Luận án TS: Quản lý dạy học Tiếng Anh THCS Hà Nội phát triển năng lực học sinh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ---------- VƯƠNG HỒNG HẠNH QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ---------- VƯƠNG HỒNG HẠNH QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC MÃ SỐ: 9.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: GS. NGUYỄN THỊ HOÀNG YẾN TS. NGUYỄN THỊ THANH HÀ NỘI - 2024 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các tư liệu có nguồn gốc rõ ràng, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào của các tác giả khác.

Tác giả luận án Vương Hồng Hạnh ii LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS. Nguyễn Thị Hoàng Yến và TS. Nguyễn Thị Thanh đã tận tình hướng dẫn, định hướng và giúp đỡ nghiên cứu sinh trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Nghiên cứu sinh xin trân trọng cảm ơn các Thầy, Cô trong các Hội đồng từ bảo vệ đề cương đến bảo vệ cấp Học viện đã có nhiều góp ý quý báu giúp nghiên cứu sinh bổ sung trong quá trình thực hiện luận án.

Nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô, Viên chức của Học viện Quản lý Giáo dục đã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu sinh hoàn thành khoá học. Nghiên cứu sinh trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hà Nội, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban Giám hiệu, giáo viên các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội đã cộng tác, hỗ trợ trong quá trình khảo sát thực tiễn, cũng như cung cấp các tài liệu liên quan và đặc biệt tạo điều kiện cho nghiên cứu sinh tiến hành thử nghiệm theo đề xuất của luận án. Xin tri ân sự khích lệ, chia sẻ và ủng hộ nhiệt tình của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp trong suốt thời gian nghiên cứu sinh học tập và hoàn thành luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Vương Hồng Hạnh iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ đầy đủ CT Chương trình CTPT Chương trình phổ thông CTGDPT Chương trình giáo dục phổ thông CBQL Cán bộ quản lý CMHS Cha mẹ học sinh CNTT Công nghệ thông tin ĐTB Điểm trung bình CSVC Cơ sở vật chất GD Giáo dục GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GDPT Giáo dục phổ thông GV Giáo viên HĐDH Hoạt động dạy học HS Học sinh NL Năng lực PPDH Phương pháp dạy học PTNL Phát triển năng lực QL Quản lý QLDH Quản lý dạy học TBDH Thiết bị dạy học THCS THCS TP Thành phố iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iii MỤC LỤC iv DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ. viii MỞ ĐẦU.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Các nghiên cứu về dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Các nghiên cứu về quản lý dạy học môn Tiếng Anh ở các trường phổ thông theo hướng phát triển năng lực học sinh.

Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết. Các khái niệm cơ bản. Khái niệm năng lực, năng lực học sinh trung học cơ sở, chuẩn năng lực Tiếng Anh của học sinh trung học cơ sở. Dạy học Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực.

Quản lý dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực. Yêu cầu đổi mới dạy học môn Tiếng Anh và quản lý dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực. Đặc điểm môn Tiếng Anh trong chương trình giáo dục phổ thông 2018. Năng lực Tiếng Anh cần đạt đối với học sinh trung học cơ sở.

Một số yêu cầu đối với dạy học và quản lý dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực. Dạy học môn Tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh. Mục tiêu và yêu cầu cần đạt trong dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh. Nội dung dạy học môn Tiếng Anh cấp trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh.

Phương pháp và hình thức dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo hướng phát triển năng lực học sinh. Điều kiện, nguồn lực để dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Quản lý dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh.

Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Quản lý thực hiện phương pháp, hình thức dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Quản lý thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh.

38 Kết luận chương 1. CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH. Kinh nghiệm quốc tế. Khái quát đặc điểm giáo dục cấp trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Tổ chức khảo sát thực trạng. Giới thiệu về khảo sát thực trạng. Kết quả khảo sát. Đánh giá chung thực trạng quản lý dạy học môn Tiếng Anh của các trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội.

Kết quả và nguyên nhân của kết quả. Hạn chế, tồn tại và nguyên nhân. 109 Kết luận chương 2. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH.

Nguyên tắc đề xuất giải pháp. Nguyên tắc đảm bảo đáp ứng yêu cầu dạy học trong chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc trưng môn Tiếng Anh. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả khi triển khai thực hiện.

Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ, hệ thống. Đề xuất giải pháp quản lý dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức về vai trò của việc dạy và học môn Tiếng Anh và năng lực sử dụng Tiếng Anh trong học tập và cuộc sống. Giải pháp 2: Nâng cao năng lực giáo viên về xây dựng kế hoạch dạy học môn Tiếng Anh theo mục tiêu phát triển NLHS.

Giải pháp 3: Chỉ đạo thực hiện dạy học môn Tiếng Anh bằng các phương pháp, hình thức phù hợp đặc trưng và đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh. Giải pháp 4: Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo yêu cầu dạy học phát triển năng lực học sinh. Giải pháp 5: Xây dựng môi trường sử dụng Tiếng Anh thông qua dạy học tích hợp, hoạt động trải nghiệm và hợp tác quốc tế. Giải pháp 6: Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên dạy môn Tiếng Anh ở các trường THCS thành phố Hà Nội về dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh.

Giải pháp 7: Tăng cường cơ sở vật chất và thiết bị thiết yếu phục vụ dạy học môn Tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Mối quan hệ giữa các giải pháp. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các giải pháp. Mục đích trưng cầu ý kiến.

Nội dung trưng cầu ý kiến. Phương pháp trưng cầu ý kiến. Đối tượng trưng cầu ý kiến. Kết quả đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của từng giải pháp.

Thử nghiệm một giải pháp. Mục đích, giới hạn, phương pháp, tiến trình thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm. 150 Kết luận chương 3.

159 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 161 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 165 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 172 PHỤ LỤC vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Khách thể tham gia khảo sát. Một số thông tin về khách thể nghiên cứu. Mức độ sử dụng các hình thức dạy học của GV nói chung. Mức độ sử dụng các hình thức dạy học của GV theo thâm niên công tác.

Mức độ sử dụng các hình thức dạy học của GV do GV và HS đánh giá. Tổng hợp các đối tượng khảo sát. Tỷ lệ phần trăm GV đánh giá tính cần thiết của các giải pháp. Giá trị trung bình của GV đánh giá tính cần thiết của các giải pháp.

Kết quả đánh giá tính khả thi của các giải pháp. Giáo viên tham gia thử nghiệm. Kết quả tự đánh giá của GV trước thử nghiệm. Kết quả tự đánh giá của GV sau thử nghiệm.

Mức độ hài lòng của GV về quản lý hoạt động bồi dưỡng của CBQL. 157 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1. Mô hình năng lực của Rudolf Tippelt và cộng sự. Nhận định của GV về mục tiêu quan trọng nhất sau khi hoàn thành chương trình môn Tiếng Anh THCS cho HS.

Mức độ thành thạo 4 kĩ năng của HS theo khu vực. Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học do GV tự đánh giá và GV đánh giá đồng nghiệp. Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học của GV theo khu vực. Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học của GV theo thâm niên công tác.

Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học do HS và GV đánh giá. Mức độ sử dụng các hình thức kiểm tra, đánh giá HS của GV nói chung. Mức độ sử dụng các hình thức kiểm tra, đánh giá HS của GV theo thâm niên công tác .