Luận án tiến sĩ: Những nhân tố tác động đến quan hệ dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa - Trịnh Minh Thái

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------- Trịnh Minh Thái NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ DÂN TỘC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------- Trịnh Minh Thái NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ DÂN TỘC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA Chuyên ngành: CNXHKH Mã số: 62 22 85 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phan Thanh Khôi PGS. Ngô Thị Phượng XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiến sĩ PGS. Phan Thanh Khôi PGS.

Nguyễn Anh Tuấn HÀ NỘI - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS. Phan Thanh Khôi và PGS. Ngô Thị Phượng. Đề tài luận án không trùng với bất cứ nghiên cứu nào đã được công bố.

Các số liệu, tài liệu tham khảo trong luận án là trung thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Trịnh Minh Thái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Bản luận án này được hoàn thành với sự nỗ lực học tập, nghiên cứu khoa học của bản thân cùng với sự hướng dẫn, giúp đỡ, động viên từ các thầy cô, đồng nghiệp, gia đình và bè bạn. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến PGS. Phan Thanh Khôi và PGS.

Ngô Thị Phượng, hai người thầy hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn, cung cấp thông tin, tư liệu quý báu và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án, cũng như trong quá trình nghiên cứu khoa học nói chung. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến những nhà nghiên cứu trong và ngoài Trường, các thầy giáo cô giáo và bạn bè, đồng nghiệp ở Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Khoa Triết học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, những người đã chỉ bảo, góp ý, gợi mở cho tôi những ý tưởng khoa học, động viên, khích lệ tôi hoàn thành luận án. Tôi cũng gửi lời tri ân tới gia đình, bè bạn, những người luôn bên cạnh, động viên, khích lệ, chia sẻ, gánh vác công việc, tạo điều kiện để tôi hoàn thành nhiệm vụ khoa học của mình. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Trịnh Minh Thái LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án. Các công trình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến đề tài luận án.

Đánh giá chung kết quả của các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu. Đánh giá chung kết quả của các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ DÂN TỘC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA.

Quan niệm về dân tộc và quan hệ dân tộc trong di sản lý luận của C. Quan niệm về dân tộc, quan hệ dân tộc và toàn cầu hóa trong tài liệu nghiên cứu hiện đại. Quan hệ dân tộc. Quan niệm chung về những nhân tố tác động đến quan hệ dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Quan niệm về nhân tố địa kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa. Quan niệm về nhân tố địa chính trị trong bối cảnh toàn cầu hóa. Quan niệm về nhân tố địa văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa. 62 Tiểu kết chương 2.

64 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 3. THỰC TRẠNG NHỮNG NHÂN TỐ CƠ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ DÂN TỘC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY. Nhân tố địa kinh tế tác động đến quan hệ dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Toàn cầu hóa kinh tế.

Tác động của toàn cầu hóa kinh tế đến quan hệ dân tộc. Nhân tố địa chính trị tác động đến quan hệ dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Toàn cầu hóa chính trị. Tác động của toàn cầu hóa chính trị đến quan hệ dân tộc.

Nhân tố địa văn hóa tác động đến quan hệ dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Tác động của toàn cầu hóa văn hóa đến quan hệ dân tộc. 99 Tiểu kết chương 3. TÁC ĐỘNG CỦA NHỮNG NHÂN TỐ CƠ BẢN TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA ĐẾN QUAN HỆ GIỮA VIỆT NAM VỚI CÁC DÂN TỘC TRÊN THẾ GIỚI HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP MANG TÍNH ĐỊNH HƢỚNG.

Tác động của những nhân tố cơ bản đến quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc trên thế giới hiện nay. Tác động của nhân tố địa kinh tế đến quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc trên thế giới hiện nay. Tác động của nhân tố địa chính trị đến quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc trên thế giới hiện nay. Tác động của nhân tố địa văn hóa đến quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc trên thế giới hiện nay.

Một số giải pháp mang tính định hướng phát triển quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc trên thế giới hiện nay. 119 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Định hướng phát triển quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc thông qua chính sách kinh tế. Định hướng phát triển quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc thông qua chính sách đối ngoại.

Định hướng phát triển quan hệ giữa Việt Nam với các dân tộc thông qua chính sách văn hóa. 130 Tiểu kết chương 4. 136 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 140 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

141 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Bắt đầu từ Hiệp ước Westfalen (1648), hệ thống chính trị thế giới hiện đại cấu thành bởi các đơn vị dân tộc (nation, khác với ethnie - tộc người, sắc tộc mà tổng thể xác định cấu thành một dân tộc (thí dụ, dân tộc Việt Nam cấu thành từ 54 tộc người anh em) do nhà nước tương ứng đại diện; như ngày nay nó là hệ thống bao gồm khoảng 200 nhà nước dân tộc (nation state). Toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, cố kết loài người, làm cho không một nhà nước dân tộc nào có thể tồn tại biệt lập. Do vậy, tương lai, triển vọng, con đường đạt tới lý tưởng cộng sản chủ nghĩa của mỗi dân tộc (hiểu theo nghĩa nhà nước dân tộc) có quan hệ mật thiết với sự vận động chung của loài người, của hệ thống thế giới, của quan hệ qua lại giữa các thành tố cấu thành hệ thống ấy (các nhà nước dân tộc khác).

Vì vậy, lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa cộng sản phải xuất phát từ tính chất, nội dung và xu hướng vận động của mỗi nhà nước dân tộc trong quan hệ qua lại mật thiết với tất cả các nhà nước dân tộc khác dưới tác động sâu rộng của toàn cầu hóa trên các lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội ở mỗi nhà nước dân tộc. Trong công cuộc đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam nhận thức rất rõ mối quan hệ mật thiết giữa dân tộc Việt Nam với các dân tộc khác trên thế giói trong điều kiện toàn cầu hóa. Nghị quyết số 37-NQ/TW của Bộ Chính trị (2014) về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030 khẳng định nhiệm vụ của giới lý luận: “Làm rõ mối quan hệ, kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại; xây dựng nền quốc phòng toàn dân với xây dựng nền an ninh nhân dân; giữa độc lập dân tộc với hội nhập quốc tế; các vấn đề về an ninh truyền thống, an ninh phi truyền thống. Dự báo những xu thế lớn của khu vực và thế giới, thời cơ, thuận lợi cũng như thách thức tác động tới công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [32, tr.

Thêm vào đó, ở đây cần nhận thấy phương diện chủ quan của toàn cầu hóa. Đúng là toàn cầu hóa mang tính khách quan, tất yếu, bắt nguồn từ xu hướng vận 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com động chung của loài người, trước hết là từ những quá trình kinh tế trong điều kiện “cách mạng công nghiệp 4.0”, song các quá trình toàn cầu hóa vẫn diễn ra thông qua hoạt động của những con người cụ thể. Từ cuối thế kỷ XX, bước nhảy vọt mới về chất trong sự phát triển của toàn thế giới đã bắt đầu diễn ra, chúng được định danh là toàn cầu hóa theo đúng nghĩa của từ này. Nội dung của toàn cầu hóa cho thấy hệ thống lợi ích toàn cầu có một bản chất thống nhất, vượt lên trên các nhà nước dân tộc.

Từ nay, nhận thức đời sống kinh tế, chính trị và văn hóa của các dân tộc đòi hỏi phải xuất phát từ sự phân tích ở cấp độ toàn thế giới. Xét từ góc độ chủ quyền quốc gia, vấn đề căn bản hiện nay là phương diện bản thể của toàn cầu hóa. Nó không đơn giản là thực tại kinh tế mới, mà trước hết là hệ tư tưởng, mà là kết quả sinh ra từ chính sách có mục đích rõ ràng của các chủ thể cụ thể. Nói cách khác, toàn cầu hóa hoàn toàn không chỉ mang tính tất yếu theo nghĩa nó biểu thị những quá trình liên kết tất cả các dân tộc thành một toàn thể thống nhất và bắt buộc tất cả chúng phải tham gia vào dòng chảy chung của lịch sử toàn nhân loại, mà còn là chức năng của “chính sách toàn cầu hóa”.

Toàn cầu hóa trước hết là kết quả của hàng loạt quyết định và hoạt động chính trị đang diễn ra từ cuối thế kỷ XX.