Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái
Luận án tiến sĩ về dân ca nghi lễ của người Thái: Khám phá giá trị văn hóa, lịch sử và ý nghĩa sâu sắc của loại hình nghệ thuật truyền thống.
Năm xuất bản
Số trang
210
Thời gian đọc
32 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- 1. Tổng quan Dân ca Nghi lễ Người Thái và tầm quan trọng
- Số trang:
- 210 trang
- Trường:
- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Chuyên ngành:
- Văn học dân gian
- Tác giả:
- Hà Thị Anh Đào
- Năm:
- 2018
Tóm tắt nội dung luận án
I. Tổng quan Dân ca Nghi lễ Người Thái và tầm quan trọng
Luận án tiến sĩ "Dân ca nghi lễ của người Thái" khám phá một khía cạnh độc đáo trong văn hóa dân gian Thái. Nghiên cứu tập trung vào hệ thống dân ca liên quan đến các nghi lễ quan trọng của người Thái. Công trình này phân tích sâu sắc về chức năng, ý nghĩa của dân ca trong đời sống cộng đồng. Dân ca nghi lễ không chỉ là loại hình âm nhạc truyền thống Thái mà còn là kho tàng tri thức, phong tục, tín ngưỡng người Thái. Luận án nhấn mạnh giá trị dân ca nghi lễ trong việc truyền tải bản sắc văn hóa Thái. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn toàn diện về thực hành văn hóa này. Dân ca nghi lễ đóng vai trò then chốt trong việc duy trì liên kết xã hội, củng cố niềm tin cộng đồng. Tầm quan trọng của nó trong nghiên cứu dân tộc học được đề cao.
1.1. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu Dân ca người Thái
Nghiên cứu này có mục tiêu chính là khảo sát, phân tích dân ca nghi lễ của người Thái. Phạm vi bao gồm các loại hình dân ca sử dụng trong đám cưới (ĐC) và tang ma (MĐT). Luận án tập trung vào diễn trình diễn xướng, nội dung phản ánh và các phương diện nghệ thuật. Đối tượng nghiên cứu là dân ca nghi lễ thuộc dân tộc Thái ở Việt Nam, đặc biệt là tại các vùng có mật độ cư trú của người Thái. Tác giả đã tiến hành thu thập tư liệu điền dã thực tế, ghi chép từ các nghệ nhân, ông mo, bà mối. Điều này kết hợp với việc nghiên cứu các tài liệu, công trình khoa học đã có. Công trình góp phần bổ sung vào lĩnh vực dân tộc học người Thái, làm giàu thêm kho tàng tri thức về văn hóa. Mục tiêu khác là làm rõ mối quan hệ mật thiết giữa văn bản dân ca, quá trình diễn xướng và bối cảnh văn hóa xã hội cụ thể. Nghiên cứu còn hướng tới việc nhận diện các yếu tố cấu thành nên bản sắc văn hóa Thái thông qua dân ca nghi lễ. Từ đó, đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị dân ca nghi lễ trong bối cảnh hiện đại.
1.2. Tổng quan lịch sử văn hóa dân gian Thái
Người Thái là một trong những dân tộc thiểu số lớn ở Việt Nam, với lịch sử hình thành và phát triển lâu đời. Dân số đông, địa bàn cư trú trải dài khắp các tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ, tạo nên sự đa dạng trong các tiểu nhóm Thái. Đời sống kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp lúa nước, gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên. Điều này đã định hình nên văn hóa dân gian Thái phong phú, đa dạng. Dân ca là một bộ phận quan trọng, phản ánh sâu sắc đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng. Lịch sử tộc người Thái gắn liền với sự hình thành, phát triển các loại hình nghệ thuật truyền thống, trong đó dân ca nghi lễ chiếm vị trí đặc biệt. Các bài dân ca chứa đựng lịch sử, truyền thuyết, kinh nghiệm sống, triết lý nhân sinh của người Thái. Âm nhạc truyền thống Thái không chỉ là phương tiện giải trí mà còn là công cụ truyền tải tín ngưỡng người Thái, các phong tục tập quán Thái từ thế hệ này sang thế hệ khác. Hiểu về dân ca nghi lễ là hiểu về cội nguồn, bản sắc và sự kiên cường của bản sắc văn hóa Thái. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng thể về vị trí, vai trò của dân ca trong bối cảnh văn hóa chung.
II. Dân ca Nghi lễ Đám cưới Người Thái Diễn trình nội dung
Dân ca nghi lễ đóng vai trò trung tâm trong các nghi lễ dân tộc Thái về cưới hỏi. Đây không chỉ là những khúc hát mà còn là lời tự sự về tình yêu, hôn nhân, và cuộc sống. Luận án đi sâu phân tích diễn trình diễn xướng của dân ca người Thái trong đám cưới. Các bài dân ca xuất hiện ở mọi giai đoạn của hôn lễ. Chúng từ lễ dạm ngõ, lễ xin cưới, đến lễ đón dâu và các nghi thức sau đó. Mỗi lời ca, điệu múa đều mang ý nghĩa sâu sắc. Dân ca nghi lễ đám cưới thể hiện quan niệm về gia đình, hạnh phúc. Chúng phản ánh phong tục tập quán Thái độc đáo. Âm nhạc truyền thống Thái giúp kết nối cộng đồng, truyền đạt giá trị. Sự hiện diện của dân ca làm phong phú thêm văn hóa dân gian Thái.
2.1. Các nghi thức và diễn xướng dân ca trong cưới hỏi
Quá trình cưới hỏi của người Thái là một chuỗi các nghi thức phức tạp. Mỗi nghi thức đều có sự tham gia của dân ca nghi lễ. Lễ dạm ngõ là bước đầu tiên. Tại đây, những lời hát giao duyên, tìm hiểu được cất lên. Lễ xin cưới, chính thức hóa mối quan hệ, cũng không thể thiếu các bài hát mang tính nghi lễ. Những bài ca này truyền tải thông điệp về sự tôn trọng, lòng biết ơn. Chúng thể hiện ước mong hạnh phúc cho đôi trẻ. Lễ đón dâu là đỉnh điểm. Các bài dân ca lúc này rộn ràng, vui tươi. Chúng miêu tả sự đoàn viên, niềm hân hoan của hai gia đình. Các ông mo, bà mối đóng vai trò quan trọng trong việc diễn xướng. Họ không chỉ hát mà còn hướng dẫn, truyền dạy các bài hát. Diễn xướng dân ca tạo không khí trang trọng, linh thiêng. Đồng thời, nó mang lại sự gắn kết trong cộng đồng. Đây là nét đặc sắc của nghi lễ dân tộc Thái.
2.2. Nội dung phản ánh Tình yêu hôn nhân phong tục Thái
Nội dung của dân ca nghi lễ đám cưới rất phong phú. Nó phản ánh sâu sắc quan niệm về tình yêu, hôn nhân của người Thái. Các bài ca ngợi tình yêu đôi lứa chung thủy. Chúng đề cao sự hòa hợp, sự gắn bó bền chặt giữa vợ và chồng. Hôn nhân được coi là sự kiện trọng đại. Nó không chỉ là sự kết đôi của hai cá nhân mà còn là sự gắn kết của hai dòng họ. Dân ca cũng thể hiện những ước mơ, hy vọng về một cuộc sống gia đình ấm no, hạnh phúc. Ngoài ra, dân ca nghi lễ còn phản ánh chi tiết các phong tục tập quán Thái trong cưới hỏi. Điều này bao gồm những quy định về sính lễ, cách ứng xử của con cái đối với cha mẹ hai bên. Những lời ca còn ẩn chứa những lời răn dạy về đạo lý, trách nhiệm. Chúng góp phần hình thành nhân cách. Qua đó, bản sắc văn hóa Thái được bảo tồn và phát huy mạnh mẽ. Đây là một phần không thể thiếu của văn hóa dân gian Thái.
III. Dân ca Nghi lễ Tang ma Người Thái Diễn trình nội dung
Trong các nghi lễ dân tộc Thái về tang ma, dân ca người Thái giữ vai trò đặc biệt. Chúng thể hiện sự tiếc thương, tiễn biệt người đã khuất. Luận án làm rõ diễn trình diễn xướng của dân ca trong nghi lễ tang ma. Dân ca xuất hiện xuyên suốt các ngày lễ tang. Các bài hát là lời cầu nguyện, lời nhắn gửi từ thế giới hiện tại đến thế giới bên kia. Âm nhạc truyền thống Thái trong tang lễ mang màu sắc u buồn nhưng trang nghiêm. Nó giúp an ủi người sống, hướng dẫn linh hồn người chết. Tín ngưỡng người Thái về thế giới sau cái chết được thể hiện rõ. Giá trị dân ca nghi lễ trong tang ma là cầu nối tâm linh. Nó củng cố niềm tin, duy trì sự gắn kết cộng đồng.
3.1. Nghi thức và diễn xướng dân ca tang lễ dân tộc Thái
Nghi lễ tang ma của người Thái là một quá trình dài và phức tạp. Nó thường kéo dài trong nhiều ngày. Mỗi ngày đều có những nghi thức và diễn xướng dân ca nghi lễ riêng biệt. Ngày thứ nhất, các bài hát thường mang tính chất thông báo, than khóc. Chúng thể hiện sự đau buồn của gia quyến. Ngày thứ hai, dân ca có thể hướng tới việc kể về cuộc đời người đã khuất. Các bài hát ca ngợi phẩm hạnh, công lao của người chết. Ngày thứ ba, trước khi chôn cất, dân ca đóng vai trò dẫn đường. Chúng giúp linh hồn người chết tìm về thế giới tổ tiên. Sau ngày chôn cất, vẫn có những bài hát mang tính chất an ủi, dặn dò người sống. Vai trò của ông mo (người chủ trì tang lễ) là tối quan trọng. Ông mo là người am hiểu sâu sắc các bài hát nghi lễ. Ông truyền tải thông điệp tâm linh qua từng lời ca. Đây là nét đặc trưng của phong tục tập quán Thái.
3.2. Thế giới quan và nét đẹp tâm hồn qua dân ca tang lễ
Nội dung của dân ca nghi lễ tang ma phản ánh sâu sắc thế giới quan của người Thái. Họ tin vào sự tồn tại của linh hồn và thế giới bên kia. Các bài ca mô tả hành trình của linh hồn sau khi rời bỏ thể xác. Chúng hướng dẫn linh hồn vượt qua các thử thách, trở về với tổ tiên. Dân ca còn thể hiện quan niệm về sự sống, cái chết và tái sinh. Nó cho thấy sự chấp nhận quy luật tự nhiên. Đồng thời, dân ca tang lễ còn phản ánh những nét đẹp trong tâm hồn, tính cách của người Thái. Đó là tình yêu thương, lòng hiếu thảo, sự tôn trọng đối với người đã khuất. Đó là sự gắn kết cộng đồng trong lúc hoạn nạn. Những bài hát cũng kể về cuộc sống sinh hoạt, lao động của người Thái. Chúng cho thấy sự gắn bó với thiên nhiên, với bản làng. Qua đó, bản sắc văn hóa Thái được khắc họa rõ nét. Đây là một khía cạnh quan trọng trong văn hóa dân gian Thái và tín ngưỡng người Thái.
IV. Nghệ thuật trong Dân ca Nghi lễ Người Thái Kết cấu Biện pháp
Dân ca nghi lễ của người Thái không chỉ giàu ý nghĩa nội dung mà còn đặc sắc về nghệ thuật. Luận án phân tích các phương diện nghệ thuật độc đáo. Chúng tạo nên sức hấp dẫn và giá trị cho loại hình âm nhạc truyền thống Thái này. Kết cấu của dân ca nghi lễ thường có tính lặp lại, kế thừa. Điều này giúp dễ ghi nhớ, truyền miệng qua nhiều thế hệ. Các biện pháp tu từ được sử dụng khéo léo. Chúng làm tăng tính biểu cảm, hình tượng cho lời ca. Nghiên cứu sâu về nghệ thuật giúp hiểu rõ hơn văn hóa dân gian Thái. Nó cũng làm nổi bật sự sáng tạo của dân tộc học người Thái trong việc gìn giữ di sản. Giá trị dân ca nghi lễ được củng cố qua hình thức nghệ thuật.
4.1. Cấu trúc và hình thức biểu đạt của dân ca nghi lễ
Kết cấu của dân ca nghi lễ thường mang tính chuỗi, liên hoàn. Nhiều bài có cấu trúc đối đáp, giao duyên. Điều này tạo nên sự tương tác giữa người hát và người nghe. Hình thức kết cấu phổ biến là kết cấu tuyến tính, kể chuyện. Chúng diễn tả một sự kiện hoặc một quá trình. Một số bài dân ca có kết cấu vòng tròn. Chúng thường được hát lặp đi lặp lại trong các nghi thức kéo dài. Các bài hát thường được thể hiện dưới dạng thơ ca. Chúng có vần điệu, nhịp điệu đặc trưng. Điều này phản ánh tư duy nghệ thuật của người Thái. Lời ca thường cô đọng, giàu hình ảnh. Cách diễn đạt giản dị nhưng sâu sắc. Đây là đặc điểm nổi bật của văn hóa dân gian Thái. Cấu trúc chặt chẽ giúp bảo tồn nguyên vẹn dân ca người Thái.
4.2. Biện pháp nghệ thuật So sánh ẩn dụ biểu tượng
Dân ca nghi lễ của người Thái sử dụng nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc. Lối so sánh tu từ là phổ biến nhất. Các hình ảnh so sánh thường lấy từ thiên nhiên, đời sống sinh hoạt. Chúng giúp lời ca trở nên gần gũi, dễ hiểu. Ví dụ, tình yêu được so sánh với dòng suối, cây rừng. Điều này tạo sự liên tưởng mạnh mẽ. Ẩn dụ nghệ thuật cũng được dùng nhiều. Chúng giúp thể hiện những ý nghĩa sâu xa, trừu tượng. Các biểu tượng trong dân ca nghi lễ rất phong phú. Chúng mang ý nghĩa văn hóa, tín ngưỡng người Thái sâu sắc. Ví dụ, chim én biểu tượng cho sự may mắn. Cây đa, bến nước biểu tượng cho sự bền vững, gắn bó. Những biện pháp này làm tăng tính nghệ thuật. Chúng làm cho âm nhạc truyền thống Thái trở nên sinh động, giàu cảm xúc. Chúng góp phần truyền tải bản sắc văn hóa Thái một cách hiệu quả.
V. Giá trị Dân ca Nghi lễ Thái Bảo tồn và phát triển văn hóa
Dân ca nghi lễ của người Thái mang trong mình những giá trị dân ca nghi lễ to lớn. Chúng không chỉ là di sản văn hóa mà còn là tài sản tinh thần quý giá. Luận án đánh giá cao vai trò của dân ca trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa Thái. Dân ca là kênh truyền tải hiệu quả các phong tục tập quán Thái. Chúng là tiếng nói của cộng đồng, nơi lưu giữ ký ức tập thể. Việc nghiên cứu, bảo tồn dân ca nghi lễ là cần thiết. Điều này giúp thế hệ sau hiểu về cội nguồn. Nó cũng góp phần vào sự đa dạng của văn hóa dân gian Thái. Bảo tồn không chỉ là giữ lại mà còn là phát huy. Dân ca cần được sống động trong đời sống hiện đại.
5.1. Vai trò của dân ca trong đời sống tín ngưỡng người Thái
Dân ca nghi lễ có vai trò không thể thay thế trong đời sống tín ngưỡng người Thái. Chúng là phương tiện giao tiếp với thế giới thần linh, tổ tiên. Trong các nghi lễ, dân ca được sử dụng để cầu khấn, tạ ơn. Chúng là lời nguyện ước, gửi gắm niềm tin tâm linh. Dân ca giúp củng cố niềm tin vào các vị thần. Chúng duy trì sự tôn kính đối với tổ tiên. Các bài hát còn là công cụ giáo dục tín ngưỡng người Thái. Chúng truyền dạy những bài học đạo đức, lối sống. Dân ca tạo ra một không gian linh thiêng. Nơi đó, con người cảm nhận sự gắn kết với vũ trụ. Đây là cốt lõi của văn hóa dân gian Thái. Dân ca nghi lễ giúp gìn giữ một phần quan trọng của nghi lễ dân tộc Thái.
5.2. Bảo tồn và kế thừa bản sắc văn hóa dân tộc Thái
Việc bảo tồn và kế thừa dân ca người Thái là nhiệm vụ cấp bách. Chúng đối mặt với nhiều thách thức từ quá trình hiện đại hóa. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp bảo tồn. Cần có sự tham gia của cộng đồng, chính quyền. Các chương trình giáo dục văn hóa cần được tăng cường. Việc truyền dạy dân ca cho thế hệ trẻ là quan trọng. Cần khuyến khích các nghệ nhân tiếp tục thực hành, truyền nghề. Công nghệ có thể hỗ trợ việc lưu trữ, phổ biến dân ca. Tuy nhiên, việc thực hành trong bối cảnh nghi lễ thực tế vẫn là cốt lõi. Bảo tồn âm nhạc truyền thống Thái là bảo tồn một phần bản sắc văn hóa Thái sống động. Điều này góp phần vào sự phong phú của văn hóa dân gian Thái nói chung và dân tộc học người Thái nói riêng. Các giá trị này cần được trân trọng.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (210 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ THỊ ANH ĐÀO DÂN CA NGHI LỄ CỦA NGƢỜI THÁI LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC Hà Nội – 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ THỊ ANH ĐÀO DÂN CA NGHI LỄ CỦA NGƢỜI THÁI Chuyên ngành: Văn học dân gian Mã số: 62 22 01 25 LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS. Lê Chí Quế Hà Nội – 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi dựa trên tƣ liệu sẵn có và điền dã thực tế, chƣa từng đƣợc công bố trong các công trình nghiên cứu của ai khác. Những kết quả đƣợc trình bày trong luận án là hoàn toàn khách quan, trung thực. Nếu có những thiếu sót là do năng lực hạn chế của tác giả và tôi xin chịu trách nhiệm về việc công bố luận án này.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN Hà Thị Anh Đào LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KÍ HIỆU VIẾT TẮT GS : Giáo sƣ PGS : Phó giáo sƣ TSKH : Tiến sĩ khoa học VHDG : Văn học dân gian tr : Trang ĐC : Đám cƣới MĐT : Mo đám tang PL : Phụ lục A : Ảnh NXB : Nhà xuất bản KHXH : Khoa học xã hội HN : Hà Nội ĐHQG : Đại học Quốc gia LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án Tiến sĩ tác giả đã nhận đƣợc sự giúp đỡ quý báu, có hiệu quả của nhiều cơ quan, tập thể và cá nhân. Trƣớc hết tác giả xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hƣớng dẫn đề tài GS. TS Lê Chí Quế, cùng các thầy giáo, cô giáo Khoa Ngữ Văn trƣờng ĐHKHXH &NV Hà Nội; trƣờng ĐHSP Hà Nội; Viện Văn Học; Viện Nghiên cứu Văn hóa đã chỉ bảo tận tình, động viên, khích lệ tác giả trong suốt quá trình học tập, cũng nhƣ giúp đỡ tác giả các thủ tục cần thiết trong quá trình viết và bảo vệ luận án. Đặc biệt, tác giả xin trân trọng cảm ơn UBND huyện Quan Sơn, Phòng GD &ĐT huyện Quan Sơn, trƣờng THCS- Dân tộc nội trú huyện Quan Sơn, trƣờng Đại học Hồng Đức, khoa Giáo dục Tiểu học trƣờng Đại học Hồng Đức những nơi tác giả công tác đã tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt để tác giả yên tâm học tập và hoàn thành luận án.
Trong thời gian đi thực tế luận án, tác giả đã nhận đƣợc sự giúp đỡ đầy nhiệt huyết của những ngƣời có uy tín, những trí thức, những ông mo, ông mối… là con em đồng bào Thái nơi tác giả đến nghiên cứu, điền dã, đã trao đổi nhiệt tình, đồng thời cung cấp cho tác giả những thông tin, tƣ liệu quý để tác giả hoàn thành luận án. Nhân dịp này tác giả xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ quý báu này. Cuối cùng tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những ngƣời thân trong gia đình đã giúp đỡ, chia sẻ, nhiệt tình tham gia thực tế với tác giả ở các vùng Thái. Tác giả xin tỏ lòng biết ơn! Thanh Hóa, ngày 05 tháng 07 năm 2018 Tác giả luận án Hà Thị Anh Đào LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU.
Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ của luận án. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu và tƣ liệu sử dụng.
Phƣơng pháp nghiên cứu. Những đóng góp của luận án. Cấu trúc luận án. 13 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI.
Tổng quan về ngƣời Thái ở Việt Nam. Lịch sử tộc ngƣời, dân số, địa bàn cƣ trú. Đời sống kinh tế. Văn học dân gian.
Tổng quan về dân ca nghi lễ của ngƣời Thái. Khái quát về dân ca nghi lễ của ngƣời Thái. Tình hình nghiên cứu. Cơ sở lý luận của luận án.
Lý thuyết nghiên cứu văn bản. Lý thuyết về diễn xƣớng và vấn đề mối quan hệ giữa văn bản- diễn xƣớng và bối cảnh. Lý thuyết về nghiên cứu bối cảnh diễn xƣớng folklore. Lý thuyết văn hóa tộc ngƣời.
49 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1. 51 CHƢƠNG II: DÂN CA NGHI LỄ ĐÁM CƢỚI – DIỄN TRÌNH DIỄN XƢỚNG VÀ NỘI DUNG. Các nghi thức trong đám cƣới của ngƣời Thái. 52 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Diễn trình diễn xƣớng dân ca nghi lễ trong đám cƣới của ngƣời Thái. Lễ dạm ngõ. Lễ xin cƣới. Nội dung cơ bản trong dân ca nghi lễ đám cƣới của ngƣời Thái.
Phản ánh phong tục lễ nghi cƣới xin của dân tộc Thái. Phản ánh quan niệm về tình yêu, hôn nhân. Phản ánh nét đẹp trong tính cách, tâm hồn dân tộc Thái. 76 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2.
82 CHƢƠNG 3: DÂN CA NGHI LỄ TANG MA – DIỄN TRÌNH DIỄN XƢỚNG VÀ NỘI DUNG. Các nghi thức trong đám tang của ngƣời Thái. Diễn trình diễn xƣớng dân ca nghi lễ trong tang ma của ngƣời Thái. Ngày thứ nhất.
Ngày thứ hai. Ngày thứ ba. Sau ngày chôn cất. Nội dung cơ bản trong dân ca tang lễ dân tộc Thái.
Phản ánh thế giới quan của ngƣời Thái. Phản ánh những nét đẹp trong tâm hồn, tính cách của ngƣời Thái. Phản ánh cuộc sống sinh hoạt của ngƣời Thái. 111 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3.
116 CHƢƠNG 4: MỘT SỐ PHƢƠNG DIỆN NGHỆ THUẬT TRONG DÂN CA NGHI LỄ DÂN TỘC THÁI. Kết cấu dân ca nghi lễ dân tộc Thái. Hình thức kết cấu. 119 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Một số biện pháp kết cấu cơ bản của dân ca nghi lễ. Các phƣơng tiện, biện pháp nghệ thuật. Lối so sánh tu từ. Ẩn dụ nghệ thuật.
Biểu tƣợng trong dân ca nghi lễ đám cƣới. Biểu tƣợng trong dân ca nghi lễ tang ma. 142 TIỂU KẾT CHƢƠNG 4. 151 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.
154 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 155 PHỤ LỤC 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài 1. Bức tranh chung của văn hóa Việt Nam đƣợc tạo nên từ các mảnh ghép văn hóa muôn hình muôn vẻ của 54 dân tộc anh em.
Nền văn hóa Việt Nam do đó là một nền văn hóa đa dân tộc vừa đa dạng vừa thống nhất. Xác định tầm quan trọng về công tác văn hóa -văn nghệ hiện nay, ngày 27 tháng 7 năm 2011 Thủ tƣớng Chính Phủ phê duyệt đề án Bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam đến năm 2020. Đề án này một lần nữa khẳng định nhiệm vụ bảo tồn phát huy các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể rất quan trọng và cấp thiết. Do đó, việc nghiên cứu văn hóa dân gian các dân thiểu số là việc làm có ý nghĩa lớn, góp phần giữ gìn và phát huy vốn văn hóa cổ, bản sắc tinh hoa văn hóa của đồng bào các dân tộc.
Trong bức tranh đa sắc màu của nền văn học dân gian Việt Nam, dân ca các dân tộc thiểu số đƣợc ví nhƣ một mảng màu riêng, có sức lôi cuốn đặc biệt. Đó là những bài hát, những khúc tâm tình mang bản sắc riêng của từng dân tộc và có mối quan hệ gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt trong cộng đồng. Dân ca Thái, đặc biệt là dân ca nghi lễ hiện diện trong hầu hết mọi khoảnh khắc của cuộc sống thƣờng nhật. Từ niềm vui, nỗi buồn cho tới những phút giây ngẫu hứng trong lao động sản xuất…dân ca đã thực sự trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống của đồng bào Thái.
Chúng ta có lƣợn (dân ca giao duyên), then (dân ca nghi lễ), quan lang (dân ca đám cƣới) của ngƣời Tày; có Sli (dân ca giao duyên) của ngƣời Nùng; soong cô (dân ca giao duyên) của ngƣời Sán Dìu…Chính sự phong phú về số lƣợng, đa dạng về loại hình và độc đáo về hình thức diễn xƣớng mà dân ca các dân tộc thiểu số nói chung và dân ca Thái nói riêng mà cụ thể là dân ca nghi lễ của đồng bào Thái đã thực sự nắm giữ một vị trí vô cùng quan trọng trong kho tàng dân ca Việt Nam. Tác giả Cầm Biêu đã khẳng định rằng: “Dân ca đối với dân tộc Thái 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là một thể tài văn học dân gian giàu có về số lƣợng, đa dạng về nội dung tâm hồn, đẹp đẽ về ngôn ngữ. Dân ca tràn ngập mọi nẻo của cuộc sống. Nó sống với con ngƣời từ khi mới lọt lòng đến khi buông tay nhắm mắt” [13, tr.
Dân ca nghi lễ của ngƣời Thái từ lâu là chủ đề thu hút đƣợc sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học trong các ngành khoa học xã hội, đặc biệt là văn học dân gian; nghiên cứu văn hóa và nhân học- dân tộc học. Sự hấp dẫn của dân ca nghi lễ đối với các nhà nghiên cứu không chỉ nằm ở tính nghệ thuật, văn học, nhân văn của nó mà bởi sự phong phú, đồ sộ về số lƣợng ngôn ngữ, đa dạng về nội dung biểu đạt gắn với con ngƣời từ lúc lọt lòng đến khi nhắm mắt xuôi tay nhƣ: lời hát trong lễ cầu tự; lời ca trong lễ mừng nhà mới; lễ mừng cơm mới; lễ vía; lễ cƣới; lễ tang.Nhƣng cho đến nay, dân ca nghi lễ của ngƣời Thái vẫn chƣa đƣợc nghiên cứu chuyên sâu đúng với tiềm năng và thực trạng vốn có của nó. Với khuôn khổ của một luận án tiến sỹ, chúng tôi sẽ đi sâu nghiên cứu hai mảng dân ca nghi lễ hết sức quan trọng của đồng bào Thái, có hàm lƣợng nội dung phong phú nhất, đó là dân ca nghi lễ đám cƣới và dân ca nghi lễ tang ma bởi đây là cánh cửa khám phá nhân sinh quan, vũ trụ quan và tâm lý các tộc ngƣời Việt Nam nói chung và ngƣời Thái nói riêng. Ngƣời Thái ở Việt Nam cƣ trú nhiều ở các tỉnh nhƣ Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An.
mỗi địa phƣơng ngƣời Thái lại có những sắc màu văn hóa riêng, điều đó đã tạo nên tính đa dạng, phong phú trong nguồn mạch văn hóa Thái nói chung.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Hà Thị Anh Đào (2018). Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/nghien-cuu-van-hoa/luan-an-tien-si-dan-ca-nghi-le-cua-nguoi-thai
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án tiến sĩ về dân ca nghi lễ của người Thái: Khám phá giá trị văn hóa, lịch sử và ý nghĩa sâu sắc của loại hình nghệ thuật truyền thống.
Luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2018.
Luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" thuộc chuyên ngành Văn học dân gian. Danh mục: Nghiên Cứu Văn Hóa.
Luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" có 210 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ dân ca nghi lễ của người thái" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.