Luận án tiến sĩ nghiên cứu cải tiến tính chịu ngập của giống lúa as996 bằng chỉ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM  DOÃN THỊ HƯƠNG GIANG NGHIÊN CỨU CẢI TIẾN TÍNH CHỊU NGẬP CỦA GIỐNG LÚA AS996 BẰNG CHỈ THỊ PHÂN TỬ LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI - 2022 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM  DOÃN THỊ HƯƠNG GIANG NGHIÊN CỨU CẢI TIẾN TÍNH CHỊU NGẬP CỦA GIỐNG LÚA AS996 BẰNG CHỈ THỊ PHÂN TỬ Chuyên ngành : Di truyền và Chọn giống cây trồng Mã số : 96.111 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1.TS Lê Huy Hàm 2. Lưu Minh Cúc HÀ NỘI - 2022 luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Toàn bộ số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực và chưa từng được sử dụng để công bố trong các công trình nghiên cứu để nhận học vị, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày.

năm 2022 Tác giả luận án Doãn Thị Hương Giang i luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS. Lê Huy Hàm (Nguyên Viện trưởng - Viện Di truyền Nông nghiệp), PGS. Lưu Minh Cúc (Trưởng Phòng Giám định Sinh vật và Sản phẩm Biến đổi gen - Viện Di truyền Nông nghiệp) đã tận tình, hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, tập thể Lãnh đạo và Cán bộ Ban đào tạo Sau Đại học đã tạo mọi điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Tôi xin chân thành cảm ơn Tập thể cán bộ Bộ môn Sinh học Phân tử, Phòng Giám định Sinh vật và Sản phẩm Biến đổi gen (Viện Di truyền Nông nghiệp) và Bộ môn Chọn tạo Giống lúa (Viện Lúa Đồng bằng Sông Cửu Long) – những nơi tôi thực hiện các nội dung chính trong đề tài luận án, đã giúp đỡ tôi và đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. Hoàn thành luận án còn có sự động viên, khuyến khích giúp đỡ của các bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Tất cả những sự giúp đỡ và tình cảm quý báu này là nguồn động lực lớn giúp tôi hoàn thành công trình nghiên cứu. Mặc dù bản thân đã cố gắng hoàn thành luận án trong phạm vi và khả năng cho phép nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót.

Kính mong nhận được sự cảm thông và tận tình chỉ bảo của quý Thầy Cô và các bạn. Tôi xin chân thành cảm ơn. Hà Nội, ngày. năm 2022 Tác giả luận án Doãn Thị Hương Giang ii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung…………………………………………………………………. Mục tiêu cụ thể………………………………………………………….

Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học…………………………………………………………………3 4. Ý nghĩa thực tiễn…………………………………………………………………4 5.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………. Phạm vi nghiên cứu………………………………………………………………4 Chương 1. 5 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI.

ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP. Ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp trên thế giới……………………………………………………………………………. Ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam………………. Ảnh hưởng của ngập lụt đến sản xuất lúa gạo ở Việt Nam………………….

NGHIÊN CỨU CƠ CHẾ TÍNH CHỊU NGẬP CỦA CÂY LÚA. Một số đặc điểm hình thái, sinh lý, hóa sinh và giải phẫu liên quan đến tính chịu ngập của cây lúa…………………………………………………. Đặc điểm về hình thái. Đặc điểm về sinh lý, sinh hóa.

Đặc điểm về giải phẫu. Cơ chế di truyền ở các giai đoạn ngập………………………………………. Ngập hoàn toàn (ngập lũ). Ngập úng trung bình.

Ngập úng sâu. Ngập xen kẽ. PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG BẰNG CHỈ THỊ PHÂN TỬ KẾT HỢP LAI TRỞ LẠI (MABC) VÀ ỨNG DỤNG TRONG CHỌN GIỐNG CÂY TRỒNG. Chỉ thị phân tử (CTPT)……………………………………………………….

Phương pháp chọn giống MABC……………………………………………. Ứng dụng CTPT trong chọn tạo giống cây trồng trên thế giới…………………………………………………………………………….31 iii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat 1. Ứng dụng CTPT trong chọn tạo giống cây trồng ở Việt Nam…………………………………………………………………………. NHỮNG NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG CHỈ THỊ PHÂN TỬ TRONG CHỌN TẠO GIỐNG LÚA CHỊU NGẬP.

Những nghiên cứu ứng dụng CTPT trong chọn tạo giống chịu ngập trên thế giới………………………………………………………………………. Những nghiên cứu ứng dụng CTPT trong chọn tạo giống lúa chịu ngập ở Việt Nam……………………………………………………………………. KẾT LUẬN RÚT RA TỪ PHẦN TỔNG QUAN. 41 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. Vật liệu khởi đầu………………………………………………………. Các vật liệu khác……………………………………………………. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đánh giá nguồn vật liệu khởi đầu phục vụ công tác cải tiến giống lúa chịu ngập……………………………………………………………………. Đánh giá nguồn vật liệu.

Đánh giá vật liệu bố mẹ trong chọn tạo giống lúa chịu ngập. Đánh giá xác định CTPT trên 12 nhiễm sắc thể cho đa hình giữa hai giống IR64-Sub1 và AS996 làm bố mẹ trong quần thể lai. Lai tạo và chọn lọc các cá thể con lai mang locut gen chịu ngập Sub1 và mang nền di truyền giống nhận gen AS996 bằng phương pháp chỉ thị phân tử và lai trở lại (MABC)……………………………………………………………………………. Phương pháp lai hữu tính, lai trở lại.

Chọn lọc các cá thể con lai mang locut gen chịu ngập Sub1 và mang nền di truyền giống nhận gen AS996 bằng chỉ thị phân tử SSR. Đánh giá khả năng chịu ngập, đặc điểm nông sinh học và tiềm năng năng suất của một số dòng/giống lúa triển vọng trong các thế hệ chọn giống………………………………………………………………………………. Đánh giá khả năng chịu ngập của một số dòng/giống lúa trong thế hệ chọn giống BC3F3. Đánh giá một số đặc điểm nông sinh học và tiềm năng năng suất của một số dòng/giống lúa triển vọng từ thế hệ BC3F3 đến BC3F5.

Đánh giá tính chịu ngập, so sánh các giống lúa trong điều kiện thường và điều kiện ngập. 52 iv luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat 2. Khảo nghiệm sản xuất và khảo nghiệm tác giả của giống OM351 (AS996- Sub1)………………………………………………………………………………. Khảo nghiệm sản xuất trong hệ thống khảo kiểm nghiệm giống sản phẩm cây trồng quốc gia.

Khảo nghiệm tác giả giống lúa OM351. Phương pháp phân tích số liệu………………………………………. Tóm tắt quá trình chọn tạo giống lúa AS996 chịu ngập (OM351)……………………………………………………………………………. 60 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

ĐÁNH GIÁ NGUỒN VẬT LIỆU, CHỌN GIỐNG LÀM BỐ MẸ VÀ XÁC ĐỊNH CHỈ THỊ PHÂN TỬ ĐA HÌNH TRÊN 12 NHIỄM SẮC THỂ. Đánh giá nguồn vật liệu, chọn giống làm bố mẹ trong lai tạo quần thể……………………………………………………………………………………60 3. Đánh giá nguồn vật liệu. Kết quả đánh giá vật liệu bố mẹ trong chọn tạo giống lúa mang QTL Sub1………………………………………………………………………………64 3.

Kết quả xác định CTPT trên 12 nhiễm sắc thể cho đa hình giữa hai giống IR64- Sub1 và AS996 làm bố mẹ trong quần thể lai………………………………………. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH KIỂU GEN, CHỌN LỌC CÁ THỂ MANG LOCUT GEN SUB1 CHỊU NGẬP VÀ MANG NỀN DI TRUYỀN GIỐNG AS996 Ở CÁC THẾ HỆ LAI TRỞ LẠI. Kết quả phân tích kiểu gen và chọn lọc cá thể mang locut gen chịu ngập Sub1 và nền di truyền giống AS996 trong thế hệ F1 và quần thể BC1F1…………………. Kết quả chọn lọc cá thể mang locut gen Sub1 chịu ngập và nền di truyền giống AS996 trong quần thể BC2F1……………………………………………………….

Kết quả chọn lọc cá thể mang locut gen Sub1 chịu ngập và nền di truyền giống AS996 trong quần thể BC3F1…………………………………………. Kết quả chọn lọc cá thể mang locut gen Sub1 chịu ngập đồng hợp tử………. KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG CHỊU NGẬP, ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ NĂNG SUẤT CỦA MỘT SỐ DÒNG/ GIỐNG LÚA TRONG CÁC THẾ HỆ CHỌN GIỐNG. Kết quả đánh giá khả năng chịu ngập của một số dòng/giống lúa trong thế hệ chọn giống BC3F3…………………………………………………….

Đánh giá đặc điểm nông sinh học và tiềm năng năng suất của một số dòng/giống lúa trong các thế hệ chọn giống……………. Kết quả đánh giá tính chịu ngập và so sánh giống lúa AS996-Sub1 với giống AS996 trong điều kiện bình thường và điều kiện ngập nhân tạo………………….106 v luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat 3. KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM SẢN XUẤT VÀ KHẢO NGHIỆM TÁC GIẢ CỦA GIỐNG OM351. Kết quả khảo nghiệm giống OM351 trong hệ thống khảo nghiệm quốc gia phía Nam………………………………………………………………………….

Kết quả khảo nghiệm giống OM351 của tác giả trong điều kiện sản xuất bình thường tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long……………………….119 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .133 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN…134 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tài liệu tiếng Việt. Tài liệu tiếng Anh. Danh sách chỉ thị phân tử SSR được sử dụng trong nghiên cứu………156 PHỤ LỤC 2.

Một số hình ảnh trong quá trình thực hiện đề tài. Kết quả xử lý số liệu……………………………………………………169 vi luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Nghĩa của chữ viết tắt ADN Acid Deoxyribo Nucleic Acid Deoxyribo Nucleic ANP Anaerobic protein Anaerobic protein BĐKH Biến đổi khí hậu bp Base pair Cặp bazơ Chr Chromosome Nhiễm sắc thể CTAB Cetyltrimethylammonium bromide Cetyltrimethylammonium bromide CTPT Molecular marker Chỉ thị phân tử Cs; et al. Cộng sự CV% Coefficient of Variation Hệ số biến động CMF Cellulose microfibrils Vi sợi cellulose Đ/c Đối chứng ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSH Đồng bằng sông Hồng FAO Food and Agriculture Organization of Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp the United Nations Liên Hiệp Quốc GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội IPCC Intergovernmental Panel on Climate Uỷ ban liên Chính phủ về biến đối Change khí hậu KL Khối lượng KHNN Khoa học Nông nghiệp LSD Least Significant Difference Sự sai khác có ý nghĩa MABC Marker Assisted Backcrossing Chọn giống bằng chỉ thị phân tử kết hợp lai trở lại MAS Marker-assisted selection Chọn lọc nhờ chỉ thị phân tử MONRE Ministry of Natural Resources and Bộ Tài nguyên và Môi trường Environment NST Nhiễm sắc thể vii luan an tien si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.