Luận án nếp sống gia đình ở khu đô thị mới - Trường hợp khu chung cư Trung Hòa Nhân Chính

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Vũ Hào Quang. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học, dựa vào kết quả khảo sát thực tế. Các tài liệu tham khảo đều có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày tháng năm 2011 Ký tên Nguyễn Hồng Hà i Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan.

ii Danh mục các ảnh .iv Danh mục các bảng.v Danh mục các biểu đồ……………………………………………… .vii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài:. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài.Vấn đề nghiên cứu. Mục đích và Nhiệm vụ nghiên cứu.

Mục đích nghiên cứu .2 Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu:. Khách thể nghiên cứu:.

Phạm vi nghiên cứu. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu. Giới hạn về thời gian nghiên cứu. Giới hạn về nội dung nghiên cứu:.

Giả thuyết nghiên cứu. 8 7- Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp quan sát có cấu trúc. Phương pháp phỏng vấn sâu.

Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi:. Xử lý thông tin định lượng. 13 NỘI DUNG CHÍNH. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

Lược sử vấn đề nghiên cứu. Các lý thuyết được sử dụng trong nghiên cứu. 20 ii Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lý thuyết hành động xã hội.

Lý thuyết chức năng. Lý thuyết tương tác biểu trưng .4- Lý thuyết trao đổi xã hội và lựa chọn hợp lý. Khái niệm công cụ. Nếp sống, lối sống.

Cơ cấu nhân khẩu xã hội. Vài nét về địa bàn nghiên cứu. ĐẶC TRƯNG CÁC HỘ GIA ĐÌNH SỐNG TẠI CHUNG CƯ TRUNG HÒA NHÂN CHÍNH. Kiến trúc khu đô thị.Về môi trường sống.

Không gian công cộng trong khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính. Hộ gia đình khu chung cư Trung Hòa - Nhân Chính .1- Cấu trúc gia đình ở chung cư Trung Hòa - Nhân Chính. Cơ cấu nhân khẩu của các hộ gia đình khu chung cư Trung Hòa - Nhân Chính. Quan hệ lao động trong gia đình .4 Quan hệ cộng đồng của các gia đình.

TƯƠNG TÁC GIỮA CÁC THÀNH VIÊN TRONG GIA ĐÌNH VÀ QUAN HỆ XÃ HỘI CỦA GIA ĐÌNH. Tương tác cùng thế hệ. Sinh hoạt thường ngày và quan hệ ứng xử giữa các thành viên trong gia đình. Quản lý ngân sách trong gia đình.

Quan niệm về giá trị của con cái trong gia đình. Mâu thuẫn vợ chồng trong gia đình. Tương tác liên thế hệ. Sự giúp đỡ của con cháu với người cao tuổi.

Sự giúp đỡ của người cao tuổi đối với con cháu. Mâu thuẫn giữa các thế hệ. 144 iii Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tương tác trong quan hệ cộng đồng của gia đình.

170 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 174 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 187 PHIẾU PHỎNG VẤN CÁ NHÂN. 188 CÂU HỎI PHỎNG VẤN SÂU.

196 DANH SÁCH CÁC CUỘC PHỎNG VẤN ĐÃ THỰC HIỆN. 198 MỘT SỐ HÌNH ẢNH TƯ LIỆU CỦA LUẬN ÁN. 199 DANH MỤC ẢNH Ảnh 1: Bản đồ địa chính khu đô thị Trung Hòa Nhân Chính……………….1 Toàn cảnh khu đô thị Trung Hòa - Nhân chính. Căn hộ tầng 19 tòa nhà 24T1, 14h30 ngày 7/9/2009.

Hợp đồng sử dụng nhà 17T5 kèm không gian chung. Phòng bếp căn hộ tầng 12 nhà 17T3. Sân chơi tòa nhà 34T.7 Để xe tại sân sau nhà 17T3 14h50 4-4-2009.8 Để xe tại sân trước nhà 17T7 4h55 4-4-2009 .9 Buổi tập dưỡng sinh tại sân tòa nhà 34T .10 Một góc sân nhà 34T ( 21h00 7-9-2009) .Chen lấn trong thang máy nhà 24T1 17h30 12-9-2009 …………104 Ảnh 3. Khu chợ cóc gần tòa nhà 17T (6h30 19-12-2009).

Hầm để xe nhà 24T1 19h00 ngày 6. 118 iv Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1- Phân bố dân cư theo mẫu nghiên cứu .1: Mô hình sống hiện tại của các gia đình ở. Tương quan giữa trình độ học vấn và mô hình sống hiện tại.3: Tương quan thu nhập và mô hình sống hiện tại.4: Trình độ học vấn của vợ, chồng .5: Cơ cấu nghề nghiệp của người dân khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính.6 Phân công việc nhà trong gia đình.7 Tham gia họp tổ dân phố và họp phụ huynh cho con.8 : Tổng số con trong các gia đình theo mẫu nghiên cứu .9 Tương quan trình độ học vấn của bố mẹ với việc học hành của con cái .10 : Tương quan mức thu nhập và việc quan tâm giáo dục con cái .11 Kết quả thống kê về độ tuổi của vợ, chồng tham gia các hoạt động cộng đồng.12 So sánh cơ cấu theo khoảng tuổi 10 năm của người tham gia các hoạt động công cộng ở hai thời điểm khảo sát.13 Nhóm tuổi tham gia các hoạt động cộng đồng .14 Mối quan hệ giữa độ tuổi với mức độ tham gia hoạt động. 99 thể thao trong khu đô thị.15 Kết quả quan sát tại sân Nhà 34T.16: Quan sát tại tầng 1 tòa nhà 24T2 tại các thời điểm khác nhau.1: Lựa chọn hình thức đi chợ .2: Tương quan giữa mức thu nhập của hai vợ chồng với việc lựa chọn địa điểm đi chợ.

112 v Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Người nắm giữ ngân sách chính. Thu nhập trung bình hàng tháng của vợ và chồng. Vấn đề chợ búa và mâu thuẫn giữa hai vợ chồng.

Quan niệm về trách nhiệm nuôi dưỡng bố mẹ già. Mức thu nhập của hai vợ chồng và quan niệm về trách nhiệm chăm sóc nuôi dưỡng bố mẹ già.8: Mức thu nhập của hai vợ chồng và cách thức chăm lo đời sống vật chất cho bố mẹ. Mức độ chia sẻ, tâm sự với bố mẹ già của các cặp vợ chồng trẻ. Nghề nghiệp và mức độ tâm sự, trò chuyện với bố mẹ già.Cách thức ông bà tham gia vào giáo dục các cháu trong gia đình.12: Cách đóng góp ý kiến của bố mẹ già trong công việc và cuộc sống gia đình của con cái.

Những vấn đề làm nảy sinh mâu thuẫn giữa bố mẹ già với các cặp vợ chồng (xét những trường hợp gia đình sống đa thế hệ). Cách thức giải quyết khi có mâu thuẫn. Hình thức quan hệ với hàng xóm .16: Mối quan hệ giữa năm đến sống và. 158 hiểu biết về hàng xóm láng giềng.

Mối quan hệ giữa số năm ở và mức độ hiểu biết về hàng xóm. Mối quan hệ giữa năm cư trú và. 161 mức độ qua nhà hàng xóm chơi. Mối quan hệ giữa độ tuổi và mức độ qua nhà hàng xóm chơi.

Mối quan hệ giữa nghề nghiệp của người được hỏi với mức độ qua nhà hàng xóm chơi với. 163 vi Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu 2.1: Mô hình sống và mong muốn thay đổi mô hình sống hiện tại.2: Người thường xuyên thực hiện các công việc liên quan đến việc học tập của con cái. Kết quả học tập của trẻ em ở khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính.1: Tương quan giữa người nắm giữ ngân sách và người quyết định các công việc lớn trong gia đình. Người đóng góp ngân sách trong gia đình.3: Hình thức mâu thuẫn và quan niệm “phải có con mới là gia đình” (xét theo chỉ báo con cái).4: Hình thức mâu thuẫn và quan niệm sinh con .5 : Hình thức mâu thuẫn trong các giai đoạn chung sống.6: Hình thức hiếu thảo với bố mẹ.

Lứa tuổi và những mâu thuẫn nảy sinh trong sinh hoạt hàng ngày. Hình thức sinh sống và mâu thuẫn trong sinh hoạt hàng ngày. Số hộ trong cùng một tòa nhà đến chia sẻ khi hàng xóm có việc quan trọng. 164 vii Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài: Cùng với sự phát triển của xã hội, các khu đô thị mới xuất hiện ngày càng nhiều. Sự ra đời của hệ thống các nhà chung cư ở các khu đô thị mới đã hình thành nên những nét văn hóa, lối sống, cách ứng xử .… mang đặc trưng riêng khác với những khu dân cư truyền thống. Với tư cách là một ngành khoa học nghiên cứu về xã hội, việc nghiên cứu những hiện tượng mới xuất hiện trong mô hình các gia đình sống tại các khu chung cư mới là việc làm cần thiết, giúp chúng ta có cái nhìn khái quát về mô hình đời sống gia đình khu đô thị mới. Trong thực tiễn, địa bàn và không gian sống có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới các gia đình mà từ đó hình thành những đặc điểm riêng.

Những chung cư cao tầng trong các khu đô thị mới ở Hà Nội là nơi hội tụ các gia đình từ nhiều nơi đến làm ăn sinh sống, nên văn hóa có sự khác nhau, nhưng cũng là nơi ươm mầm tốt nhất cho sự giao thoa văn hóa. Mặc dù người dân khác nhau về lối sống, cách sinh hoạt, nhưng lại có sự ảnh hưởng lẫn nhau về nhiều mặt, thay vì họ đồng nhất và có cùng khuynh hướng tư duy như nhau. Số lượng người tham gia trong quá trình giao lưu hội nhập càng lớn thì sự khác biệt tiềm tàng giữa họ cũng càng lớn. Do đó lối sống văn hóa và tư duy của các thành viên trong gia đình ở các khu đô thị mới tại Hà Nội có sự khác nhau rất nhiều so với các gia đình sống ở môi trường truyền thống.

Mối quan hệ họ hàng, láng giềng và tình cảm xuất phát từ việc sống chung nhau qua nhiều thế hệ theo một truyền thống dân gian chung sẽ có nhiều biến đổi, một tập hợp nhiều gia đình với nguồn gốc và nền tảng khác nhau. Trong những điều kiện như vậy, sẽ tạo ra các mối quan hệ mới, thay thế cho những quan hệ làng xóm vốn đã được giữ gìn tồn tại qua nhiều thế hệ, sự quan hệ quen biết cá nhân vốn có giữa các cư dân đồng hương cũng sẽ có nhiều khác biệt. Ở các chung cư cao tầng trong các khu đô thị mới là nơi sống và làm 1 Luanan editing ver2c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com việc của các cá nhân vốn ít có quan hệ tình cảm với nhau. Họ học tập, làm việc để nâng cao trình độ, nâng cao vị thế của bản thân và cũng từ đó nảy sinh sự cạnh tranh (tích cực và tiêu cực) đôi khi có cả sự lợi dụng lẫn nhau….