Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh vĩnh phúc luận án

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN XUÂN THỦY GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN QUANG DUỆ THÁI NGUYÊN - 2013 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Vĩnh Phúc, ngày.tháng 10 năm 2003 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Thủy Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ ii LỜI CẢM ƠN Cho phép tôi được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới tất cả các đơn vị, cá nhân đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn này.

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Quang Duệ - Giáo viên trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn này. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới lãnh đạo Đại học kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên, khoa sau Đại học, cùng toàn thể quý thầy cô giáo. Tôi xin chân thành cảm ơn: Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc; Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Vĩnh Phúc; Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Vĩnh Phúc; Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc; Cục thuế tỉnh Vĩnh Phúc; Cục thống kê tỉnh Vĩnh Phúc; Ban Quản lý các khu công nghiệp và thu hút đầu tư tỉnh Vĩnh Phúc; các ban ngành liên quan và các cá nhân đã giúp đỡ tôi trong thu thập số liệu để hoàn thành luận văn này.

Vĩnh Phúc, ngày.tháng 10 năm 2003 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Thủy Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH .viii MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của luận văn.

Kết cấu của luận văn. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Một số vấn đề lý luận chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế. Ưu và nhược điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kinh nghiệm hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở một số nước.

Cộng hòa Liên bang Đức. Philippines, Indonexia, Thái Lan. Một số bài học kinh nghiệm của nước ngoài về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với Việt Nam nói chung và tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Câu hỏi nghiên cứu. 26 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu phân tích, tổng hợp thông tin, dữ liệu thứ cấp.

Phương pháp nghiên cứu tổng hợp, so sánh và phân tích hệ thống. Phương pháp phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT)28 2. Phương pháp phân tích tổng hợp tác động của các nhân tố về thể chế/chính trị, kinh tế, môi trường, xã hội và công nghệ (PEEST). Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.

THỰC TRẠNG VỀ PHÁT TRIỂN DNNVV Ở TỈNH VĨNH PHÚC. Hiện trạng về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Điều kiện tự nhiên. Hiện trạng về phát triển kinh tế - xã hội.

Dân số và lao động. Những lợi thế, tiềm năng phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Những lợi thế, tiềm năng phát triển DNNVV nói chung. Những lợi thế, tiềm năng riêng có để phát triển DNNVV tỉnh Vĩnh Phúc.

Hiện trạng phát triển DNNVV tỉnh Vĩnh Phúc. Số lượng và loại hình doanh nghiệp. Quy mô của doanh nghiệp. Về lĩnh vực, ngành nghề, địa bàn kinh doanh.

Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và khẳng định giá trị thương hiệu của các DNNVV. Hiệu quả hoạt động. Vai trò, vị trí của DNNVV trong nền kinh tế của tỉnh. Đánh giá chính sách thực hiện trợ giúp phát triển DNNVV giai đoạn 2007-2012.

Đánh giá tổng quát. Kết quả đạt được. 61 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Tồn tại, hạn chế.

Nguyên nhân của kết quả đạt được. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC. Những cơ hội thách thức phát triển DNNVV.

Những cơ hội phát triển DNNVV. Các thách thức phát triển DNNVV. Nhu cầu hỗ trợ qua kết quả khảo sát từ khu vực DNNVV. Quan điểm và mục tiêu, nhiệm vụ phát triển DNNVV.

Những nhiệm vụ chủ yếu. Các nhóm giải pháp chủ yếu phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh đến năm 2020. Nâng cao nhận thức và tăng cường hành động của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành và toàn xã hội về vị trí, vai trò phát triển DNNVV, vai trò của đội ngũ doanh nhân; tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với DNNVV. Xây dựng đội ngũ doanh nhân, củng cố, mở rộng và phát triển hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa theo cơ cấu hợp lý, phù hợp với cơ cấu nền kinh tế tỉnh.

Giải pháp về cơ chế chính sách. Giải pháp trợ giúp DNNVV phát huy nội lực. Tổ chức thực hiện. 95 TÀI LỆU THAM KHẢO.

98 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ vi DANH MỤC VIẾT TẮT CCN : Cụm công nghiệp CNH-HĐH : Công nghiệp hoá - hiện đại hoá CN-XD : Công nghiệp - xây dựng CP : Cổ phần Cty : Công ty ĐH-CĐ : Đại học - cao đẳng ĐKKD : Đăng ký kinh doanh DN : Doanh nghiệp DNNN : Doanh nghiệp nhà nước DNNVV : Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNTN : Doanh nghiệp tư nhân KCN : Khu công nghiệp KT-XH : Kinh tế - xã hội NQD : Ngoài quốc doanh SXKD : Sản xuất kinh doanh TNHH : Trách nhiệm hữu hạn TTCN : Tiểu thủ công nghiệp UBND : Uỷ Ban nhân dân VP : Vĩnh Phúc XNK : Xuất nhập khẩu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Số lượng, loại hình DNNVV đăng ký kinh doanh hàng năm .2: Các DNNVV đăng ký nhưng chưa hoạt động, tạm dừng sản xuất kinh doanh hoặc chờ giải thể tính đến 31/12/2012.3: Số lượng và tốc độ tăng DNNVV đăng ký kinh doanh.4: Quy mô các DNNVV đang hoạt động trên địa bàn tỉnh tính đến 31/12/2012.5: Các DNNVV đang hoạt động phân theo ngành, nghề chính tính đến 31/12/2012 .6: Các DNNVV đang hoạt động theo quy mô và ngành kinh tế đến 31/12/2012 .7: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chung của các DNNVV năm 2012.8: Một số chỉ tiêu tài chính trung bình trong các doanh nghiệp.9: Một số chỉ số về tỷ suất lợi nhuận của các DNNVV năm 2012 .10: Tổng số lao động làm việc trong DNNVV qua các năm.11: Lao động, thu nhập bình quân trong các DNNVV theo loại hình doanh nghiệp, lĩnh vực hoạt động và quy mô trên địa bàn tỉnh năm 2012.54 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ viii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1 Bản đồ hành chính tỉnh Vĩnh Phúc .2: Cơ cấu theo loại hình DNNVV đang hoạt động tính đến 31/12/2012.3: So sánh số doanh nghiệp trên 1.000 dân của Vĩnh Phúc với các tỉnh trong Vùng đồng bằng sông Hồng năm 2012.4: Cơ cấu DNNVV theo ngành, nghề chính đăng ký kinh doanh tính đến 31/12/2012.5: Đóng góp trong GDP của các DNNVV.6: Đóng góp trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội của các DNNVV. 58 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là một bộ phận tất yếu và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Ở các nước phát triển, DNNVV tồn tại xen lẫn giữa những “gã khổng lồ”, chiếm lĩnh những mảng thị trường còn bỏ trống, đáp ứng một cách linh hoạt nhu cầu của nền kinh tế, tạo sự ổn định… Ở châu Âu, số lượng DNNVV chiếm tỷ trọng tới 99,8% tổng số doanh nghiệp (F.

Tại các nước đang phát triển vai trò của DNNVV càng được khẳng định trong việc huy động tối đa các nguồn lực cho đầu tư phát triển nhằm cải thiện thu nhập và giải quyết việc làm cho một bộ phận đông đảo dân cư. Ở khu vực Đông Nam Á, Thái Lan là nước có nền kinh tế khá tiêu biểu với tỷ trọng DNNVV chiếm khoảng 90%. Tại Việt Nam từ năm 1986, khi đất nước có bước chuyển đổi rất quan trọng từ nền kinh tế bao cấp, kế hoạch hóa tập trung sang định hướng kinh tế thị trường với nhiều thành phần kinh tế vai trò của DNNVV mới được nhận thức đúng. Tuy nhiên do nước ta xuất phát từ nước nông nghiệp lạc hậu nên khi tiến hành cải cách dù số DNNVV phát triển mạnh về số lượng mà thiếu về mặt ổn định và khả năng cạnh tranh.883 DNNVV thì đến nay số DNNVV đã chiếm tới tới 95% trong tổng số 496.101 DN trong cả nước, với tổng vốn đăng ký gần 2.313 ngàn tỷ đồng (khoảng 121 tỷ USD).

Khối DNNVV chiếm trên 50% về tổng số lao động trong DN nói chung và đóng góp khoảng trên 40% GDP. Các DNNVV còn gặp nhiều khó khăn do ít vốn, công nghệ kỹ thuật lạc hậu, trình độ quản lý và sản xuất kém tính mùa vụ cao trong sản xuất mà đặc biệt là môi trường pháp lý còn nhiêu vướng mắc khiến dẫn tới kinh doanh thiếu ổn định, sức cạnh tranh yếu. Theo đánh giá của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) nhìn chung năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên các cấp độ (quốc gia, doanh nghiệp, sản phẩm) so với thế giới còn thấp kém và chậm được cải thiện. Tóm lại để DNNVV phát huy hơn nữa vai Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 2 trò của mình trong nền kinh tế các cơ quan chức năng cần thực hiện các giải pháp, chính sách hỗ trợ trong tiếp cận vốn, huy động các nguồn lực tài chính cho DNNVV; tháo gỡ khó khăn về mặt bằng sản xuất; hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng và bảo vệ thương hiệu; thực hiện cải cách hành chính, nhất là về thủ tục thuế, hải quan và đăng ký thành lập… Các doanh nghiệp nhỏ và vừa và đóng vai trò to lớn trong nền kinh tế quốc dân.