Quan hệ hàn quốc hoa kỳ 1993 2012 la tiến sĩ

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC LÊ NAM TRUNG HIẾU QUAN HỆ HÀN QUỐC - HOA KỲ (1993 - 2012) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ THẾ GIỚI HUẾ, NĂM 2016 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC LÊ NAM TRUNG HIẾU QUAN HỆ HÀN QUỐC - HOA KỲ (1993 - 2012) Chuyên ngành: Lịch sử Thế giới Mã số: 62 22 03 11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ THẾ GIỚI Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Văn Anh HUẾ, NĂM 2016 LỜI CẢM ƠN Trước hết với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn các thầy cô, các đồng nghiệp thuộc Khoa Lịch sử Đại học Khoa học và Đại học Sư phạm, Đại học Huế đã dạy dỗ và chỉ bảo cũng như động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện nghiên cứu thuận lợi cho tác giả trong thời gian thực hiện luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lê Văn Anh, người Thầy đã định hướng khoa học và tận tình hướng dẫn trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án này. Tôi cũng xin bày sự biết ơn đến PGS.TS Hoàng Văn Hiển, người Thầy đã có những ý kiến đóng góp tâm huyết cho nội dung của luận án. Cuối cùng, xin gửi lời chân thành cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã động viên, cổ vũ để tôi hoàn thành bản luận án này.

Nghiên cứu sinh Lê Nam Trung Hiếu LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Lê Văn Anh. Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra, trong luận án còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc.

Huế, ngày 29 tháng 6 năm 2016 Nghiên cứu sinh Lê Nam Trung Hiếu MỤC LỤC Trang PHẦN MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp của đề tài. Bố cục của luận án. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.

Tình hình nghiên cứu vấn đề khoa học ở trong nước. Tình hình nghiên cứu vấn đề khoa học ở nước ngoài. Những thành tựu, hạn chế và các vấn đề đặt ra. NỀN TẢNG VÀ NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ HÀN QUỐC - HOA KỲ GIAI ĐOẠN 1993 - 2012 .1 Những nền tảng của quan hệ Hàn Quốc - Hoa Kỳ.1 Nền tảng lợi ích .2 Nền tảng lịch sử.

Những nhân tố tác động đến quan hệ Hàn Quốc - Hoa Kỳ .1 Nhân tố bên ngoài .2 Nhân tố bên trong. 39 Tiểu kết chương 2. NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU TRONG QUAN HỆ HÀN QUỐC - HOA KỲ GIAI ĐOẠN 1993 - 2012 .1 Quan hệ chính trị - ngoại giao. Tình hình quan hệ chính trị - ngoại giao Hàn Quốc - Hoa Kỳ.

Thái độ của công luận Hàn Quốc - Hoa Kỳ đối với quan hệ song phương.2 Quan hệ an ninh - quân sự.1 Tình hình quan hệ an ninh - quân sự Hàn Quốc - Hoa Kỳ .2 Một số vấn đề khác trong quan hệ an ninh - quân sự Hàn Quốc - Hoa Kỳ .3 Quan hệ kinh tế .1 Tình hình quan hệ thương mại và đầu tư Hàn Quốc - Hoa Kỳ .2 Một số tranh chấp thương mại nổi bật giữa hai nước. 108 Tiểu kết chương 3. MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ QUAN HỆ HÀN QUỐC - HOA KỲ GIAI ĐOẠN 1993 - 2012. Đặc điểm, tính chất của quan hệ Hàn Quốc - Hoa Kỳ.

Những thành tựu và tồn tại của quan hệ Hàn Quốc - Hoa Kỳ .1 Những thành tựu.2 Những tồn tại. Những tác động của quan hệ Hàn Quốc - Hoa Kỳ.1 Đối với hai chủ thể quan hệ .2 Đối với quan hệ quốc tế ở khu vực Đông Bắc Á. 146 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 150 PHỤ LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Nội dung đầy đủ Nội dung đầy đủ Chữ viết tắt bằng tiếng Anh bằng tiếng Việt APEC Asia- Pacific Economic Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Cooperation Thái Bình Dương ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á Nations ASEM Asia- Europe Meeting Hội nghị (cấp cao) Á - Âu BIT Bilateral Investment Treaty Hiệp định đầu tư song phương BRICS Brazil, Russia, India, China and Nhóm các nền kinh tế mới nổi South Africa (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) CDIP Combined Defense Improvement Kế hoạch nâng cấp quốc phòng kết Projects hợp CHDCND Cộng hòa Dân chủ Nhân dân CFC Combined Forces Command Bộ Chỉ huy lực lượng kết hợp CIA Central Intelligence Agency Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ Luật chống bán phá giá và thuế đối CVD Countervailing Duty Laws kháng DMZ Demilitarized Zone Khu vực phi quân sự DRAM Dynamic random- access memory Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động EU European Union Liên minh châu Âu FCN Friendship, Commerce, and Hiệp ước Hữu nghị, Thương mại và Navigation Treaty Hàng hải FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài FMS Foreign Military Sales Chương trình xuất khẩu quân sự FTA Free Trade Agreement Hiệp định Thương mại Tự do G- 20 Group 20 Nhóm 20 nước công nghiệp phát triển GATT General Agreement on Tariffs and Hiệp định chung về thuế quan và Trade mậu dịch GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GICNT Global Initiative to Combat Sáng kiến toàn cầu chống khủng bố Nuclear Terrorism hạt nhân IAEA International Atomic Energy Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc Agency tế ICBM Intercontinental ballistic missile Tên lửa xuyên lục địa IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế ITC U.

International Trade Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ Commission JCS Republic of Korea Joint Chiefs of Hội đồng tham mưu liên quân Hàn Staff Quốc JFC ROK Joint Forces Command Bộ chỉ huy liên quân Hàn Quốc JUSMAG- K Joint U.S Military Affairs Group- Nhóm quân vụ Hoa Kỳ chung tại Korea Hàn Quốc KAMD South Korean Missile Defense Hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không Hàn Quốc KDB Korea Development Bank Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc KIB Korea Industrial Bank Ngân hàng Công nghiệp Hàn Quốc KORUS Korea - US. Free Trade Hiệp định Thương mại tự do Hàn FTA Agreement Quốc - Hoa Kỳ KOSA Korea Iron and Steel Association Hiệp hội sắt thép Hàn Quốc LB Liên bang MOB Main Operation Base Căn cứ tác chiến chính MOFAT Ministry of Foreign Affairs and Bộ Đối ngoại và Thương mại Hàn Trade, Republic of Korea Quốc MOU Memorandum of Understanding Biên bản ghi nhớ MTCR Missile Technology Control Hiệp ước về kiểm soát công nghệ tên Regime lửa NAFTA North American Free Trade Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Agreement Mỹ NATO North Atlantic Treaty Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Organization Dương NGO Non- Governmental Organization Tổ chức phi chính phủ NIC New Industrial Country Nước công nghiệp mới NMD National Missile Defense Hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia NPSC Non- Personnel Stationing Costs Các chi phí đồn trú phi nhân sự NTP Treaty on the Non- Proliferation Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt of Nuclear Weapons nhân NXB Nhà xuất bản OECD Organisation for Economic Co- Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh operation and Development tế OPCON Operational control Quyền chỉ huy PCF Priority foreign country Nước ngoài ưu tiên PPH Power Project Hub Trung tâm điều binh toàn lực PSI Proliferation Security Initiative Sáng kiến an ninh chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt RIMPAC Rim of the Pacific Exercise Cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương RSOI Reception, Staging, Onward Cuộc tập trận Tiếp nhận, bố trí, hành Movement, Integration tiến, hợp nhất SCM Security Consultative Meeting Hội nghị tư vấn an ninh SMA Special Measure Agreement Thỏa thuận liên quan đến biện pháp đặc biệt SOFA U.- South Korea Status of Thỏa thuận Hoa Kỳ - Hàn Quốc về Forces Agreement quy chế lực lượng vũ trang Hoa Kỳ tại Hàn Quốc THAAD Terminal High Altitude Area Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao Defense giai đoạn cuối TMD Theatre Missile Defense Hệ thống phòng thủ tên lửa chiến trường USFK United States Forces Korea Lực lượng quân đội Hoa Kỳ tại Hàn Quốc USTR United States Trade Đại diện thương mại Hoa Kỳ Representative WB World Bank Ngân hàng Thế giới WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Quan điểm của người Hàn Quốc về liên minh Hàn Quốc - Hoa Kỳ .2: So sánh tương quan lực lượng quân sự giữa Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên vào năm 1998 .3: Thống kê xuất nhập khẩu hàng hóa của Hoa Kỳ với Hàn Quốc .4: Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Hoa Kỳ ở Hàn Quốc (1999 - 2012) .5: Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Hàn Quốc ở Hoa Kỳ (1999 - 2012). Lý do chọn đề tài Bước vào thập niên 90 của thế kỷ XX, với sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô, sự chấm dứt của trật tự hai cực Yalta và Chiến tranh lạnh cùng với sự tác động của hàng loạt nhân tố khác, đặc biệt là cuộc cách mạng khoa học và công nghệ.quan hệ toàn cầu có nhiều chuyển biến sâu sắc với những đối tượng và vấn đề mới nảy sinh có sự khác biệt về chất so với giai đoạn trước. Quan hệ quốc tế chuyển dần từ đối đầu sang đối thoại, hòa hoãn, bình thường hóa, đa dạng hóa và đa phương hóa.

Các quan hệ ngoại giao hướng đến cùng tồn tại hòa bình, vừa hợp tác, vừa cạnh tranh và phát triển. Làn sóng toàn cầu hóa, khu vực hóa ngày càng lan rộng và trở thành một trong những xu thế chủ đạo của đời sống quốc tế. Sự liên kết giữa các quốc gia, khu vực được tăng cường trên nhiều lĩnh vực… Những biến chuyển to lớn, quan trọng và sâu sắc của tình hình thế giới đã khiến cho tất cả các nhà nước và quốc gia phải điều chỉnh lại chính sách ngoại giao và các mối quan hệ quốc tế cho phù hợp với lợi ích quốc gia, dân tộc và nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế. Hàn Quốc, Hoa Kỳ cũng không nằm ngoài xu thế chung này.

Quan hệ giữa Hàn Quốc và Hoa Kỳ là một trong những trục quan trọng của quan hệ quốc tế ở châu Á - Thái Bình Dương nói chung và khu vực Đông Á nói riêng trong giai đoạn sau Chiến tranh lạnh.