Luận án TS Nguyễn An Hòa: Phát triển trưởng bộ môn GDĐH sư phạm đáp ứng đổi mới

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN AN HÒA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRƯỞNG BỘ MÔN TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2023 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN AN HÒA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRƯỞNG BỘ MÔN TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 9140114 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Thái Văn Thành THÁI NGUYÊN - 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận án này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Thái Nguyên, tháng 12 năm 2023 Tác giả Nguyễn An Hòa ii LỜI CẢM ƠN Với tình cảm trân trọng nhất, tác giả luận án xin bày tỏ lòng biết ơn đến PGS. Võ Văn Lộc và GS.

Thái Văn Thành - những người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tác giả hoàn thành luận án này. Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, quý thầy giáo, cô giáo trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong thời gian học tập, nghiên cứu, hoàn thành khóa học. Xin chân thành gửi lời cảm ơn đến lãnh đạo, thầy, cô các trường Đại học sư phạm Hà Nội, Đại học sư phạm Huế, Đại học sư phạm Vinh, Đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Sài Gòn, Đại học Đồng Tháp đã hỗ trợ tác giả khảo sát, lấy số liệu phục vụ cho luận án. Thái Nguyên, tháng 12 năm 2023 Tác giả Nguyễn An Hòa iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ.

Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Các luận điểm cần bảo vệ trong luận án.

Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRƯỞNG BỘ MÔN TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.

Các nghiên cứu về định hướng và yêu cầu phát triển cán bộ quản lý trường đại học. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Những vấn đề đặt ra trong luận án. Các khái niệm cơ bản của đề tài.

Trưởng bộ môn và đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên đáp ứng đổi mới giáo dục. Đổi mới giáo dục, đáp ứng đổi mới giáo dục và những yêu cầu đặt ra cho đội ngũ trưởng bộ môn.

Đặc trưng lao động của trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Mô hình nhân cách trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên37 1. Khung năng lực của đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên.

Sự cần thiết phải phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Định hướng phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Nội dung phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Chủ thể quản lý phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. 64 Kết luận chương 1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRƯỞNG BỘ MÔN TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Khái quát về đào tạo đại học sư phạm ở Việt Nam.

Lịch sử phát triển các cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên ở Việt Nam. Hệ thống các cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên ở Việt Nam hiện nay 72 2. Thực trạng hoạt động của cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Khái quát về điều tra thực trạng.

Mục đích điều tra. Nội dung điều tra. Đối tượng, số lượng và địa bàn điều tra. Phương pháp điều tra và các thang đánh giá.

Thực trạng đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Về cơ cấu đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên 80 2. Phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống. Năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ trưởng bộ môn.

Năng lực quản lý bộ môn của đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Năng lực lãnh đạo bộ môn. Năng lực hoạt động xã hội và hợp tác quốc tế của đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Tổng hợp điểm trung bình các phẩm chất, năng lực đội ngũ trưởng bộ môn116 2.

Thực trạng phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Thực trạng hoạt động tăng cường nhận thức của cán bộ quản lý và giảng viên về phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên 119 2. Thực trạng công tác quy hoạch, phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Thực trạng hoạt động bổ nhiệm, miễn nhiệm và sử dụng trưởng bộ môn.

Thực trạng hoạt động đào tạo, bồi dưỡng trưởng hộ môn. Thực trạng công tác đánh giá, kỷ luật trưởng bộ môn. Thực trạng các chính sách khuyến khích, đãi ngộ, xây dựng môi trường và tạo động lực làm việc cho đội ngũ trưởng hộ môn. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên.

Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Mặt hạn chế, thiếu sót .132 Kết luận chương 2. 137GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ TRƯỞNG BỘ MÔN TRONG CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN 137ĐÁP ỨNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Nguyên tắc đề xuất giải pháp.

Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả.

Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi. Giải pháp phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Giải pháp 1: Tổ chức xây dựng tiêu chuẩn làm căn cứ để phát triển đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Giải pháp 2: Lập quy hoạch đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên.

Giải pháp 3: Quản lý xây dựng cơ chế bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Giải pháp 4: Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực quản lý, lãnh đạo cho đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Giải pháp 5: Tạo động lực làm việc để phát huy vai trò của đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất.

Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát. Phương pháp khảo sát. Đối tượng khảo sát.

Kết quả khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất 169 3. Tổ chức thử nghiệm. Mục đích thử nghiệm. Giả thuyết thử nghiệm.

Nội dung, đối tượng và thời gian thử nghiệm. Tiêu chuẩn và thang đánh giá thử nghiệm. Phân tích kết quả thử nghiệm .174 Kết luận chương 3 .179 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .181 TÀI LIỆU THAM KHẢO .187 vii DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT BD : Bồi dưỡng BM : Bộ môn CBQL : Cán bộ quản lý CNH, HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐBCL : Đảm bảo chất lượng ĐH - CĐ : Đại học - Cao đẳng ĐHSP : Đại học sư phạm ĐT : Đào tạo GD : Giáo dục GDĐH : Giáo dục đại học GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo GV : Giáo viên LĐ : Lãnh đạo NCKH : Nghiên cứu khoa học QL : Quản lý QLGD : Quản lý giáo dục QLHC : Quản lý hành chính SV : Sinh viên TBM : Trưởng bộ môn viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Khung năng lực của đội ngũ trưởng bộ môn trong cơ sở GDĐH đào tạo GV.

Thống kê mẫu khảo sát. Thang đánh giá thực trạng và thực trạng phát triển đội ngũ TBM. Thang đánh giá thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ TBM. Tổng hợp số liệu khảo sát về trình độ lý luận chính trị, ngoại ngữ, tin học.

Tổng hợp số liệu khảo sát về độ tuổi, giới tính của đội ngũ trưởng bộ môn. Tổng hợp số liệu các tiêu chí về chấp hành chủ trương chính sách. Tổng hợp số liệu các tiêu chí về lòng yêu nghề, tận tụy với nghề. Tổng hợp số liệu các tiêu chí về tinh thần trách nhiệm.

Tổng hợp số liệu các tiêu chí về ý thức tự học, tự bồi dưỡng. Tổng hợp số liệu khảo sát các tiêu chí về hiểu biết chương trình ĐT, BD. Tổng hợp số liệu các tiêu chí về trình độ chuyên môn. Tổng hợp số liệu khảo sát các tiêu chí về nghiệp vụ sư phạm .