Nâng cao y đức người bác sĩ phân đội quân y QĐND Việt Nam - Luận án TS Triết học

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THANH TỊNH NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2015 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THANH TỊNH NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY u nn n : Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử s : 62 22 03 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC n n o : PGS. TRẦN SỸ PHÁN HÀ NỘI - 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. TÁC GIẢ LUẬN ÁN NCS Nguyễn Thanh Tịnh MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN 5 ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.

Những công trình khoa học bàn về y đức và y đức người thầy 5 thuốc quân đội 1. Những công trình khoa học bàn về thực trạng và giải pháp cơ bản nâng cao y đức người thầy thuốc quân đội nói chung, bác 14 sĩ ở phân đội quân y nói riêng Chƣơng 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN 24 ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY 2. Nâng cao y đức và vai trò của nó đối với người bác sĩ ở phân 24 đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam 2. Đặc điểm người bác sĩ ở phân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay và những yêu cầu cơ bản của việc 47 nâng cao y đức cho họ Chƣơng 3: NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY - 66 NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG 3.

Những yếu tố tác động đến việc nâng cao y đức người bác sĩ ở 66 phân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay 3. Thực trạng của việc nâng cao y đức người bác sĩ ở phân đội 78 quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay Chƣơng 4: MỘT SỐ NHÓM GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG, HIỆU QUẢ CỦA VIỆC NÂNG CAO Y ĐỨC 106 NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY 4. Nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục và tự giáo dục y đức 106 của người bác sĩ ở phân đội quân y 4. Xây dựng môi trường y đức trong sạch, lành mạnh và đấu tranh 122 chống mọi biểu hiện tiêu cực về y đức ở các phân đội quân y 4.

Làm tốt công tác cán bộ và đảm bảo điều kiện vật chất cần 137 thiết cho việc nâng cao y đức người bác sĩ ở phân đội quân y KẾT LUẬN 149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ 151 CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC 161 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Bác sĩ quân y : BSQY Cán bộ quân y : CBQY Chủ nghĩa xã hội : CNXH Chính trị quốc gia : CTQG Đạo đức cách mạng : ĐĐCM Nhà xuất bản : Nxb Phân đội quân y : PĐQY Quân đội nhân dân : QĐND Sĩ quan quân y : SQQY Trang : Tr. Xã hội chủ nghĩa : XHCN 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Sự nghiệp xây dựng QĐND (quân đội nhân dân) cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại đang đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội nói chung và đội ngũ bác sĩ ở PĐQY (phân đội quân y) nói riêng không chỉ đủ về số lượng mà phải có đủ phẩm chất, năng lực chuyên môn cần thiết. Để đạt được mục tiêu trên, vấn đề nâng cao y đức cho đội ngũ bác sĩ ở PĐQY luôn đóng vai trò quan trọng.

Bởi lẽ, có nâng cao y đức mới tạo cơ sở, nền tảng để tiếp tục bồi dưỡng và củng cố những tri thức y đức, bản lĩnh và lý tưởng nghề nghiệp cho họ. Trên cơ sở đó, góp phần hình thành ở họ các quan hệ y đức và hành vi y đức đúng đắn, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện người CBQY (cán bộ quân y). Bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam có môi trường làm việc rất đặc thù - môi trường hoạt động quân sự và trực tiếp ở tuyến cơ sở trong quân đội. Họ có vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn đơn vị đóng quân.

Hơn nữa, trong chiến tranh họ là những bác sĩ - chiến sĩ, vừa cứu chữa thương bệnh binh, bảo đảm quân y cho đơn vị; vừa trực tiếp tham gia chiến đấu. Song, để thực hiện tốt trọng trách của mình, trong hoạt động thực tiễn họ phải đối mặt với nhiều khó khăn thử thách như tính chất nghề nghiệp phức tạp; dịch bệnh và ô nhiễm môi trường có nhiều diễn biến bất thường; nhiệm vụ bảo đảm quân y để đáp ứng yêu cầu của chiến tranh hiện đại ngày càng đòi hỏi cao hơn; điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn, v. Các vấn đề đó là những thách thức lớn đặt ra trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa cống hiến và hưởng thụ; giữa lý tưởng nghề nghiệp và hiện thực cuộc sống đang diễn ra ở họ. Do vậy, để giải quyết đúng đắn những mâu thuẫn trên thì việc nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY hiện nay là vấn đề mang tính cấp bách.

2 Y đức không tự nhiên có được, nó phải trải qua quá trình giáo dục, rèn luyện bền bỉ mà thành. Do nhận thức được điều này nên trong thời gian qua, các cấp ủy Đảng, hệ thống chỉ huy và bản thân mỗi bác sĩ ở PĐQY đã có nhiều cố gắng trong việc chăm lo bồi dưỡng, nâng cao y đức để góp phần phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của họ. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, việc nâng cao y đức của người bác sĩ ở PĐQY còn bộc lộ những hạn chế, bất cập như việc kết hợp giữa nội dung, hình thức và phương pháp nâng cao y đức còn thiếu nhịp nhàng, đôi khi chưa thực sự phù hợp; xây dựng các chuẩn mực y đức cho người bác sĩ ở PĐQY còn chậm hoặc không hoàn chỉnh; lãnh đạo, chỉ huy ở một số đơn vị cơ sở chưa quan tâm đúng mức đến công tác CBQY, cũng như việc bảo đảm điều kiện vật chất, tinh thần thiết yếu cho họ, v. Thêm vào đó, cùng với sự tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đã làm cho một số bác sĩ ở PĐQY có biểu hiện của lối sống cơ hội, thực dụng; thiếu ý thức trách nhiệm với người bệnh, với đơn vị; vi phạm những quy định về y đức; không yên tâm công tác, nặng về toan tính cá nhân dẫn đến thoái thác nhiệm vụ, v.

Những biểu hiện tiêu cực trên, nếu chậm được khắc phục sẽ không chỉ làm xói mòn truyền thống tốt đẹp của quân đội, của ngành Quân y, làm phai mờ hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong nhân dân, gây bức xúc trong dư luận xã hội, mà còn trực tiếp cản trở đến sự phát triển nhân cách, nâng cao y đức ở họ. Tình hình trên đây đặt ra sự cần thiết phải nghiên cứu vấn đề “Nâng cao y đức người bác sĩ ở phân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” một cách toàn diện cả về lý luận và thực tiễn. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án ụ đí n n ứu: Trên cơ sở phân tích một số vấn đề lý luận chung về nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam hiện nay cũng như thực trạng của việc nâng cao đó, chúng tôi đề xuất một số nhóm giải pháp cơ bản đảm bảo chất lượng, hiệu quả của việc nâng cao y đức cho đội ngũ cán bộ này. 3 ệm vụ n n ứu: Để đạt được mục đích trên, luận án tập trung giải quyết các nhiệm vụ cơ bản sau: - Làm rõ một số vấn đề lý luận chung về nâng cao y đức và vai trò của nó đối với người bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam hiện nay.

- Phân tích những yếu tố tác động đến việc nâng cao y đức và thực trạng nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam hiện nay. - Đề xuất một số nhóm giải pháp cơ bản nhằm đảm bảo chất lượng, hiệu quả của việc nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam hiện nay. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án Đ t ợn n n ứu: Nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam hiện nay. P ạm v n n ứu: Hoạt động nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta được xem xét từ năm 2007 trở lại đây.

Đó là những bác sĩ đang công tác ở các đại đội quân y, tiểu đoàn quân y và tương đương trong toàn quân. Đề tài không nghiên cứu đối tượng là bác sĩ đang công tác tại tuyến bệnh viện trong quân đội. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phƣơng pháp nghiên cứu của luận án ơ sở lý luận: Luận án được thực hiện trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng về ĐĐCM, đạo đức người thầy thuốc cách mạng và vận dụng vào nghiên cứu hoạt động nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta hiện nay. ơ sở t ự t ễn: Tình hình y đức và nâng cao y đức của người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta hiện nay, thông qua số liệu thực tế ở các đơn vị; số liệu điều tra xã hội học của tác giả; cùng với các chỉ thị, nghị quyết, chương trình hành động, báo cáo tổng kết của Cục Quân y về xây dựng đội ngũ CBQY nói chung và đội ngũ bác sĩ ở PĐQY nói riêng.