Luận án Tiến sĩ Tâm lý học: Nhu cầu tự khẳng định của sinh viên tại Việt Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ THỦY NHU CẦU TỰ KHẲNG ĐỊNH CỦA SINH VIÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI - 2018 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ THỦY NHU CẦU TỰ KHẲNG ĐỊNH CỦA SINH VIÊN Chuyên ngành: Tâm lí học Mã số: 9 31 04 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS TRẦN HỮU LUYẾN HÀ NỘI – 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả, số liệu nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thị Thủy MỤC LỤC Lời cam đoan Danh mục các chữ viết tắt Danh mục bảng MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NHU CẦU TỰ KHẲNG ĐỊNH CỦA SINH VIÊN.

Những nghiên cứu ở nước ngoài. Những nghiên cứu ở trong nước. CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU VỀ NHU CẦU TỰ KHẲNG ĐỊNH CỦA SINH VIÊN. Nhu cầu tự khẳng định.

Nhu cầu tự khẳng định của sinh viên. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tự khẳng định của sinh viên. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa bàn và khách thể nghiên cứu.

Tổ chức nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VỀ NHU CẦU TỰ KHẲNG ĐỊNH CỦA SINH VIÊN. Đánh giá chung thực trạng mức độ nhu cầu tự khẳng định của sinh viên.

Thực trạng mức độ từng mặt biểu hiện nhu cầu tự khẳng định của sinh viên. Đánh giá các biểu hiện nhu cầu tự khẳng định của sinh viên xét theo các biến độc lập. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tự khẳng định của sinh viên. Một số biện pháp cơ bản nhằm kích thích nhu cầu tự khẳng định của sinh viên 128 4.

Phân tích trường hợp ………………………………………………………. 145 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 150 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 157 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Stt Chữ viết tắt Xin đọc là 1 SV Sinh viên 2 ĐTB Điểm trung bình 3 TB Trung bình 4 ĐH Đại học 5 ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội 6 ĐHKHXH&NV Đại học Khoa học xã hội và nhân văn 7 ĐHCNGTVT Đại học Công nghệ giao thông vận tải 8 NXB Nhà xuất bản 9 Stt Số thứ tự DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Nhu cầu được yêu thương theo các quan điểm khác nhau. Nhu cầu được tôn trọng theo các quan điểm khác nhau. Nhu cầu tự thể hiện bản thân theo các quan điểm khác nhau. Mức độ nhu cầu tự khẳng định của sinh viên.

Phân bố khách thể nghiên cứu theo giới tính, trường, năm học. Thiết kế câu hỏi đo mức độ nhu cầu được công nhận mình. Thiết kế câu hỏi đo mức độ nhu cầu được thể hiện mình. Thực trạng chung về mức độ nhu cầu tự khẳng định của sinh viên.

So sánh giá trị trung bình giữa mức độ nhu cầu tự khẳng định của sinh viên với các biến số giới tính, trường, năm học. Thực trạng mức độ nhu cầu được công nhận năng lực trong học tập, giao tiếp và hoạt động xã hội. Thực trạng mức độ nhu cầu được yêu thương trong học tập, giao tiếp và hoạt động xã hội. Thực trạng mức độ nhu cầu được tôn trọng trong học tập, giao tiếp và hoạt động xã hội.

Thực trạng mức độ nhu cầu được thể hiện năng lực trong học tập, giao tiếp và hoạt động xã hội. Thực trạng mức độ nhu cầu được thể hiện sáng tạo trong học tập, giao tiếp và hoạt động xã hội. Thực trạng mức độ nhu cầu được thể hiện quyết định trong học tập, giao tiếp và hoạt động xã hội. Kiểm định tương quan giữa các biểu hiện nhu cầu tự khẳng định của sinh viên.

So sánh giá trị trung bình giữa mức độ nhu cầu được công nhận mình với các biến độc lập. So sánh giá trị trung bình giữa mức độ nhu cầu được thể hiện mình với các biến độc lập. So sánh trị trung bình mức độ biểu hiện nhu cầu tự khẳng định của sinh viên trong các hoạt động lành mạnh và thiếu lành mạnh. Kết quả phân tích nhân tố của các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tự khẳng định của sinh viên.

Kết quả phân tích hồi quy đa biến các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tự khẳng định của sinh viên. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu “Mục tiêu của tôi ở đời là gì? Tôi đang nỗ lực để làm gì? Mục đích của tôi là gì? Đó là những câu hỏi mà mỗi người tự đặt ra cho mình lúc này hay lúc khác, khi thì bình tĩnh và đăm chiêu, khi thì trong bấp bênh đau khổ hoặc tuyệt vọng. Đó là những câu hỏi cũ, cũ rích đã được đặt ra và đã được giải đáp ở mỗi thế kỷ trong lịch sử. Tuy nhiên, đó cũng là những câu hỏi mà mỗi người phải đặt ra và giải đáp cho bản thân theo cách của riêng mình” [2, tr.

Nhu cầu là khía cạnh tâm lí quan trọng hàng đầu của con người. Bởi lẽ, nó là động lực thúc đẩy hoạt động, là nguồn gốc tính tích cực của con người. Mỗi cá nhân có một hệ thống nhu cầu và nhu cầu của con người là không giới hạn. Nhu cầu tự khẳng định là nhu cầu chiếm một vị trí quan trọng trong hệ thống các nhu cầu, là nhu cầu bậc cao của con người.

Trong cuộc sống hàng ngày, nhu cầu tự khẳng định thường xuyên xuất hiện. Theo Steele (1988), tự khẳng định là cá nhân muốn bảo vệ tính toàn vẹn và giá trị của bản thân. Khi cá nhân có lòng tự trọng cao, cá nhân ấy sẽ biết tự khẳng định mình nhiều hơn các cá nhân khác [65]. Trong tâm lí học xã hội, tự khẳng định được xem xét trong mối quan hệ với các thành tố khác cấu thành nên những tương tác đồng đẳng với người khác.

Nhiều nghiên cứu xếp tự khẳng định vào nhóm kỹ năng xã hội và là một yếu tố quan trọng trong mối quan hệ với sự phát triển tương tác [38, 53]. Như thế, nhu cầu tự khẳng định của con người nói chung, của SV nói riêng phải được nghiên cứu trong mối quan hệ giữa SV với người khác và liên quan đến năng lực của con người. Trên thực tế, xã hội ngày càng phát triển, các khủng hoảng tâm lí ngày càng nhiều và con người luôn tìm cách trả lời câu hỏi: Tôi là ai? Tôi có vị trí như thế nào trong gia đình, cộng đồng, xã hội? Điều này đã thúc đẩy nhu cầu tự khẳng định ngày càng gia tăng. 1 Nhu cầu tự khẳng định tạo ra tính tích cực và động lực để cá nhân được thể hiện bản thân, được khẳng định mình trong cuộc sống hay để họ sống và làm việc theo đam mê và cống hiến hết mình cho xã hội.

Như vậy, nếu cá nhân có nhu cầu tự khẳng định cao, tức họ có đóng góp rất lớn cho sự phát triển của nhân loại. Sự xuất hiện của nhu cầu tự khẳng định giúp con người trở nên tự tin hơn, biết khẳng định mình nhiều hơn, xác định mục tiêu phấn đấu rõ ràng và nỗ lực để thực hiện nó. Sinh viên (SV) là những người đang chuẩn bị kiến thức và kinh nghiệm để bước vào lao động nghề nghiệp. Trong quá trình học tập trên giảng đường, cùng với việc cố gắng hoàn thành nhiệm vụ học tập, SV còn tham gia nhiều các hoạt động khác như: hoạt động nghiên cứu khoa học, hoạt động hỗ trợ học tập, hoạt động giao tiếp , hoạt động xã hội, thậm chí có cả hoạt động kiếm sống.Với những hoạt động đặc thù này, SV phải tự khẳng định mình ở mỗi một lĩnh vực là vô cùng cần thiết và quan trọng.

Nói như thế để thấy, nhu cầu tự khẳng định đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với con người nói chung và đối với SV Việt Nam nói riêng. Với SV, nhu cầu tự khẳng định góp phần phản ánh các đặc điểm tâm lí của SV, thúc đẩy SV phấn đấu trong học tập và rèn luyện. Khi SV có nhu cầu tự khẳng định ở mức độ cao, SV ấy khao khát được thể hiện tất cả năng lực, tính cách, trí tuệ của mình và đòi hỏi mọi người phải công nhận năng lực,tính cách, trí tuệ ấy. Đặc biệt, khi SV có nhu cầu tự khẳng định, SV có những động cơ phấn đấu rõ ràng, biết đặt ra mục tiêu để quyết tâm đạt được những gì mình kỳ vọng.

Như vậy, vai trò của nhu cầu tự khẳng định đối với SV là không thể phủ nhận. Trên thực tế, SV không chỉ tự khẳng định mình ở những hoạt động hữu ích mà SV còn tự khẳng định mình ở những hoạt động thiếu lành mạnh. Họ bỏ nhà ra đi, phá phách, sa vào các cuộc chơi nguy hiểm, ma túy, lô đề, nghiện game. Rất nhiều bạn trẻ than rằng cha mẹ không hiểu mình.

Các bạn bị dồn nén như chiếc lò xo nên khi bung ra thì bật lên quá mạnh. Chỉ có một 2 cách, đó là các bạn tự khẳng định theo cách hiểu và suy nghĩ của riêng mình [36].Theo kết quả điều tra của một số nghiên cứu gần đây, một trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghiện game, chơi lô đề, uống rượu,. của SV hiện nay là SV có những thất bại trong cuộc sống, có những bất ổn trong đời sống tinh thần, không được tôn trọng dẫn đến mất tự tin, lo lắng và họ sử dụng trò chơi trực tuyến, chơi lô đề, uống rượu. như một cách khẳng định bản thân.

Nguyễn Hồi Loan cho biết:“Áp lực bài vở ở trường ngày càng nặng nề, cha mẹ các em cấm đoán, sân chơi lành mạnh của các em thiếu. dẫn đến việc các em tìm đến game online để giải tỏa, để khẳng định mình và ngày càng lún sâu” [39,tr. Một trong những hấp dẫn của các hoạt động thiếu lành mạnh này là SV được khẳng định mình qua những thành tích, thăng cấp, những lời tung hô, thách đố từ bạn bè. Nhiều SV uống rượu, chơi lô đề, chơi game, dùng đồ hàng hiệu.

là để thể hiện bản thân, cá tính và để “khác người”. Đã có không ít tác giả trên thế giới, trong nước nghiên cứu về nhu cầu nói chung và chỉ ra được cấu thành, quá trình tâm lí. để phân tích nhu cầu. Tuy nhiên, nghiên cứu về nhu cầu tự khẳng định ở Việt Nam với đối tượng là SV lại chưa nhiều, chưa rõ và chưa thực sự được khuyến khích.