Luận án tiến sĩ: Quản lý thanh tra nội bộ trong trường đại học Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM NGUYỄN THỊ LÊ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRỰC THUỘC BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2020 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM NGUYỄN THỊ LÊ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRỰC THUỘC BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 9 14 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TRẦN THỊ THÁI HÀ 2. NGUYỄN VĂN QUANG HÀ NỘI - 2020 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trường đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu, các số liệu trong luận án là trung thực, chƣa đƣợc công bố trong bất cứ một công trình nào khác.

Hà Nội, tháng 10 năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Thị Lê luan an ii LỜI CẢM ƠN Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tác giả luận án xin bày tỏ lòng biết ơn đến tập thể cán bộ hƣớng dẫn khoa học: PGS. Trần Thị Thái Hà, PGS. Nguyễn Văn Quang đã tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Xin chân thành cảm ơn lãnh đạo Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, Phòng Quản lý khoa học, Đào tạo và Hợp tác quốc tế thuộc Viện, các thầy cô giáo, các nhà khoa học đã tạo điều kiện mọi mặt để tác giả hoàn thành luận án.

Xin trân trọng cảm ơn tới Lãnh đạo Bộ Giáo dục Đào tạo, Lãnh đạo Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Hiệu trƣởng và Trƣởng các Phòng/ Ban thanh tra nội bộ cùng các cán bộ, giảng viên, nhân viên, cộng tác viên thanh tra nội bộ các trƣờng đại học nơi nghiên cứu sinh tổ chức nghiên cứu đã tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, cung cấp số liệu, trả lời phỏng vấn và động viên tinh thần để tác giả thực hiện luận án. Xin chân thành cảm ơn quý Thầy giáo, Cô giáo, các nhà khoa học, gia đình, các bạn đồng nghiệp đã quan tâm giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu, cổ vũ và động viên tác giả hoàn thành luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 10 năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Thị Lê luan an iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BPQL : Biện pháp quản lý CBQL : Cán bộ quản lý GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo HĐTTNB : Hoạt động thanh tra nội bộ KSNB : Kiểm soát nội bộ Nxb : Nhà xuất bản PGS. : Phó Giáo sƣ, Tiến sĩ TTNB : Thanh tra nội bộ luan an iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iii DANH MỤC BẢNG SỐ. x DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ. xiii MỞ ĐẦU.

Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Giới hạn phạm vi nghiên cứu. Cách tiếp cận và phƣơng pháp nghiên cứu. Luận điểm cần bảo vệ.

Đóng góp mới của đề tài. Cấu trúc của luận án. 9 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ Ở CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.

Các nghiên cứu về hoạt động thanh tra và quản lý hoạt động thanh tra trong các cơ quan hành chính Nhà nƣớc. Các nghiên cứu về hoạt động thanh tra và quản lý hoạt động thanh tra trong trƣờng đại học. Nhận xét, đánh giá các công trình nghiên cứu đi trƣớc. Đổi mới giáo dục, đổi mới giáo dục đại học và yêu cầu đặt ra đối với hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học.

Đổi mới giáo dục. Đổi mới giáo dục đại học. Yêu cầu đặt ra đối với hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trong bối cảnh đối mới giáo dục đại học hiện nay. Hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học.

Khái niệm thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học. Vai trò thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học. Mục tiêu thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học. Nội dung thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học.

Các hình thức thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học. Các phƣơng pháp thanh tra nội bộ trong trƣờng đại học. Quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học. Khái niệm quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong trƣờng đại học.

Nội dung quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong trƣờng đại học. Chủ thể quản lý hoạt động TTNB trong trƣờng đại học. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học. Các yếu tố chủ quan.

Các yếu tố khách quan. Giới thiệu mô hình kiểm soát nội bộ theo khung COSO. 59 Kết luận chƣơng 1. 63 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRỰC THUỘC BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HIỆN NAY.

Khái quát về các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đƣợc đề tài khảo sát. Đại học Thái Nguyên. Trƣờng Đại học Hà Nội. Trƣờng Đại học Ngoại thƣơng.

Trƣờng Đại học Tây Bắc. Trƣờng Đại học Vinh. 68 luan an vi 2. Đại học Huế.

Trƣờng Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh. Trƣờng Đại học Đà Lạt. Trƣờng Đại học Tây Nguyên. Trƣờng Đại học Đồng Tháp.

Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát. Phƣơng pháp khảo sát.

Cách cho điểm và thang đánh giá. Địa bàn khảo sát và mẫu khảo sát. Thực trạng hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện nay. Nhận thức tầm quan trọng của hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thực trạng thực hiện các nội dung hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng thực hiện các hình thức thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng thực hiện các phƣơng pháp thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng các điều kiện, nguồn lực phục vụ hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Tổng hợp thực trạng hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thuận lợi, khó khăn khi thực hiện hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Mức độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. 94 luan an vii 2.

Thực trạng quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng lập kế hoạch hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng tổ chức hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng chỉ đạo hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thực trạng kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tổng hợp mức độ thực hiện quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thực trạng mức độ tác động của các yếu tố thuộc về bên trong trƣờng đại học.

Thực trạng mức độ tác động của các yếu tố thuộc về bên ngoài trƣờng đại học. Tổng hợp mức độ tác động của các yếu tố đến quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thành công và nguyên nhân.

Hạn chế và nguyên nhân. 115 Kết luận chƣơng 2. 117 Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA NỘI BỘ TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRỰC THUỘC BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HIỆN NAY. Định hƣớng đổi mới hoạt động TTNB trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

118 luan an viii 3. Định hƣớng đổi mới hoạt động thanh tra giáo dục ở nƣớc ta hiện nay. Định hƣớng đổi mới hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện nay. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, thứ bậc và toàn diện. Nguyên tắc đảm bảo tính phối hợp và phù hợp với đối tƣợng. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn.

Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi. Các biện pháp quản lý hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ, giảng viên, nhân viên nhà trƣờng về tầm quan trọng của hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Xây dựng kế hoạch hoạt động thanh tra nội bộ trong các trƣờng đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo .