Quản lý Nhà nước Bảo tồn & Phát huy Văn hóa Truyền thống Người Gia Rai ở Ayun Pa, Gia Lai

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TRẦN THỊ BÍCH HƢƠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA NGƢỜI GIA RAI Ở THỊ XÃ AYUN PA, TỈNH GIA LAI HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƢỚC GIA LAI – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TRẦN THỊ BÍCH HƢƠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA NGƢỜI GIA RAI Ở THỊ XÃ AYUN PA, TỈNH GIA LAI HIỆN NAY Ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nƣớc Mã số: 8310202 LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƢỚC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Nguyễn Thị Ngọc Loan GIA LAI – 2022 XÁC NHẬN LUẬN VĂN ĐÃ ĐƢỢC CHỈNH SỬA Luận văn đã được chỉnh sửa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ. Hà Nội, ngày…….tháng……năm 2022 CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG PGS. Mai Đức Ngọc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của TS.

Nguyễn Thị Ngọc Loan. Các số liệu, kết quả được nêu ra trong luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng. Những kết luận trong luận văn chưa từng công bố trong bất cứ công trình nào. TÁC GIẢ LUẬN VĂN Trần Thị Bích Hƣơng DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội DSVH : Di sản văn hóa DTTS : Dân tộc thiểu số GTVH : Giá trị văn hóa GTVHTT : Giá trị văn hóa truyền thống KH&CN : Khoa học và công nghệ KT-XH : Kinh tế - xã hội TTVHTT&TT : Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao UBND : Ủy ban nhân dân VH-TT : Văn hóa - thông tin VHTT : Văn hóa truyền thống VHTT&DL : Văn hóa thể thao và du lịch MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 Chƣơng 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA NGƢỜI GIA RAI. Giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai ở Tây Nguyên và bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai. Quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai ở cấp huyện - khái niệm, nội dung, phương pháp, vai trò. 23 Chƣơng 2: QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA NGƢỜI GIA RAI Ở THỊ XÃ AYUN PA, TỈNH GIA LAI –THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM.

Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai trên địa bàn thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai hiện nay. Thực trạng quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai ở thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai. Nguyên nhân và kinh nghiệm. 75 Chƣơng 3: GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA NGƢỜI GIA RAI Ở THỊ XÃ AYUN PA, TỈNH GIA LAI THỜI GIAN TỚI.

Phương hướng tăng cường quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai ở thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai trong thời gian tới. Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai ở thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai trong thời gian tới. 104 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Lý do chọn đề tài Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, có 54 dân tộc anh em cùng chung sống đoàn kết bên nhau.

Mỗi dân tộc đều mang bản sắc văn hóa riêng, thêu dệt thành bức tranh văn hóa đa sắc màu. Đất nước ta đang trong xu thế hội nhập với nền kinh tế toàn cầu, nền kinh tế phát triển kéo theo sự du nhập của các luồng văn hóa mới. Hiện nay, văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam có xu hướng mai một trong sự thay đổi của đời sống xã hội. Thách thức lớn đặt ra với nền văn hóa nước ta là tiếp nhận những ảnh hưởng nền văn hóa thế giới mà không quên giữ gìn và bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc với chủ trương “hòa nhập chứ không hòa tan”.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực để thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Dân tộc Gia Rai là một dân tộc trong cộng đồng 54 dân tộc ở Việt Nam, chủ yếu cư trú ở tỉnh Gia Lai, trong đó người Gia Rai ở thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai chiếm gần 50% dân số của thị xã, có mặt hầu hết ở các xã, phường trên địa bàn thị xã. Trong suốt tiến trình hình thành và phát triển, các dân tộc tại chỗ đã tạo dựng nên vốn di sản văn hóa (DSVH) rất phong phú và đặc sắc, trong đó phải kể đến hệ thống lễ hội, văn học dân gian truyền khẩu, phong tục tập quán, các nhạc cụ và cách diễn tấu, các giá trị văn hóa (GTVH) thể hiện trong trang phục, kiến trúc… Hệ thống di sản quý báu đó không chỉ góp phần lưu giữ, phát huy các GTVH đặc sắc của dân tộc Gia Rai trong dòng chảy văn hóa của 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, mà còn góp phần phát triển kinh tế, ổn định chính trị, xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh trên địa bàn thị xã. Trong những năm qua, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt là trong vấn đề bảo tồn và 2 phát huy giá trị văn hóa truyền thống (GTVHTT) quý báu của các dân tộc tại chỗ trên địa bàn, trong đó có dân tộc Gia Rai.

Trong thời gian gần đây, sự gia tăng một cách nhanh chóng các dân tộc khác không phải là cư dân tại chỗ đến thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai đã khiến môi trường văn hóa truyền thống (VHTT) bị xáo trộn, đất đai canh tác của người Gia Rai bị thu hẹp, rừng và tài nguyên rừng bị tàn phá, suy giảm nhanh chóng. Trong quá trình phát triển, hệ thống chính quyền cấp cơ sở chưa giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển kinh tế, xã hội với phát triển và bảo tồn bản sắc VHTT của đồng bào DTTS, đặc biệt là người Gia Rai, công tác quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai vẫn còn nhiều hạn chế. Cuộc sống của người Gia Rai có nâng lên, đói nghèo có giảm, trẻ em được học hành, người dân được chăm sóc sức khoẻ nhưng các sinh hoạt văn hóa, bản sắc văn hóa của dân tộc Gia Rai đang mai một rất nhanh… Yếu tố tác động của toàn cầu hóa, quá trình hội nhập quốc tế về văn hóa với các luồng tư tưởng và các khuynh hướng sáng tác xa lạ với truyền thống văn hóa dân tộc thâm nhập vào nước ta, mặt trái của nền kinh tế thị trường, mạng Internet, lai căng văn hóa phương Tây, lối sống thực dụng. ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến GTVH của người Gia Rai đòi hỏi trong thời gian đến các cấp, ngành cần có các chính sách, giải pháp cụ thể để bảo tồn các GTVH tinh thần tốt đẹp.

Quan điểm đường lối của Đảng, Nhà nước là tôn trọng quyền bình đẳng giữa 54 dân tộc anh em chung sống trên đất nước ta, đặc biệt quan tâm giúp đỡ các dân tộc thiểu số cùng vươn lên tiến bộ, phát triển bình đẳng như tất cả các dân tộc khác. Mặt khác, xuất phát từ thực trạng đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của dân tộc Gia Rai ở thị xã Ayun Pa, để bảo tồn các GTVHTT, hạn chế tác hại của các hủ tục lạc hậu đồng thời chống lại những tác động xấu của văn hóa ngoại lai, độc hại đánh mất dần bản sắc dân tộc. Vì vậy việc nghiên cứu, đề xuất những giải pháp có tính khả thi để đưa vào áp dụng nhằm bảo tồn và phát huy các GTVHTT tiêu biểu của người Gia Rai là một vấn đề cấp 3 thiết hiện nay, đồng thời là việc làm cần thiết để góp phần bảo tồn các GTVH đặc sắc của các DTTS trên địa bàn thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai. Xuất phát từ tình hình trên, học viên đã chọn đề tài: “ Quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai ở thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai hiện nay” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước.

Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc là vấn đề luôn thu hút sự quan tâm của các nhà lãnh đạo, quản lý và các nhà khoa học bởi vai trò to lớn của nó. Có thể khái quát về phương diện lý luận và thực tiễn liên quan đến tình hình nghiên cứu của đề tài như: 2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề văn hóa, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Một số công trình tiêu biểu như: Dương Xuân Ngọc: Thực tiễn và sáng tạo lý luận thể chế văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế. Tạp chí Triết học số 10, 2010.

Bài viết đã bước đầu làm rõ về phương diện lý luận của công tác xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, văn hóa các dân tộc Việt Nam thống nhất mà đa dạng, Nguyễn Danh Tiên: Đảng lãnh đạo xây dựng và phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2012. Cuốn sách đã khái quát nhiệm vụ công tác giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, xem đây là nhiệm vụ lâu dài, thường xuyên và liên tục của toàn xã hội, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và Nhà nước quản lý.