Nghiên cứu 7 Cây Thuốc Việt Nam Hỗ Trợ Miễn Dịch Ở Động Vật Thực Nghiệm

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN -------------- NGUYỄN VIỆT PHƢƠNG NGHIÊN CỨU 7 CÂY THUỐC VIỆT NAM CÓ TÁC DỤNG HỖ TRỢ MIỄN DỊCH Ở ĐỘNG VẬT THỰC NGHỆM LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC Hà Nội - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN -------------- NGUYỄN VIỆT PHƢƠNG NGHIÊN CỨU 7 CÂY THUỐC VIỆT NAM CÓ TÁC DỤNG HỖ TRỢ MIỄN DỊCH Ở ĐỘNG VẬT THỰC NGHỆM Chuyên ngành: Hóa sinh học Mã số: 62420116 LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Quang Huy Hà Nội - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cứu của tôi và một số kết quả cùng cộng tác với các cộng sự khác. Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án này là trung thực, khách quan, một phần đã công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành với sự đồng ý, cho phép của các đồng tác giả. Phần còn lại chƣa đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào.

Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả NCS. Nguyễn Việt Phƣơng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện luận án tốt nghiệp tôi đã nhận đƣợc sự dạy dỗ tận tình của các thầy cô, sự giúp đỡ động viên của đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Với tất cả sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn: - GS. Đái Duy Ban và PGS.

Nguyễn Quang Huy là những ngƣời Thầy hƣớng dẫn khoa học, đã truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm để tôi có thể hoàn thành luận án. Chủ tịch Hội Y Dƣợc học Cổ truyền Việt Nam và PGS TS. Nguyễn Văn Mùi - Giám đốc Trung tâm Công nghệ Hóa sinh Ứng dụng đã luôn động viên, hỗ trợ, tạo điều kiện tốt nhất để tôi có thể hoàn thành đƣợc luận án. - Khoa Sinh học - Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội nơi có những thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp đã tận tâm hƣớng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.

- Ban giám hiệu, phòng Sau đại học, Khoa Sinh học, Bộ môn Hóa sinh và Sinh học Phân tử - Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội. - Ban giám đốc, cán bộ, nhân viên Khoa kiểm soát dịch bệnh, HIV/AIDS - Trung tâm Y tế quận Tây Hồ - Hà Nội. Xin chân thành cảm ơn BS. Đặng Thị Bích Lan, BS.

Nguyễn Thị Phƣơng, BS. Cao Thị Hoa Bằng, BS. Lê Thị Hồng Loan, bệnh nhân, gia đình bệnh nhân đã tích cực hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận án này. - Xin chân thành cảm ơn các chuyên gia của Tổ chức thầy thuốc thế giới Pháp (MDM), Tổ chức PACT Việt Nam, Tổ chức phát triển quốc tế - Mỹ (USAID) đã có những góp ý thiết thực giúp tôi hoàn thành luận án.

- Xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp ở Viện Dƣợc liệu TW, Viện Thú y TW, Trung tâm Tiên tiến về Hóa sinh Hữu cơ - Viện Hóa sinh Biển - Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam, Phòng Hóa sinh ứng dụng - Viện Hóa học - Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam. Cuối cùng con xin nhớ ơn cha mẹ, vợ, hai con yêu quý, xin đƣợc cảm ơn những ngƣời thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập vừa qua. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 NCS. Nguyễn Việt Phƣơng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN.

i LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. ix DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

xii MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. GIỚI THIỆU VỀ BỆNH MIỄN DỊCH. Suy giảm miễn dịch bẩm sinh.

Suy giảm miễn dịch mắc phải. HỆ MIỄN DỊCH Ở ĐỘNG VẬT. Các cơ quan lympho tham gia đáp ứng miễn dịch. Đáp ứng miễn dịch ở gia cầm.

Giới thiệu bệnh do virus Gumboro. Giới thiệu Hội chứng rồi loạn sinh sản và hô hấp do virus ở lợn. TÌNH HÌNH NHIỄM HIV TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM. MỘT SỐ HỢP CHẤT THỰC VẬT THỨ SINH HỖ TRỢ MIỄN DỊCH ĐƢỢC BIẾT ĐẾN.

Các hợp chất Phenol và Tanin. Adenosine và cordycepin. Các cây thuốc đƣợc nghiên cứu. Trinh nữ hoàng cung.

20 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Diệp hạ châu. Đông trùng hạ thảo. TẠO CHẾ PHẨM SINH HỌC MỚI TỪ NHIỀU CÂY THUỐC VIỆT NAM CÓ TÁC DỤNG HỖ TRỢ MIỄN DỊCH Ở ĐỘNG VẬT THỰC NGHIỆM.

VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. Động vật thực nghiệm. Tiêu chuẩn chọn thỏ làm thí nghiệm.

Tiêu chuẩn chọn chuột làm thí nghiệm. Virus cƣờng độc Gumboro. NGUYÊN LIỆU NGHIÊN CỨU. Các cây thuốc đƣợc sử dụng trong nghiên cứu.

Phân loại mẫu. THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp chuẩn bị mẫu cây thuốc.

Phƣơng pháp xác định một số hoạt chất trong 7 cây thuốc. Phƣơng pháp xác định hàm lƣợng carbohydrate. Phƣơng pháp xác định hàm lƣợng phenolic tổng. Phƣơng pháp xác định hàm lƣợng polisaccharide.

Phƣơng pháp định lƣợng saponin toàn phần. Phƣơng pháp xác định adenosin tổng số. Phƣơng pháp xác định hàm lƣợng cordycepin. Phƣơng pháp xác định hàm lƣợng flavonoid.

Phƣơng pháp xác định hàm lƣợng Rg1 và Rg2 toàn phần. Phƣơng pháp định tính nhóm hợp chất phytosterol. Phƣơng pháp thử hoạt tính DPPH (1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl). Phƣơng pháp xác định kim loại nặng (Pb) ……………………….

Thiết kế nghiên cứu. Phƣơng pháp xử lý và phân tích số liệu. 47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp kiểm soát kết quả các xét nghiệm.

Đạo đức trong nghiên cứu. Sơ đồ thiết kế nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. LỰA CHỌN 7 CÂY THUỐC THÔNG QUA ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ HOẠT CHẤT SINH HỌC.

Đánh giá về hàm lƣợng adenosin và cordycepin của đông trùng hạ thảo Isaria cerambycidae Lưu et. Hàm lƣợng phenolic tổng của trinh nữ hoàng cung. Đánh giá về hàm lƣợng cacbohydrate tổng số có trong linh chi. Đánh giá hàm lƣợng Phenolic tổng số có trong diệp hạ châu.

Hàm lƣợng -spinasterol 3-O--D-glycopylannosid và polisaccharid tổng có trong đẳng sâm. Đánh giá về hàm lƣợng ginsenosid Rg1, Rg2 toàn phần của tam thất. Đánh giá về hàm lƣợng lycopen và β-Caoroten của Gấc. BÀO CHẾ VIÊN TĂNG SỨC ĐỀ KHÁNG CÓ TỶ LỆ PHÙ HỢP TỪ 7 CÂY THUỐC VIỆT NAM.

Đánh giá, lựa chọn tỷ lệ đẳng sâm (ĐS) có trong Viên tăng sức đề kháng. Đánh giá, chọn lọc tỷ lệ diệp hạ châu có trong Viên tăng sức đề kháng. Đánh giá, lựa chọn tỷ lệ linh chi có trong Viên tăng sức đề kháng. Đánh giá, lựa chọn tỷ lệ gấc có trong Viên tăng sức đề kháng.

Đánh giá, lựa chọn tỷ lệ trinh nữ hoàng cung có trong Viên tăng sức đề kháng. Đánh giá, chọn lọc tỷ lệ của tam thất có trong Viên tăng sức đề kháng. Đánh giá, lựa chọn tỷ lệ đông trùng hạ thảo có trong Viên tăng sức đề kháng. QUY TRÌNH BÀO CHẾ VIÊN TĂNG SỨC ĐỀ KHÁNG TỪ 7 CÂY THUỐC ĐƢỢC CHỌN.

76 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp bào chế 1. Phƣơng pháp bào chế 2. Kết quả phân tích và kiểm nghiệm Viên tăng đề kháng đƣợc chế tạo.

NGHIÊN CỨU ĐỘC TÍNH CẤP VÀ BÁN TRƢỜNG DIỄN CỦA VIÊN TĂNG SỨC ĐỀ KHÁNG. Nghiên cứu độc tính cấp. Nghiên cứu độc tính bán trƣờng diễn. Nghiên cứu mô hình gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở gà Lƣơng Phƣợng bằng virus Gumboro và thử tác dụng của Viên tăng sức đề kháng.

Các triệu chứng lâm sàng ở gà khi ăn Viên tăng sức đề kháng. Nghiên cứu tổn thƣơng đại thể ở gà. Xét nghiệm giải phẫu bệnh lý vi thể tuyến Fabricius các lô gà. Đo hiệu giá kháng thể Gumboro qua phản ứng trung hoà huyết thanh và theo dõi biểu hiện ở các lô gà.

Nghiên cứu tác động của Viên tăng sức đề kháng lên gà bị gây suy giảm miễn dịch bằng virus Gumboro thông qua những chỉ số hóa sinh, huyết học. Đánh giá biểu hiện của virus PRRS (gây bệnh tai xanh ở lợn) ở cấp độ tế bào khi thử nghiệm với Viên tăng sức đề kháng. Đánh giá tác động của Viên tăng sức đề kháng đối với chức năng, hình thái gan và thận trên thỏ thực nghiệm. 115 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

116 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 117 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Danh sách và số lƣợng các mẫu cây thuốc thu nhận cho thí nghiệm. Kết quả phân loại các nhóm cây thuốc đƣợc thử nghiệm.

Dãy nồng độ xây dựng đƣờng chuẩn Glucose. Dãy nồng độ xây dựng đƣờng chuẩn axit Galic. Giá trị bình thƣờng của hoạt độ amylase trong máu và nƣớc tiểu. Trị số bình thƣờng AST, ALT huyết thanh của một số hãng phân tích.

Hàm lƣợng adenosin và cordycepin của đông trùng hạ thảo tại các vùng. Hàm lƣợng phenolic tổng số có trong các mẫu trinh nữ hoàng cung. Hàm lƣợng cacbohydrat toàn phần có trong linh chi. Hàm lƣợng phenolic tổng số của diệp hạ châu trong các mẫu.

Hàm lƣợng -spinasterols-O--D-glycopylannoside và polysaccharide tổng trong các mẫu đẳng sâm. Hàm lƣợng toàn phần ginsenosid-Rg1 và ginsenosid-Rg2. 58 của tam thất trong các mẫu thu nhận. Thành phần lycopen và β-Caoroten tổng số trong các mẫu gấc.

Bảng tổng kết 7 cây thuốc đƣợc lựa chọn nghiên cứu. Các chỉ tiêu phân tích ở các lô gà ăn và không ăn bổ sung linh chi. Các chỉ số phân tích ở các lô gà ăn và không ăn bổ sung gấc. Chỉ số phân tích ở các lô gà ăn và không ăn bổ sung trinh nữ hoàng cung.

Các chỉ số phân tích ở các lô gà ăn và không ăn bổ sung tam thất. Các chỉ số phân tích khi cho gà ăn thức ăn có và không có thành phần đông trùng hạ thảo. 75 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khả năng kháng vi sinh vật của Viên tăng sức đề kháng đƣợc bào chế theo phƣơng pháp 1.

Khả năng thử hoạt tính chống ô xi hóa của Viên tăng sức đề kháng đƣợc bào chế theo phƣơng pháp 1. Khả năng kháng vi sinh vật của Viên tăng sức đề kháng bào chế theo phƣơng pháp 2.