Luận án tiến sĩ: Mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ 3-6 tuổi - Trần Thị Thắm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI TRẦN THỊ THẮM MỐI QUAN HỆ GIỮA PHONG CÁCH GIÁO DỤC CỦA CHA MẸ VỚI HÀNH VI HUNG TÍNH CỦA TRẺ 3 - 6 TUỔI LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI TRẦN THỊ THẮM MỐI QUAN HỆ GIỮA PHONG CÁCH GIÁO DỤC CỦA CHA MẸ VỚI HÀNH VI HUNG TÍNH CỦA TRẺ 3 - 6 TUỔI CHUYÊN NGÀNH: TÂM LÝ HỌC MÃ SỐ: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN ĐỨC SƠN HÀ NỘI - 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất cứ một công trình nào khác. Tác giả luận án Trần Thị Thắm ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài “Mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi”, tôi đã nhận đƣợc sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban Giám hiệu, phòng Sau đại học, Ban chủ nhiệm khoa Tâm lý - Giáo dục, Tổ bộ môn Tâm lý học phát triển, các thầy cô giáo trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội… Tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành tới Quý thầy cô, Quý Phòng Ban về sự giúp đỡ đó.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Đức Sơn - ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn, động viên, khích lệ, định hƣớng cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin đƣợc cảm ơn tới Quý thầy cô trong hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ các cấp đã nhận xét và đóng góp những ý kiến quý báu để luận án này đƣợc hoàn chỉnh hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, hỗ trợ nhiệt tình của Ban giám hiệu, giáo viên mầm non, các bậc cha mẹ và các cháu mẫu giáo tại hai trƣờng mầm non Hoa Hƣớng Dƣơng (Hà Nội) và Mỹ Trung (Nam Định). Tôi xin cảm ơn Ban chủ nhiệm khoa, đồng nghiệp khoa Giáo dục Mầm non, Trƣờng ĐHSP Hà Nội - nơi tôi đang công tác, đã luôn tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành nghiên cứu của mình.

Tôi cũng xin đƣợc cảm ơn nhóm tác giả Đề tài khoa học và công nghệ mã số SPHN 20-17 do Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội chủ trì, đã cho phép tôi sử dụng một phần kết quả của đề tài phục vụ cho nghiên cứu của mình. Và đặc biệt, tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình của mình - những ngƣời luôn bên tôi, luôn cổ vũ, động viên, và hết lòng giúp đỡ, sẵn sàng chia sẻ mọi việc cùng tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tác giả luận án Trần Thị Thắm iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. ix DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Quan điểm tiếp cận và phƣơng pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án.

Cấu trúc của luận án .7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHONG CÁCH GIÁO DỤC CỦA CHA MẸ VỚI HÀNH VI HUNG TÍNH CỦA TRẺ 3 - 6 TUỔI. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Những nghiên cứu về phong cách giáo dục của cha mẹ. Những nghiên cứu về hành vi hung tính của trẻ.

Những nghiên cứu về mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ. Phong cách giáo dục của cha mẹ. Khái niệm “phong cách”. Khái quát về phong cách giáo dục của cha mẹ.

Hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Hành vi hung tính. Đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ 3 - 6 tuổi. Khái niệm hành vi hung tính của trẻ 3 – 6 tuổi.

Biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Khái niệm mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Tác động phong cách giáo dục của cha mẹ tới hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi.

Tác động hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi tới phong cách giáo dục của cha mẹ. Một số yếu tố ảnh hƣởng tới mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ .59 Tiểu kết chƣơng 1. TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Tổ chức nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Đặc điểm mẫu khách thể nghiên cứu. Địa bàn nghiên cứu. Tiến trình nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu. Phƣơng pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phƣơng pháp quan sát.

Phƣơng pháp phỏng vấn. Phƣơng pháp nghiên cứu trƣờng hợp. Phƣơng pháp thực nghiệm. Phƣơng pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học .79 Tiểu kết chƣơng 2.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHONG CÁCH GIÁO DỤC CỦA CHA MẸ VỚI HÀNH VI HUNG TÍNH CỦA TRẺ 3 - 6 TUỔI. Thực trạng phong cách giáo dục của cha mẹ có con từ 3 - 6 tuổi. Phong cách giáo dục điển hình của cha mẹ. Phong cách giáo dục và các khía cạnh hành vi giáo dục của cha mẹ.

Thực trạng hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Mức độ biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Hình thức biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. So sánh mức độ biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi theo các yếu tố khác nhau.

Chiều hƣớng mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Tƣơng quan giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ. Phong cách giáo dục của cha mẹ tác động tới hành vi hung tính của trẻ 3 – 6 tuổi 103 3. Hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi tác động tới phong cách giáo dục của cha mẹ 111 3.

Một số yếu tố ảnh hƣởng tới mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Yếu tố giới tính của cha mẹ. Yếu tố giới tính của trẻ. Yếu tố mối quan hệ cha/mẹ - con.

Yếu tố vùng miền. Kết quả nghiên cứu trƣờng hợp và đề xuất biện pháp tác động tâm lý. Kết quả nghiên cứu trƣờng hợp. Đề xuất biện pháp tác động tâm lý .134 Tiểu kết chƣơng 3.147 DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ .149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .150 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Kí hiệu, viết tắt Viết đầy đủ ĐTB Điểm trung bình ĐLC Độ lệch chuẩn SL Số lƣợng T.

… Cách mã hoá tên trẻ vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Mẫu khách thể nghiên cứu là trẻ 3 - 6 tuổi. Mẫu khách thể nghiên cứu là cha/mẹ của trẻ 3 - 6 tuổi. Đặc điểm gia đình của khách thể nghiên cứu.

Mẫu khách thể là giáo viên mầm non. Phong cách giáo dục điển hình của cha/mẹ. Biểu hiện phong cách giáo dục độc đoán của cha mẹ. Biểu hiện phong cách giáo dục dân chủ của cha mẹ.

Biểu hiện phong cách giáo dục tự do của cha mẹ. Biểu hiện các khía cạnh hành vi giáo dục của cha mẹ. Đánh giá của cha mẹ và giáo viên mầm non về mức độ biểu hiện hành vi hung tính của trẻ. Hình thức biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi.

Mức độ biểu hiện hành vi hung tính của trẻ theo giới tính. Mức độ biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi theo độ tuổi. Mức độ biểu hiện hành vi hung tính của trẻ theo vùng miền. Tƣơng quan giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ.

Dự báo tác động phong cách giáo dục của cha mẹ tới hành vi hung tính của trẻ. Dự báo tác động phong cách giáo dục của cha mẹ tới các hình thức hành vi hung tính của trẻ. Dự báo tác động hành vi giáo dục của cha mẹ tới hành vi hung tính của trẻ. Dự báo tác động hành vi giáo dục của cha mẹ tới các hình thức hành vi hung tính của trẻ.

Dự báo tác động hành vi hung tính của trẻ tới phong cách giáo dục của cha mẹ. Dự báo tác động hành vi hung tính của trẻ tới các khía cạnh hành vi giáo dục của cha mẹ. Giới tính của cha mẹ và mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ. Giới tính của trẻ và mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ.

Mối quan hệ cha/mẹ - con điều tiết mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ. Yếu tố vùng miền và mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ với hành vi hung tính của trẻ. So sánh sự thay đổi phong cách giáo dục của cha mẹ, hành vi hung tính của trẻ trƣớc và sau thực nghiệm .141 ix DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phong cách giáo dục điển hình của cha/mẹ.

So sánh đánh giá của cha mẹ và giáo viên mầm non về hành vi hung tính của trẻ. Hình thức biểu hiện hành vi hung tính của trẻ 3 - 6 tuổi. Hồi quy về tác động phong cách giáo dục của cha mẹ tới hành vi hung tính của trẻ. Hồi quy về tác động phong cách giáo dục của cha mẹ .107 tới các hình thức hành vi hung tính của trẻ.

Hồi quy về tác động hành vi giáo dục của cha mẹ tới hành vi hung tính của trẻ. Hồi quy về tác động hành vi giáo dục của cha mẹ tới các hình thức hành vi hung tính của trẻ. Hồi quy về tác động hành vi hung tính của trẻ tới phong cách giáo dục của cha mẹ .