Luận án: Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan đến bài toán cân bằng - Đặng Xuân Sơn
Luận án tiến sĩ HUS nghiên cứu phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan bài toán cân bằng.
Năm xuất bản
Số trang
100
Thời gian đọc
15 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
40 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- 1. Nền tảng Toán học: Bài toán cân bằng, điểm bất động
- Số trang:
- 100 trang
- Trường:
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Chuyên ngành:
- Toán Giải tích
- Tác giả:
- Đặng Xuân Sơn
- Năm:
- 2018
Tóm tắt nội dung luận án
I. Nền tảng Toán học Bài toán cân bằng điểm bất động
Phần này thiết lập nền tảng toán học. Các khái niệm cơ bản được giới thiệu. Chúng cần thiết để hiểu các chủ đề nâng cao trong luận án. Việc nắm vững các công cụ này rất quan trọng. Chúng hỗ trợ phát triển và phân tích các phương pháp giải. Đây là xương sống cho mọi nghiên cứu tiếp theo.
1.1. Khái niệm toán tử chiếu và vai trò quan trọng
Toán tử chiếu là một công cụ cơ bản trong phân tích lồi. Nó ánh xạ một điểm trong không gian Hilbert lên một tập lồi đóng. Các tính chất của toán tử chiếu được sử dụng rộng rãi. Các bài toán tối ưu hóa thường sử dụng phép chiếu. Việc này giúp tìm kiếm nghiệm hiệu quả. Chúng là nền tảng cho nhiều thuật toán lặp.
1.2. Định nghĩa bài toán điểm bất động và ứng dụng
Bài toán điểm bất động tìm các điểm không thay đổi dưới tác động của một ánh xạ. Định lý điểm bất động đóng vai trò nền tảng. Các định lý này đảm bảo sự tồn tại nghiệm. Chúng được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khoa học. Từ kinh tế đến vật lý, điểm bất động có ý nghĩa quan trọng.
1.3. Giới thiệu bài toán bất đẳng thức biến phân và cân bằng
Bài toán bất đẳng thức biến phân là sự tổng quát hóa của bài toán tối ưu hóa. Bài toán này tìm kiếm một điểm thỏa mãn một bất đẳng thức nhất định. Bài toán cân bằng là một dạng đặc biệt của bất đẳng thức biến phân. Nó mô tả trạng thái cân bằng trong các hệ thống. Cả hai bài toán đều liên quan đến lý thuyết trò chơi và phân tích lồi. Giải pháp cho chúng có ý nghĩa thực tiễn lớn.
II. Phương pháp giải Bài toán chấp nhận tách suy rộng
Phần này tập trung vào các phương pháp mới. Chúng giải quyết bài toán chấp nhận tách suy rộng. Đây là trọng tâm chính của nghiên cứu. Các phương pháp đề xuất dựa trên nền tảng lý thuyết đã thiết lập. Chúng bao gồm việc sử dụng các thuật toán lặp. Phân tích hội tụ cũng là yếu tố then chốt. Mục tiêu là tìm kiếm các nghiệm hiệu quả và ổn định. Nghiên cứu mở rộng phạm vi ứng dụng của bài toán này.
2.1. Giải pháp cho bài toán chấp nhận tách suy rộng cơ bản
Bài toán chấp nhận tách suy rộng tìm kiếm điểm chung của nhiều tập hợp. Các tập hợp này được xác định bởi các điều kiện phức tạp. Phương pháp giải thường sử dụng thuật toán chiếu lặp. Các thuật toán này đòi hỏi tính hội tụ chặt chẽ. Việc xây dựng thuật toán hiệu quả là trọng tâm. Chúng giúp đơn giản hóa quá trình tìm kiếm.
2.2. Liên hệ với bài toán cân bằng và điểm bất động
Bài toán chấp nhận tách suy rộng có liên hệ mật thiết. Nó liên quan đến bài toán cân bằng. Nó cũng kết nối với việc tìm điểm bất động của các ánh xạ. Sự kết hợp các khái niệm này tạo ra các mô hình phức tạp. Các phương pháp giải tích hợp cần thiết. Định lý điểm bất động hỗ trợ việc chứng minh tồn tại nghiệm.
2.3. Tìm cực trị hàm khoảng cách trên tập nghiệm cân bằng tách
Một phần quan trọng là tìm cực trị hàm khoảng cách. Việc này được thực hiện trên tập nghiệm của bài toán cân bằng tách. Mục tiêu là tìm điểm tối ưu nhất. Các phương pháp tối ưu hóa cổ điển được điều chỉnh. Phân tích lồi cung cấp các công cụ cần thiết. Kết quả này có ứng dụng thực tế trong quy hoạch.
III. Bất đẳng thức biến phân trong tối ưu hóa hiện đại
Phần này khám phá vai trò của bất đẳng thức biến phân. Nó được áp dụng để giải quyết các bài toán tối ưu hóa phức tạp. Đặc biệt, nó tập trung vào việc tìm kiếm nghiệm chung của nhiều loại bài toán. Các phương pháp đề xuất cung cấp khuôn khổ mạnh mẽ. Chúng cho phép phân tích sự tồn tại và duy nhất nghiệm. Lý thuyết trò chơi cũng được hưởng lợi từ các kết quả này. Điều này mở rộng khả năng giải quyết vấn đề.
3.1. Nghiệm chung của bài toán điểm bất động và cân bằng
Nghiên cứu tập trung vào việc tìm nghiệm chung. Đây là nghiệm thỏa mãn đồng thời bài toán điểm bất động và bài toán cân bằng. Việc này đòi hỏi kỹ thuật giải phức tạp. Các ánh xạ giả co chặt được xem xét. Tính đơn điệu của các toán tử là yếu tố then chốt. Sự kết hợp này mang lại giải pháp toàn diện.
3.2. Bất đẳng thức biến phân trên tập nghiệm chung
Bất đẳng thức biến phân được đặt trên tập nghiệm chung. Tập nghiệm này của bài toán bất đẳng thức biến phân và bài toán điểm bất động. Các ánh xạ bán co được phân tích kỹ lưỡng. Mục tiêu là mở rộng khả năng áp dụng. Nó giải quyết các vấn đề phức tạp hơn trong tối ưu hóa. Điều này làm tăng tính linh hoạt của phương pháp.
3.3. Ánh xạ bán co và tập điểm bất động chung
Nghiên cứu khám phá sâu ánh xạ bán co. Tập điểm bất động chung của chúng cũng được xem xét. Các phương pháp lặp được phát triển. Chúng đảm bảo tính hội tụ của dãy nghiệm. Việc này rất quan trọng trong tính toán số. Phân tích lồi cung cấp cơ sở lý thuyết. Đây là nền tảng cho việc chứng minh.
IV. Tính đơn điệu và tồn tại nghiệm cho bài toán cân bằng
Phần này đào sâu vào các điều kiện lý thuyết. Chúng đảm bảo sự tồn tại và duy nhất nghiệm của các bài toán. Đặc biệt là bài toán cân bằng. Tính đơn điệu của các toán tử đóng vai trò trung tâm. Các định lý điểm bất động là công cụ chứng minh không thể thiếu. Sự hiểu biết này là nền tảng cho việc phát triển thuật toán đáng tin cậy. Nghiên cứu cung cấp cơ sở vững chắc cho các ứng dụng thực tiễn.
4.1. Điều kiện tồn tại nghiệm cho bài toán cân bằng
Sự tồn tại nghiệm là vấn đề cơ bản trong toán học ứng dụng. Các điều kiện cho bài toán cân bằng được phân tích. Các giả thiết về tính lồi và tính liên tục rất quan trọng. Định lý điểm bất động thường được sử dụng. Việc này đảm bảo nghiệm tồn tại trong một tập hợp nhất định. Điều này mang lại sự chắc chắn về mặt lý thuyết.
4.2. Khảo sát tính đơn điệu của các ánh xạ liên quan
Tính đơn điệu của các toán tử đóng vai trò then chốt. Nó ảnh hưởng đến hành vi của các thuật toán. Các ánh xạ giả đơn điệu hoặc bán đơn điệu được nghiên cứu. Đặc tính này giúp chứng minh sự tồn tại và duy nhất nghiệm. Nó cũng ảnh hưởng đến tốc độ hội tụ. Việc này nâng cao hiệu quả giải quyết.
4.3. Duy nhất nghiệm trong các bài toán tối ưu
Khảo sát duy nhất nghiệm là một khía cạnh quan trọng. Nó đảm bảo nghiệm tìm được là duy nhất. Các điều kiện chặt chẽ hơn thường cần thiết. Ví dụ, tính co của ánh xạ. Duy nhất nghiệm làm tăng tính ổn định của giải pháp. Nó cũng đơn giản hóa việc giải thích kết quả. Điều này củng cố độ tin cậy của mô hình.
V. Ứng dụng lý thuyết trò chơi phân tích lồi vào cân bằng
Phần này mở rộng tầm nhìn về ứng dụng. Nó kết nối lý thuyết với các lĩnh vực thực tiễn. Đặc biệt là lý thuyết trò chơi và kinh tế học. Phân tích lồi cung cấp các công cụ mạnh mẽ. Chúng giúp mô hình hóa và giải quyết các vấn đề phức tạp. Định lý điểm bất động là nền tảng cho nhiều mô hình. Các kết quả có thể áp dụng trong tối ưu hóa và quản lý. Điều này chứng tỏ giá trị thực tiễn của nghiên cứu.
5.1. Vai trò của lý thuyết trò chơi trong mô hình cân bằng
Lý thuyết trò chơi là một lĩnh vực quan trọng. Nó mô hình hóa tương tác chiến lược. Bài toán cân bằng thường xuất hiện trong lý thuyết trò chơi. Khái niệm cân bằng Nash là một ví dụ. Các phương pháp giải quyết bài toán cân bằng có thể áp dụng trực tiếp. Nó cung cấp công cụ phân tích các quyết định tối ưu. Việc này rất hữu ích trong kinh tế học.
5.2. Công cụ phân tích lồi và định lý điểm bất động
Phân tích lồi là nền tảng toán học. Nó được sử dụng để nghiên cứu các hàm và tập lồi. Các định lý điểm bất động như Kakutani, Brouwer là thiết yếu. Chúng đảm bảo sự tồn tại của nghiệm cân bằng. Phân tích lồi giúp đơn giản hóa cấu trúc bài toán. Nó tạo điều kiện cho việc phát triển thuật toán.
5.3. Mở rộng ứng dụng trong các bài toán tối ưu hóa phức tạp
Các kết quả nghiên cứu có thể mở rộng. Nó áp dụng cho nhiều bài toán tối ưu hóa phức tạp. Ví dụ, bài toán quy hoạch mạng lưới, bài toán kinh tế học. Việc giải bài toán chấp nhận tách suy rộng có giá trị thực tiễn. Nó góp phần vào sự phát triển của tối ưu hóa. Điều này tạo ra ảnh hưởng lớn đến các lĩnh vực liên quan.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (100 trang)Nội dung chính
Tổng quan về luận án
Nghiên cứu của tác giả Đặng Xuân Sơn thuộc chuyên ngành Toán giải tích (Mã số: 62460102) tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Lê Dũng Mưu và GS. Phạm Kỳ Anh, tập trung vào đề tài: "Phương pháp giải một số bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan đến bài toán cân bằng". Trong bối cảnh toán học hiện đại, bài toán chấp nhận lồi (Convex Feasibility Problem - CFP) do Cauchy khởi xướng từ giữa thế kỷ 19 và bài toán chấp nhận tách đa tập hợp (Multiple-Sets Split Feasibility Problem - MSSFP) do Censor cùng các cộng sự phát triển đóng vai trò nền tảng mô hình hóa nhiều bài toán thực tế trong khôi phục ảnh, xử lý tín hiệu, lý thuyết tối ưu hóa và y học xạ trị.
Khoảng trống học thuật cốt lõi (research gap) mà luận án giải quyết xuất phát từ việc phần lớn các công trình kinh điển (như nghiên cứu của Bauschke và Borwein năm 1996, Tada và Takahashi năm 2007) chỉ xem xét các bài toán chấp nhận tách và bài toán cân bằng dưới các điều kiện ràng buộc khắt khe: các tập lồi được cho tường minh, toán tử giá phải thỏa mãn tính đơn điệu (monotonicity) hoặc đơn điệu mạnh (strong monotonicity), và các ánh xạ phi tuyến bị giới hạn trong lớp ánh xạ không giãn (nonexpansive mappings). Khi chuyển sang các bài toán với song hàm giả đơn điệu (pseudomonotone bifunctions) hoặc lớp ánh xạ giả co chặt ($L$-strictly pseudocontractive) và bán co ($\beta$-demicontractive), các thuật toán chiếu tuần tự hay xấp xỉ gần kề truyền thống hoặc không đảm bảo tính hội tụ, hoặc chỉ hội tụ yếu trong không gian Hilbert vô hạn chiều.
Luận án thiết lập năm câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết đột phá (Research Questions & Hypotheses):
- RQ1/Hypothesis 1: Liệu có thể xây dựng một thuật toán lặp hội tụ mạnh đến nghiệm chung của bài toán điểm bất động của họ hữu hạn các ánh xạ giả co chặt và bài toán cân bằng khi song hàm chỉ thỏa mãn tính giả đơn điệu và điều kiện kiểu Lipschitz?
- RQ2/Hypothesis 2: Làm thế nào để giải bài toán bất đẳng thức biến phân ($VIP$) trên tập nghiệm chung của một $VIP$ khác và bài toán điểm bất động của ánh xạ bán co mà không cần dựng các tập lồi xấp xỉ phức tạp ($C_n \cap Q_n$) tại mỗi bước lặp?
- RQ3/Hypothesis 3: Cơ chế song song hóa (parallel decomposition) có thể được thiết lập như thế nào để giải bài toán bất đẳng thức biến phân trên tập điểm bất động chung của một họ ánh xạ bán co nhằm tối ưu hóa hiệu năng tính toán?
- RQ4/Hypothesis 4: Có thể thiết lập một thuật toán thống nhất đầu tiên giải bài toán chấp nhận tách suy rộng kết hợp giữa bài toán cân bằng giả đơn điệu trong không gian nguồn và bài toán điểm bất động không giãn trong không gian đích thông qua toán tử tuyến tính bị chặn $A: H_1 \to H_2$?
- RQ5/Hypothesis 5: Bài toán tìm cực trị của hàm khoảng cách trên tập nghiệm của bài toán cân bằng tách (Split Equilibrium Problem - SEP) có thể được giải quyết bằng sơ đồ kết hợp Halpern–Extragradient–CQ với tính hội tụ mạnh hay không?
Khung lý thuyết của công trình tích hợp Giải tích hàm phi tuyến, Giải tích lồi hiện đại, Lý thuyết bất đẳng thức biến phân Stampacchia, Lý thuyết bài toán cân bằng Blum–Oettli và Lý thuyết điểm bất động metric. Đóng góp đột phá của luận án được định lượng thông qua 05 công trình khoa học công bố trên các tạp chí quốc tế chuyên ngành thuộc danh mục ISI/Scopus. Phạm vi nghiên cứu bao quát cấu trúc không gian Hilbert thực vô hạn chiều $H$, bao gồm việc xử lý đồng thời các toán tử phi tuyến phức tạp và các bài toán cân bằng phi lồi/giả đơn điệu.
Literature Review và Positioning
Lịch sử phát triển của bài toán chấp nhận lồi bắt đầu từ các công trình đặt nền móng của Cauchy, sau đó được hệ thống hóa mạnh mẽ bởi Bauschke và Borwein (1996) trong lý thuyết toán tử chiếu và Butnariu, Censor, Reich (2001) trong các phương pháp xấp xỉ điểm bất động. Về mảng bài toán chấp nhận tách đa tập hợp (MSSFP), công trình mang tính bước ngoặt của Censor và các đồng nghiệp (2005) đã mở ra hướng ứng dụng thực tiễn to lớn trong tối ưu hóa xạ trị định liều IMRT: $$\text{Tìm } x^* \in \bigcap_{i=1}^N C_i \text{ sao cho } Ax^* \in \bigcap_{j=1}^M Q_j$$ trong đó $C_i \subset H_1, Q_j \subset H_2$ là các tập lồi đóng và $A: H_1 \to H_2$ là toán tử tuyến tính bị chặn.
Song song với đó, lý thuyết bài toán cân bằng $EP(C, f)$ bắt nguồn từ bài toán cân bằng Nash trong trò chơi không hợp tác (Nikaido và Isoda, 1955), bất đẳng thức minimax của Ky Fan (1972), và được tổng quát hóa thành một cấu trúc thống nhất bởi Blum và Oettli (1994) cũng như Muu và Oettli (1992). Bài toán bất đẳng thức biến phân $VIP(C, F)$ do Hartman và Stampacchia (1966) khởi xướng được xem là trường hợp riêng quan trọng khi song hàm có dạng $f(x, y) = \langle F(x), y - x \rangle$.
Trong y văn tồn tại hai luồng quan điểm và tranh luận học thuật sâu sắc:
- Tranh luận 1 (Hội tụ yếu vs. Hội tụ mạnh): Các phương pháp lặp Mann kinh điển (Mann, 1953) hay xấp xỉ gần kề (Martinet, 1970; Rockafellar, 1976) khi áp dụng trong không gian Hilbert vô hạn chiều thường chỉ đạt được sự hội tụ yếu (weak convergence). Để đạt được hội tụ mạnh (strong convergence), các nhà nghiên cứu thường phải trả giá bằng việc bổ sung các phép chiếu lên giao của hai nửa không gian thay đổi $C_n \cap Q_n$ tại mỗi bước lặp (như phương pháp lai ghép CQ của Nakajo và Takahashi, 2003; Martinez-Yanes và Xu, 2006). Điều này làm tăng đột biến khối lượng tính toán hình học.
- Tranh luận 2 (Tính đơn điệu vs. Giả đơn điệu): Phần lớn các thuật toán hiện hành đòi hỏi song hàm $f$ hoặc toán tử $A$ phải đơn điệu ($f(x, y) + f(y, x) \le 0$). Tuy nhiên, trong các mô hình cân bằng kinh tế và mạng lưới giao thông thực tế, tính chất này thường bị vi phạm và chỉ thỏa mãn tính giả đơn điệu ($f(x, y) \ge 0 \implies f(y, x) \le 0$).
Luận án định vị vị trí tiên phong bằng việc so sánh trực tiếp với hai nghiên cứu quốc tế tiêu biểu:
- So với nghiên cứu của Tada và Takahashi (2007) trên Journal of Optimization Theory and Applications, nơi các tác giả chỉ giải bài toán tìm nghiệm chung của bài toán cân bằng đơn điệu và điểm bất động của ánh xạ không giãn bằng phép lặp Mann và phương pháp điểm gần kề, luận án của Đặng Xuân Sơn đã mở rộng vượt bậc sang lớp bài toán cân bằng giả đơn điệu kết hợp họ ánh xạ giả co chặt, đồng thời thiết lập định lý hội tụ mạnh thay vì hội tụ yếu.
- So với công trình của Censor, Gibali và Reich (2011) trên tạp chí Optimization, nơi đề xuất phương pháp dưới đạo hàm tăng cường (subgradient extragradient method) cho $VIP$ với toán tử đơn điệu, luận án đã phát triển sơ đồ thuật toán mới giải bài toán bất đẳng thức biến phân cấp hai trên tập nghiệm chung của $VIP$ và ánh xạ bán co mà không cần sử dụng cấu trúc tập phụ $C_n, Q_n$, giảm thiểu chi phí tính toán đáng kể.
Đóng góp lý thuyết và khung phân tích
Đóng góp cho lý thuyết
Luận án mở rộng đáng kể lý thuyết toán tử và lý thuyết tối ưu hóa phi tuyến thông qua các đóng góp mô thức:
- Mở rộng lớp ánh xạ: Mở rộng từ lớp ánh xạ không giãn ($|T(x) - T(y)| \le |x - y|$) sang lớp ánh xạ $L$-giả co chặt: $$|T(x) - T(y)|^2 \le |x - y|^2 + L|(I - T)(x) - (I - T)(y)|^2, \quad L \in [0, 1)$$ và lớp ánh xạ $\beta$-bán co (demicontractive mappings) thỏa mãn: $$|T(x) - x^|^2 \le |x - x^|^2 + \beta|T(x) - x|^2, \quad \forall x^* \in \text{Fix}(T), \beta \in [0, 1)$$
- Mô hình lý thuyết tổng quát (Propositions):
- Mô hình 1: Nghiệm chung $\Omega = \bigcap_{i=1}^p \text{Fix}(S_i) \cap \text{Sol}(C, f)$ với $S_i$ là $L_i$-giả co chặt và $f$ là song hàm giả đơn điệu thỏa mãn điều kiện kiểu Lipschitz với hai hằng số $c_1 > 0, c_2 > 0$: $$f(x, y) + f(y, z) - f(x, z) \ge -c_1|x - y|^2 - c_2|y - z|^2, \quad \forall x, y, z \in C$$
- Mô hình 2: Bài toán bất đẳng thức biến phân đặt chỉnh $VIP(\Omega, F)$ với $\Omega = \text{Sol}(C, A) \cap \text{Fix}(S)$, trong đó toán tử giá $F$ là $\kappa$-liên tục Lipschitz và $\eta$-đơn điệu mạnh, đảm bảo nghiệm $x^*$ tồn tại duy nhất.
- Mô hình 3: Bài toán chấp nhận tách suy rộng kết hợp bài toán cân bằng và điểm bất động qua toán tử chuyển không gian $A: H_1 \to H_2$.
Khung phân tích độc đáo
Khung phân tích của luận án kết hợp ba trụ cột phương pháp:
- Phương pháp đạo hàm tăng cường hai bước (Extragradient approach): Giải quyết triệt để tính phi đơn điệu của song hàm $f$ bằng cách tính điểm phụ $y^k$ và $t^k$ kết hợp cực tiểu hóa hàm lồi chính quy hóa: $$y^k = \text{argmin} \left{ \lambda_k f(x^k, y) + \frac{1}{2}|y - x^k|^2 : y \in C \right}$$ $$t^k = \text{argmin} \left{ \lambda_k f(y^k, y) + \frac{1}{2}|y - x^k|^2 : y \in C \right}$$
- Kỹ thuật kết hợp nửa không gian di động ($P_k \cap Q_k$): Bảo toàn thuộc tính hội tụ mạnh của dãy lặp $x^{k+1} = P_{P_k \cap Q_k}(x_0)$ với $P_k = {z \in C: |z^k - z| \le |x^k - z|}$, $Q_k = {z \in C: \langle x^k - z, x_0 - x^k \rangle \ge 0}$.
- Điều kiện biên xác định (Boundary Conditions): Luận án chứng minh sự hội tụ dưới các ràng buộc tham số chặt chẽ: $${\lambda_k} \subset [a, b] \subset \left( 0, \frac{1}{L} \right), \quad L = \max{2c_1, 2c_2}$$ $${\alpha_k} \subset [\alpha, \beta] \subset (\bar{L}, 1), \quad \bar{L} = \max_{1 \le i \le p} L_i$$
Phương pháp nghiên cứu tiên tiến
Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu được xây dựng trên lập trường nhận thức luận của Chủ nghĩa thực chứng diễn dịch (Deductive Positivism) và Chủ nghĩa duy lý toán học (Mathematical Rationalism). Hệ thống tiên đề được thiết lập chặt chẽ trong không gian Hilbert thực $H$ trang bị tích vô hướng $\langle \cdot, \cdot \rangle$ và chuẩn cảm sinh $|\cdot|$. Thiết kế nghiên cứu đa tầng bao gồm:
- Tầng toán tử vi phân và giải tích lồi: Khai thác tính chất của toán tử chiếu metric $P_C$, nón pháp tuyến ngoài $N_C(x)$, và dưới vi phân $\partial f$ theo Định lý Moreau–Rockafellar.
- Tầng thiết kế sơ đồ lặp: Tích hợp các toán tử không giãn, toán tử bán co, đạo hàm tăng cường và thuật toán CQ của Byrne.
- Tầng phân tích hội tụ topo: Phân tích sự chuyển hóa giữa hội tụ yếu ($x^k \rightharpoonup \bar{x}$) và hội tụ mạnh ($x^k \to x^*$) thông qua các bất đẳng thức năng lượng và nguyên lý bán đóng (demiclosedness principle).
Quy trình nghiên cứu rigorous
Quy trình chứng minh giải tích tuân thủ các bước chuẩn mực cao cấp:
- Tam giác hóa lý thuyết (Theoretical Triangulation): Kết hợp Bổ đề Maingé về dãy số không âm, Bổ đề Xu về phân tích giới hạn, và tính chất co của toán tử chiếu metric: $$|P_C(x) - P_C(y)|^2 \le |x - y|^2 - |(I - P_C)(x) - (I - P_C)(y)|^2$$
- Đảm bảo tính vững (Robustness & Rigor): Tại mỗi bước của Thuật toán 2.1, luận án thiết lập bất đẳng thức suy giảm cơ bản (fundamental descent inequality): $$|t^k - x^|^2 \le |x^k - x^|^2 - (1 - 2\lambda_k c_2)|t^k - y^k|^2 - (1 - 2\lambda_k c_1)|x^k - y^k|^2$$ từ đó chứng minh tính bị chặn của các dãy ${x^k}, {y^k}, {t^k}, {z^k}$ và suy ra $\lim_{k\to\infty} |x^k - y^k| = \lim_{k\to\infty} |x^k - t^k| = 0$.
Data và phân tích
Đối với một luận án tiến sĩ toán học giải tích lý thuyết và tính toán:
- Đối tượng dữ liệu giải tích: Các không gian mẫu đại diện gồm không gian Euclide hữu hạn chiều $\mathbb{R}^n$ ($n = 10, 50, 100, 500$) và không gian chuỗi vô hạn chiều $\ell_2 = {x = (x_1, x_2, \dots): \sum_{i=1}^\infty |x_i|^2 < \infty}$.
- Môi trường mô phỏng thuật toán: Các thuật toán đề xuất được lập trình thực nghiệm số trên môi trường MATLAB/Python để kiểm chứng tốc độ hội tụ (iteration count), thời gian thực thi CPU (execution time tính bằng giây) và độ chính xác sai số chuẩn tuyệt đối $|x^k - x^*| < \epsilon$ với ngưỡng dung sai $\epsilon = 10^{-6}$.
- Kiểm tra độ nhạy (Sensitivity Analysis): Thực hiện kiểm chứng tính bền vững của thuật toán trước các biến thiên của tham số bước nhảy ${\lambda_k}, {\rho_n}$ và hệ số co giãn ${\alpha_k}, {\beta_n}$.
Phát hiện đột phá và implications
Những phát hiện then chốt
Luận án đạt được 5 phát hiện mang tính đột phá học thuật:
- Phát hiện 1: Chứng minh sự hội tụ mạnh của dãy lặp kết hợp đạo hàm tăng cường và phép lặp Mann đến hình chiếu metric $x^* = P_\Omega(x_0)$ trên tập nghiệm $\Omega = \bigcap_{i=1}^p \text{Fix}(S_i) \cap \text{Sol}(C, f)$ dưới điều kiện song hàm $f$ chỉ cần giả đơn điệu (Theorem 2.1). Bất đẳng thức chặn then chốt được thiết lập: $$|z^k - x^|^2 \le |t^k - x^|^2 - (1 - \alpha_k)(\alpha_k - \bar{L})|\bar{S}_k(t^k) - t^k|^2$$
- Phát hiện 2 (Tối ưu hóa bộ nhớ và bước lặp): Trong Thuật toán 2.2 giải $VIP(\Omega, F)$ với $\Omega = \text{Sol}(C, A) \cap \text{Fix}(S)$, luận án phát hiện ra rằng việc sử dụng dãy bước $v^n = t^n - \alpha_n F(t^n)$ và $x^{n+1} = (1 - \beta_n)v^n + \beta_n S(v^n)$ hoàn toàn đảm bảo hội tụ mạnh đến nghiệm duy nhất mà không cần tạo các lát cắt siêu phẳng $C_n, Q_n$ phức tạp.
- Phát hiện 3 (Giải mã nghịch lý hội tụ): Làm sáng tỏ cơ chế chuyển tiếp từ hội tụ yếu sang hội tụ mạnh trong không gian vô hạn chiều. Trong khi sơ đồ Krasnoselski–Mann nguyên bản bị kẹt ở mức hội tụ yếu đối với toán tử bán co, sự kết hợp với toán tử đơn điệu mạnh ngược hoặc phép co chuẩn $F$ đã bẻ gãy tính bất đối xứng topo, kích hoạt hội tụ mạnh topo chuẩn (norm topology).
- Phát hiện 4: Kỹ thuật phân rã song song cho họ hữu hạn các ánh xạ bán co ${S_1, S_2, \dots, S_m}$ cho phép các bộ xử lý tính toán độc lập từng phép chiếu điểm bất động trước khi tổng hợp trọng số, giảm thiểu thời gian trễ tuyến tính tỉ lệ thuận với số lượng ánh xạ $m$.
- Phát hiện 5: Xây dựng thành công thuật toán đầu tiên giải bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan đến bài toán cân bằng và điểm bất động thông qua phép kết hợp Extragradient–Proximal–Mann–CQ.
Implications đa chiều
- Đóng góp lý thuyết: Hợp nhất các phân ngành Giải tích phi tuyến, Tối ưu hóa biến phân và Lý thuyết điểm bất động vào một sơ đồ giải tích tổng quát; nới lỏng các giả thiết kinh điển từ đơn điệu sang giả đơn điệu.
- Đổi mới phương pháp luận: Cung cấp công cụ giải tích mạnh mẽ để xử lý các bài toán không chỉnh (ill-posed problems) và bài toán ngược (inverse problems) trong giải tích hàm tính toán.
- Ứng dụng thực tiễn trong Y sinh: Ứng dụng trực tiếp vào tối ưu hóa kế hoạch xạ trị điều biến cường độ chùm tia (IMRT), trong đó bài toán phân phối liều bức xạ trúng đích khối u và bảo vệ mô lành được mô hình hóa chính xác dưới dạng bài toán chấp nhận tách đa tập hợp (MSSFP).
- Ứng dụng trong Kỹ thuật số và Kinh tế: Khôi phục ảnh bị suy biến (deblurring/denoising), nén dữ liệu tín hiệu thưa (compressed sensing), và tính toán điểm cân bằng thị trường đa tác tử theo mô hình Nash–Cournot.
Limitations và Future Research
Mặc dù đạt được những kết quả đột phá, luận án thẳng thắn chỉ ra các giới hạn nghiên cứu:
- Giới hạn 1 (Tri thức về hằng số Lipschitz): Các thuật toán đề xuất yêu cầu biết trước các hằng số Lipschitz $L$ của toán tử giá $A$ hoặc hằng số kiểu Lipschitz $c_1, c_2$ của song hàm $f$ để xác định cận trên của dãy tham số bước nhảy ($\lambda_k < 1/L$). Trong nhiều bài toán thực tế, việc ước lượng chính xác các hằng số này đòi hỏi chi phí tính toán lớn.
- Giới hạn 2 (Cấu trúc không gian): Toàn bộ kết quả mới chỉ được thiết lập trên cấu trúc không gian Hilbert thực $H$. Không gian Hilbert có tính đối xứng nội tích cao, trong khi nhiều bài toán tối ưu hóa vô hạn chiều trong cơ học môi trường liên tục đòi hỏi không gian Banach tổng quát (như không gian $L^p, W^{k,p}$ với $p \neq 2$) hoặc đa tạp Riemann/Hadamard.
- Giới hạn 3 (Tốc độ hội tụ): Luận án tập trung chứng minh tính hội tụ tiệm cận ($k \to \infty$) mà chưa thiết lập tốc độ hội tụ định lượng tường minh (như tốc độ tuyến tính $O(1/k)$ hay siêu tuyến tính $O(1/k^2)$).
Chương trình nghiên cứu tương lai (5 định hướng cụ thể):
- Thuật toán tự thích nghi bước nhảy (Adaptive Line-search): Phát triển các biến thể bước lặp Armijo tự điều chỉnh không cần biết trước hằng số Lipschitz.
- Mở rộng sang không gian Banach và Đa tạp Hadamard: Khái quát hóa các thuật toán tách suy rộng lên các không gian hàm không có tích vô hướng.
- Kỹ thuật gia tốc quán tính (Inertial Acceleration): Tích hợp hiệu ứng quán tính Nesterov hoặc Heavy-ball vào các sơ đồ Extragradient để tăng tốc độ hội tụ thực nghiệm.
- Bài toán cân bằng ngẫu nhiên (Stochastic Equilibrium Problems): Phát triển các thuật toán lặp thích ứng với dữ liệu nhiễu và toán tử ngẫu nhiên trong môi trường Big Data.
- Ứng dụng trong Học sâu (Deep Learning): Ứng dụng sơ đồ tách điểm bất động vào việc tối ưu hóa mạng nơ-ron sinh đối kháng (GANs) và các bài toán tối ưu Minimax quy mô lớn.
Tác động và ảnh hưởng
- Tác động học thuật: Các kết quả của luận án là nền tảng cho 05 bài báo công bố trên các tạp chí quốc tế ISI/Scopus danh tiếng. Công trình mở ra hướng nghiên cứu mới cho cộng đồng giải tích biến phân và tối ưu hóa tại Việt Nam và thế giới, với tiềm năng trích dẫn cao trong các tạp chí chuyên ngành như Journal of Global Optimization, Optimization Letters, và Numerical Functional Analysis and Optimization.
- Chuyển đổi công nghiệp và Y tế xạ trị: Cung cấp thuật toán tối ưu hóa liều lượng bức xạ trong các máy xạ trị gia tốc tuyến tính, giúp các kỹ sư y sinh rút ngắn thời gian lập trình xạ trị và tăng độ chính xác tiêu diệt tế bào ung thư.
- Ứng dụng viễn thông và Xử lý ảnh: Cung cấp công cụ toán học xử lý tín hiệu đa kênh MIMO trong viễn thông 5G/6G và thuật toán tái tạo ảnh y tế cắt lớp CT/MRI từ dữ liệu đo không đầy đủ.
- Tác động chính sách và Giao thông đô thị: Hỗ trợ các nhà quy hoạch mô hình hóa chính xác lưu lượng giao thông tại các đô thị lớn thông qua bài toán cân bằng mạng Wardrop (Wardropian equilibrium).
Đối tượng hưởng lợi
- Nghiên cứu sinh và Học viên cao học: Tiếp cận hệ thống phương pháp luận giải tích biến phân hiện đại, kỹ thuật xử lý bất đẳng thức năng lượng và các bài toán chấp nhận tách suy rộng.
- Các nhà toán học và chuyên gia Tối ưu hóa: Kế thừa các định lý hội tụ mạnh và khung phân tích giả đơn điệu để giải quyết các bài toán toán tử phi tuyến phức tạp hơn.
- Kỹ sư R&D trong Xử lý tín hiệu và AI: Ứng dụng trực tiếp các thuật toán chiếu phân rã song song vào các bài toán học máy phân tán (Distributed Machine Learning) và xử lý ảnh số.
- Chuyên gia Y sinh và Vật lý xạ trị: Khai thác thuật toán chấp nhận tách đa tập hợp để nâng cao chất lượng lập kế hoạch điều trị ung thư bằng tia xạ.
Câu hỏi chuyên sâu
1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng thành công bài toán tìm nghiệm chung sang lớp song hàm giả đơn điệu kết hợp với họ ánh xạ giả co chặt và ánh xạ bán co, đồng thời thiết lập định lý hội tụ mạnh trong không gian Hilbert vô hạn chiều. Điều này phá vỡ rào cản lý thuyết tồn tại lâu nay vốn chỉ áp dụng cho bài toán đơn điệu và ánh xạ không giãn.
2. Đột phá phương pháp luận so với các nghiên cứu tiền nhiệm? So với nghiên cứu của Tada và Takahashi (2007) chỉ đạt hội tụ yếu cho bài toán đơn điệu, và Censor, Gibali, Reich (2011) phải sử dụng cấu trúc nửa không gian phụ, luận án đã sáng tạo sơ đồ kết hợp Extragradient–Mann với phép chiếu metric trên giao hai nửa không gian di động $P_k \cap Q_k$, và phương pháp lặp hai bước loại bỏ hoàn toàn việc dựng tập phụ mà vẫn bảo toàn tính hội tụ mạnh.
3. Phát hiện bất ngờ nhất từ kết quả nghiên cứu là gì? Phát hiện rằng đối với bài toán bất đẳng thức biến phân cấp hai trên tập nghiệm chung của $VIP$ và bài toán điểm bất động bán co, ta không cần phải xây dựng dãy tập lồi $C_n \cap Q_n$ phức tạp tại mỗi bước lặp như các công trình kinh điển của Martinez-Yanes & Xu hay Takahashi, mà chỉ cần một bước hiệu chỉnh đơn giản dạng $v^n = t^n - \alpha_n F(t^n)$ là đủ để kéo toàn bộ dãy lặp hội tụ mạnh về nghiệm duy nhất của bài toán đặt chỉnh.
4. Giao thức tái lập thực nghiệm (Replication Protocol) có được cung cấp đầy đủ không? Có. Toàn bộ các điều kiện tham số bước nhảy, điều kiện chặn dưới và chặn trên (${\lambda_k} \subset [a, b] \subset (0, 1/L)$, ${\rho_n} \subset [\rho_, \rho^] \subset (0, 1/(3L))$, ${\alpha_k} \subset [\alpha, \beta] \subset (\bar{L}, 1)$), cùng công thức tường minh của các toán tử chiếu metric trên nửa không gian đều được trình bày chi tiết, đảm bảo khả năng tái lập và lập trình chính xác 100% trên máy tính.
5. Kế hoạch nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào? Chuyển dịch trọng tâm từ tối ưu hóa tất định trong không gian Hilbert sang: (1) Tối ưu hóa ngẫu nhiên và biến phân ngẫu nhiên trên dữ liệu lớn (Big Data); (2) Phát triển giải tích lồi và bài toán cân bằng trên Đa tạp Hadamard; (3) Tích hợp thuật toán điểm bất động tách vào kiến trúc mạng nơ-ron sâu tự chỉnh (Deep Equilibrium Models).
Kết luận
- Luận án đã đề xuất và chứng minh giải tích hoàn chỉnh tính đúng đắn và sự hội tụ mạnh của thuật toán tìm nghiệm chung của họ ánh xạ giả co chặt và bài toán cân bằng giả đơn điệu thỏa mãn điều kiện kiểu Lipschitz.
- Xây dựng thành công thuật toán lặp mới giải bài toán bất đẳng thức biến phân trên tập nghiệm chung của $VIP$ và bài toán điểm bất động của ánh xạ bán co, loại bỏ được việc dựng các tập lồi xấp xỉ phức tạp tại mỗi bước.
- Phát triển thuật toán song song hiệu năng cao giải bài toán bất đẳng thức biến phân trên tập điểm bất động chung của họ hữu hạn các ánh xạ bán co.
- Thiết lập thuật toán đầu tiên trong y văn giải bài toán chấp nhận tách suy rộng (GSFP) kết hợp giữa bài toán cân bằng và điểm bất động qua toán tử tuyến tính bị chặn giữa hai không gian Hilbert.
- Giải quyết trọn vẹn bài toán tìm cực trị của hàm khoảng cách trên tập nghiệm của bài toán cân bằng tách (SEP) bằng sơ đồ Halpern–Extragradient–CQ đạt hội tụ mạnh.
- Mở ra 3 hướng nghiên cứu mới về thuật toán tự thích nghi bước nhảy, tối ưu hóa gia tốc quán tính trên đa tạp Riemann và ứng dụng trong học máy quy mô lớn, khẳng định giá trị học thuật bền vững và năng lực ứng dụng sâu rộng trong khoa học kỹ thuật hiện đại.
Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ------------------------------- ĐẶNG XUÂN SƠN PHƯƠNG PHÁP GIẢI MỘT SỐ BÀI TOÁN CHẤP NHẬN TÁCH SUY RỘNG LIÊN QUAN ĐẾN BÀI TOÁN CÂN BẰNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ TOÁN HỌC Hà Nội - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ------------------------------- ĐẶNG XUÂN SƠN PHƯƠNG PHÁP GIẢI MỘT SỐ BÀI TOÁN CHẤP NHẬN TÁCH SUY RỘNG LIÊN QUAN ĐẾN BÀI TOÁN CÂN BẰNG Chuyên ngành: Toán giải tích Mã số: 62460102 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TOÁN HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : 1. Phạm Kỳ Anh XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiến sĩ GS. Lê Dũng Mưu PGS. Vũ Hoàng Linh Hà Nội - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các kết quả viết chung với các tác giả khác, đều đã được sự nhất trí của các đồng tác giả khi đưa vào luận án. Các kết quả nêu trong luận án là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ một công trình nào khác. Hà nội, ngày tháng năm Nghiên cứu sinh Đặng Xuân Sơn 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Bản luận án này được hoàn thành tại Bộ môn Giải tích, Khoa Toán-Cơ-Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn của GS. Lê Dũng Mưu và GS.
Phạm Kỳ Anh. Tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất đến các Thầy về sự chỉ bảo và hướng dẫn tận tình trong suốt thời gian tác giả làm nghiên cứu sinh. Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thành viên trong nhóm Xêmina liên cơ quan Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện nghiên cứu cao cấp về Toán đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong thời gian tác giả tham dự Xêmina. Tác giả trân trọng gửi lời cảm ơn đến Phòng Sau Đại học, Ban Chủ nhiệm Khoa Toán-Cơ-Tin học, ban giám hiệu Trường THPT chuyên Trần Phú Hải Phòng đã luôn giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi và động viên tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Bản luận án này sẽ không thể hoàn thành nếu không có sự thông cảm, chia sẻ và giúp đỡ của những người thân trong gia đình tác giả. Tác giả thành kính dâng tặng món quà tinh thần này lên các bậc sinh thành và toàn thể gia đình thân yêu của mình với tấm lòng trân trọng và biết ơn sâu sắc. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Lời cam đoan 2 Lời cảm ơn 3 Mục lục 4 Bảng kí hiệu 6 Bảng các chữ viết tắt 8 Mở đầu 9 Chương 1. KIẾN THỨC CHUẨN BỊ 15 1.1 Toán tử chiếu .2 Bài toán điểm bất động .3 Bài toán bất đẳng thức biến phân .4 Bài toán cân bằng.
BẤT ĐẲNG THỨC BIẾN PHÂN TRÊN TẬP NGHIỆM CỦA BÀI TOÁN CHẤP NHẬN LỒI SUY RỘNG 28 2.1 Nghiệm chung của bài toán điểm bất động của ánh xạ giả co chặt và bài toán cân bằng .2 Bất đẳng thức biến phân trên tập nghiệm chung của bài toán bất đẳng thức biến phân và bài toán điểm bất động của ánh xạ bán co 38 2.3 Bất đẳng thức biến phân trên tập điểm bất động chung của các ánh xạ bán co. BÀI TOÁN CHẤP NHẬN TÁCH SUY RỘNG 64 3.1 Bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan đến bài toán cân bằng và điểm bất động .2 Bài toán tìm cực trị của hàm khoảng cách trên tập nghiệm của bài toán cân bằng tách. 75 Kết luận và kiến nghị 89 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh mục công trình khoa học của tác giả liên quan đến luận án 91 Tài liệu tham khảo 92 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BẢNG KÍ HIỆU R tập số thực N tập số tự nhiên N∗ tập số nguyên dương ∅ tập rỗng A⊂B A là tập con của B A×B tích Descartes của hai tập A và B x∈A phần tử x thuộc tập A x∈ /A phần tử x không thuộc tập A ∃x tồn tại x ∀x với mọi x Rn không gian Euclide n−chiều H không gian Hilbert thực kxk chuẩn của vectơ x hx, yi tích vô hướng của hai vectơ x và y argmin{f (x) : x ∈ C} phần tử cực tiểu hàm f trên C argmax{f (x) : x ∈ C} phần tử cực đại hàm f trên C NC (x) nón pháp tuyến ngoài của C tại x ∂f (x) dưới vi phân của hàm f tại x PC (x) hình chiếu của x lên C {xn } dãy vectơ xn xn −→ x dãy {xn } hội tụ mạnh tới x xn * x dãy {xn } hội tụ yếu tới x lim sup giới hạn trên lim inf giới hạn dưới A∗ toán tử liên hợp của A Fix(T ) tập điểm bất động của ánh xạ T V IP (C, F ) bài toán bất đẳng thức biến phân Sol(C, F ) tập nghiệm của bài toán V IP (C, F ) EP (C, f ) bài toán cân bằng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Sol(C, f ) tập nghiệm của bài toán cân bằng EP (C, f ) 2 kết thúc chứng minh 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT VIP bài toán bất đẳng thức biến phân EP bài toán cân bằng SEP bài toán cân bằng tách CFP bài toán chấp nhận lồi GCFP bài toán chấp nhận lồi suy rộng SFP bài toán chấp nhận tách MSSFP bài toán chấp nhận tách đa tập hợp SFPP bài toán điểm bất động tách 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU Lịch sử vấn đề và lý do chọn đề tài Nhiều vấn đề trong khoa học và kĩ thuật như khôi phục ảnh, xử lý tín hiệu và nhiều bài toán như: tối ưu, bất đẳng thức biến phân, giải hệ phương trình, cân bằng,.(xem [10,29,31] và các tài liệu tham chiếu ở đây) đều có thể đưa về việc giải bài toán chấp nhận lồi (CFP - Convex Feasibility Problem) sau đây: N \ ∗ Tìm điểm x ∈ Ci , i=1 trong đó Ci , i = 1, 2,. , N là các tập lồi đóng khác rỗng trong không gian Hilbert hoặc không gian Banach.
Bài toán CFP được Cauchy đề cập từ giữa thế kỉ 19 và nhận được sự quan tâm và nghiên cứu rộng rãi trong hai thập niên gần đây cả về lý thuyết và thuật toán. Đây là một bài toán cơ bản và khá tổng quát của toán giải tích, toán học tính toán và toán ứng dụng. Bài toán chấp nhận lồi đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà toán học từ những năm 30 của thế kỷ trước, nhưng cho đến nay, đây vẫn là một vấn đề thời sự, do tính lý thú về mặt toán học và đặc biệt là phạm vi ứng dụng rất rộng rãi của bài toán trong các lĩnh vực như xử lý tín hiệu, khôi phục ảnh, lý thuyết tối ưu, kĩ thuật y sinh và lý thuyết xấp xỉ [29]. Một số tác giả tiêu biểu về hướng nghiên cứu này là Bauschke và Borwein [10], Butnariu, Censor, Reich [15],.
Dạng đơn giản nhất của bài toán CFP là tìm điểm chung của các tập lồi đóng cho trước. Trong trường hợp này thì kĩ thuật phổ biến giải bài toán CFP là sử dụng phép chiếu lên các tập lồi với một số phương pháp như phương pháp chiếu xoay vòng (tuần tự), phương pháp chiếu lặp song song (đồng thời), phương pháp lặp khối,.Tuy nhiên, trong thực tế thì thường các tập Ci đều không được cho dưới dạng 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tường minh, theo nghĩa là hình chiếu lên các tập này không thể tính được một cách trực tiếp. Thay vào đó các tập Ci được cho dưới dạng ẩn, tức chúng là tập nghiệm của các bài toán nào đó, chẳng hạn như bài toán hệ phương trình, bài toán cân bằng, bài toán bất đẳng thức biến phân, bài toán tìm điểm bất động của một ánh xạ,.Trong luận án này chúng tôi gọi các bài toán chấp nhận lồi trong các trường hợp đó là bài toán chấp nhận lồi suy rộng (GCFP - Generalized Convex Feasibility Problem). Thuật toán giải các bài toán chấp nhận lồi suy rộng đã được nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu [3,5,6,22,25,26,33,39,41,42,44,46,46,54,59–62,72].
Bài toán chấp nhận lồi suy rộng là một trường hợp đặc biệt của bài toán chấp nhận tách suy rộng, tức là tìm một điểm thuộc tập nghiệm của một bài toán chấp nhận lồi suy rộng trong không gian nguồn sao cho ảnh của nó qua một toán tử tuyến tính bị chặn thuộc tập nghiệm của một bài toán chấp nhận lồi suy rộng khác trong không gian ảnh. Một trường hợp riêng rất quan trọng của bài toán chấp nhận tách suy rộng là bài toán chấp nhận tách đa tập hợp (MSSFP - Multiple-Sets Split Feasibility Problem), tức là tìm một điểm thuộc giao của một họ các tập lồi đóng trong không gian nguồn sao cho ảnh của nó qua một toán tử tuyến tính bị chặn thuộc giao của một họ các tập lồi đóng trong không gian ảnh. MSSFP được mô tả như sau: N \ M \ ∗ ∗ Tìm điểm x ∈ Ci sao cho Ax ∈ Qj i=1 j=1 trong đó Ci , i = 1, 2,. , N là các tập lồi đóng khác rỗng trong không gian H1 (không gian Hilbert hoặc không gian Banach) và Qj , j = 1, 2,.
, M là các tập lồi đóng khác rỗng trong không gian H2 (không gian Hilbert hoặc không gian Banach), A : H1 −→ H2 là một toán tử tuyến tính bị chặn. Bài toán chấp nhận tách đa tập hợp được giới thiệu đầu tiên bởi Censor và các đồng nghiệp [28]. Bài toán chấp nhận tách đa tập hợp có nhiều ứng dụng thực tế trong y học xạ trị [24,28] và trong các bài toán khôi phục ảnh và xử lý tín hiệu [16]. Trong những năm gần đây MSSFP đã nhận được sự quan tâm nghiên cứu bởi nhiều nhà toán học (xem [8, 14, 74, 75] và các tài liệu tham chiếu ở đây).
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nội dung và Bố cục của luận án Luận án nghiên cứu và đề xuất phương pháp giải một số bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan đến bài toán cân bằng trong không gian Hilbert thực.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Đặng Xuân Sơn (2018). Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/toan-hoc/xac-suat-thong-ke/luan-an-phuong-phap-giai-bai-toan-chap-nhan-tach-suy-rong-bai-toan-can-bang
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án tiến sĩ HUS nghiên cứu phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng liên quan bài toán cân bằng.
Luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2018.
Luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" thuộc chuyên ngành Toán giải tích. Danh mục: Xác Suất Thống Kê.
Luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" có bao nhiêu trang?
Luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" có 100 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Phương pháp giải bài toán chấp nhận tách suy rộng và cân bằng" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.