Luận án: Kiến thức và thực hành phòng bệnh sâu răng cho trẻ của bà mẹ - Trường Đại học Y Dược Thái Bình (2019)

Bộ Y tế TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÁI BÌNH BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI KHCN CẤP CƠ SỞ NĂM 2019 KIẾN THỨC, THỰC HÀNH VỀ PHÒNG BỆNH SÂU RĂNG CỦA BÀ MẸ CÓ CON ĐANG HỌC TẠI 2 TRƢỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ THÁI BÌNH NĂM 2019 Chủ nhiệm đề tài: Th. Lê Thị Kiều Hạnh Thái Bình - 2019 luan an Bộ Y tế TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÁI BÌNH BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI KHCN CẤP CƠ SỞ NĂM 2019 KIẾN THỨC, THỰC HÀNH VỀ PHÒNG BỆNH SÂU RĂNG CỦA BÀ MẸ CÓ CON ĐANG HỌC TẠI 2 TRƢỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ THÁI BÌNH NĂM 2019 Chủ nhiệm đề tài: Th. Lê Thị Kiều Hạnh Xác nhận của đơn vị Cán bộ tham gia: - PGS. Ngô Thị Nhu - ThS.

Đặng Thị Thu Ngà - ThS. Đinh Thị Huyền Trang - ThS. Vũ Đức Anh Thái Bình- 2019 luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DMFT Decay, missing, filling tooth (sâu, mất, trám răng) UNICEF United Nations Children’s Fund (Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc) WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới) luan an MỤC LỤC Nội dung Trang DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ 1 CHƢƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.

Đại cƣơng về sâu răng ở trẻ em 3 3 1. Bệnh sâu răng 5 1. Một số biện pháp dự phòng bệnh răng miệng 1. Thực trạng sâu răng ở trẻ em 8 1.

Thực trạng sâu răng ở trẻ em trên thế giới 8 1. Thực trạng sâu răng ở trẻ em tại Việt Nam 9 1. Kiến thức, thực hành của bà mẹ về phòng bệnh sâu răng cho trẻ 11 CHƢƠNG II. ĐỐI TƢỢNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.

Địa điểm, đối tƣợng và thời gian nghiên cứu 15 2. Địa điểm nghiên cứu 15 2. Đối tượng nghiên cứu 16 2. Thời gian nghiên cứu 16 2.

Phƣơng pháp nghiên cứu 16 2. Thiết kế nghiên cứu 16 2. Chọn mẫu và cỡ mẫu 17 2. Phương pháp thu thập thông tin, các kỹ thuật áp dụng trong 18 nghiên cứu.

Biến số và chỉ số trong nghiên cứu 18 2. Phương pháp đánh giá 19 2. Phƣơng pháp xử lý số liệu 19 2. Tổ chức triển khai nghiên cứu 19 luan an 2.

Đạo đức nghiên cứu 19 CHƢƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 21 3. Kiến thức, thực hành của bà mẹ về phòng bệnh răng miệng cho 21 trẻ 3. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành của ngƣời 30 chăm sóc chính trẻ về phòng bệnh răng miệng CHƢƠNG IV.

Kiến thức, thực hành của bà mẹ về phòng bệnh răng miệng cho 35 trẻ 4. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành của ngƣời 45 chăm sóc chính trẻ về phòng bệnh răng miệng KẾT LUẬN 48 KIẾN NGHỊ 50 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Nghề nghiệp của các bà mẹ. Trình độ học vấn của bà mẹ.

Tỷ lệ bà mẹ biết nguyên nhân sâu răng ở trẻ. Tỷ lệ bà mẹ biết những biểu hiện trẻ bị sâu răng. Tỷ lệ bà mẹ biết ảnh hƣởng của sâu răng đến trẻ. Hiểu biết của bà mẹ về biện pháp phòng bệnh răng miệng cho trẻ.

Hiểu biết của ba mẹ về phƣơng pháp vệ sinh răng miệng cho trẻ. Hiểu biết của bà mẹ về cách chải răng cho trẻ. Tỷ lệ bà mẹ biết hời gian cho trẻ đi khám răng định kỳ. Thời điểm bà mẹ bắt đầu vệ sinh răng cho con.

Phƣơng thức vệ sinh răng miệng của bà mẹ cho trẻ. Loại bàn chải bà mẹ sử dụng chải răng cho trẻ. Thời gian bà mẹ thay bàn chải cho trẻ. Thực hành của bà mẹ về kỹ thuật chải răng cho trẻ.

Cách xử lý của bà mẹ khi trẻ bị bệnh răng miệng. Tỷ lệ bà mẹ có thực hành đúng về phòng bệnh răng miệng. Mối liên quan giữa kiến thức và truyền thông về bệnh sâu răng của bà mẹ. Mối liên quan giữa kiến thức và số con của bà mẹ.

Mối liên quan giữa kiến thức của bà mẹ và nghề nghiệp. Mối liên quan giữa kiến thức của bà mẹ và trình độ học vấn. Mối liên quan giữa thực hành và số con của bà mẹ. Mối liên quan giữa thực hành của bà mẹ và nghề nghiệp.

mối liên quan giữa thực hành của bà mẹ và trình độ học vấn. Mối liên quan giữa kiến thức và thực hành. 34 luan an DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Lứa tuổi của trẻ đang theo học tại các trƣờng.

Tỷ lệ bà mẹ có kiến thức đúng về phòng bệnh răng miệng ……. Tỷ lệ bà mẹ thƣờng cho con ăn đồ ngọt vào buổi tối gần khi ngủ. Tỷ lệ bà mẹ cho con uống nƣớc hay súc miệng sau khi ăn bánh kẹo hoặc uống sữa. Thời gian bà mẹ cho trẻ khám răng định kỳ.

30 luan an 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Răng sữa ở trẻ quan trọng không kém hàm răng vĩnh viễn, khi răng sữa khỏe mạnh sẽ giúp cho trẻ ăn nhai, nói chuyện, dinh dƣỡng tốt hơn. Cấu tạo răng sữa cơ bản giống các răng vĩnh viễn, tuy nhiên hệ thống men ngà chƣa thật hoàn thiện, vì vậy nếu không có chế độ vệ sinh răng thật tốt rất dễ gây nên bệnh lý sâu răng-biến chứng ảnh hƣởng tới sức khỏe của trẻ, tiền và thời gian chăm sóc của ngƣời nuôi dƣỡng. Ở hàm răng trẻ em dƣới mỗi răng sữa đều có một mầm răng vĩnh viễn, những mầm răng này sẽ lần lƣợt thay thế răng sữa từ khi trẻ lên 6 đến khoảng 12- 13 tuổi. Răng vĩnh viễn sẽ bị ảnh hƣởng rất nhiều nếu nhƣ các răng sữa bị sâu và viêm nhiễm.

Sâu răng trẻ em có thể do rất nhiều nguyên nhân, nhƣng một trong những nguyên nhân hàng đầu gây sâu răng sớm ở trẻ em là do chế độ nuôi dƣỡng và những thói quen có hại trong sinh hoạt, đặc biệt là nhận thức của bà mẹ trong việc hình thành những thói quen có lợi cho sức khỏe răng miệng của trẻ. Theo Ngân hàng dữ liệu sức khỏe răng miệng toàn cầu của WHO có khoảng 60-90% trẻ em tuổi đến trƣờng và đa số ngƣời trƣởng thành từng mắc bệnh sâu răng. Tỷ lệ trẻ mắc sâu răng là tƣơng đối cao ở Châu Mỹ, Châu Âu, và tỷ lệ thấp là trẻ ở vùng Địa Trung Hải, Tây Thái Bình Dƣơng [40]. Thống kê của tổ chức Unicef về tỷ lệ bệnh tật của học sinh tại địa bàn thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tỷ lệ mắc bệnh răng miệng khá cao, chiếm 17,41% ở trẻ mầm non; 35,14 % ở học sinh tiểu học [24].

Tại Thái Bình, nghiên cứu của tác giả Phí Văn Toại (năm 2013) ở 2 trƣờng mầm non huyện Đông Hƣng cho thấy tỷ lệ sâu răng chung là 53,2%; trong đó nữ là 56,0%; nam là 54,0%. Tỷ lệ sâu răng cao nhất ở trẻ 5 tuổi chiếm 62,9% và thấp nhất ở trẻ 3 tuổi chiếm 41,3% [19]. Hiện nay vấn đề sâu răng là một thách thức cho cộng đồng đặc biệt là răng sữa. Sâu răng sữa là một dạng sâu răng đặc biệt, tiến triển nhanh và có tác động lâu dài lên răng.

Trẻ em bị sâu răng nhƣ trẻ sơ sinh hoặc trẻ em ở lứa tuổi mầm luan an 2 non sẽ có nguy cơ nhiều về sâu răng tiếp theo ở cả răng chính và răng vĩnh viễn. Hậu quả của sâu răng sữa có thể ảnh hƣởng đến chất lƣợng cuộc sống ngay lập tức hoặc lâu dài của trẻ cũng nhƣ gia đình trẻ, cả về kinh tế cũng nhƣ xã hội [31]. Phòng bệnh răng miệng là quá trình đơn giản, không phức tạp, không đòi hỏi trang thiết bị đắt tiền, chi phí thấp, dễ thực hiện tại cộng đồng, đặc biệt là ở đối tƣợng trẻ em. Đặc biệt trẻ em trong lứa tuổi mầm non đã bắt đầu hình thành nhân cách, có những nhận thức cơ bản về thế giới xung quanh và có thể hình thành những thói quen chăm sóc bản thân.

Và hầu hết toàn bộ thời gian những năm đầu đời của trẻ dƣới 5 tuổi là ở bên cha mẹ, kể cả khi trẻ đã đi học mẫu giáo. Trong những năm này các thói quen của trẻ sẽ dần đƣợc hình thành và phần lớn các thói quen của trẻ trong đó có thói quen ăn uống và vệ sinh răng miệng là chịu ảnh hƣởng từ kiến thức, thái độ và hành vi của cha mẹ, đặc biệt là các bà mẹ là ngƣời tiếp xúc và trực tiếp chăm sóc trẻ. Kiến thức, kĩ năng của bà mẹ càng tốt thì trẻ càng có hành vi đúng. Chính vì vậy để đánh giá, kiến thức, hành vi của bà mẹ về chăm sóc sức khỏe răng miệng của trẻ chúng tôi tiến hành triển khai thực hiện nghiên cứu: “Kiến thức, thực hành về phòng bệnh sâu răng của bà mẹ có con đang học tại 2 trƣờng mầm non thành phố Thái Bình năm 2019” với mục tiêu sau: 1.

Mô tả kiến thức, thực hành về phòng bệnh răng miệng của bà mẹ có con học tại 2 trường mầm non thành phố Thái Bình. Xác định một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành về phòng bệnh răng miệng của bà mẹ có con học tại 2 trường mầm non thành phố Thái Bình. luan an 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đại cƣơng về sâu răng ở trẻ em 1.

Bệnh sâu răng 1. Một số thuật ngữ về sâu răng Bệnh sâu răng là một quá trình bệnh lý mà thực chất là sự phân hủy chất khoáng của răng làm tiêu dần các chất vô cơ, hữu cơ ở men răng, ngà răng làm mất đi cấu trúc vẹn toàn của răng do hình thành lỗ sâu không có khả năng phục hồi và phải điều trị. Sâu răng có thể ở bề mặt thân răng hoặc cổ răng, tổn thƣơng sâu trên thân răng bắt đầu từ men răng, còn tổn thƣơng trên cổ răng bắt đầu từ men răng hoặc ngà cổ răng. Sâu răng sữa là một bệnh gây tổn thƣơng mất mô cứng của răng do quá trình hủy khoáng gây ra bởi vi khuẩn ở mảng bám răng [1].

Sâu răng sớm ở trẻ là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều tổn thƣơng sâu răng (có thể đã hình thành lỗ hoặc chƣa), mất răng (do sâu), mặt răng đã đƣợc hàn (do sâu) trên bất kỳ răng sữa nào ở trẻ 71 tháng tuổi hoặc nhỏ hơn. Sâu răng lan nhanh-đa sâu răng (Rampant caries) là một dạng đa sâu răng nặng có thể ảnh hƣởng đến bộ răng sữa hoặc răng vĩnh viễn, xuất hiện đột ngột, lan rộng xuất hiện ở các mặt răng và rất nhanh tổn thƣơng tủy, các răng hàm thƣờng tổn nhất. Răng hàm sữa thứ nhất thƣờng ít bị sâu răng hơn so với răng hàm sữa thứ hai, răng hàm dƣới dễ sâu hơn răng hàm trên [20].