Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục quản lý đội ngũ giảng viên dựa vào năng lực ở t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ­­­­­˜˜˜­­­­­ VŨ TIẾN DŨNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DỰA VÀO NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA NGHỆ THUẬT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC 2 HÀ NỘI ­ 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ­­­­­˜˜˜­­­­­ VŨ TIẾN DŨNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN DỰA VÀO NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA NGHỆ THUẬT Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 9 14 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC 2 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thành Vinh PGS.TS Đặng Thành Hưng HÀ NỘI ­ 2021 4 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận án “Quản lý đội ngũ giảng viên dựa vào năng lực ở Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi, được thực hiện nghiêm túc dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thành Vinh và PGS. Đặng Thành Hưng. Các tài liệu, số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu luận án này có những sai sót, vi phạm pháp luật và Qui chế đào tạo trình độ tiến sĩ. Tác giả luận án VŨ TIẾN DŨNG 5 LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục, lãnh đạo Phòng Đào tạo sau đại học và Khoa Quản lý giáo dục cùng toàn thể quý thầy cô đã tham gia giảng dạy, hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến hai Thầy hướng dẫn luận án, PGS. Nguyễn Thành Vinh và PGS.

Đặng Thành Hưng, những chuyên gia đã luôn theo sát, tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Tôi trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, quí thầy cô, cán bộ, giảng viên và sinh viên các trường: Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội; Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Tây Bắc; Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đà Nẵng và Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật thành phố Hồ Chí Minh đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong công tác điều tra, khảo sát và thực hiện luận án. Tôi chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn hữu, gia đình đã khích lệ và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành nhiệm vụ học tập và nghiên cứu luận án của mình. Tác giả luận án VŨ TIẾN DŨNG 6 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ CBQL : Cán bộ quản lý CĐ : Cao đẳng ĐH : Đại học ĐNGV : Đội ngũ giảng viên GDĐH : Giáo dục đại học GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo GDNN : Giáo dục nghề nghiệp GV : Giảng viên HSSV : Học sinh sinh viên LĐTB&XH : Lao động Thương binh và Xã hội NCKH : Nghiên cứu khoa học NSƯT : Nghệ sĩ ưu tú NSND : Nghệ sĩ nhân dân QLGD : Quản lý giáo dục SV : Sinh viên ThS : Thạc sĩ TS : Tiến sĩ TC : Trung cấp UBND : Ủy ban nhân dân VHNT&DL : Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch VHTT&DL : Văn hóa Thể thao và Du lịch VHNT : Văn hóa nghệ thuật XHH : Xã hội hóa 7 MỤC LỤC 8 DANH MỤC BẢNG 9 DANH MỤC HÌNH 10 MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn đề tài Đổi mới quản lý giáo dục đại học (GDĐH) là một trong những nội dung và giải pháp của lộ trình đổi mới GDĐH Việt Nam giai đoạn 2006­ 2020. Theo đó, quản lý GDĐH theo hướng tăng quyền tự chủ, nâng cao trách nhiệm xã hội và thúc đẩy năng lực cạnh tranh của từng trường đại học (ĐH) cũng như toàn bộ hệ thống; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước về giáo dục, đồng thời đổi mới quản lý ở cấp trường theo hướng: Trường ĐH được quyền tự chủ về đào tạo, nghiên cứu khoa học (NCKH), tổ chức, nhân sự, tài chính, hợp tác quốc tế; tập trung phần lớn thẩm quyền ra quyết định cho cấp trường nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội của trường ĐH. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 711/QĐ­TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển giáo dục 2011­2020” (2012) [27]; Nghị quyết số 14/2005/NQ­CP về “Đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học ở Việt Nam giai đoạn 2006­2020” (2005) [29], trong đó Bộ Giáo dục và đào tạo chủ trì xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể theo các giai đoạn của kế hoạch phát triển kinh tế để thực hiện các đề án chi tiết đổi mới GDĐH. Những đổi mới này nhằm khắc phục những hạn chế trong quản lý GDĐH theo cơ chế tập trung, bao cấp trước đây.

Cơ chế quản lý tập trung, bao cấp một thời gian dài ở nước ta khiến các trường ĐH, cao đẳng (CĐ) hiện nay vẫn chịu ảnh hưởng của quản lý hành chính nhân sự trong mọi hoạt động quản lý, điều hành nhà trường. Yêu cầu về đổi mới quản lý GDĐH hiện nay tất yếu sẽ đặt ra yêu cầu phải đổi mới quản lý đội ngũ giảng viên (ĐNGV) ở các cơ sở GDĐH, trong đó có các trường CĐ. Nghiên cứu để chuyển quản lý ĐNGV từ quản lý hành chính nhân sự sang quản lý nguồn nhân lực, quản lý dựa vào năng 11 lực là nhiệm vụ trọng tâm của các trường đại học, CĐ Việt Nam. Các công trình nghiên cứu của Cao Danh Chính (2012) [21]; Nguyễn Thế Dân (2016) [35]; Nguyễn Hữu Dũng (2001) [38]; Nguyễn Ngọc Hùng (2006) [66]; Đặng Thành Hưng (2012) [69], (2014) [72]; Nguy ễn Bách Thắng (2015) [93].

đã nêu những vấn đề lí luận và thực tiễn về quản lý, phát triển ĐNGV trong bối cảnh hiện nay. Quá trình quản lý ĐNGV theo hướ ng tiếp cận năng lực ở nướ c ta đã tích lũy đượ c nhiều kinh nghiệm th ực tiễn và khái quát đượ c những vấn đề lý luận quan trọng. Các công trình nghiên cứu theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực, tiếp cận quản lý dựa vào năng lực trong giáo dục và nhà trườ ng đã bắt đầu đượ c xem xét ở Việt Nam nhưng thực sự ch ưa được nghiên cứu sâu sắc. Hoạt động văn hóa, nghệ thuật luôn là lĩnh vực được Đảng, Nhà nước và xã hội ta quan tâm.

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9 Ban chấp hành trung ương Đảng Khóa XI về Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước đã xác định: “Xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ văn hóa. Coi trọng quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý văn hóa, cán bộ làm công tác khoa học, chuyên gia đầu ngành, cán bộ ở cơ sở. Quan tâm xây dựng các trường Văn hóa, Nghệ thuật, tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng và quy mô đào tạo. Hình thành một số cơ sở đào tạo đại học, trên đại học trọng điểm, đạt chuẩn khu vực và quốc tế” (2014) [44].

Những nhiệm vụ trên đòi hỏi cao đối với hoạt động đào tạo và quản lý các cơ sở đào tạo văn hóa nghệ thuật (VHNT), trong đó có quản lý ĐNGV các trường VHNT. Vấn đề bức xúc đặt ra cho công tác đào tạo của ngành VHNT là phải kết hợp quản lý ĐNGV với tập trung giải quyết nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo số lượng giảng viên (GV) thay thế số hao hụt tự nhiên hàng năm và bổ sung ĐNGV có trình độ ngày 12 càng cao để đáp ứng với tình hình mới. Trong khi đó, ĐNGV là lực lượng chủ công trong lĩnh vực này còn những tồn tại, hạn chế: Số lượng GV trong các trường ĐH, cao đẳng VHNT hiện nay còn thiếu rất nhiều; chưa cân đối về độ tuổi, ngành nghề; trình độ, học hàm, học vị còn thấp so với mặt bằng chung của các trường đại học, CĐ công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; một bộ phận GV còn hạn chế về kiến thức và kỹ năng hoạt động thực tiễn nghề nghiệp, đặc biệt là về nghiệp vụ sư phạm. Những tồn tại này ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng đào tạo của cać cơ sở đao ̀ taọ nhân lực VHNT.

Quản lý ĐNGV trong các Trường Cao đẳng VHNT hiện nay nhìn chung vẫn theo chế độ quản lý hành chính tập trung, bao cấp cuả đât́ nươc. ́ Bối cảnh đổi mới quản lý giáo dục (QLGD) ĐH hiện nay đặt ra cać yêu cầu phải đổi mới quản lý ĐNGV để đap ́ ưng ́ phù hợp với mục tiêu, yêu câù của giai đoạn đổi mới và hội nhập quốc tế. Đã có một số công trình nghiên cứu (luận án, đề tài) được thực hiện theo những tiếp cận mới như quản lý đào tạo theo tiếp cận chất lượng tổng thể, quản lý đào tạo hay quản lý ĐNGV theo tiếp cận chuẩn hóa, quản lý chương trình đào tạo theo tiếp cận đảm bảo chất lượng, quản lý chất lượng nhà trường theo tiếp cận ISO, quản lý nhà trường theo tiếp cận văn hóa tổ chức. Song còn thiếu các 13 công trình nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về quản lý ĐNGV dựa vào năng lực ở các Trường Cao đẳng VHNT.

Với các lí do trên, đề tài: “Quản lý đội ngũ giảng viên dựa vào năng lực ở Trường Cao đẳng Văn hoá Nghệ thuật" được lựa chọn để nghiên cứu luận án tiến sĩ QLGD nhằm góp phần làm sáng tỏ quan niệm khoa học và cách thức quản lý ĐNGV dựa vào năng lực trong giáo dục nói chung và các Trường Cao đẳng VHNT nói riêng. Mục đích nghiên cứu Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quản lý ĐNGV dựa vào năng lực, tổ chức đánh giá thực trạng quản lý ĐNGV dựa vào năng lực ở một số Trường Cao đẳng VHNT, đề xuất biện pháp quản lý ĐNGV dựa vào năng lực ở Trường Cao đẳng VHNT nhằm nâng cao mức độ đáp ứng của ĐNGV với yêu cầu ngày càng cao trong việc chu ẩn b ị ngu ồn nhân lực chất lượng cao cho ngành VHNT. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật 3.

Đối tượng nghiên cứu Quản lý đội ngũ giảng viên ở Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật dựa vào năng lực. Giả thuyết khoa học Trong những năm qua, các Trường Cao đẳng VHNT đã quan tâm phát triển ĐNGV. Nhưng đứng trước yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ và nâng cao chất lượng đào tạo thì ĐNGV các Trường Cao đẳng VHNT còn bộc lộ nhiều bất cập.