Hiệu quả bổ sung bột cải xoăn đến dinh dưỡng, trí lực, thị lực học sinh tiểu học Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO- BỘ Y TẾ VIỆN DINH DƢỠNG QUỐC GIA NGUYỄN VĂN NGUYÊN HIỆU QUẢ BỔ SUNG BỘT CẢI XOĂN ĐẾN TÌNH TRẠNG DINH DƢỠNG, LỰC BÓP TAY, TRÍ LỰC, THỊ LỰC VÀ NHIỄM KHUẨN CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC TẠI HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: DINH DƢỠNG HÀ NỘI, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ VIỆN DINH DƢỠNG QUỐC GIA NGUYỄN VĂN NGUYÊN HIỆU QUẢ BỔ SUNG BỘT CẢI XOĂN ĐẾN TÌNH TRẠNG DINH DƢỠNG, LỰC BÓP TAY, TRÍ LỰC, THỊ LỰC VÀ NHIỄM KHUẨN CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC TẠI HÀ NỘI Chuyên ngành: Dinh dƣỡng Mã số: 9720401 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TRẦN ĐẮC PHU 2. BÙI THỊ NHUNG HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi là Nguyễn Văn Nguyên, nghiên cứu sinh khóa 10, Viện Dinh dưỡng, chuyên ngành dinh dưỡng, xin cam đoan: 1. Đây là luận văn do bản thân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.

Trần Đắc Phu và PGS. Bùi Thị Nhung; 2. Công trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu khác đã được công bố tại Việt Nam; 3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Văn Nguyên iii LỜI CẢM ƠN Sau quá trình làm nghiên cứu sinh và luận án tại Viện Dinh dưỡng, tôi đã hoàn thành luận án “Hiệu quả bổ sung bột cải xoăn đến tình trạng dinh dưỡng, lực bóp tay, trí lực, thị lực và nhiễm khuẩn của học sinh tiểu học tại Hà Nội”. Cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới: - Ban lãnh đạo Viện Dinh dưỡng, Trung tâm Đào tạo Dinh dưỡng & Thực phẩm, các Khoa/Phòng và Thầy giáo, Cô giáo của Viện đã tạo điều kiện vô cùng thuận lợi giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và làm nghiên cứu sinh. - Đảng ủy, Ban Giám đốc, các bạn đồng nghiệp Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ tôi thực hiện nghiên cứu và chia sẻ kinh nghiệm quý báu để hoàn thành luận án.

- Viện nghiên cứu FANCL (Nhật Bản), đã tài trợ kinh phí và sản phẩm bột cải xoăn Việt Nam để việc nghiên cứu được hoàn thành tốt đẹp. - Uỷ ban nhân dân huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội; Phòng Giáo dục, Trung tâm Y tế huyện Thường Tín; Ban Giám hiệu, các Thầy Cô giáo, các cộng tác viên, các phụ huynh và học sinh thuộc các trường tiểu học Ninh Sở và Duyên Thái đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi tiến hành nghiên cứu. - Đặc biệt, cho tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Nhung, những người Thầy tâm huyết đã tận tình hướng dẫn, động viên khích lệ, dành nhiều thời gian trao đổi và định hướng cho tôi trong quá trình thực hiện luận án này. - Cuối cùng, xin gửi tấm lòng chân thành tới gia đình của tôi là nguồn động viên để tôi hoàn thành luận án.

Hà Nội, ngày 22 tháng 11 năm 2022 TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Văn Nguyên iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii LỜI CẢM ƠN. iv MỤC LỤC. v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

viii DANH MỤC BẢNG. x DANH MỤC HÌNH .xii ĐẶT VẤN ĐỀ. Tình trạng dinh dưỡng của học sinh tiểu học. Tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng của học sinh.

Khẩu phần của học sinh tiểu học. Nghiên cứu về lực bóp tay. Trí lực của học sinh. Thực trạng thị lực của học sinh trên Thế giới và Việt Nam.

Lợi ích và các nghiên cứu về dưỡng chất thực vật. Thông tin về địa bàn nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.

Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu nghiên cứu. Các bước tiến hành nghiên cứu.

Các tiêu chuẩn, biến số, chỉ số nghiên cứu và phương tiện thu thập số liệu và cách đánh giá. Xử lý số liệu và phân tích số liệu. Đạo đức nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Tình trạng dinh dưỡng, lực bóp tay, trí lực của học sinh 79 tuổi. Hiệu quả cải thiện tình trạng dinh dưỡng, lực bóp tay, trí lực, thị lực, nhiễm khuẩn và táo bón sau 8 tháng uống bột cải xoăn trên học sinh 7-9 tuổi. Tình trạng dinh dưỡng, lực bóp tay, trí lực, khẩu phần của học sinh 7-9 tuổi. Kết quả sau 8 tháng can thiệp.

Những điểm mới của luận án. Những hạn chế của nghiên cứu. 132 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHẦN PHỤ LỤC Phụ lục 1: Hình ảnh gói bột cải xoăn Phụ lục 2: Kết quả phân tích thành phần dinh dƣỡng của bột cải xoan Phụ lục 4: Công văn nhập khẩu lô hàng bột cải xoăn Phụ lục 4: Quyết định của Bộ Y tế cho phép tiếp nhận sản phẩm bột cải xoan Phụ lục 5: Phiếu điều tra nghiên cứu PHIẾU 1: PHIẾU THU THẬP THÔNG TIN SÀNG LỌC PHIẾU 2. PHIẾU THEO DÕI SỬ DỤNG SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU PHIẾU 3: PHIẾU CÂN ĐO NHÂN TRẮC PHIẾU 4.

PHIẾU ĐIỀU TRA KHẨU PHẦN ĂN 24 GIỜ PHIẾU 5. ĐÁNH GIÁ TRÍ LỰC TRẺ WISC IV - VN PHIẾU 6. PHIẾU ĐO LỰC BÓP TAY VÀ MÁY ĐO LỰC BÓP TAY PHIẾU 7. PHIẾU ĐO THỊ LỰC PHIẾU 8.

THEO DÕI TÌNH TRẠNG NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP CẤP VÀ TIÊU CHẢY CẤP PHIẾU 9. PHIẾU ĐIỀU TRA TÁO BÓN Ở HỌC SINH vi Phụ lục 6: Chứng nhận chấp thuận của Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu Y sinh học Viện Dinh dƣỡng Phụ lục 7: Văn bản Số 4035/SYT-NVY ngày 12/9/2016 của Sở Y tế Hà Nội về việc phối hợp triển khai chƣơng trình bổ sung bột lá rau cải xoăn cho học sinh tiểu học Phụ lục 8: Một số kết quả nghiên cứu PL 8. Phân bố đối tƣợng nghiên cứu theo tuổi và giới tính PL 8. Tỷ lệ giới tính, tuổi của nhóm can thiệp và nhóm chứng PL 8.

Khẩu phần sau can thiệp của nhóm can thiệp và nhóm chứng (không bao gồm gói bột cải xoăn) vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BAZ: BMI -for-age z-score (Chỉ số Zscore BMI) BMI: Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể) CDC: Centers for Disease Control (Trung tâm kiểm soát dịch bệnh) CI: Confidence Interval (Khoảng tin cậy) FFQ: Food Frequency Questionnaire (Tần suất tiêu thụ thực phẩm) HAZ: Height-for-age z-score (Chỉ số Zscore chiều cao theo tuổi). ARTI: Acute respiratory tract infection (Nhiễm trùng đường hô hấp cấp) HDL-C: High Density Lipoprotein-Cholesterol (Cholesterol có tỷ trọng cao) LDL-C: Low Density Lipoprotein-Cholesterol (Cholesterol có tỷ trọng thấp) IOTF: International Obesity Task Force (Tổ chức Hành động vì béo phì quốc tế) IQ: Intelligence Quotient (Chỉ số thông minh) KTC: Khoảng tin cậy PSI: Processing Speed Index (Chỉ số tốc độ xử lý) SDD: Suy dinh dưỡng SEANUTS: The South East Asian Nutrition Survey (Khảo sát dinh dưỡng khu vực Đông Nam Á) TC, BP: Thừa cân, béo phì THCS: Trung học cơ sở TTDD: Tình trạng dinh dưỡng UAE: United Arab Emirates (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) UNICEF: United Nations International Children's Emergency Fund (Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc) WAZ: Weight-for-age z-score (Z-score cân nặng theo tuổi) WHO: World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) WISC-IV: Wechsler Intelligence Scale for Children (Thang đo trí tuệ Wechler dành cho trẻ em - Ấn bản lần thứ 4) WMI: Working memory index (Chỉ số trí nhớ làm việc) viii ix DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Mức độ suy dinh dưỡng ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng. Diễn biến tăng trưởng chiều cao (cm) của trẻ nam, nữ (6-10 tuổi) từ năm 1975 - 2009.

Diễn biến tăng trưởng cân nặng (kg) của trẻ nam, nữ (6-10 tuổi) từ năm 1975 đến 2009. Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em 5-10 tuổi 2009-2010. Số lượng học sinh tham gia nghiên cứu theo trường và nhóm. Sơ đồ tóm tắt các bước nghiên cứu.

Thành phần dinh dưỡng của bột cải xoăn. Giá trị lực bóp tay theo lứa tuổi. Phân loại trí lực dựa vào IQ theo Weschler 1981. Cân nặng, chiều cao, các chỉ số Z-score theo giới tính.

Cân nặng, chiều cao theo tuổi và giới tính. Tình trạng dinh dưỡng theo giới tính. Tình trạng dinh dưỡng theo tuổi. Phối hợp các thể suy dinh dưỡng.

Lực bóp tay (kg) trung bình theo tuổi và giới tính. Tỷ lệ phân loại lực bóp tay theo giới tính. Lực bóp tay trung bình theo tình trạng dinh dưỡng. Điểm trí lực theo tuổi và giới tính.

Phân bố các mức độ trí lực của học sinh. Năng lượng và các chất sinh năng lượng trong khẩu phần. Tính cân đối của khẩu phần. Đặc điểm khẩu phần theo giới tính.

Liên quan giữa tình trạng dinh dưỡng theo WAZ với khẩu phần. Liên quan giữa tình trạng dinh dưỡng theo HAZ với khẩu phần. Liên quan giữa tình trạng dinh dưỡng theo BAZ với khẩu phần. Mối liên quan giữa khẩu phần và các chỉ số WAZ, HAZ, BAZ.

Số đối tượng nghiên cứu trước và sau can thiệp. So sánh sự thay đổi cân nặng giữa 2 nhóm. So sánh thay đổi chiều cao giữa 2 nhóm. So sánh sự thay đổi WAZ giữa 2 nhóm.

So sánh mức giảm tỷ lệ nhẹ cân ở hai nhóm. So sánh tỷ lệ mới mắc suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giữa 2 nhóm. So sánh sự thay đổi HAZ giữa 2 nhóm. So sánh sự thay đổi BAZ giữa 2 nhóm.

So sánh mức giảm tỷ lệ gầy còm giữa 2 nhóm. Hiệu quả dự phòng suy dinh dưỡng thể gầy còm giữa 2 nhóm. So sánh mức giảm tỷ lệ thừa cân-béo phì giữa 2 nhóm. Nguy cơ thừa cân, béo phì sau can thiệp của BAZ bình thường.

So sánh sự thay đổi lực bóp tay trái giữa 2 nhóm. So sánh sự thay đổi lực bóp tay phải giữa 2 nhóm. So sánh sự thay đổi lực bóp tay trung bình giữa 2 nhóm. So sánh sự thay đổi chỉ số tốc độ xử lý giữa 2 nhóm.

So sánh sự thay đổi chỉ số nhớ làm việc giữa 2 nhóm. Hiệu quả cải thiện thị lực mắt phải. Hiệu quả dự phòng giảm thị lực mắt phải. Hiệu quả can thiệp giảm thị lực mắt trái.

Hiệu quả dự phòng giảm thị lực mắt trái. Cải thiện tỷ lệ học sinh bị táo bón sau can thiệp. Tình trạng suy dinh dưỡng ở học sinh tiểu học trong nước và thế giới (2010 - 2018). 100 xi DANH MỤC HÌNH Hình 1.