Luận án tiến sĩ y học nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ học viêm nhiễm dường si

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN -------------------------- NÔNG THỊ THU TRANG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC VIÊM NHIỄM ĐƢỜNG SINH DỤC DƢỚI Ở PHỤ NỮ NÔNG THÔN MIỀN NÚI TỈNH THÁI NGUYÊN VÀ HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP CAN THIỆP LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC THÁI NGUYÊN - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN -------------------------- NÔNG THỊ THU TRANG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC VIÊM NHIỄM ĐƢỜNG SINH DỤC DƢỚI Ở PHỤ NỮ NÔNG THÔN MIỀN NÚI TỈNH THÁI NGUYÊN VÀ HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP CAN THIỆP Chuyên ngành: Vệ sinh Xã hội học và Tổ chức Y tế Mã số: 62.64 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Đàm Khải Hoàn 2. Nguyễn đức Hinh THÁI NGUYÊN - 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Thái Nguyên, tháng 02 năm 2016 Nông Thị Thu Trang ii LỜI CẢM ƠN Để có được những kết quả như ngày hôm nay, tôi xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng kế hoạch đào, các Phòng, Ban, các Bộ môn và các thầy giáo, cô giáo, cán bộ Trường Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên đã trang bị cho tôi kiến thức, tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận án! Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS. Đàm Khải Hoàn - Trường Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên ; PGS. Nguyễn Đức Hinh - Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, là những người thầy đã dành nhiều thời gian hướng dẫn, tận tình chỉ bảo và định hướng cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án! Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc, cán bộ y bác sĩ Trung tâm y tế huyện Phổ Yên, Đồng Hỷ, Võ Nhai và cán bộ các trạm y tế xã Thành Công, Phúc Thuận, Linh Sơn, Văn Lăng, Lâu Thượng, Phú Thượng đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu đề tài luận án ! Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Chủ nhiệm khoa Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện để tôi tham gia chương trình học tập và nghiên cứu ! Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô trong Hội đồng bảo vệ Luận án cấp Đại học đã đọc và chỉ bảo cho tôi nhiều ý kiến quý báu để luận án của tôi đạt được mục tiêu đã đề ra và hoàn chỉnh. Trong quá trình nghiên cứu hoàn thành Luận án, tôi đã nhận được sự động viên, chia sẻ, giúp đỡ của gia đình, anh em, bạn bè, đồng nghiệp, những người thân.

Tôi xin phép được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc! Xin trân trọng cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 02 năm 2016 Nông Thị Thu Trang iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CBYT: Cán bộ y tế CSSKBĐ: Chăm sóc sức khỏe ban đầu CSSKSS: Chăm sóc sức khỏe sinh sản CSHQ: Chỉ số hiệu quả CTC: Cổ tử cung CTVDS: Cộng tác viên dân số DTTS: Dân tộc thiểu số HQCT: Hiệu quả can thiệp KAP: Kiến thức, thái độ, thực hành KCB: Khám chữa bệnh KHHGĐ: Kế hoạch hóa gia đình LTQĐTD: Lây truyền qua đường tình dục NVYTTB: Nhân viên y tế thôn bản PKĐKKV: Phòng khám đa khoa khu vực SKSS: Sức khỏe sinh sản VNĐSD: Viêm nhiễm đường sinh dục THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông TTYT: Trung tâm y tế TYT: Trạm y tế TT - GDSK: Truyền thông giáo dục sức khỏe VNĐSD: Viêm nhiễm đường sinh dục VSMT: Vệ sinh môi trường WHO: World Health Organization - Tổ chức Y tế Thế giới iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iii MỤC LỤC. iv DANH MỤC BẢNG .vii DANH MỤC HÌNH .vii DANH MỤC HỘP THOẠI. Khái quát về bệnh viêm nhiễm đường sinh dục.

Khái niệm về viêm nhiễm đường sinh dục. Phân loại viêm nhiễm đường sinh dục. Nguyên nhân gây một số viêm nhiễm đường sinh dục thường gặp. Đặc điểm viêm nhiễm đường sinh dục ở phụ nữ.

Đặc điểm dịch tễ viêm nhiễm đường sinh dục ở phụ nữ. Viêm nhiễm đường sinh dục ở phụ nữ độ tuổi sinh đẻ trên thế giới. Thực trạng viêm nhiễm đường sinh dục dưới ở phụ nữ độ tuổi sinh đẻ tại Việt Nam. Một số yếu tố nguy cơ viêm nhiễm đường sinh dục ở phụ nữ.

Nhóm yếu tố về hành vi sức khỏe ng ười phụ nữ. Nhóm yếu tố môi trường và xã hội. Nhóm yếu tố về hệ thống y tế. Yếu tố nhân khẩu học và một số yếu tố khác.

Mô hình phòng chống viêm nhiễm đường sinh dục. Một số mô hình phòng chống viêm nhiễm đường sinh dục trên thế giới. Phương pháp huy động cộng đồng. Một số mô hình truyền thông giáo dục s ức khỏe để phòng chống bệnh viêm nhiễm đường sinh dục / lây truyền qua đường tình dục tại Việt Nam.

ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu .1 Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu, phương pháp chọn mẫu định lượng. Cỡ mẫu, phương pháp chọn mẫu định tính.

Nội dung can thiệp cộng đồng. Các bước tiến hành can thiệp. Giải pháp can thiệp (Sơ đồ 2. Khung lý thuyết nghiên cứu).

Chỉ số nghiên cứu. Phân nhóm các chỉ số nghiên cứu. Tiêu chuẩn đánh giá các biến số. Phương pháp thu thập thông tin.

Phần định lượng. Phần định tính. Vật liệu nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu.

Kỹ thuật phân tích số liệu. Phương pháp khống chế sai số. Đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Dịch tễ học viêm nhiễm đường sinh dục ở phụ nữ nông thôn miền núi độ tuổi sinh đẻ có chồng Thái Nguyên. Tỉ lệ bệnh. Phân bố bệnh. Các yếu tố liên quan đến bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục.

Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm nhiễm đường sinh dục. Một số yếu tố nguy cơ với bệnh viêm nhiễm đường sinh dục. Kết quả can thiệp. Thực hiện các bước tiến hành can thiệp.

Kết quả các giải pháp can thiệp. Hiệu quả các giải pháp can thiệp. Đặc điểm dịch tễ học viêm nhiễm đường sinh dục của phụ nữ tuổi sinh đẻ có chồng ở nông thôn miền núi tỉnh Thái Nguyên. Tỉ lệ bệnh.

Phân bố bệnh. Yếu tố liên quan đến bệnh viêm nhiễm đường sinh dục. Yếu tố kiến thức, thái độ, thực hành phòng chống bệnh viêm nhiễm đường sinh dục của đối tượng nghiên cứu. Yếu tố nguy cơ của bệnh viêm nhiễm đường sinh dục.

Hiệu quả can thiệp. Kênh tiếp cận thông tin và chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh VNĐSD tại trạm y tế xã trước can thiệp. Hiệu quả sau can thiệp. 127 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

128 PHỤ LỤC vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tiêu chuẩn chẩn đoán một số bệnh viêm nhiễmường đ sinh dục hay gặp. Phân bố tỉ lệ bệnh viêm nhiễm đường sinh dục theo lứa tuổi. Phân bố tỉ lệ bệnh viêm nhiễm ường đ sinh dục theo trình độ học vấn.

Phân bố tỉ lệ bệnh viêm nhiễm đường sinh dục theo dân tộc. Phân bố tỉ lệ bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục the o nghề nghiệp, điều kiện kinh tế. Phân bố tỉ lệ bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục theo qui mô gia đình và khu vực sống. Kiến thức của phụ nữ về bệnh viêm nhiễm đường sinh dục.

Thái độ của đối tượng nghiên cứu với bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục (n = 1200). Thực hành phòng chống viêm nhiễm đ ường sinh dục của đối t ượng nghiên cứu. Nguồn truyền thông về phòng chống bệnh vi êm nhiễm đ ường sinh dục mà đối tượng nghiên cứu tiếp cận được. Tỉ lệ phụ n ữ được tư vấn và hài lòng v ới chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh viêm nhiễm đường sinh dục tại trạm y tế xã.

Mối liên quan giữa một số yếu tố thuộc về bản thân v ới bệnh viêm nhiễm đường sinh dục. Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ, thực hành phòng chống bệnh với bệnh viêm nhiễm đường sinh dục. Mối liên quan giữa một số dịch vụ với bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục của đối tượng nghiên cứu. Mô hì nh hồi quy đa biến của các yếu tố liên quan đến bệnh viêm nhiễm đường sinh dục ở đối tượng nghiên cứu.

Thái độ của các phụ nữ với một số giải pháp dự kiến xây dựng để phòng chống bệnh viêm nhiễm đường sinh dục (n = 1200). Kết quả cải thiện năng lực cho cán bộ tham gia mô hình phòng chống viêm nhiễm đường sinh dục trước và sau tập huấn. So sánh sự thay đổi kiến thức, thái độ, thực hành tốt của phụ nữ về phòng chống bệnh viêm nhiễm đường sinh dục ở 2 xã nghiên cứu. So sánh hiệu quả can thiệp đối với kiến thức, thái độ, thực hành của phụ nữ về phòng chống bệnh viêm nhiễmường đ sinh dục ở2 xã nghiên cứu.

Sự thay đổi tình trạng vệ sinh phòng bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục của phụ nữ ở xã can thiệp (xã Thành Công). Sự thay đổi tình trạng vệ sinh phòng bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục của phụ nữ ở xã đối chứng (xã Phúc Thuận). Hiệu quả can thiệp đối với tình trạng vệ sinh phòng bệnh viêm nhiễm đường sinh dục của phụ nữ ở 2 xã nghiên cứu. Sự thay đổi chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh viêm nhiễm đường sinh dục tại trạm y tế xã can thiệp (xã Thành Công).

Sự thay đổi chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh viêm nhiễm đường sinh dục tại trạm y tế xã đối chứng (xã Phúc Thuận). Hiệu quả can thiệp đối với chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh VNĐSD của đối tượng nghiên cứu ở 2 xã nghiên cứu. Sự thay đổi tỉ lệ hiện mắc bệnh viêm nhiễm đ ường sinh dục của đối tượng nghiên cứu ở 2 xã nghiên cứu. 95 ix DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ HÌNH VẼ Hình 2.

Bản đồ địa lý tỉnh Thái Nguyên. Mô hình thiết kế nghiên cứu. Khung lý thuyết nghiên cứu. Biểu đồ tình hình bệnh VNĐSD của phụ nữ tham gia nghiên cứu.

Biểu đồ căn nguyên bệnh VNĐSD của phụ nữ nông thôn.