Luận án tiến sĩ tình trạng phạm tôi của thanh thiếu niên hiện nay ở hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GĨA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC K1I0A HỌC XÃ HỘI VÀ NHẢN VÁN TRAN đ ú c CHÂM TÌNH TRẠNG PIIẠM TỘI CỦA T H A N H ,TH IẾU NIÊN HIỆN NAY Ở HÀ NỘI (<|UU n h ữ n g n g h iê n c ư u Xii h o i học à m ộ t sỉỉ Ir ứ ờ iiK p liiĩ th õ » c cõng Iio n g n g h iệ p VÌI Ir ạ i Mí- K 'o i) Cỉiìiỳêìì ngành: Xù hội ho í M ã sỏ :5ỒỊ()Q Luân án ihạc sỹ khoa hạc xã hội N g u ở ì ỉ m ứ i i g ( k h i k ỉ i o n l ìỌt 1MỈS-1TS: Điìng Cánh Khỉinh HÌI Nội 1997 Y _ u /Ê # LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 ôi xin trán trọng cảm ơn tất ca các thày giáo, cô giáo đủ nhiệt rỉnh ẹiảnq dạy và giúp đỡ tói trong quá trình học tập. Xin trán trọng cảm ơn PGS-PTS Đặng Cảnh Khanh, người thầy vù ìủ người trực tiếp cỉủ hao, hướng dãn tòi viết vả hoàn thảnh htậỉi ấn Tỏi CŨ)Ì<J xin trán trọng câm ơn các bạn bè đồng nghiệp, các CO' lịuưn: Bộ nội vụ, Viện kiểm sát nhân dán tói 'ao, Viện kiểm sát nhan dán thành phó Hủ Nôi, CỏriiỊ an Thành p h ổ Hà N ội. Viện nghiên cứu thanh niên v., dục biệị ỉa Bộ món M ái-Lé Nin - Trương đại học An ninh /tháu dàn. trưưnu, phôi thòỉìg C ô n g HÔỉig n g ỉú ệ p • - T h a n h T r í - H à N ộ i và tr ạ i g k i m T hanỈ! Xnủỉì - V26 Bộ nội vụ, đã tận tâm giúp dỡ tỏi cả vê vật chảĩ lẫn tinh thàiì trong suốt ( Ị i t á trình nghiên cứ',:.

Xin cảtĩì ỉm Phương! Hà Nỏ!, ỉ 997 Trần Đức Chám LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trai A. Tính cấp thiết cua đề tài 11 2. Mục đích của luận án -! 3. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu của luận án 35 4.

Những điểm mới của luận án 35 II. Tình hình nghiên cứu xã hội học vé tội phạm, tộiphạm ớ tuổi 4- thanh, thiêu niên hiện nay ở nước ta L. Nghiên cứu xã hội học về tội phạm ở Việt Nam 4 Ị. Nghiên cứu xã hội học về tội phạm ở tuổi thanh,thiếuniên nói 4[ chung và Ư Hà Nội nói riêng III.

Cơ sở lý thuyết của nghiên cứu tộiphạm, tộiphạm ở tuổi 5) thanh, thiếu niên 1. Chuẩn mực xã hội và sự sai lệch chuẩn mực xã hội 5i 2. Một sõ lý thuyêt giải thích về tội phạm và hành viphạm tội 1Q IV. Thiết kê nghiên cứu 16 1.

Vấn đề nghiên cứu 10 2. Giải thích nghièn cứu 16 3. Phương pháp nghiên cứu thu thập sồ liệu Iổ 4. Nauỏn dữ liệu cùa luân án I 95 5.

Một sò khái niệm quan trọng được sử dụng troní ỉuán án 19 6. Bố cục của luận án 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. NỘI DUNG 2 Chương I. Thực trạng tội phạm^tội phạm ở tuổi thanh, thiếu nién 2-1 trong những năm gán đây ở nước ta I.

Khái quát chung 24 1. Vài nét về đặc điểm tình hình kinh t ế - x ã hội nước tatrong thòi 24 kỳ đổi mới (từ năm 1986 - nay) 2. Tội phạm, tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên trong những năm ơán 25 đây II. Thực trạng tội phạm ỡ tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ớ Hà Nội 47 1.

Vài nét vể thực trạng tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên những nám 47 gần đây ở Hà Nội 2. Nhũng kết quả và sự phân tích ban đầu qua khảo sát thực tế ở trại giam Thanh Xuân - V26 Bộ nội vụ và trường phổ thông còns nònơ 59 nghiệp Thanh Trì Hà Nội 3. Một vài nhận xét 69 Chú thích 72' Chương II. Mót sò nguvén nhãn và khuyến nghị biện pháp phòng 73 ngừa tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ờ Hà Nội I.

Những nguyên nhàn cơ bán dãn tới hành vi phạm tội ớ lứa tuổi 73 thanh, thiếu niẽn !. Những nguyên nhân tac động từ môi trường xã hội 73 2. Những nguyên nhãn tám ỉý từ bản thân các em phạm tội 86 II. Một sô khuvèn nghị vé biện pháp phòng ngừa 93 [.

Lý luận chung 93 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Những đinh hướng về chính sách xã hội 9) 3. Một số biện pháp cụ thể 9| KẾT LUẬN l£ Chú thích 1C Phụ lục I 10 1. Một số thông tin vể việc thực hiện nhóm quyền tôn trọng bào vệ tinh 10 mạng danh dự của trẻ em 2.

Tinh trạng phạm tội của vị thành niên ở quận Đống Đa 10) Phụ lục II 10 Một số thông tin khác về phạm nhân ở trại Thanh Xuân qua phỏns 10 vấn theo bảng hỏi và phỏng vấn sâu I. Phỏng vấn sâu (mẫu số 2) 1! Phụ lục IIĨ II Phỏng vấn một số cán bộ của trại 111 1. Phỏng vấn đồng chí thượnơ tá - g iá n thị trại: Bổ Xuân Hán 111 2. Phỏng vấn đổng chí đại uý quản giáo - Nguyễn Văn Bàn lii Một số tài liệu tham khảo 111 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trán Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nôi A.

Tính cấp thiết của đề tài: Công cuộc đổi mới và nền kinh tế thị trường đã mở ra cho chúng ta những khá năng to lớn. Nó giải phóng sức sản xuất, làm cho kinh tê phát triển nãng động và nhịp nhàng hơn. 2 Óp phần đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu. vươn lên hòa nhập vào cộng đổns kinh té thê giới.

Song nó cũng đặt ra nhièu vấn để xà hội cần phái giái quyêt. đặc biệt là đôi với thè hệ thanh, thieu niên. Đại hội lán thứ VIII cua Đáng cũng đã chi rõ: “Văn hóa phẩm độc hại lam tràn. Tệ nạn xã hội phát triển.

Trật tự an toàn xã hội còn nhiều phức tạp"1. Trong cơ cấu dân sò nước ta, thè hệ trẻ chiếm 69%, trong sô đó - không kể sô người ó' tuổi thiếu niên, thì sỏ người ở độ tuổi thtmh nièn (15-30 tuổi) là 20,5 triệu. Thanh, thiêu niên là một nhóm nsười hết sức nhạy cảm với cuộc sóng, VỚI cái mới. cái [ạ, ràt dể tiếp thu và bắt chước cái mới.

cái lạ mà khóng đủ sức phân biệt đúng - sai. Môi trường xã hội hiện nay - đặc biệt là ahửns ảnh hưởn,2 cua cơ chế thị trường đã làm này sinh rất nhiều nhữnE: hành vi lệch chuẩn trong thanh, thiếu niên. Luận an thạ* sỹ 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trán Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội Theo số liệu thống kê của Bộ nội vụ, hàng năm tỷ lộ tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên chiếm từ 70% đến 80% trong cơ cấu tội phạm ờ nước ta. Thậm chí có năm chiếm tới 82% đến 84% và không những chỉ ở các thành phô mà lan ra cả rất nhiểu vùng nông thôn khác.

Chỉ riêng ở Hà Nội, theo báo cáo thống kê cua công an Thành phố thì trong năm 1994, tỷ lệ tội phạm thanh, thiêu niên chiếm 69,6%, sang đầu năm 1995 đã lên tới 74,9%. Thực trạng đó cho thấy hiện tượng thanh, thiếủ niên phạm pháp nói chung và phạm tội nói riêng ngày càng có xu hướng gia tăng cả về số lượng lẫn tính chát, cường độ và loại hình. Chính vì vậy cần phải có sự nghiên cứu nghiẻm túc để có những biện pháp phòng ngừa kịp thời và hữu hiệu. Mục đích nghiên cứu của luận án: - Mô tả, phân tích tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay - chủ yêu là ớ đìa bàn Hà Nội, đè từ đó cho thấy tính chất, đông thái và cơ câư cúa loại tội phạm à lứa tuổi nàv.

- Tìm ra những nguyên nhân chủ yếu cùng như những nhân tô tác đỞTiíĩ tới tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội. - Khuyên nghị một số giải pháp phòng ngừa nhầm tiến tới hạn ché tội phạm ờ tuổi thanh thiếu niên nói riêng cũng như tội phạm nói chung hiện nay. Luận in có thê dùng đê tham khảo sỗ liệu nghiên cứu và giảng dav ờ Trường Đại học An ninh nhãn dân. Luân án thạc sỹ 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trần Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội 3.

Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu của luận án: -Đối tượng nghiên cứu: Tinh trạng phạm tội của thanh, thiêu niên hiện nay ở Hà Nội. - Khách thể nghiên cứu: Tội phạm ở lứa tuổi thanh, thiếu niên hiện nay ỏ nước ta và ở Hà Nội. - Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát một số xã, phường, quận, huyện thuộc địa bàn Hà Nội. Đi sâu nghiên cứu thực trạng tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên ỡ Trường phổ thông cồng nông nghiêp I Thanh Trì và Trại giam Thanh Xuân Hà Nội.

- Giói han nghiên cứu của luân án: Dựa trên cơ sở sự phân chia của bộ luật hình sự nirớc cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cũng như quan điem của Bộ nội vụ, ở đây luận án chỉ đề cập đến các vụ phạm pháp hình sự. tội pham hình sự. cụ thể là không đề cập đến các loại tội xâm phạm và phá hoại an ninh quốc gia, tội phạm kinh tế. Những điểm mói của luận án: - Tội phạm, tội phạm ở tuổi thanh, thiếu niên là một hiện tượng từ lâu đã được nhiều người, nhiều tổ chức ở nước ta quan tâm nghiên cứu.

Tuy nhiên nghiên cứu vấn đề tội phạm dưới góc độ xã hội học thì có thể được coi là một lĩnh vực moi mẻ. chưa có được sự chú ý đúng mức. - Cái mới của luận án là đi sâu nghiên cứu mồ tả và phân tích rình trang phạm tội của thanh, thiếu niên ớ một địa bàn cụ thế từ góc độ xã hội học. Qua ịc Ui ly” " ( ^ 1>U Cc c cữ s ' ■ 'V>e V Luận án thac sý 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trẩn Đức Châm *** Tình trạng phạm tội của thanh, thiếu niên hiện nay ở Hà Nội đó chỉ ra một số nguyên nhân, biện pháp phòng ngừa cơ bản ở cả hai cấp độ vi mô và ■í mô.

II/ TÌNH HÌNH NGHIÊN c ứ u XÃ HỘI HỌC VỂ TỘI PHẠM. TỘI PHẠM Ở TUỔI THANH, THIẾU NIÊN HIỆN NAY Ở NƯỚC TA. Nghiên cứu xã họi học về tội phạm ở Việt Nam: Hiện nay ở nước ta chuyên ngành xã hội học tội phạm còn rất non trẻ.