Luận án quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ ở đại học quốc gia thành phố hồ c

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM CAO THỊ CHÂU THỦY QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ Ở ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI, 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM CAO THỊ CHÂU THỦY QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ Ở ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành : QUẢN LÍ GIÁO DỤC Mã số : 62 14 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: - GS. Nguyễn Hữu Châu - PGS. Vương Thanh Hương HÀ NỘI, 2016 Lời cảm ơn Có được sự trưởng thành hơn trong hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học từ việc hoàn thành luận án này, tôi xin bày tỏ lời tri ân sâu sắc đến: Lãnh đạo Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng, Thầy, Cô, cán bộ hỗ trợ hoạt động đào tạo - những người đã tổ chức đào tạo, truyền thụ, chia sẻ những tri thức khoa học và các kinh nghiệm quý báu cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin cảm ơn tới giảng viên, cán bộ viên chức khoa Giáo dục trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG TP.

Hồ Chí Minh, cùng với gia đình, người thân và các học viên nghiên cứu sinh khóa 2012 chuyên ngành Quản lí giáo dục đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ, cũng như động viên tinh thần giúp tôi thêm động lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, nghiên cứu. Đặc biệt, tôi bày tỏ lòng kính trọng và sự biết ơn sâu sắc đến GS. Nguyễn Hữu Châu và PGS. Vương Thanh Hương - người Thầy, Cô có tâm sáng của nhà khoa học, nhà giáo đã hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu; Qua đó tôi học được tinh thần làm việc khoa học và có được sự vững vàng hơn trong nghề giáo.

Xin chân thành cảm ơn! Tác giả luận án Cao Thị Châu Thủy 1 Lời cam đoan Tôi xin cam đoan đề tài luận án tiến sĩ “Quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ ở Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của GS. Nguyễn Hữu Châu và PGS. Vương Thanh Hương. Những thông tin trích dẫn được ghi rõ nguồn gốc cụ thể, các kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những gì đã cam đoan ở trên. Tác giả luận án Cao Thị Châu Thủy 2 MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.

Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.

Phạm vi về đối tượng nghiên cứu và khảo sát. Giới hạn nội dung nghiên cứu. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU.

NHỮNG LUẬN ĐIỂM BẢO VỆ. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Cách tiếp cận cơ bản để tiến hành nghiên cứu. Tiếp cận hệ thống.

Tiếp cận lịch sử/logic. Tiếp cận so sánh. Các phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm giáo dục. Phương pháp chuyên gia.

Phương pháp xử lý thông tin. NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN. CẤU TRÚC LUẬN ÁN. 17 3 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Quản lí quá trình đào tạo. Khái niệm quản lí. Quản lí giáo dục và đặc trưng của quản lí giáo dục.

Quá trình đào tạo. Quản lí quá trình đào tạo đại học. Đào tạo theo tín chỉ. Khái niệm tín chỉ.

Khái niệm hệ thống tín chỉ, học chế tín chỉ và đào tạo theo tín chỉ. Đặc điểm của đào tạo theo tín chỉ. Ưu điểm của đào tạo theo tín chỉ. Thách thức của đào tạo theo tín chỉ.

Quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ. Vận dụng phương thức quản lí trách nhiệm, nhiệm vụ chủ thể. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ. Quản lí các khía cạnh của quá trình đào tạo theo tín chỉ.54 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

75 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ. Kinh nghiệm thực tiễn về quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ. Quản lí hoạt động tổ chức quá trình đào tạo theo tín chỉ. Quản lí thực hiện chương trình đào tạo theo tín chỉ.

Quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá học tập theo tín chỉ. Khái quát về đào tạo theo tín chỉ ở ĐHQG - HCM. Phương pháp nghiên cứu thực trạng quản lí quá trình đào tạo theo TC ở ĐHQG - HCM. Mục tiêu nghiên cứu thực trạng.

Nội dung nghiên cứu thực trạng. Phương pháp khảo sát thực trạng. Phương pháp đánh giá thực trạng. Kết quả nghiên cứu thực trạng quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ ở ĐHQG - HCM.

Thực trạng quản lí tổ chức quá trình đào tạo theo tín chỉ. Thực trạng quản lí thực hiện chương trình đào tạo theo tín chỉ. Thực trạng quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá học tập theo tín chỉ. Đánh giá thực trạng và kết luận từ nghiên cứu thực trạng.

Nhiệm vụ, công việc các chủ thể thực hiện được. Nhiệm vụ, công việc các chủ thể thực hiện còn hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế.118 Kết luận chương 2.119 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ Ở ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Định hướng phát triển đào tạo của ĐHQG - HCM.

Các nguyên tắc cơ bản đề xuất giải pháp. Các giải pháp quản lí quá trình đào tạo theo tín chỉ ở ĐHQG - HCM 125 3. Xây dựng khung tham chiếu và cách thức sử dụng. Xây dựng và phát triển đội ngũ cố vấn, tư vấn.

Cải tiến hoạt động quản lí hệ thống thông tin văn bản.Quản lí hiệu quả các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Cải tiến quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá quá trình học tập. Xây dựng, phát huy hoạt động phối hợp giữa các chủ thể, cấp quản lí trong nhà trường và hệ thống các trường. Mối quan hệ giữa các giải pháp.

Khảo sát về mức độ cấp thiết và mức độ khả thi của các giải pháp. Khảo sát mức độ cấp thiết của các giải pháp. Khảo sát mức độ khả thi của các giải pháp. Sự tương quan giữa mức độ cấp thiết và khả thi của các giải pháp.

Kiểm chứng điều kiện khả thi của giải pháp 2 - “Xây dựng và phát triển đội ngũ cố vấn, tư vấn đáp ứng yêu cầu đào tạo theo tín chỉ”.159 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.163 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Đối với Bộ giáo dục và Đào tạo. Đối Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh. Đối với các trường thành viên thuộc ĐHQG - HCM.

Đối với cấp cán bộ quản lí cấp khoa và giảng viên.168 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU.170 TÀI LIỆU THAM KHẢO.182 6 DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1: Cơ cấu trình độ, thâm niên của giảng viên.2: Ý kiến của SV về tổ chức kế hoạch giảng dạy.3: Các hạn chế trong chuyển tiếp tín chỉ.4: Tần xuất GV thực hiện các nhiệm vụ.5: Đánh giá của SV về tần xuất thực hiện nhiệm vụ của GV.6: Nhiệm vụ của trường và khoa đối với giảng dạy.7: Trách nhiệm NT, khoa trong hoạt động TV ngoài giờ lên lớp.8: Tần xuất SV thực hiện các nhiệm vụ học tập.9: Những khó khăn SV thường gặp trong học tập.10: Tần xuất GV thực hiện nhiệm vụ KTĐG quá trình học tập.11: Ý kiến của SV về tần xuất thực hiện KTĐG quá trình.12: Hoạt động của nhà trường và Khoa đối với việc KTĐG.13: Hoạt động của phòng KT&ĐBCL đối với KTĐG.1: Kết quả khảo sát mức độ cấp thiết của các giải pháp quản lí.2: Kết quả khảo sát mức độ khả thi của các giải pháp quản lí.3: Tương quan giữa mức độ cấp thiết và khả thi của các giải pháp.4: Thứ tự ưu tiên triển khai các giải pháp.158 7 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Trang Hình 1.1: Mô hình tổng thể quản lí quá trình đào tạo.2: Nhóm nhiệm vụ công việc quá trình đào tạo.1: Thành phần của đối tượng khảo sát.2: Phân bố SV khảo sát theo năm học.3: Phân bố mẫu đối tượng giảng viên trong các trường.4: Phân bố mẫu đối tượng sinh viên trong các trường.5: Tần xuất GV triển khai các hình thức tổ chức dạy học.6: SV đánh giá tần xuất triển khai các hình thức tổ chức dạy học.7: Tần xuất GV triển khai các PP dạy học.8: Sinh viên đánh giá tần xuất triển khai các PP dạy học.9: SV đánh giá mức độ thực hiện các hình thức tổ chức dạy học.10: SV đánh giá mức độ thực hiện PP dạy học.11: Tần xuất thực hiện các hoạt động ngoài giờ lên lớp.12: Cách thức tìm hiểu học tập theo TC của SV.13: Hình thức kiểm tra đánh giá quá trình học tập.115 8 DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Viết đầy đủ BGH : Ban giám hiệu BCN : Ban chủ nhiệm CNH-HĐH : Công nghiệp hóa - hiện đại hóa CSVC : Cơ sở vật chất CV : Cố vấn CVHT : Cố vấn học tập ĐH : Đại học ĐHQG - HCM : Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh ĐT : Đào tạo GD : Giáo dục GDĐH : Giáo dục đại học GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo GV : Giảng viên HCM : Hồ Chí Minh KTĐG : Kiểm tra đánh giá KTL : Kinh Tế Luật KHTN : Khoa Học Tự Nhiên KHXH&NV : Khoa học Xã hội và Nhân văn NT : Nhà trường PP : Phương pháp QL : Quản lí QLGD : Quản lí giáo dục SV : Sinh viên TC : Tín chỉ TV : Tư vấn 9 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và Việt Nam đang phát triển theo xu hướng nền kinh tế tri thức chiếm tỷ lệ cao, có thể nói vai trò của giáo dục ngày càng trở nên quan trọng. Mục tiêu của GD ĐH Việt Nam là đào tạo người học trở thành một lực lượng lao động có phẩm chất chính trị, đạo đức, có kiến thức và năng lực thực hành tương xứng với trình độ đào tạo để phục vụ cho xã hội.