Luận án tiến sĩ gia đình và hôn nhân của người hàn

Sa ITT AP BTM ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KIM HYUN JAE GIA DINH VA HON NHAN CỦA NGƯỜI HÀN (SO SÁNH VỚI GIA ĐÌNH VÀ HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI VIỆT) CHUYÊN NGÀNH: DÂN TỘC HỌC MÃ SỐ: 5. 10 LUẬN ÁN TIẾN SỸ LỊCH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Ngô Văn Lệ Jhb vet ve ee me se eet "Thành phd Hé Chi Minh — 2005 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình của riêng tôi. Các kết quả của luận án là trung thực và chưa từng được ai khác công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Hồ Chí Minh,ngày tháng năm 2005 Người thực hiện Nghiên cứu sinh KIM HYUN JAE LỜI CÁM ƠN Luận án này được hoàn thành với sự hướng dẫn tận tâm của GS. Ngô Văn Lệ và PGS. Từ bước vào làm luận án này cho đến hoàn thành tôi đã gặp không ít khó khăn trong việc chọn để tài luận án, âm tài liệu, dịch tài Hệu, phân tích, khám phá tìm hiểu những nét tương đồng và nết khác biệt. tuy nhiên với sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn GS.

Ngô Văn Lệ và PGS. Nguyễn Văn Tiệp, tôi đã được sự tự tin và hoàn thành công việc làm luận án. Với một người nước ngoài chưa thông thạo tiếng Việt thì đó thật sự là một điều quý giá. Vì đậy khi luận án đã được hoàn thành tôi xin được gửi tới thây Ngô Văn Lệ và thây Nguyễn Văn Tiệp lời cảm ơn chân thành vì sự giúp đỡ quý giá ấy.

Luận án được hoàn thành không thể không kể tới sự giúp đỡ của vợ tôi Lee Jee Sun. Và tôi cũng xin cảm ơn chị Mai Đặng Mỹ Hiển và chị Phan Thị Thanh Loan đã khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận án này. Cuối cùng, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phê bình của các thầy cô Khoa Nhân học. MỤC LỤC DẪN LUẬN 1.

LÝ DO CHON ĐỀ TẢI TH TH HH1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHAM VI NGHIÊN CỨU =————— 6 3. LỊCH SỬ NGHIÊN CUU VAN DE VA NGUON TAI LIEU —~ 8 5. NHUNG DONG GOP CUA LUẬN ÁN ----------------—--- 17 6.

BỐ CỤC LUẬN ÁN 21 CHƯƠNG I - GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI HÀN rrr - 22 1. NHỮNG TIÊU CHÍ ĐỂ PHÂN LOẠI GIA ĐÌNH -=-—- 22 12. HÌNH THỨC VỀ CẤU TRÚC GIA ĐÌNH -------——-—- 28 1.1, Gia đình lớn 28 1. Gia đình nhỏ 37 1.

Quan hệ gia đình 43 1. Quan hệ gia đình với dòng ho “=. CHỨC NĂNG CỦA GIA ĐÌNH ------====—-===——==-—- 63 1. Chức năng tái sẵn sinh ra con người.

Chức năng kinh tế 1. Chức năng giáo dục --. NHỮNG NGHI LỄ GIA ĐÌNH -—. Những nghỉ lễ trong sinh để -.

Những nghĩ lễ Bách Nhựt và thôi nôi. Những nghi lễ mừng thọ. Những nghỉ lễ tang ma. Những nghỉ lễ thờ cúng 1.

TIỂU KẾT 132 CHƯƠNG II-HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI HÀN rr - 134 2. NHUNG QUAN NIEM TRONG HON NHAN rrr tra” 135 2. Những quan niệm hôn phan truyén thong, nnn - 135 2. Những biến đổi trong quan niệm hôn nhân và quan niệm hôn nhân ngày nay 147 2.

Những biến đổi trong quan niệm ly đị --. Những nghỉ lễ hôn nhân truyền thống. Những nghi lễ hôn nhân ngày nay - — 164 2. TIỂU KẾT 172 KẾT LUẬN--- 173 PHỤ LỤC il DẪN LUẬN 1.

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Định nghĩa dân tộc do Staline nêu lên: “Dân tộc là một khối cộng đồng tộc người ổn định, hình thành trong lịch sử, đựa trên cơ sở cộng đồng về tiếng nói, về lãnh thổ, về sinh hoạt kinh tế, về tâm lý biểu hiện trong cộng đồng văn hóa” [14,48]. Còn văn hóa của một dân tộc, dẫu là một phạm trù rất rộng, nhưng về cơ bản thể hiện rõ nét qua nếp sống của người dân trong các cộng đồng mà nếp sinh hoạt ấy, về cơ bản, lại chủ yếu thể hiện qua cách ứng xử giữa người với người, giữa con người với thế giới chung quanh họ. Do vậy, đã từ lâu, để hiểu văn hóa của một dân tộc cần phải quan sát kỹ, nghiên cứu thâm sâu, hiểu rõ ngôn ngữ và thâm nhập vào đời sống của cư dân trong cộng đồng ấy trong một thời gian dài mới có thể chiêm nghiệm nền văn hóa ấy, so sánh với nền văn hóa của mình và hơn hết là để có thể hiểu nhiều hơn về chính mình. Một trong những lĩnh vực phản ánh khá rõ đặc trưng sinh hoạt văn hóa của một dân tộc là hôn nhân và gia đình.

Gia đình là nền tảng của xã hội, là hạt nhân của xã hội trong đó gia đình có chức năng chủ yếu là giáo dục con cái, vun đắp tài năng, hình thành và phát triển nhân cách tốt, nuôi dưỡng tâm hỗn cao quý của con người để từng thành viên đều được sống đầy ý nghĩa, nhân bản trong sự đùm bọc thương yêu, nâng đỡ lẫn nhau dưới một mái ấm gia đình vui vẻ, tràn đầy hạnh phúc. Từ thế hệ này sang thế hệ khác, vấn dé giáo dục thế hệ trẻ, nhờ có được bao tâm huyết và sự cống hiến quên mình của các bậc tiền nhân, ông bà cha mẹ ngày nay, nhờ truyền thống tôn sư trọng đạo, các bậc thầy thật đáng kính, cùng bao bậc học giả trí thức uyên thâm nên đã không những kế thừa mà còn phát huy được nhiều giá trị tỉnh hoa hun đúc lâu đời của gia đình, họ tộc và dân tộc nhờ đó duy trì thuần phong mỹ tục của dân tộc, tiếp thu có chọn lọc những yếu tố văn hóa mới, tạo nên những nét văn hóa độc đáo và bản sắc dân tộc tại từng nước, hình thành nên truyền thống hiếu học ngàn đời của các dân tộc châu Á. Kết quả là, trước nay bao nhiêu bậc tài hoa đã ra đời trên hai nước bán đảo bé nhỏ này, những người con vu tú, cả người Hàn lẫn người Việt trong nước lẫn kiểu bào, đã đoạt các giải thưởng quốc tế khắp Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản đem lại vinh dự và niềm tự hào lớn lao cho tổ quốc. Sơi chỉ đỏ thiêng liêng ấy đã xuyên suốt dòng chảy vô tận của thời gian, truyền nguồn sinh lực vô biên từ tổ tiên ông bà ta ngày trước đến lớp lớp con cháu đời sau một cách tự nhiên, đều hướng về một tương lai sáng lạn, tươi đẹp và ngày một hoàn thiện hơn.

Những giá trị kết tỉnh lâu đời của một gia đình, một dòng họ ấy, chính là cái cốt lõi tạo nên truyền thống văn hóa của một dân tộc, là hồn thiêng sông núi của giang sơn hùng v1, của đải non sông gấm vóc đẹp như tranh của xứ “Hòn ngọc Viễn đông và “Dãi đất của buổi ban mai êm ả' nhưng đã tạo ra những con người tài hoa kiệt xuất, những bậc trung thần anh liệt 'Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa`, góp phần tạo nên hai dân tộc Hàn- Việt khiến cả thế giới phải nghiêng mình ngưỡng mệ trước “Kỳ tích trên sông Hàn' của người Hàn và trước tỉnh thần dân tộc mạnh mẽ của người Việt, một ý chí quật cường quyết vững giữ chủ quyển dân tộc đã lập nên những chiến công hiển hách cho dân tộc mình-ba lần thắng quân Mông cổ xâm lược, thắng trận Điện Biên Phủ vẻ vang kết thúc thời kỳ chống Pháp và thống nhất được hai ta miền Nam-Bắc sau cuộc chiến chống Mỹ ác liệt, cường quốc số một trên thế giới lưu lại những trang sử vàng Việt Nam chói loi. Ngày nay, không gian sống và hoạt động của chúng ta ngày càng mở rộng, nhu cầu hiểu biết và giao tiếp với dân tộc khác cũng không ngừng tăng lên. Và còn hơn thế nữa, việc tìm hiểu về những dân tộc khác và nên văn hóa của họ ngày nay còn xuất phát từ một nhu câu sâu xa hơn. Trong khuynh hướng toàn cầu hoá như trên, đặc biệt, các nước thuộc khối đồng văn ở các khu vực, có thể trở nên hùng mạnh và phổn thịnh dựa trên truyền thống tôn trọng đạo lý, lòng yêu chuộng hòa bình, nền tảng gia đình thật bển vững, tôn trọng tinh thần hữu nghị với các nước láng giểng qua việc trao đổi văn hóa, khoa học kỹ thuật và tăng cường hợp tác đầu tư và phát triển thương mại v.

Hàn Quốc và Việt Nam là những nước thuộc khối đồng văn ở Á châu như thế! Gia đình là một chủ để rất phù hợp để thảo luận trên thế giới, vì ở khắp nơi, cuộc sống gia đình đang thay đổi nhanh chóng. Châu Á, đặc biệt, một số nước thuộc về khối văn hóa Nho giáo Trung Quốc rất thích hợp để tiến hành những cuộc thảo luận về gia đình, vì không có nơi nào trên thế giới, các quan niệm truyền thống về hôn nhân, tình cẩm cha mẹ, trách nhiệm làm con, tình anh em, nghĩa vụ gia đình vừa đuợc lưu truyền một cách kĩ lưỡng và vừa thay đổi nhanh chóng hơn như ở nơi này. Gia đình của một dân tộc nào đó luôn gắn với hôn nhân và là khái niệm phát sinh từ đó. Và gia đình đòi hỏi phải có hành động tương hỗ giữa các cá thể trong qúa trình thỏa mãn bao gồm việc làm kinh tế chung, sinh con đẻ cái và giáo dục chúng và cả việc con cái được thừa hưởng tài sản.

Gia đình dựa trên cơ sở hôn nhân nhưng không chỉ hạn chế ở đó, nó có thể bao gồm nhiều mặt khác nhau trong mối liên hệ gia tộc giữa các thế hệ, cũng như giữa các đại biểu của các dòng họ chỉ nhánh phụ theo tuyến dòng họ và quan hệ thân gia. Tuy nhiên, gia đình là một tế bào xã hội của một dân tộc thì hôn nhân cũng là một phần của tế bào của xã hội ấy. Hơn thế nữa, hôn nhân là cái cơ sở hình thành gia đình - một xã hội thu nhỏ và một trường học cuộc đời- tạo cho từng người trong chúng ta nhiều cơ hội tự hoàn thiện. Như chiếc kén nhả tơ óng ánh tạo thêm nét đẹp yêu kiểu của nàng thiếu nữ, hôn nhân chính là sự kết hợp thần kỳ của đấng tạo hóa để đôi nam nữ được sánh đôi uyên ương, cùng chia sẻ mọi ngọt bùi cay đắng trên bao bước thăng trầm của cuộc sống, hòa hợp nhau cả về thể xác lẫn tâm hồn, sinh con để cái nhằm duy trì nòi giống, và an vui sum vay trong tổ ấm do mình tạo dựng nên và từ nhà mình mọi người trong gia đình chia xẻ tâm tình, buồn vui trong cuộc sống, quan hệ ràng buộc với nhau về huyết thống, tình cảm, vật chất và tỉnh thần cho đến cuối đời người.

Chính vì vậy, khảo sát văn hóa của một dân tộc cân phải bắt đầu từ hôn nhân và gia đình.