Luận án Tiến sĩ: Quản lý trường Phổ thông Liên cấp trong Doanh nghiệp Tư nhân ở Việt Nam - Lê Mai Lan

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC -----˜&™----- LÊ MAI LAN QUẢN LÝ TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CẤP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC -----˜&™----- LÊ MAI LAN QUẢN LÝ TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CẤP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 91 40 114 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Thị Mỹ Lộc 2. Lê Thanh Bình HÀ NỘI - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu và số liệu trình bày trong luận án này chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Mai Lan ii LỜI CẢM ƠN Tôi bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc nhất tới Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thanh Bình, cùng tập thể các Thầy, Cô giáo Học viện Quản lý Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo về sự quan tâm, tận tình giúp đỡ, chỉ bảo, góp ý về những ý tưởng khoa học và những nhận xét rất quý báu đối với tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu để hoàn thành Luận án này. Tôi vô cùng cảm ơn sự nhiệt tình giúp đỡ của các Chuyên gia, các Nhà quản lý giáo dục ở các sở Giáo dục và Đào tạo, các trường Trung học phổ thông về sự đóng góp của họ cho sự thành công của Luận án này. Tôi muốn tỏ lời cảm ơn chân thành đối với những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp về sự giúp đỡ, hỗ trợ, tạo mọi điều kiện, cũng như sự động viên, khích lệ để tôi có thể hoàn thành Luận án. Hà nội, ngày tháng năm 2019 TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Mai Lan iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG.vii DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ.viii MỞ ĐẦU.

Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu đề tài. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Luận điểm bảo vệ.

Đóng góp mới và ý nghĩa của luận án. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Cấu trúc luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CẤP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN.

Tổng quan các nghiên cứu. Các nghiên cứu ở trong nước về nhà trường, quản lý nhà trường. Các nghiên cứu quốc tế về nhà trường, mô hình nhà trường. Các nghiên cứu về quản lý trường phổ thông ngoài công lập như một phương thức triển khai xã hội hóa sự nghiệp giáo dục.

Những vấn đề lý luận về nhà trường phổ thông và trường phổ thông liên cấp trong doanh nghiệp tư nhân. Khái niệm Nhà trường phổ thông, trường phổ thông liên cấp, đặc điểm trường phổ thông Việt Nam. Trường phổ thông liên cấp trong doanh nghiệp tư nhân. Những vấn đề lý luận quản lý trường phổ thông liên cấp trong doanh nghiệp tư nhân.

Khái niệm Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường. Quản lý trường PTLC trong doanh nghiệp tư nhân. Nội dung quản lý trường PTLC trong các doanh nghiệp tư nhân. Đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý mô hình trường PTLC hiệu quả trong các doanh nghiệp tư nhân.52 Kết luận chương 1.

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CẤP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN VIỆT NAM. Kinh nghiệm quốc tế về quản lý trường phổ thông, trường phổ thông tư thục trong nền kinh tế thị trường. Tổng quan chung. Các kinh nghiệm từ Mỹ.

Giới thiệu tổ chức khảo sát. Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát. Phương pháp tổ chức khảo sát.

Chọn đối tượng khảo sát. Tổ chức hoạt động khảo sát và phỏng vấn. Khái quát về các các doanh nghiệp tư nhân có trường PTLC và trường hợp Trường Phổ thông Liên cấp Vinschool. So sánh 3 trường PTLC Olympia, Đoàn thị Điểm Greenfield và Nguyễn Siêu.

Nghiên cứu trường hợp Hệ thống giáo dục phổ thông liên cấp Vinschool. Thực trạng quản lý trường PTLC Vinschool trong doanh nghiệp tư nhân. Kết quả khảo sát về các chỉ số. Thực trạng về các hoạt động lãnh đạo, quản lý ảnh hưởng đến phát triển nhà trường PTLC ở Việt Nam.102 Kết luận chương 2.

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CẤP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM. Nguyên tắc đề xuất giải pháp. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.

Nguyên tắc đảm bảo tính thiết thực và hiệu quả. Giải pháp quản lý trường phổ thông liên cấp trong các doanh nghiệp tư nhân. Giải pháp 1: Hoàn thiện các văn bản chỉ đạo về chủ trương, cơ chế chính sách xây dựng phát triển Trường Phổ thông liên cấp trong các doanh nghiệp tư nhân theo quan điểm phi lợi nhuận. Giải pháp 2: Hội đồng trường đổi mới tư duy và phương thức quản lý.

Giải pháp 3: Hội đồng trường và Hiệu trưởng chú trọng lãnh đạo và xây dựng chương trình giáo dục toàn diện. Giải pháp 4: Đổi mới nội dung, phương pháp tác động vào các chủ thể của quá trình quản lý trường PTLC. Giải pháp 5: Hội đồng trường cùng Hiệu trưởng phối hợp xây dựng hệ thống quản lý chất lượng giáo dục toàn diện trường Phổ thông liên cấp. Giải pháp 6: Nâng cao nhận thức và huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục phổ thông.

Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm giải pháp149 3. Nội dung, phương pháp và kết quả khảo nghiệm. Thử nghiệm một số giải pháp đã đề xuất triển khai. Mục đích thử nghiệm.

Nội dung thử nghiệm. Kết quả thực nghiệm.188 Kết luận chương 3.189 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.190 TÀI LIỆU THAM KHẢO.192 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.198 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBQL : Cán bộ quản lý CBNV : Cán bộ nhân viên CL : Chất lượng CTQL : Chủ thể quản lý CNH-HĐH : Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá CSVC : Cơ sở vật chất CSVC&TBDH : Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ĐH : Đại học GD : Giáo dục GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo GDPT : Giáo dục phổ thông GV : Giáo viên HĐQT : Hội đồng quản trị HQ : Hiệu quả HS : Học sinh HTGDQD : Hệ thống giáo dục quốc dân HSG : Học sinh giỏi KH&CN : Khoa học và công nghệ KT-XH : Kinh tế - Xã hội NCKH : Nghiên cứu khoa học PP : Phương pháp PTLC : Phổ thông liên cấp QL : Quản lý QLCL : Quản lý chất lượng SV : Sinh viên THPT : Trung học phổ thông XHHSNGD : Xã hội hóa sự nghiệp giáo dục vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Thực trạng về mục tiêu, sứ mạng và tầm nhìn nhà trường.2: Thực trạng về quản lý chương trình, chương trình giáo dục.3: Thực trạng về phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục.4: Thực trạng về môi trường giáo dục.5: Thực trạng về kết quả GD và đánh giá kết quả giáo dục.6: Thực trạng xây dựng bộ máy tổ chức và cơ chế hoạt động, đội ngũ giáo viên và học sinh.7: Thực trạng về quản lý cơ sở vật chất và thiết bị trường học.1: Thống kê kết quả khảo nghiệm về tính cấp thiết của các giải pháp đề xuất quản lý trường phổ thông liên cấp trong các doanh nghiệp tư nhân.2: Thống kê kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các giải pháp đề xuất quản lý trường phổ thông liên cấp trong các doanh nghiệp tư nhân.3: Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp.156 viii DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Hình 1.1: Mô hình quản lý dựa trên nhà trường và theo mục tiêu giáo dục toàn diện.2: Mô hình quản lý dựa trên nhà trường và theo mục tiêu giáo dục toàn diện.1: Mối quan hệ giữa các giải pháp quản lý trường phổ thông liên cấp.1: Đánh giá về mức đồ cấp thiết của các giải pháp đề xuất.2: Đánh giá về tính khả thi của các giải pháp đề xuất.3: Tương quan giữa sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp quản lý.2: Quy trình quản lý việc thực hiện chương trình dạy học.3: Quy trình tự quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên.4: Quy trình tự quản lý hoạt động học tập của học sinh. Lý do chọn đề tài Giáo dục là điều kiện không thể thiếu cho sự tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân và xã hội loài người. Như vậy giáo dục tồn tại cùng với sự tồn tại của xã hội loài người, là con đường đặc trưng cơ bản để loài người tồn tại và phát triển.

Giáo dục bắt nguồn từ đời sống xã hội, có bản chất xã hội và không thể tách rời đời sống xã hội. Giáo dục từ lâu đã trở thành một nhu cầu thiết yếu của xã hội loài người, là vấn đề trung tâm của đời sống xã hội vì nó quyết định tương lai của mỗi người, của đất nước và làm thức tỉnh tiềm năng sáng tạo trong mỗi người. Giáo dục còn là điều kiện tiên quyết để thực hiện nhân quyền, dân chủ, hợp tác, trí tuệ, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, là chìa khóa dẫn tới một cuộc sống tốt đẹp hơn, một thế giới hòa hợp hơn. Do đó, giáo dục phải là sự nghiệp của toàn dân.

Chỉ có sự tham gia của toàn xã hội làm công tác giáo dục thì mới đảm bảo cho giáo dục phát triển có chất lượng và hiệu quả cao. Hay nói một cách khác cần làm tốt công tác xã hội hoá sự nghiệp giáo dục thì mới huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn dân cùng tham gia làm giáo dục nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội về chất và lượng của giáo dục. Trong những năm qua, giáo dục và đào tạo đã đạt được nhiều thành tựu, tuy nhiên trong thực tế, giáo dục và đào tạo nước ta còn nhiều yếu kém bất cập cả về quy mô, cơ cấu, cả về chất lượng và hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của đất nước, do đó phải đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo [14]. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ “Giáo dục và Đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam.

Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư cho phát triển.