Luận án tiến sĩ nghiên cứu phát triển doanh nghiệp sản xuất bia theo hướng tăng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HOÀNG HỒNG HẠNH NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT BIA THEO HƯỚNG TĂNG TRƯỞNG XANH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI – 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI VIỆN TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HOÀNG HỒNG HẠNH NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT BIA THEO HƯỚNG TĂNG TRƯỞNG XANH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Môi trường và phát triển bền vững Mã số: Chuyên ngành đào tạo thí điểm NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Trương Quang Học 2. Nguyễn Danh Sơn HÀ NỘI – 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan các kết quả nghiên cứu đưa ra trong luận án này dựa trên các kết quả thu được trong quá trình nghiên cứu của riêng tôi, không sao chép bất kỳ kết quả công trình nghiên cứu của các tác giả khác. Các thông tin thứ cấp sử dụng trong luận án có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng.

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản những nội dung nghiên cứu của mình trình bày trong luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Hoàng Hồng Hạnh i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và trân trọng tới GS. Trương Quang Học và PGS. Nguyễn Danh Sơn, những người thầy đã chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi rất tận tình trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án.

Tôi xin chân thành cảm ơn Viện Tài nguyên và Môi trường (CRES) - Đại học quốc gia Hà Nội, Bộ Công Thương, Sở Công Thương Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Công ty Cổ phần bia Hà Nội - Kim Bài, Công ty Bia Sài Gòn - Hà Nội và một số Công ty sản xuất bia khác trên địa bàn Hà Nội đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập tài liệu, cung cấp các thông tin cần thiết liên quan đến vấn đề nghiên cứu, thực hiện luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Lãnh đạo Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường (ISPONRE) - Bộ Tài nguyên và Môi trường. Cảm ơn các đồng nghiệp vì sự ủng hộ và những ý kiến đóng góp quý báu. Cuối cùng tôi cũng xin cảm ơn tất cả những người thân gia đình đã tạo điều kiện tối đa và là chỗ dựa tinh thần giúp tôi tập trung nghiên cứu và hoàn thành luận án của mình.

ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC HÌNH .vii MỞ ĐẦU .Tính cấp thiết của nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu.

Kết cấu của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm. Hệ thống các yếu tố tác động tới doanh nghiệp tăng trưởng xanh.

Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Trên thế giới. Đánh giá chung .39 Chương II.CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm nghiên cứu.

Địa điểm điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng các doanh nghiệp sản xuất bia theo tiếp cận tăng trưởng xanh. Địa điểm áp dụng thử nghiệp bộ chỉ thị, quy trình giám sát và đánh giá tăng trưởng xanh. Cách tiếp cận nghiên cứu. Tiếp cận hệ thống và liên ngành.

Tiếp cận kết hợp từ trên xuống và từ dưới lên. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp tài liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế.

Phương pháp cân bằng vật chất. Phương pháp chuẩn đối sánh (Benchmarking) .54 iii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phương pháp xây dựng chỉ thị. Công cụ phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức.

Khung phân tích nghiên cứu .62 Chương III. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Những vấn đề sử dụng tài nguyên và môi trường của sản xuất bia. Tình hình sản xuất và cơ hội, thách thức của các doanh nghiệp sản xuất bia trên địa bàn thành phố Hà Nội theo hướng tăng trưởng xanh.

Đánh giá khái quát các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội theo tiếp cận sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường. Cơ hội và thách thức của các doanh nghiệp sản xuất bia trên địa bàn thành phố Hà Nội theo hướng tăng trưởng xanh. Giải pháp phát triển theo hướng tăng trưởng xanh của các doanh nghiệp sản xuất bia trên địa bàn thành phố Hà Nội. Bối cảnh phát triển mới và tất yếu tăng trưởng xanh của các doanh nghiệp.

Quan điểm và định hướng phát triển. Các giải pháp phát triển theo hướng tăng trưởng xanh. Thử nghiệm áp dụng bộ chỉ thị, quy trình giám sát và đánh giá doanh nghiệp sản xuất bia theo hướng tăng trưởng xanh. Thảo luận kết quả.

125 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 131 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ. 132 LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 132 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

145 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BĐKH Biến đổi khí hậu BVMT Bảo vệ môi trường BRNGK Bia - Rượu - Nước giải khát CSI Bộ chỉ số bền vững doanh nghiệp CP Cổ phần EU Liên minh châu Âu (European Union) GRI Sáng kiến báo cáo toàn cầu (Global Reporting Initiative) HKBECO Công ty Cổ phần bia Hà Nội - Kim Bài HABECO Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội ISO Tổ chức tiêu chuẩn quốc tế (International Organization for Standardization) ISPONRE Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường M&E Giám sát và đánh giá OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (Organization for Economic Co-operation and Development) PTBV Phát triển bền vững R&D Nghiên cứu và Phát triển SABECO-Hà Nội Công ty Cổ Phần Bia Sài Gòn - Hà Nội SMEs Doanh nghiệp nhỏ và vừa SSX Sản xuất xanh SWOT Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức TTX Tăng trưởng xanh TP. Thành phố UBND Ủy ban nhân dân UN Liên Hợp Quốc (United Nations) UNESCAP Ủy ban Kinh tế và Xã hội Châu Á và Thái Bình Dương Liên Hợp Quốc (United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific) UNEP Chương trình môi trường Liên Hiệp Quốc (United Nations Environment Programme) UNDP Chương trình phát triển Liên Hiệp Quốc (United Nations Development Programme) UNIDO Tổ chức phát triển công nghiệp Liên Hợp Quốc (United Nations Industrial Development Organization) WBCSD Hội đồng Doanh nghiệp vì Sự Phát Triển Bền Vững Thế Giới (World Business Council for Sustainable Development) WB Ngân hàng thế giới (World Bank) v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 1. So sánh giữa giám sát và đánh giá. Năng lực sản xuất và sản lượng qua các năm.

Số doanh nghiệp phản hồi phiếu điều tra. Định mức tiêu hao tài nguyên. Định mức tiêu hao năng lượng. Hệ số chuyển đổi năng lượng.

Các tiêu chí lựa chọn chỉ thị. Mức độ quan tâm giữa các loại hình doanh nghiệp trong việc tái sử dụng nguyên liệu và sử dụng năng lượng sạch/ tái tạo. Mức độ quan tâm giữa các loại hình doanh nghiệp trong việc áp dụng các hệ thống quản lý môi trường tiên tiến và việc tái chế, thu hồi chất thải. Đề xuất các chỉ thị giám sát và đánh giá hướng tăng trưởng xanh cho doanh nghiệp.

Mức tiêu hao nước qua các năm (2013-2015). So sánh mức tiêu hao nước của một số doanh nghiệp sản xuất bia. Mức tiêu hao điện qua các năm (2013-2015). So sánh mức tiêu hao điện của một số doanh nghiệp sản xuất bia.

Mức tiêu hao nhiệt qua các năm (2009-2015). So sánh mức tiêu hao năng lượng của Công ty CP bia Hà Nội - Kim Bài với định mức chuẩn. Mức tiêu hao nguyên liệu qua các năm. Lượng nước cấp và thải năm 2015.

Cân bằng nước sản xuất đầu vào và ra năm 2015. Tải lượng bụi. Mức phát thải khí nhà kính qua các năm (2013-2015). Cân bằng nguyên vật liệu đầu vào chính và dòng ra năm 2015.

Lượng chất thải nguy hại. Bảng thứ tự các vấn đề ưu tiên của Công ty CP bia Hà Nội-Kim Bài. Các chỉ thị giám sát và đánh giá tăng trưởng xanh được lựa chọn. Chi phí lợi ích khi đầu tư giải pháp sử dụng hiệu quả nước.

Chi phí lợi ích sau khi thay thế than bằng mua hơi. 123 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 1. Môi trường - nền tảng cho các hoạt động kinh tế và chất lượng cuộc sống con người. Sản xuất trong mối liên quan với các trụ cột bền vững.

Sơ đồ phát triển bền vững (UNESCO) (A) và Kinh tế xanh (B). Sơ đồ mối quan hệ giữa sản xuất và môi trường. Sản xuất xanh trong mối quan hệ tăng trưởng xanh và phát triển bền vững15 Hình 1. Doanh nghiệp theo hướng tăng trưởng xanh.

Tiến trình chuyển đổi mô hình xanh trong công nghiệp. Sản lượng bia Hà nội qua các năm. Sơ đồ công nghệ tại Công ty Cổ phần bia Hà Nội- Kim Bài. Sơ đồ tổng quát bài toán cân bằng vật chất giữa sử dụng tài nguyên và phát sinh chất thải của quá trình sản xuất doanh nghiệp.

Sử dụng năng lượng trong sản xuất bia. Mối quan hệ tương quan giữa quản lý và vận hành của doanh nghiệp. Khung phân tích nghiên cứu. Các yếu tố chính ảnh hưởng quyết định đầu tư công nghệ của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội.

Động lực sử dụng hiệu quả nguyên nhiên liệu của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội. Tình hình áp dụng hệ thống quản lý môi trường và năng lượng của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội. Thời gian lắp đặt dây chuyền công nghệ của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội. Tỉ lệ sử dụng năng lượng tái tạo/ sạch hoặc thu hồi năng lượng của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội.

Tình hình sử dụng năng lượng tái tạo của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội. Tiềm năng tiết kiệm và hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội. Tiềm năng tiết kiệm và hiệu quả sử dụng năng lượng của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội. 73 vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tình hình thu hồi, tái chế chất thải của các doanh nghiệp sản xuất bia Hà Nội .