Luận án: Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề Đông Nam Bộ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ THỊ HƢƠNG NHU CẦU THÀNH ĐẠT TRONG HỌC TẬP NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ Chuyên ngành: Tâm lý học Mã số: 9 31 04 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN ĐỨC SƠN HÀ NỘI – 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các dữ liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả luận án Lê Thị Hương MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHU CẦU THÀNH ĐẠT TRONG HỌC TẬP NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN.

Tổng quan nghiên cứu về nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp. Nghiên cứu về nhu cầu và nhu cầu thành đạt trên thế giới. Nghiên cứu về nhu cầu và nhu cầu thành đạt trong nước. 21 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ NHU CẦU THÀNH ĐẠT TRONG HỌC TẬP NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ.

Nhu cầu thành đạt. Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề. Yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề. 47 CHƢƠNG 3: TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Tổ chức nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thang đo và tính điểm. 66 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG NHU CẦU THÀNH ĐẠT TRONG HỌC TẬP NGHỀ NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ.

Thực trạng nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề khu vực Đông Nam Bộ. Các yêu tố ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề. Kết quả nghiên cứu các trường hợp. 111 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

128 DANH SÁCH CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ. 136 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 145 DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ Bảng 3.1: Độ tin cậy của các thang đo 64 Bảng 3.2: Phân bố nhóm điểm ở một số thang đo trong bảng hỏi 68 Bảng 4.1: Mô tả kết quả nghiên cứu nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp 70 của sinh viên Cao đẳng nghề Bảng 4.2: Phân bố điểm nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên 71 Cao đẳng nghề Bảng 4.3: Quan niệm thành đạt trong học tập nghề nghiệp của SVCĐN 74 Bảng 4.4: Các mặt biểu hiện nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh 79 viên Cao đẳng nghề Bảng 4.5: Nhận thức về mục tiêu học nghề trong học tập nghề nghiệp của sinh viên 79 Cao đẳng nghề Bảng 4.6: Nhận thức về mục tiêu học nghề trong học tập nghề nghiệp của sinh viên 84 Cao đẳng nghề (Theo học lực) Bảng 4.7: Thái độ với mục tiêu học nghề trong học tập nghề nghiệp của sinh viên 85 Cao đẳng nghề Bảng 4.8: Hành động thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề 89 Bảng 4.9: Mối tương quan giữa năng lực chuyên ngành và nhu cầu thành đạt trong 96 học tập nghề nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề Bảng 4.10: Mối tương quan giữa hứng thú học tập nghề nghiệp và nhu cầu thành 99 đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề Bảng 4.11: Yếu tố gia đình tác động đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề 102 nghiệp của sinh viên Cao đẳng nghề Bảng 4.12: Quan điểm xã hội ảnh hưởng đến nhu cầu thành đạt trong học tập nghề 105 nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề Bảng 4.13: Tác động của kinh tế thị trường 107 Biểu đồ 1: Đánh giá của giảng viên về thái độ của sinh viên Cao đẳng nghề đối với 78 nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN Stt Chữ viết tắt Viết đầy đủ 1 SVCĐN Sinh viên Cao đẳng nghề 2 ĐLC Độ lệch chuẩn 3 NCTĐNN Nhu cầu thành đạt nghề nghiệp 4 TĐC Tương đối cao 5 ĐTB Điểm trung bình 6 NLCN Năng lực chuyên ngành 7 TB Trung bình 8 MTQ Mối tương quan 9 TĐC Tương đối cao 10 SVN1 Sinh viên năm một 11 SVN3 Sinh viên năm ba 12 NCTĐ Nhu cầu thành đạt 13 TĐHTNN Thành đạt học tập nghề nghiệp MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu Về lí luận: Nhu cầu là nguồn gốc tính tích cực của nhân cách.

Khi nhu cầu gặp đối tượng có thể thỏa mãn trong điều kiện thuận lợi trở thành động lực thúc đẩy hoạt động của cá nhân. Với vai trò như vậy, vấn đề nhu cầu đã được quan tâm nghiên cứu từ lâu trong Tâm lý học. Trong Tâm lý học hiện đại nhu cầu và các tầng bậc nhu cầu ngày càng được quan tâm nghiên cứu. Nhu cầu thành đạt là một trong những nhu cầu luôn được nẩy sinh, hình thành và phát triển trong hoạt động của con người.

Nhu cầu thành đạt và nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp là cội nguồn của khát khao mong muốn mạnh mẽ, định hướng và thúc đẩy con người luôn cố gắng vượt qua khó khăn thử thách để đạt thành tích ngày càng cao ở mọi lĩnh vực. Hơn nữa nó còn giữ vị trí quan trọng trong cấu trúc nhân cách là cơ sở để lý giải các lực thúc đẩy, điều chỉnh nhận thức, thái độ và hành vi con người, là nền tảng hình thành và phát triển nhân cách con người ngày càng hoàn thiện. Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng là cơ sở hình thành và phát triển chức năng tâm lí theo hướng tích cực, thúc đẩy sinh viên cao đẳng nghề vượt qua mọi khó khăn, đạt kết quả học tập nghề nghiệp cao. Mặt khác các công trình nghiên cứu trong nước và ngoài nước đi trước đề cập đến lĩnh vực nghề ở nhiều bình diện khác nhau: Đảm bảo chất lượng đào tạo nghề, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nghề, chương trình, kiểm định đánh giá đào đạo nghề, chưa có công trình nào nghiên cứu độc lập và chuyên sâu về nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề.

Việc nghiên cứu biểu hiện và yếu tố ảnh hưởng, góp phần nâng cao nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp cho sinh viên Cao đẳng nghề. Hơn nữa nghiên cứu về nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề hoàn toàn thiếu vắng. Nghiên cứu này, góp phần làm rõ hơn lí luận về nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên. 1 Về thực tiễn: Nâng cao chất lượng đào tạo nghề đã và đang được Đảng và nhà nước ta quan tâm, chú trọng ngay từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X.

Trên thế giới cũng vậy luôn tăng cường, mở rộng quy mô đào tạo nghề cả về chất lượng lẫn số lượng, là một trong những chiến lược trọng tâm phát triển kinh tế đất nước. Tình trạng "Thừa thầy thiếu thợ" tạo ra sự mất cân đối trong đào tạo nguồn nhân lực diễn ra từ rất lâu, hiện vẫn chưa có giải pháp thỏa đáng. Bộ Lao động - Thương binh và xã hội cho biết, tỷ lệ lao động thất nghiệp ở nhóm có trình độ đại học trở lên lại gia tăng như quý IV/2016, cả nước có 1.000 người trong độ tuổi lao động thất nghiệp nhóm có trình độ đại học trở lên là 218. Trong khi đó lao động thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật, công nghệ có trình độ từ cao đẳng trở lên chỉ chiếm 16,1%; trung cấp: 14,6%; công nhân kỹ thuật: 28,1%; không được đào tạo: 41,2%.

Hiện nay các khu công nghiệp và khu chế xuất đang thiếu nghiêm trọng công nhân trình độ chuyên môn kỹ thuật cao. Tất cả số lao động này không đáp ứng được yêu cầu công nghệ mới của thị trường lao động trong nước và xuất khẩu lao động [2,tr. Từ các con số thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và xã hội vào năm 2016 nói trên. Dẫn đến hiện nay nhu cầu tuyển dụng và sử dụng nguồn nhân lực kỹ thuật công nghệ chất lượng cao có kỹ năng nghề, kỹ thuật tay nghề tốt và năng lực sáng tạo.

Làm chủ các phương tiện máy móc, làm chủ được công nghệ hiện đại trở thành nhu cầu nóng bỏng trong cả nước nói chung và khu vực Đông Nam Bộ nói riêng là rất lớn, như khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai, Bình Dương và Thành Phố Hồ Chí Minh… Chẳng hạn công nhân kỹ thuật đang khan hiếm tại các khu công nghiệp Bình Dương, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lớn than phiền không tuyển được lao động vì không có nguồn cung. Tình trạng thiếu hụt lao động diễn ra khắp các khu công nghiệp, khu chế xuất, tập trung ở các ngành: May, cơ khí, điện, công nghê ô tô, mộc. Thực tế nguồn lao động trong tỉnh chưa qua đào tạo chiếm tỉ lệ rất cao 79,43%, trong đó, công nhân kỹ thuật có tỉ lệ thấp chỉ 11,8%. Số lượng học sinh, sinh viên của trường Cao đẳng nghề số 8 – Đồng Nai, ở năm học 2013 - 2014 là 9.620 học sinh, sinh viên ở các trình độ đại học liên thông, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, sơ cấp và bổ túc văn hóa.

Ngoài ra trường còn 2 làm thủ tục tiếp nhận thêm 1 ngàn học sinh, sinh viên là con em đồng bào dân tộc thiểu số, bộ đội xuất ngũ trên địa bàn tỉnh [96,tr.1] và trường Cao đẳng Nghề Việt Nam - Singapore số lượng học sinh, sinh viên tăng đều qua từng năm lên gần 3.000 trong những năm gần đây, chưa kể các lớp ngắn hạn [48,tr. Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp, là động lực giúp sinh viên tự tin tiếp cận thiết bị kỹ thuật công nghệ hiện đại, say mê rèn luyện kỹ thuật tay nghề. Đam mê sáng tạo học khoa kỹ thuật. Vì vậy, nghiên cứu nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề để tìm kiếm, phát huy biểu hiện tích cực, hạn chế biểu hiện chưa tốt, tìm ra những rào cản tâm lý, cản trở sự phát triển nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên cao đẳng nghề là điều cấp thiết.

Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài “Nhu cầu thành đạt trong học tập nghề nghiệp của sinh viên các Trường Cao đẳng nghề khu vực Đông Nam Bộ” để nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.