15. TTg Thủ tướng chính phủ 16. TGXH Trợ giúp xã hội 17.

UBND Ủy ban nhân dân 18. VPCP Văn phòng chính phủ Luận án tiên sĩ Quản lý công DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Diện tích, dân số các tỉnh Tây Nguyên đến năm 2015. Trình độ chuyên môn kỹ thuật của nam giới và nữ giới từ 18-60 tuổi.

Tình hình dân di cư tự do và công tác ổn định dân di cư tự do giai đoạn 2005-2013. Tổng hợp kết quả rà soát và thực hiện một số hạng mục theo Quyết định số 755/QĐ-TTg. Tỷ lệ số xã đạt tiêu chí nông thôn mới (tính đến tháng 6/2014). Trình độ đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách cấp xã và thôn, buôn (tính đến tháng 9-2014). Kết quả huy động các nguồn lực xây dựng Nông thôn mới từ năm 2011 đến năm 2013. 120 Luận án tiên sĩ Quản lý công DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Cơ cấu tổng sản phẩm (GDP) của 5 tỉnh Tây Nguyên .2: Trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở vùng Tây Nguyên.

Tỷ lệ hộ nghèo các vùng giai đoạn 2010-2014.5: Một số chỉ tiêu về Thông tin - Truyền thông năm 2015.4: Số lượng Bưu điện văn hóa xã năm 2013.6: Mức độ tham gia họp, thảo luận về xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách của đối tượng thụ hưởng .7: So sánh nhận định việc chồng chéo trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội của các đối tượng .8: Ý kiến phản hồi về cách thức tổ chức thực hiện chính sách ASXH từ trên xuống ở Tây Nguyên. Đánh giá hiệu quả của các kênh phổ biến chính sách tại các tỉnh Tây Nguyên. Tổng hợp ý kiến đánh giá của cán bộ, công chức về chất lượng công tác tuyên truyền .11: Đánh giá về hoạt động phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong thực hiện chính sách .12: Đánh giá mức độ tham gia kiểm tra, giám sát của cán bộ, công chức khi triển khai thực hiện chính sách ASXH. 122 Luận án tiên sĩ Quản lý công DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Hệ thống an sinh xã hội Việt Nam giai đoạn 2012-2020 .2: Sơ đồ mô tả quy trình thực thi chính sách ASXH .1: Mô hình tổ chức bộ máy và mối quan hệ phối hợp trong triển khai thực hiện chính sách ASXH ở Tây Nguyên.

111 Luận án tiên sĩ Quản lý công PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển và hội nhập, sự phân hóa giàu nghèo và các vấn đề xã hội phát sinh ngày càng gia tăng. Để đảm bảo sự ổn định và công bằng xã hội, vấn đề hoàn thiện và thực thi chính sách an sinh xã hội cần được quan tâm chú trọng đặc biệt. Nghị quyết Trung ương 5, khóa XI đã khẳng định “Hệ thống an sinh xã hội phải đa dạng, toàn diện, có tính chia sẻ giữa Nhà nước, xã hội và người dân, giữa các nhóm dân cư trong một thế hệ và giữa các thế hệ, bảo đảm bền vững, công bằng” [30].

Và tại Đại hội lần thứ XII của Đảng, Đảng ta một lần nữa nhấn mạnh:“Mở rộng đối tượng và nâng cao hiệu quả của hệ thống an sinh xã hội đến mọi người dân; tạo điều kiện để trợ giúp có hiệu quả cho tầng lớp yếu thế, dễ tổn thương hoặc những người gặp rủi ro trong cuộc sống”[32]. Do vậy, việc nghiên cứu để tìm kiếm được cách thức triển khai thực hiện đáp ứng trong điều kiện cụ thể, phù hợp với đặc thù riêng của từng vùng, nhất là khi triển khai các chính sách này tại các địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa hiện nay rất cần thiết. Riêng với Tây Nguyên, từ sau ngày đất nước thống nhất đến nay, Đảng và Nhà nước ta đã tập trung nhiều công sức và trí tuệ, phương tiện vật chất, có nhiều chính sách phát triển KT-XH và quốc phòng an ninh, đảm bảo ASXH (giảm nghèo; nước sạch, nhà ở và đất sản xuất; chính sách đặc thù cho vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc tiểu số trên các nội dung như phát triển đời sống văn hóa tinh thần, hỗ trợ lãi xuất tín dụng, tuyển dụng lao động là người đồng bào DTTS, chính sách hỗ trợ học phí, đào tạo nghề.) đã làm thay đổi bộ mặt của Tây Nguyên. Đặc biệt, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết số 10/NQ-TW của Bộ Chính trị khóa IX về phát triển KT-XH, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Tây Nguyên thời k 2001-2010, KT-XH vùng Tây Nguyên đã có bước phát triển vượt bậc: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 1 Luận án tiên sĩ Quản lý công hàng năm đạt 11,9 ; thu ngân sách năm 2001 đạt 1.229 tỷ đồng, năm 2011 đạt 13.138 tỷ đồng, tăng gấp 7 lần; thu nhập GDP bình quân đầu người năm 2001 đạt 2,9 triệu đồng thì năm 2011 đạt trên 20 triệu đồng; tỷ lệ hộ nghèo giai đoạn 2001-2005 giảm bình quân 2,6 /năm, giai đoạn 2006-2010 giảm 3,6 /năm; đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, giao thông, thủy lợi có nhiều kết quả.

Quốc phòng, an ninh được tăng cường và trật tự an toàn xã hội được giữ vững, phục vụ có hiệu quả cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội; đã đấu tranh làm thất bại âm mưu thành lập “Nhà nước Đềga của tổ chức phản động FULRO, phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn và đẩy lùi nguy cơ biểu tình, bạo loạn trên địa bàn. Hệ thống chính trị các cấp, nhất là cấp cơ sở, buôn, làng được quan tâm củng cố, kiện toàn và đầu tư toàn diện, đội ngũ cán bộ cơ sở từng bước được chuẩn hóa, chất lượng lãnh đạo và quản lý điều hành của cấp ủy, chính quyền đã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra; đã thu h p nhanh số buôn, làng “trắng đảng viên và “trắng tổ chức đảng, công tác phát triển Đảng trong đồng bào dân tộc được chú trọng (toàn vùng đã kết nạp được 7.600 đảng viên mới) [Error! Reference source not found.6-11] Tuy nhiên, quá trình thực hiện các chính sách (kinh tế, văn hoá, dân tộc, tôn giáo, xã hội, ASXH.) ở các tỉnh Tây Nguyên vẫn bộc lộ tồn tại trên các nội dung: vấn đề đời sống, đất đai, công ăn việc làm, thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo còn cao (nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS), các thế lực thù địch, phản động bên ngoài vẫn tiếp tục lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc để kích động chống phá chính quyền. Do đó, lựa chọn đề tài “Thực thi chính sách an sinh xã hội trên địa bàn Tây Nguyên” làm luận án tiến sĩ Hành chính công, chuyên ngành Quản lý công, tác giả mong muốn có đưa ra những luận cứ khoa học cho việc thực thi chính sách ASXH ở Tây Nguyên và đề xuất giải pháp đưa các chính sách ASXH đã ban hành được triển khai thành công nhằm đảm bảo “xây dựng Tây Nguyên thành vùng kinh tế trọng điểm, có lực lượng sản xuất phát triển ở mức trung bình của cả nước, có tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế vững chắc.