Luận án tiến sĩ: Thành phần loài, phân bố, sinh học, sinh thái học và vai trò truyền bệnh sốt xuất huyết của muỗi Aedes meigen (Culicidae, Diptera) ở miền Bắc Việt Nam

BỘ ĐẠI HỌC VỀ TRUNG HỌC CHUYÊN ¡GHTIỆP TRIONG DAT UOC TONC HOP HA NOI - KHCA 2ÏNH HỌC vi pic HONG ‘| | > MUỖI APRDES MEICEN (CULICIDAE, DIPTERA) ở MIỀN BẮẤC VIỆT Nàñ /TEMG PERN LOAL, PHAN BO,SINH HOC Tne TAAL HOC VÀ VAI THÒ TRUYỀN BỆNH số" XUẤU HUYẾT/ LUẬN ẤN BẢO VỆ HỌC VỊ PHÔ TIẾN SỸ GINH HQC GẮN HỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : GIÁO 8T GẤP I1, TIẾN SY LẶH: NCỌC THÁNH GIÁO 9S? 0ẤP 1, BẮC SỸ VŨ /HÍ PHAN PHÔ PIẾN SỸ PRONG QUANG HOC ak NỘI ~ 1984 PHAN I MỞ ĐAU ® = x. ~ ~ 7 a eee ae Muoi Aedes 1d mot trong nhumg giong muoi Lo bien o mien nia # ~ : > HS“ K «. TOL, có ý nghĩu dick te quan trong, Trong giong mui feces oo nh Le te ›. 2 Mo we Lay hed ; Ta duce kKiuitg tịnh là vạt trung gian ñ Niue ben Xa bed rat agey va oo, a 2 Xe + ¬ 8.

os biem, co ann hương lớn đen tinh mang suc knoe cua con hệZời nh outverg, Af ~ ,. ? dengue, viem nao Nhạt bản B,giun chỉ V. Ã = a Benn sot vang phan bo rong rai o' vur, nhigt tbhuye thaw “ý ¿ ˆ ¬ ~ 2 ˆ và : a chau Thi về một sẽ nước châu Âu.và g2y ra nhiều lhốn họa trến thế g2, - , ’ ” No ~ - 4 - ~ % Lod ˆ i10 nước có 6o ng†ời chet vi sot vang rat caosgniw ở lá ti vị lá 5C0,00O người, Cu bé tử năm IẽOZ-T1200 lá 55,ÓCC ngượiyð miền Truä. tản có a vio thế kỷ thứ XIX lá hdng trăm nghĩn người ở Tay bạn nhà ©G/,00O người VYuVs.v vénh sot vang do virus Viscerophilus tropicus (: ‘ ˆ.

' ^ " ond Ca?rol,Töi 1) gay ra và được truyển bởi vat trang gian truyền bạnh ci'nh Luäoc ` # 4 3. r4 lạ maoi Aodeu ASuypLi, Ngoai muoi fe augypli,aot sO 1684 Pauôi, ~ ° 3 re a 2 vung CO kha nang truyGn benh này như A0,8friotnuas 20/810p0n1y40, 24049 y 2T 2Ú Ao,fluyiatillsy Ae,taylori,v. k s m : Liện nay việc giao lưu quoc fœ ngay mọt tăng cuống Ren,ebo nến kna vir. Lan oa “os ~ F ˆ ` E truyền bệnh sót váng đều các nước châu Á là chưa cề tue loai tr woe, : : = ~ oo.

= a ` s= tưụnh dengue cung co vung phan bo tua tong ta vi gon hau vet of - + vn ea : TA “1A ` ¡O0 có khi hậu rởng am và ôn hoa. Dệnh doague tuy luuac cố tý lệ tả vũng š ., = = : 2 r Z nu Hầu ốm TRE `. *x ` ao nhưng 5ò ñgưới rắc benh lại rat lon, VÌ dụ có ñgĩ ii Y bang "ttaudatE oy a Me TREES V2 or " ƯA mà nà: Ý fr Se xua ÿ) Vão nău 197¿£ la "O~oÖ vạn nịv l,ở cặc E # Vũo is i s : 22 _4~ ^ ees , ~. ~ &, an 1A I~ triệu người,c Nhật bạn cung có hãng ¿ ngợi mh 3 : ; By ye m2 “hố £ 2.

V,V,„v OC Khu vate Deng uan chau a, dese và một vai nơi kuáo bệnh dengue theo trou chế u tie ¬".x* — ey re = a gọi 12 benh đonguc xuat huyet hay Tees pi vat ooh Luye t. Theo thong xuất huyết ngày cảng ¢ ning nim win đẩy bệnh oot > a v a - fo. ` an Zarit: "&= ắ báo của mổ chức Y tề thế giếi Cú9 (T079), tử nữ ri Tje o tien Tiện có `. ~ › a - ‘ 757 ngvol 772 nezaci chat, c amu ‘ote Fis r mt Cae - , ~ hoe.

£ E ` enh va Clo ngwol ahet, o Thal dan co I3 ” age. i beni vi Tu,e = —__. „ chet, Senn dengue (uno efm dengue co dien wi 205 zaat huyet; ao tifa nudum virus Viscerephilus dengue Ashburn and Craig,lSG) « Ta ve ‘ A a af, ` x : + Xa + trung gian truyền benh chỉnh 1a muối Ac. < khúc cung co kiu nung truyén benh dengue nhy a:.

- 4 + 4 Viveeu ( Kasyrskyi va Tlotnikov, T9o45 Prexrvonuicwii va Tocolians, 7 rộ 3 Sdunop va Uaidavicn, IT;{5 veve. age +oäi mui ácdeä3 như ¿2,aogybEiy s2 i0 tuö „ ABOU gy ply truyển bệnh giún chỉ = bonh để lại đi chứng nịi Tàn ^ oa? vs es jem nav What vin i - oụnh eo tý lý o <> 3 = < (Basgioy T: nee qe lại nghiém tror x. n Muoi ¿ödeö ch vợ nhung 1Ì vat tron, GIAN TT“ SP sora 4 so. ie ‘ a, 4 mu cen la vat trung giáp truyén Ì ti, de.ulvopictus ld vet trung gian truyền lạnh oo 2d! chin ( Pluasseian gallinacewu, Tlcantueneriun, Pilophurae, ier }a tổ + : - 4 # $ + luri immitis, V.

CÔ = 120 loài virnuuö (hen ĐC. + - trayn bol muci,trong Có cô muối Acdoa ( ^* 2 “. x Có tho noi rằng muoi Acdegs lế wat ˆ V,o ` trong tham gia vao viec duy tri vd lan , a we, 2. - anu he muoi Culicidae noi chung,khu lie auci ẹ A vel Aad gy ly z1 ' wy Ve Vans ’ a POS yt U.

} : + rey: Liên aot hee 4 } sing t pi Taye bruycr bol 3 Tit he ° stung cô be do Tus 3 † Clits any Ss Vi. tr ~ « so oie it : g bat Ar S wrong po git, Ja ". ‘ace + wire a a of, 2 eH ae 3 ata’ > ahhh Bacay Tee Cad la nol SG Hg2Ð1 Bác boa den wt aly v0 ki yU Bảy bee he 7. TY CN CƠ, nữ ¡my năn gầa day vung phan bo cua benh sot xuat hu, | ¢ Cun ˆ a it! Ik ucrigg Chi ^ ˆ vì + a Tong va SỐ lớn, ˆ.

` h nhãn ngay cảng cao, rm * a ` + » 7 » w 2 ` - +. > Thành pho, vung 4 bỦng ven bien mã lan den cé@ vung ang nui. Vhes Bh wh gt pe RR or te ; : ằng dịch,bộ ý Đồ (T22); ở 1v n sắc VÀO ne d 2n bệnh (có ruyyời chết}, phất hiện ñiieu, “ot BO dự. vai tro dich tw: va bien pháp phóng tyư nuôi (0dGu Giá dap ue ge GIÁ HÒA ”.

v x ~ ~ ” giọng dich sot xuat huyot trong mot so trưởng _™ UN " got “ f2 TAng rong Ge co ~ es 2 £ ˆ 0 nhàng bien pha, sha Vo CO Hied Yun end ˆ ` = ~ , ~ x ~ “I is aA trong cone Lae phong chong benh sot xuat huyet va 2 wo benh x ea en a. 7 a ? " g thoi góp phi vào viec 3u tra cơ bái, tuiển >. = Coa a 7 x ”, * 3 > ofa toan dign a hades la mot yéu eau cap thict vi cé + neihia $2 ’ ¢ „*#* — r ` `- `. a a : ve ly li vã thục tien, xdvat phat tf yeu Gu ne, chung, bol Liền Hữnh ou tai luận an: MUỖI AEDES MBICEN (CUILICTDAE,DIPT%HA) O MIEN BAC VIỆT NAM (Thành phẩn loái phần bốysinh học,sinh thái bọc và vai trẻ truyễn bệnh cốt xuất huyết) mục *ich suu day: 3 - i taa thanh pldn loai ‘ tử La + + ˆ ˆ ~ v -_ dien Cựu dác quy luạt phản bọ và vat 7 os & E " TT.

Khu he muoi seces o mien Sac Viet nam. +, : 7 - š < + aot - ‘im hiew Tyc diem sinh hec,sinn thai ho da oc Lay a. + a a a „ ^ a * 7 - a 1uạt phat sinh phat trien,phan bo,bien dgng so lu'eng va vai 7 trayen bent be a 1 “ a ¬ z. ¬- - 8k : xuat huyết cua mot oo lodi muoi Aedes yoo tian ve co y inet a4 pram trong.

to tát ca ¿mi day lí "tiửioa lợp § - & z 2 ` TS - oe ws 2 ls tung bicn phá¿ Thông tru chu dong va cc niệu quá Cáo 20H10 nai 2222 icky ; 2 › ¬ ' _s hoom,gop phar bao ve suc khoe cho nhan dan, -T1— 1. LICH 5 NGHIÊN CỦU MUÔI A#DE5 Mudi fedes phan bo rong rei trến tuố giới và có tì vì a ¥ + + A ax oe i : * ‹ ftia dich te juan trong,cho nen da Moe nhieu tac gia neha Guu boven i „ % + - 7. x = 4 - sot % linh vực khác nhau như hính thải, giai phau, phan lowi,sinh hyc,sinn t Lee. sa - vs ` + di truyen hoc,vai tro trung gian truyén benn va các bien phòng ty, ˆ toe, on - s : ‘e Ở naieu nước trên the gici iho cong tac đi:ua tra ce van fa ius cu bu ie - ` ~- >.

` ^ ˆ aoe ° » " quản tam va tícua nanh tu’ lau,cho nen nhiéu cong triac ngnien re? soe , “ TỐ ~ a ~ ư muoi Culicidae,trong do co muoi Aedes da Troe cone Low Svony GO Tite + ws. ° a of, oo ˆ oe trỉnh nghiên c?u về khu he muối Aedes đăng chủ y 1d nieme cong trinn ve ude Khu he: ee ee Sàn ¬ ¬. bo es Ở Liên xö và ving Talaeartic cue Lonchadskyi (167); Stakeluer; (177). - Ở ciấu lự của Dyar (1228), ~ Ở chấu Phi cha Edwards (1.0); Lopkin (17/6);Mettirngly (TP 3 3o Meilon vá Hardy (T957), - Ở châu Úc vả Nan Thấi bính dương của Knight va bonart (164+) 3 Belkin (ToL), - 0 Dong va Nam chau £ cha Edwardes (1922); barraud (T©5/); luttiagly (1755); Bassio (1”58)ÿ Phủng Lan Chấu (1956); doáng (T077), Stone, Knight vd Starke (165°) đã hệ thông toán bộ các loái suối ~ „* A ~ xa.

x, : a ởa biet trên the gici,trong 46 muoi Aedes có váo Khoảng O50 lesi Điuoo vy ° a ca phan giong. ¥é mit sina hoc,sinh thai hoc,vai tra dich te của một số loái : ý x, ¬ AM SA. ~ a ws muoi Aedes pho bien va la vat trung gian truyen ni tng benh x2 lied nay hids a”. ^ ml sot vang,dengue,vien nao Nhat bạn 0,giun chi,viv.

Ở nhiễu n ốc cung da dvoe nghién ofu tương đối đẩy đủ, Not SỐ loải muối bedes duce lady ~ VÀ z › vs. ` 4o: tượng nghiên cứu của nhiễu tác gia là ¿@sasgypbi, Áe.pseudoscutellaris (Erunpt, 1+6; Tavlcvskyly¿ :. Smith, T° 03; Rudnick va Hammon, 1901 ; Unyer aol ˆ l vr h : “rong So nhme cong trinh ngmien ut. w oi ở trinh '! Acdes aegypti (,) the VI) quuha #1 { v ˆ ~ , ˆ : > gần Christophers (i0ue) sô noi dung rat phoug phú, spony coud trinh nny vic + ‹ pay tt ‘.

an ‘ đa vửa tong ket,vửa khai iat nhiéu tc dics gis ? * 7 , LCun mạc? #8, segypti nh * x - : .